Tam Tai là gì?
Tam Tai, nghĩa đen là "ba tai", là quan niệm dân gian về ba năm liên tiếp mà người ta nên sống thận trọng hơn. Chu kỳ lặp lại mỗi 12 năm, nên trong đời mỗi người, cứ chín năm bình thường lại tới ba năm Tam Tai.
Tam Tai được xét trong nhiều việc: chọn năm cưới hỏi, chọn năm làm nhà, khai trương, ký kết lớn. Trong ba hạn xem tuổi làm nhà, Tam Tai là hạn duy nhất tính theo con giáp thay vì theo số tuổi.
Cách xác định Tam Tai như thế nào?
Tam Tai đi theo nhóm tam hợp của Chi năm sinh. Có bốn nhóm, mỗi nhóm gặp ba năm cố định:
- Tuổi Thân, Tý, Thìn gặp Tam Tai vào các năm Dần, Mão, Thìn.
- Tuổi Dần, Ngọ, Tuất gặp Tam Tai vào các năm Thân, Dậu, Tuất.
- Tuổi Tỵ, Dậu, Sửu gặp Tam Tai vào các năm Hợi, Tý, Sửu.
- Tuổi Hợi, Mão, Mùi gặp Tam Tai vào các năm Tỵ, Ngọ, Mùi.
Vì đây là chu kỳ cố định, ai cũng biết trước ba năm Tam Tai của mình rơi vào lúc nào, không cần tra từng năm một.
Vì sao ba năm Tam Tai không giống nhau?
Dân gian phân biệt năm đầu, năm giữa và năm cuối trong chu kỳ, thường gọi là năm nhập Tam Tai, năm chính Tam Tai và năm xuất Tam Tai. Có quan niệm cho rằng năm giữa là năm nặng nhất, có nơi lại cho rằng năm cuối mới đáng lưu ý. Đây là chỗ các trường phái không thống nhất.
Cần đọc Tam Tai như thế nào?
Tam Tai không đồng nghĩa với ba năm toàn điều xấu. Theo chính cách diễn giải truyền thống, đây là giai đoạn khuyên nên cẩn trọng hơn chứ không phải ngừng mọi hoạt động: việc quan trọng vẫn tiến hành được nếu đã chuẩn bị kỹ, chỉ cần tránh vội vàng và chủ quan.
Đây là tri thức dân gian, không có cơ sở khoa học. Mọi người sinh trong cùng một nhóm tam hợp đều có cùng ba năm Tam Tai, tức là một phần tư dân số cùng lúc, nên nó không phải một lời đoán riêng cho từng người.
Trên thực tế, với người muốn làm nhà, việc tìm một năm sạch cả ba hạn Kim Lâu, Hoang Ốc và Tam Tai là khá khó, đặc biệt trong chính ba năm Tam Tai của mình. Nhiều gia đình vẫn tiến hành khi chỉ phạm một hạn, thường kèm tục mượn tuổi cho phần nghi lễ.
Bốn nhóm tuổi và ba năm Tam Tai của mỗi nhóm
| Nhóm tuổi (theo chi) | Con giáp | Ba năm Tam Tai (theo chi của năm) |
|---|---|---|
| Thân, Tý, Thìn | Khỉ, Chuột, Rồng | Dần, Mão, Thìn |
| Tỵ, Dậu, Sửu | Rắn, Gà, Trâu | Hợi, Tý, Sửu |
| Dần, Ngọ, Tuất | Hổ, Ngựa, Chó | Thân, Dậu, Tuất |
| Hợi, Mão, Mùi | Lợn, Mèo, Dê | Tỵ, Ngọ, Mùi |
Tam Tai đến theo nhóm Tam Hợp chứ không theo từng tuổi riêng: ba tuổi cùng nhóm gặp Tam Tai vào đúng ba năm giống nhau, rồi nghỉ chín năm. Đây là quy ước tra bảng, không phải dự báo.
*Số liệu trong bảng khớp với kết quả các công cụ tra cứu trên Nhật Nguyệt.*