Lễ Xên bản, Xên mường của người Thái

各民族的礼俗
供品与步骤

文化与信仰风俗记录。

关于此礼：何时举行、祭祀对象

又称： Xên mường, Xên bản, Xên đông, Cúng bản, cúng mường, Chằm Phí bàn, phí mương

祭本、祭勐之礼由摩公在村勐的神林举行，答谢诸神并祈求丰收。祭品因地区而异：山罗用猪头、鸡鸭；Mường Thanh、Mường Lò 用白牛、黑牛；乂安用雄性牲畜。

何时举行: 春季，从正月末到农历三月，视地方而定
祭祀对象: 本神、勐神、山河神、森林神以及开基建勐有功者的灵魂

供品与行礼方法

按各来源记录的常见做法。各家各地做法可能不同。

西北地区、泰族、Sơn La、民间

何时举行: 正月末、二月初，百花盛开时；清晨
由谁主祭: 摩公（ông mo）主持仪式

供品

供品	备注
猪头、鸡、鸭	必备
Rượu nếp nương（山地糯米酒）、rượu cần（坛酒）	必备
Cơm lam（竹筒饭）、糯米	必备
香、giấy bản（粗纸）、清水、盐和辣椒	必备

步骤

摩公召唤河神、山神、土地神、守护田地的神以及开基建勐有功者的灵魂前来受祭
摩公祈求村寨平安、人丁健康、玉米稻谷丰登、牲畜繁衍
节庆部分：抛绣球、tó má lẹ、xòe（传统舞蹈）

西北地区、泰族、Mường Thanh, Điện Biên、民间

何时举行: 农历二月、三月
供品摆在何处: Đông xên（祭祀林）；Xên Mường 礼有四个 chiềng、七个 Đông xên
由谁主祭: 摩公主持仪式

供品

供品	数量	备注
两头黑牛、一头白牛，选强壮的	3	必备；宰杀后将肉和骨摆回牛的形状
Rượu cần（吸管酒）		必备
香水与种子（稻谷、棉花、蔬菜）		必备；用于洒香水和撒种子的环节
牛肉、煮鸡鸭、糯米饭		节庆供盘

步骤

仪式分五步；Đông xên 的主礼包括五个部分
按习俗洒香水、撒种子，摩公祈求丰收
宰牛献祭神灵
饮酒享福的宴席、民间游戏

西北地区、泰族、Nghĩa Lộ, Mường Lò、民间

何时举行: 春季
供品摆在何处: 村、勐的神林（Đông cắm，禁林）
由谁主祭: 各位摩公

供品

供品	数量	备注
各家族群体、各村寨带来的供盘		必备
一头白水牛、一头黑水牛，全勐共同购买，宰杀后整头献祭	2	必备；Xên mường、Xên đông 之礼
生水牛肉、活鸡活鸭，放归溪中		专为祭 thuồng luồng（水蛇）之礼

步骤

摩公在禁林祭祀 ma bản（村神）、ma mường（勐神）、ma rừng（林神）

各来源说法不同之处

献祭水牛之数：关于 Mường Lò 的文章记为一头白水牛、一头黑水牛；关于 Mường Thanh（奠边）的文章记为两头黑水牛、一头白水牛

中北部、泰族、Nghệ An、民间

何时举行: 山地播种季节之初
供品摆在何处: 村的公共祭棚，位于村头古树旁
由谁主祭: 村中德高望重的长者（mó sơ）

供品

供品	数量	备注
鸡、猪、糯米饭		必备；牲畜须为雄性
Rượu cần（吸管酒）		必备
全村的公水牛或公牛，共同出资	1	可选；逢偶数年，在有条件时

步骤

全村到祭棚一同备办供盘
敬请并召唤众神前来
请神享用酒食，敬上竿酒
以两根竹签掷卦三次；三次皆一俯一仰，即为神灵已受礼

来源

Đặc sắc lễ Xên bản của đồng bào dân tộc Thái (dantocmiennui.baotintuc.vn)
Xên bản, xên mường: phong tục độc đáo của người Thái ở Pắc Ngà (baovanhoa.vn)
Lễ Xên Mường của người Thái đen (nhandan.vn)
Lễ Cúng bản của người Thái tỉnh Điện Biên là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (baovanhoa.vn)
Tục thờ cúng ngày xuân của người Thái Mường Lò (baolaocai.vn)
Độc đáo tục cúng thần bản, thần mường của người Thái (baonghean.vn)

属于开放数据集越南祭礼类别与越南祭礼仪轨，许可协议 CC BY 4.0。

查看更多祭文忌日、春节、家宅、营生、人生礼仪与各地祭礼。