Gieo quẻ Kinh Dịch

Tìm hiểu thêm

Gieo quẻ bằng ba đồng xu làm thế nào và đọc kết quả ra sao?

Gieo ba đồng xu là lối lập quẻ có trong sách xưa như Văn Vương kim tiền khóa, gọn hơn phép chia cỏ thi trong sách cổ. Anh chị gieo ba đồng cùng lúc, sáu lần; mỗi lần cho một hào, xếp từ dưới lên. Mặt sấp tính 3, mặt ngửa tính 2, nên tổng ba đồng luôn là 6, 7, 8 hoặc 9.

Tổng 7 cho hào dương, tổng 8 cho hào âm, cả hai đều là hào tĩnh. Tổng 9 là dương đã tới cực, tổng 6 là âm đã tới cực; hai loại này là hào động và lật sang tính ngược lại. Sáu hào vừa gieo dựng thành quẻ chủ, lật các hào động thì được quẻ biến.

Ba đồng xu có 8 cách rơi: 1 cách ra 6, 3 cách ra 7, 3 cách ra 8, 1 cách ra 9. Vì thế mỗi hào chỉ có 2 phần 8 khả năng là hào động. Cả sáu hào cùng tĩnh xảy ra khoảng 18 lần trong 100 lượt gieo, và khi ấy không có quẻ biến.

Số hào động quyết định đọc chỗ nào. Bộ quy tắc được dẫn nhiều nhất là của Chu Hy đời Tống, chép trong sách Dịch học khải mông. Không hào động thì đọc lời quẻ chủ; một hào động thì lấy hào ấy làm chính; hai hào động thì đọc cả hai, lấy hào trên làm chính.

Ba hào động thì đọc lời quẻ của cả quẻ chủ lẫn quẻ biến; theo Dịch học khải mông, ba hào ấy có hào 1 thì quẻ chủ là chính, không có hào 1 thì quẻ biến là chính; có sách lại lấy hào giữa trong ba hào làm chính. Bốn hào động thì đọc hai hào tĩnh trong quẻ biến, lấy hào dưới; năm hào động thì đọc hào tĩnh duy nhất trong quẻ biến. Sáu hào cùng động thì đọc lời quẻ biến, riêng Thuần Càn và Thuần Khôn có lời riêng gọi là dụng cửu và dụng lục.

Phần luận nói về hình quẻ: quẻ gì, hào nào động, vị trí hào ấy mang nghĩa gì trong Dịch học. Phép gieo ở đây không hỏi anh chị đang băn khoăn chuyện gì, nên không có câu nào nói về việc riêng của anh chị.