Tới nội dung

Thước Lỗ Ban

Tra một kích thước cửa, giường hay bàn thờ rơi vào cung tốt hay cung xấu trên thước Lỗ Ban, kèm phép tính. Chọn vật cần đo, trang dùng đúng cây thước cho vật ấy; rơi vào cung xấu thì chỉ ra kích thước đẹp gần nhất, hoặc liệt kê mọi số đẹp trong một khoảng.

Thuật số truyền thốngQuy tắc của một phái, chưa được kiểm chứng.

Từ đâu ra

Số đo và phép chia lấy dư là phép tính. Cung tốt xấu là quy ước của thước Lỗ Ban lưu hành trong nghề mộc và xây dựng, gồm ba cây 52,2cm, 42,9cm và 38,8cm. Tên cung theo bộ chữ Hán khắc trên thước. Sách Lỗ Ban kinh chỉ ghi thước tám chữ Tài, Bệnh, Ly, Nghĩa, Quan, Kiếp, Hại, Cát, tức thước Môn Quang, dài 1 thước 4 thốn 4 phân thước thợ; thước 52,2cm và 38,8cm là thước lưu hành ở Việt Nam, không có trong sách.

Đơn vị

Thước Lỗ Ban là quy ước đo lường truyền thống trong xây dựng, không có cơ sở khoa học. Kích thước công trình còn phải theo tiêu chuẩn kỹ thuật và thiết kế. Ranh giới cung quy ước đóng ở đầu dưới, mở ở đầu trên.

Tiện ích này thuộc chủ đề Phong thuỷ. Xem toàn bộ tiện ích và bài viết về Phong thuỷ.

Điển tích & thơ cổ

“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, quân điếu phạt trước lo trừ bạo.”

Nguyễn Trãi · Bình Ngô đại cáo

Xem tiếp

Xem hướng nhà đất

Đã có số đo đẹp. Xem hướng nhà đất cho biết hướng nào hợp với gia chủ theo Bát Trạch.

Mở Xem hướng nhà đất

Các phái khác nhau ở đâu

Tên cung của thước 42,9cm

Nhật Nguyệt chọnTrang theo bộ chữ Hán khắc trên thước lưu hành 財病離義官劫害本, nên cung thứ 6 và thứ 8 là Kiếp và Bản.
Lối khácBản dịch Lỗ Ban kinh ghi cung thứ tám là Cát (吉) và chú rằng có sách đổi chữ Cát thành chữ Bản. Có nguồn tiếng Việt gọi cung 6 và 8 là Nạn và Mạng.
1 chỗ khác

Độ dài một cung của thước 52,2cm

Nhật Nguyệt chọnMỗi cung dài 65,25mm, tức 522mm chia đều tám cung.
Lối khácNhiều bảng làm tròn thành 65mm; sai số dồn lại đủ làm một số sát vạch bị đọc sang cung bên cạnh.

Điều chưa ai chứng minh

Chưa có nghiên cứu nào cho thấy kích thước rơi vào cung tốt đem lại điều gì. Kích thước thật vẫn phải theo tiêu chuẩn kỹ thuật và nhu cầu dùng.

Đọc tiếp

Hỏi Nhật Nguyệt AI

Tìm hiểu thêm

Thước Lỗ Ban có mấy loại và đo thế nào cho đúng?

Thước Lỗ Ban gồm ba cây, mỗi cây một độ dài chu kỳ và một bộ cung. Thước thông thủy 52,2cm có 8 cung, đo khoảng rỗng như cửa đi, cửa sổ, ô thoáng, giếng trời, đo lọt lòng. Thước dương trạch 42,9cm có 8 cung, đo khối đặc như giường, tủ, bàn, bậc thang, đo phủ bì. Thước âm phần 38,8cm có 10 cung, đo bàn thờ, đồ thờ và mộ phần.

Cùng một con số rơi vào ba cung khác nhau trên ba cây thước, nên lỗi hay gặp nhất là dùng nhầm thước. Trên trang, anh chị chọn vật cần đo và thước được chọn theo vật ấy. Rơi vào cung xấu thì trang chỉ ra các kích thước đẹp gần nhất kèm số milimét cần nới hay thu; còn đang thiết kế thì nhập một khoảng để lấy mọi số đẹp trong đó.

Cách tính: đổi kích thước ra milimét, chia cho độ dài một chu kỳ lấy số dư, rồi xem số dư rơi vào cung nào. Ví dụ cửa rộng 820mm trên thước thông thủy: 820 chia 522 dư 298; mỗi cung dài 65,25mm, nên 298 rơi vào cung thứ năm là Phúc Lộc. Số rơi đúng vạch chia giữa hai cung được tính vào cung phía trên.

Các nguồn tiếng Việt không hoàn toàn giống nhau. Ở thước 42,9cm, một nguồn gọi cung thứ 6 và thứ 8 là Nạn và Mạng, nguồn khác gọi là Kiếp và Bản; trang theo bộ chữ Hán gốc 財病離義官劫害本, tức Kiếp và Bản. Nhiều bảng còn làm tròn mỗi cung thước 52,2cm thành 65mm, trong khi đúng là 65,25mm; sai số dồn lại đủ làm một số sát vạch bị đọc sang cung bên cạnh.

Thước Lỗ Ban là quy ước của nghề mộc và xây dựng. Kích thước thật vẫn phải theo tiêu chuẩn kỹ thuật và nhu cầu dùng: một cánh cửa rơi vào cung đẹp mà hẹp quá, không khiêng lọt cái tủ, thì vẫn là cửa hỏng.

Ba cây thước Lỗ Ban và phạm vi dùng
ThướcChu kỳSố cungDùng choCách đo
Thông thuỷ52,2cm8 cungCửa đi, cửa sổ, ô thoáng, giếng trờiĐo lọt lòng, không tính khuôn
Dương trạch42,9cm8 cungGiường, tủ, bàn, bậc thangĐo phủ bì của vật
Âm phần38,8cm10 cungBàn thờ, đồ thờ, mộ phầnĐo phủ bì của vật

Câu hỏi thường gặp

Có bao nhiêu loại thước Lỗ Ban và dùng cây nào?

Ba cây. Thông thủy 52,2cm cho khoảng rỗng như cửa đi, cửa sổ, ô thoáng, giếng trời. Dương trạch 42,9cm cho khối đặc như giường, tủ, bàn, bậc thang. Âm phần 38,8cm cho bàn thờ, đồ thờ và mộ phần.

Đo cửa thì đo lọt lòng hay đo cả khuôn?

Đo lọt lòng, tức khoảng trống thật sự đi qua được, không tính khuôn. Đo cả khuôn thường dôi ra vài centimét, đủ đẩy kết quả sang cung khác. Với giường, tủ thì ngược lại, đo phủ bì.

Kích thước của tôi rơi vào cung xấu thì làm sao?

Trang chỉ ra các kích thước đẹp gần nhất ở cả hai phía, nới ra và thu vào, kèm số milimét chênh lệch. Đang thiết kế thì nhập một khoảng, ví dụ 80 tới 90cm, để lấy mọi số đẹp trong đó.

Vì sao hai bảng tra cho kết quả khác nhau ở cùng một số?

Thường vì ba lẽ: hai bảng dùng hai cây thước khác nhau cho cùng một vật; một bảng làm tròn độ dài mỗi cung; hoặc hai bảng xử lý khác nhau số rơi đúng vạch. Trên trang, số đúng vạch thuộc cung phía trên.

Bàn thờ có đo bằng thước 42,9cm được không?

Theo quy ước của nghề thì không. Bàn thờ, đồ thờ và mộ phần dùng thước âm phần 38,8cm, chia 10 cung. Cùng một con số sẽ ra cung khác hẳn nếu dùng nhầm thước.

Thước Lỗ Ban có cơ sở khoa học không?

Không. Đây là quy ước truyền thống của nghề mộc và xây dựng, nên xem như tham khảo văn hoá. Kích thước thật vẫn phải theo tiêu chuẩn kỹ thuật và nhu cầu sử dụng.

Bảng dữ liệu tiện ích này tra vào

Kết quả ở trên tra từ đúng những bảng dưới đây. Bảng bày ra đầy đủ, tải được bằng CSV, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0.

Toàn bộ kho bảng tra cứu

Nội dung này có giúp được anh chị không?