跳到正文

知识库 / 越南

传统节庆

Rước Cộ Bà Chợ Được 是什么?Bà Chợ Được 是谁?岘港正月初十、十一的节庆

文化与信仰 风俗记录。
Rước Cộ Bà Chợ Được 是什么?Bà Chợ Được 是谁?岘港正月初十、十一的节庆

TL;DR: Rước Cộ Bà Chợ Được 是 Bà Chợ Được 节庆中迎请敕封与游行各供桌的仪式,于农历正月初十、十一在岘港市 Thăng An 社 Phước Ấm 村举行(2025 年 7 月前属广南省 Thăng Bình 县)。Bà Chợ Được 是神迹与地方传说所记的人物,被说成是在 Trường Giang 河边开辟 Chợ Được 集市的人,被 Phước Ấm 村民奉为城隍,并获阮朝敕封。该节庆于 2014 年被认定为国家级非物质文化遗产。

Rước Cộ Bà Chợ Được 是什么?

Rước Cộ Bà Chợ Được 是 Bà Chợ Được 节庆的核心仪式,包括迎请 Bà 的敕封以及绕 Chợ Được 集市一带和若干主要街道游行各供桌。节庆每年于农历正月十日和十一日举行,有些年份扩展为持续多日的系列活动,地点在岘港市 Thăng An 社 Phước Ấm 村的 Bà Chợ Được 陵[1]。Phước Ấm 村的 Bà Chợ Được 陵以前属旧广南省 Thăng Bình 县 Bình Triều 社,今属岘港市 Thăng An 社[1]。

需要区分名称中的两个层次。Cộ 是按各主题装饰、布置的供桌,有人抬着游行。Rước Cộ 是让这些供桌穿过节庆空间的仪式,结合民间演唱、造型以及社区的直接参与[1][4]。在 2026 年节庆中,组委会记录 2 月 26 日晚在 Chợ Được 河埠举行开幕式,2 月 27 日下午为迎请 Bà 的敕封和 rước Cộ 仪式[1]。

Bà Chợ Được 是谁?

据 Phước Ấm 村志所抄录的神迹,Bà Chợ Được 本名阮氏妾(Nguyễn Thị Thiếp),讳 Của,生于 1799 年,原籍广南省 Điện Bàn 府 Diên Phước 县 Phiếm Ái 州 Phường Chào 村(原 Đại Cường 社一带,今属岘港市)[3]。其父名 Trí,曾在黎朝任大官;母姓郑,讳 Tình[3]。不过,《Văn hóa》报在写 Bà Phường Chào 节庆时却记她名为阮氏 Của(Nguyễn Thị Của),生于景盛八年(1800 年)2 月 25 日[2]。

地方传说讲她生来相貌异于常人,身体无骨,皮肤白皙,身上散发香气,行医救人并教民众经商[3]。她 18 岁时在故乡去世。去世后,她的魂魄顺着 Trường Giang 河来到 Phước Ấm 村,显灵托梦给村民,让他们立集市、聚居民众。从此集市得名 Chợ Được,她成为 Phước Ấm 村的城隍[3]。

关于敕封,神迹记载成泰六年,Phước Ấm 村民与 Chợ Được 商人向府、省及礼部递呈,请求敕封她为「Tề thục dực bảo trung hưng trung đẳng thần」;到启定四旬之年,她被封为「Trang huy dực bảo trung hưng thượng đẳng thần」[3]。需要注意这是神迹的内容,即规定神位的传统说法,并非该来源中经过独立核对的原件敕封。

为什么节庆与年初集市相连?

Bà Chợ Được 节庆与集市相连,正因为 Bà 被说成是开辟商业、缔造繁荣社区生活的人[1]。据神迹,Chợ Được 位于 Trường Giang 河边,是船只往来之处,与嘉定、同奈乃至华商、日商贸易[3]。在正月初、紧邻春节之时举办节庆,使纪念 Bà 的仪式成为全年营生祈安、求财的时机。节庆中有乡村集市,设有美食摊位和民间游戏,还有 bài chòi 说唱、男子赛船、排球[1][4]。这是社区既祭祀 Bà 又重建年初贸易空间的方式。

供桌游行仪式如何进行?

节庆流程通常包括:亮色、祭祀、节庆活动和 rước Cộ[4]。正日早晨在 Bà 陵有祭礼、上香;下午或晚上是迎请 Bà 的敕封和 rước Cộ 仪式;伴随的是在 Chợ Được 河埠举行的男子赛船[1]。

各供桌按主题搭建。Bà 的供桌游行有 4 张供桌和 1 张花车,按 4 个主题搭建:山精——水精、扶董天王、Rạch Gầm——Xoài Mút 大捷以及 1950 年秋冬边界战役[4]。游行队伍绕 Chợ Được 一带和若干主要街道行进;道路两旁民众设立供桌祭拜,祈求平安、发达[4]。2026 年,节庆于 2 月 25 日至 28 日举行,活动丰富,结合传统仪式与社区体验空间[1]。

各来源关于 Bà Chợ Được 的记述有何不同?

至少有三点需要对照。第一,生年:Phước Ấm 神迹记 1799 年[3],《Văn hóa》报在谈 Bà Phường Chào 时记 1800 年[2]。第二,名字:Nguyễn Thị Thiếp,讳 Của[3] 与「Nguyễn Thị Của」[2] 不同。第三,去世年龄:关于 Bà Phường Chào 的文章记她在尘世 17 年[2]。这些差异反映出同一个人物在多个地方被传说化,存在不同异本,没有统一的原始文本。

节庆何时被认定为遗产?

2014 年,Rước Cộ Bà Chợ Được 节庆被认定为国家级非物质文化遗产[1]。认定依据是其在精神、文化、艺术、雕刻、造型、舞台、俗例、礼仪及社区凝聚方面的价值[4]。该节庆也被视为与 Trường Giang 河沿岸居民社区形成过程相关的民间文化、信仰活动,体现饮水思源的道理[1]。

各里程碑与地名简表

项目信息
节庆名称Bà Chợ Được 节庆,又称 Cộ Bà Chợ Được 节庆、Rước Cộ Bà Chợ Được 节庆
时间每年农历正月十日和十一日;有些年份扩展为多日(2026 年:2 月 25 日至 28 日)
地点岘港市 Thăng An 社 Phước Ấm 村 Bà Chợ Được 陵(2025 年 7 月前:广南省 Thăng Bình 县 Bình Triều 社)
奉祀人物Bà Chợ Được,神迹记 Nguyễn Thị Thiếp,讳 Của,生于 1799 年,原籍 Phường Chào 村
主要仪式祭祀、上香、迎请 Bà 的敕封、rước Cộ、男子赛船、bài chòi 说唱、乡村集市
遗产认定2014 年国家级非物质文化遗产

了解时需要注意的几点

第一,关于 Bà Chợ Được 与 Bà Phường Chào 的异本可能让读者误以为是两个不同人物。实际上,Phước Ấm 神迹和关于 Bà Phường Chào 的文章都说她原籍 Phường Chào 村,后来在 Phước Ấm 显灵[2][3]。第二,生年、去世年龄、名字等数字应作为地方传说来读,而非已核实的历史数据。第三,行政区划已经变更:旧广南省 Thăng Bình 县 Bình Triều 社 Phước Ấm 村,今为岘港市 Thăng An 社 Phước Ấm 村[1]。查阅旧地图时,读者需要对照新名称。

本文内容8 节

这些对你有用吗?

分享:

常见问题

Rước Cộ Bà Chợ Được 节庆在何时、何地举行?

节庆每年农历正月十日和十一日在岘港市 Thăng An 社 Phước Ấm 村的 Bà Chợ Được 陵举行。2025 年 7 月 1 日前,此地属广南省 Thăng Bình 县 Bình Triều 社。

Bà Chợ Được 是否就是 Bà Phường Chào?

据 Phước Ấm 神迹和关于 Bà Phường Chào 的文章,这是同一个人物:她原籍 Phường Chào 村,后来在 Phước Ấm 村显灵并被奉为城隍。不过各来源所记生年和名字不同(1799 年与 1800 年;Nguyễn Thị Thiếp 与 Nguyễn Thị Của)。

Rước Cộ 与迎请 Bà 的敕封有何不同?

迎请 Bà 的敕封是把朝廷敕封迎回陵的仪式,而 rước Cộ 是绕 Chợ Được 一带游行按主题装饰的各供桌。两项仪式通常在同一正日的下午或晚上相继举行。

相关文章

相关查询工具

参考来源

  1. ↑ abcdefghijkBáo Văn hóa, bài “Độc đáo lễ rước Cộ Bà Chợ Được”Lễ hội Cộ Bà Chợ Được diễn ra vào ngày 10 và 11 tháng Giêng âm lịch hằng năm tại Lăng Bà Chợ Được, thôn Phước Ấm, xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam cũ, nay là thôn Phước Ấm, xã Thăng An, TP. Đà Nẵng.
  2. ↑ abcdeBáo Văn hóa, bài “Lễ hội Bà Phường Chào đón Bằng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia”Bà Phường Chào tên thật là Nguyễn Thị Của, sinh ngày 25.2 năm Cảnh Thịnh bát niên (1800) tại làng Phường Chào.
  3. ↑ abcdefghiBáo Pháp Luật Việt Nam, bài “Thiếu nữ ‘không xương’ được phong Thành hoàng làng”Sử làng Phước Ấm, nơi bà quy tiên, chép rằng, bà Chợ Được tên thật là Nguyễn Thị Thiếp, húy là Của, sinh năm 1799, người gốc làng Phường Chào.
  4. ↑ abcdefBáo Văn hóa, bài “Rộn ràng lễ hội Cộ Bà Chợ Được”Lễ rước cộ Bà năm nay có 4 bàn cộ và 1 bàn xe hoa, được dàn dựng theo 4 chủ đề Sơn Tinh - Thủy Tinh, Phù Đổng Thiên Vương, Chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút và Chiến dịch Biên giới Thu Đông năm 1950.
#RướcCộBàChợĐược#BàChợĐược#BàChợĐược节庆#传统节庆#非物质文化遗产#ThăngBình#广南#岘港