跳到正文

上童

又称： Lên đồng, Hầu bóng, Hầu thánh, Văn chầu, Hát văn hầu

  • 寺、亭、祠、府

文化与信仰 风俗记录。

越南三府母神信仰实践的核心仪式，2016年被联合国教科文组织列入遗产名录。童身依次上童每个座，各有头巾衣袍、舞蹈，宫文唱朝文讲述各位圣的传说。

概要

举行日期
在各节庆、祠和府的神诞日；最多在农历三月和八月
祭祀对象
三府、四府的各位圣：圣妈、官、朝婆、皇、姑、舅；有的地方上童陈朝会
主祭者
上童的童身（男童、女童）；两或四名侍奉；唱朝文的宫文；祠的守香；参加仪式的香童弟子

各家各地做法可能不同。

供品

地区：

全国

何时
在一年中的各节庆、祠和府的神诞日；最多在农历三月（圣母忌日）和八月（圣父忌日）
供品摆放处
供奉圣母及三府、四府各位圣的殿、祠、府
供品数量荤素备注
器物
红盖巾必备；圣降和圣升时每个座通用
每个座的头巾衣袍、帽、腰带、道具每座一套必备；颜色按府：天府红、岳府绿、水府白、地府黄
上童期间的禄发：零钱、水果、饼、用品素敬献圣的祭品颜色也按府的颜色（据有的指南）
宫文的乐器：月琴、拍板、小锣、梆子、朝鼓、铃
糯米饭与糕饼
众生礼：纸钱、粥、饼果、食物、一盆水荤据有的指南，在上童前举行，与圣礼一起，通过祠主进行
茶、酒、水
每个座中敬献的香、酒、茶、槟榔、烟草素

北部

Bắc Bộ, Phủ Dầy, đền Bảo Hà、母神信仰（四府）

供品摆放处
北部平原的府、母神祠；《人民报》提到 Phủ Dầy（Phủ Dầy 府）、đền Bảo Hà（Bảo Hà 祠）、phủ Tây Hồ（Tây Hồ 府）

中部

顺化、Huế, điện Hòn Chén、母神信仰（四府）

何时
尤其是农历三月，香江上迎圣母到 điện Hòn Chén 的仪式
供品摆放处
điện Hòn Chén 及迎圣母的路上

仪式步骤

全国通用、母神信仰（四府）

  1. 上童前的众生礼和圣礼
  2. 童身换上即将上童的座的礼服，上香
  3. 盖上红巾；圣降时揭去头巾，童身行礼，按该圣舞蹈（舞媒、舞剑、划船、舞扇），宫文唱文讲述该圣的传说和功绩
  4. 圣赐禄，赏宫文，有时传谕
  5. 圣升：童身静坐，重新盖上头巾，然后转到下一座
  6. 各座的顺序自上而下：圣妈、官、朝婆、皇、姑、舅
  7. 结束时通常有香童弟子的共餐，视为圣禄（据有的指南）

越南北部、Bắc Bộ, Phủ Dầy, đền Bảo Hà、母神信仰（四府）

  1. 有的指南称，北部上童具有经典、庄严、规范的特点；一般程序与全国传统相同

顺化、Huế, điện Hòn Chén、母神信仰（四府）

  1. 除了仪式性的上童，还有集体上童，称为Đồng vui。

越南南部、Nam Bộ, Sài Gòn、母神信仰（四府）

  1. 有的指南称，南部的上童，尤其是西贡的上童，比北部更为开放、欢乐、质朴。

各来源说法不同之处

  • 座数：有的说多达36座，但一场上童只上若干座，视童身而定；各资料对一场的座数不一致。

族群与地区

关于上童的更多文章

来源

  • Tập tục thờ cúng trong nghi thức lên đồng (vankhan.vn)
  • Tìm hiểu lễ hầu đồng diễn ra như thế nào và ý nghĩa các giá hầu (sunparadiseland.com)
  • Bảo tồn nét đẹp văn hóa Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, bvhttdl.gov.vn)
  • Gìn giữ, trao truyền và phát huy đúng hướng (nhandan.vn)
  • Nghi lễ trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam, Tứ phủ của Việt Nam (toplist.vn)
  • Đỗ Duy Hưng, Một số kết quả nghiên cứu nổi bật về thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ ở vùng châu thổ Bắc Bộ hiện nay, Nghiên cứu Tôn giáo số 11 năm 2021 (vjol.info.vn)

属于开放数据集 越南祭礼类别与越南祭礼仪轨，许可协议 CC BY 4.0。

查看其他祭礼忌日、春节、家宅、营生、人生礼仪、乡村与各民族的祭礼。