Nguồn gốc Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2
Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2 ra đời gắn với một sự kiện lịch sử cụ thể: ngày 27/2/1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Hội nghị cán bộ y tế. Bức thư được đăng trên Báo Nhân Dân số ra ngày 27/2/1955, chỉ vỏn vẹn 368 từ nhưng đúc kết những định hướng lớn cho ngành y tế cách mạng Việt Nam.
Phải đến ngày 6/2/1985, Hội đồng Bộ trưởng mới ra quyết định lấy ngày 27/2 hằng năm làm Ngày Thầy thuốc Việt Nam. Mục đích là tiếp tục làm theo lời dạy của Bác, đồng thời nâng cao trách nhiệm và tài đức của người cán bộ y tế trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Bối cảnh năm 1955
Năm 1955, đất nước vừa trải qua giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp, miền Bắc bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội. Ngành y tế non trẻ đứng trước nhiều thách thức: đội ngũ cán bộ còn mỏng, cơ sở vật chất thiếu thốn, bệnh tật và dịch bệnh hoành hành. Hội nghị cán bộ y tế được tổ chức trong bối cảnh ấy, và lá thư của Bác Hồ gửi tới hội nghị mang tính định hướng chiến lược cho cả ngành.
Ba lời dạy cốt lõi trong thư Bác Hồ
Nội dung bức thư xoay quanh ba điểm chính, được xem như kim chỉ nam cho đạo đức và phương hướng phát triển của ngành y tế Việt Nam.
Thứ nhất: phải thật thà đoàn kết
Bác viết: “Đoàn kết là sức mạnh của chúng ta. Đoàn kết thì vượt được mọi khó khăn, giành được nhiều thành tích.” Người nhấn mạnh sự đoàn kết giữa cán bộ cũ và cán bộ mới, giữa tất cả những người trong ngành y tế, từ các bộ trưởng, thứ trưởng, bác sĩ, dược sĩ cho đến anh chị em giúp việc. Bởi lẽ, công việc và địa vị tuy khác nhau nhưng mỗi người đều là một bộ phận cần thiết trong ngành y tế và trong việc phục vụ nhân dân.
Thứ hai: thương yêu người bệnh
Bác chỉ rõ: “Người bệnh phó thác tính mạng của họ nơi các cô các chú. Chính phủ phó thác cho các cô các chú việc chữa bệnh tật và giữ gìn sức khỏe cho đồng bào. Đó là nhiệm vụ rất vẻ vang.” Từ đó, Người căn dặn cán bộ y tế phải thương yêu, săn sóc người bệnh như anh em ruột thịt của mình, coi nỗi đau của người bệnh như nỗi đau của chính mình. Câu “Lương y phải như từ mẫu” được Bác nhắc lại và khẳng định là “rất đúng”.
Thứ ba: xây dựng một nền y học của ta
Bác phân tích rằng trong những năm nước ta bị nô lệ, y học cũng như các ngành khác đều bị kìm hãm. Khi đã độc lập tự do, cán bộ cần giúp đồng bào, giúp chính phủ xây dựng một nền y tế thích hợp với nhu cầu của nhân dân. Y học cần dựa trên nguyên tắc “khoa học dân tộc và đại chúng”. Bác cũng lưu ý ông cha ta có nhiều kinh nghiệm quý báu về chữa bệnh bằng thuốc ta, thuốc bắc, và khuyến khích nghiên cứu, phối hợp thuốc “Đông” với thuốc “Tây”.
Ý nghĩa của Ngày Thầy thuốc Việt Nam
Tôn vinh và tri ân đội ngũ y tế
Ngày 27/2 là dịp để cả xã hội thể hiện sự kính trọng và lòng biết ơn đối với các y, bác sĩ, dược sĩ, nhân viên và những người công tác trong ngành y tế, những người đã dành hết sức lực và tài trí cho sứ mệnh chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Nhắc nhở về đạo đức nghề nghiệp
Với chính những người trong ngành, ngày 27/2 là dịp ôn lại truyền thống vẻ vang, lịch sử hình thành và phát triển của ngành y tế. Đây cũng là lời nhắc nhở mỗi cán bộ y tế nâng cao tinh thần trách nhiệm, tận tụy phục vụ, hết lòng thương yêu và chăm sóc người bệnh, xem nỗi đau của bệnh nhân như của chính mình, theo tinh thần “Lương y như từ mẫu”.
Gắn với truyền thống “Lương y như từ mẫu”
Câu “Lương y như từ mẫu” (thầy thuốc giỏi phải như mẹ hiền) là chuẩn mực đạo đức được nhắc đến nhiều nhất khi nói về nghề y Việt Nam. Ngày Thầy thuốc Việt Nam góp phần đưa chuẩn mực ấy trở thành nền tảng tinh thần của ngành, song hành cùng yêu cầu chuyên môn và khoa học.
Các mốc kỷ niệm và hoạt động tiêu biểu
Ngày Thầy thuốc Việt Nam được tổ chức hằng năm với nhiều hoạt động tôn vinh. Năm 2024, ngành y tế kỷ niệm 69 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 đến 27/2/2024), ngày 27/2/2024 rơi vào thứ Ba. Tối 26/2/2024, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Y tế phối hợp tổ chức Chương trình Tôn vinh Thầy thuốc Việt Nam và trao giải cuộc thi viết “Sự hy sinh thầm lặng” lần VI.
Năm 2025 đánh dấu tròn 70 năm ngày Bác Hồ gửi thư cho Hội nghị cán bộ y tế. Ngày Thầy thuốc Việt Nam năm 2025 rơi vào thứ Năm. Theo thông tin từ Bộ Y tế, Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam được tổ chức với quy mô cấp Trung ương tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia Hà Nội. Các hoạt động hưởng ứng cũng diễn ra ở nhiều địa phương và ở nước ngoài, chẳng hạn lễ kỷ niệm 70 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam tại Liên bang Nga.
Một số hình thức tôn vinh phổ biến
- Tổ chức lễ kỷ niệm, chương trình tôn vinh thầy thuốc tiêu biểu.
- Trao giải các cuộc thi viết, cuộc thi tìm hiểu về ngành y tế.
- Gặp mặt, thăm hỏi, chúc mừng các tập thể và cá nhân trong ngành.
- Gắn biển công trình chào mừng ngày truyền thống của ngành.
Giá trị còn lại đến hôm nay
Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2 không chỉ là một ngày lễ nghi thức. Ba lời dạy trong thư Bác Hồ năm 1955 vẫn giữ nguyên tính thời sự: đoàn kết để vượt khó, lấy người bệnh làm trung tâm, và xây dựng nền y học phù hợp với điều kiện, nhu cầu của người Việt Nam trên cơ sở khoa học, kế thừa kinh nghiệm dân tộc. Đây là những định hướng mang tính nền tảng, giúp ngành y tế vừa phát triển chuyên môn vừa giữ được đạo đức nghề nghiệp.