开放数据
越南祭礼仪轨
381 行祭礼仪轨：每行为某一地区、某一传统下一种礼的做法，含时间、供品摆放处、主祭人、供品、步骤与禁忌，并附各来源网页网址。各来源说法不一之处记于 ghi_chu 列。
381 行 · 23 列 · 版本 1.0.0 · 更新于 2026-10-13
采用的约定
祭文属于信仰与风俗；本数据集仅供查考，说明文字以民间观念的口吻撰写，不承诺任何效验。各说明列的文字由 Nhật Nguyệt 据来源网页的指引简要改写，并非整段照录。仅当来源言明时，才为某一地区、次区域、社群或行业另立一行；无有据可依的地区差异时只有一行 toan-quoc。同一礼的民间供桌与寺院供桌分为两行。le_vat 列中未带方括号标注的项，表示来源未说明是否必备。两个来源说法不一时，ghi_chu 列分别记述，而不暗中择一。不注明来源的采集文本（van-cung-viet-nam 数据集，neu_nguon 列）之来源网页，此处同样不予注明。所有行目前均为 chua-soat：文本由程序自来源网页截取，尚未逐篇人工核对。代码列（类别、地区、传统等）的三语标签见元数据文件的 danh_muc_ma；英文与中文标签为机器翻译，尚未经人工校对。越南文说明文字暂无译文。
本页对较长的单元格作了截短。各单元格的完整内容见 CSV 文件。
| id | ma_le | ten_le | ma_le_khac | phan_le | mien | tieu_vung | dia_danh | cong_dong | nhom_nghe | muc_chung_vung | truyen_thong | thoi_diem_lam | noi_dat | nguoi_cung | le_vat | trinh_tu | kieng_ky | nguon_url | trang_thai_soat | trang | nguon | ghi_chu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| nt.100-ngay.01 | 100-ngay | Cúng 100 ngày | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Tuần 100 ngày (tốt khốc, nghĩa là thôi khóc) | Trước linh vị người mất tại nhà | Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn | Lễ vật kể trong lời khấn (bài khấn để chỗ cho gia chủ tự kể) | Tế lễ một tiệc | Từ đó thôi cúng cơm hai buổi mỗi ngày và thôi khóc bất thời | https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9; https://vi.wikisource.org/wiki/Gia_l%E1%BB%85_gi%E1%BA%A3n_y%E1%BA%BFu/L%E1%BB%85_tang; h… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/100-ngay | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Tính 100 ngày từ đâu: chính văn Gia lễ giản yếu và các trang văn khấn tính từ ngày mất; lời chú của Gia lễ giản yếu nói tục ta thường tính từ khi táng trở đi đủ… | |||||||
| nt.100-ngay.02 | 100-ngay | Cúng 100 ngày | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Sau 49 ngày tới 100 ngày | Theo lời đáp trên phatgiao.org.vn, hết 49 ngày đã có thể giải bàn vong, không nhất thiết chờ hết 100 ngày | Có nơi làm lễ xả tang vào kỳ bách nhật | https://phatgiao.org.vn/sau-49-ngay-co-can-de-ban-vong-va-cung-com-hang-ngay-d79446.html; https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/100-ngay | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.49-ngay.01 | 49-ngay | Cúng 49 ngày | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày thứ 49 sau khi mất (lễ Chung thất) | Trước linh vị người mất, tại nhà | Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn | Lễ vật kể trong lời khấn (nguồn không kê cụ thể; bài khấn để chỗ cho gia chủ tự kể) | Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn đứng khấn | Mời người mất cùng tiên linh về hưởng | Kính cáo các thần thờ trong nhà | https://tuvi.vn/van-khan-49-ngay-100-ngay-cho-nguoi-da-mat-a1200; https://vankhan.vn/van-khan-trong-le-tang/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/49-ngay | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.an-hoi.01 | an-hoi | Lễ ăn hỏi | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày lành do hai nhà chọn, sau lễ chạm ngõ (vấn danh) và trước lễ cưới | Bàn thờ gia tiên nhà gái | Bố hoặc ông của cô dâu | Trầu, cau [nguồn nói phải có] | Trà, rượu, thuốc lá | Bánh cốm, bánh phu thê (xu xê), mứt sen | Xôi gấc, lợn quay (lệ xưa, sau bớt dần) [nguồn nói không bắt buộ… | Nhà trai đội tráp tới nhà gái đúng giờ đã chọn; hai đội bê tráp trao lễ | Hai nhà giới thiệu, đại diện nhà trai thưa chuyện, nhà gái nhận lễ; hai bà mẹ mở tráp… | Không dùng kéo cắt đồ lại quả | Biếu cau không biếu hai quả (lệ xưa vankhan.vn ghi) | https://vankhan.vn/trinh-tu-nghi-thuc-trong-le-an-hoi/; https://voh.com.vn/thuong-thuc/van-khan-le-an-hoi-641245.html; https://vankhan.vn/van-khan-khi-cuoi-ga/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/an-hoi | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.an-hoi.02 | an-hoi | Lễ ăn hỏi | ca-le | bac | Hà Nội | nguon-noi-ro | dan-gian | Số tráp lẻ: 3, 5, 7, 9, 11 (lễ vật trong mỗi tráp là số chẵn) [nguồn nói phải có] | Cơi trầu, bánh cốm, mâm quả (báo Pháp luật Việt Nam: lễ ăn hỏi Hà Nội không… | Giữ đủ ba lễ chạm ngõ, ăn hỏi, rước dâu; ăn hỏi làm trước đám cưới ít nhất vài ngày | Tráp xếp hình tháp, phủ khăn đỏ | Nhà gái nhận lễ, đặt một phần lên bàn th… | https://vankhan.vn/trinh-tu-nghi-thuc-trong-le-an-hoi/; https://voh.com.vn/song-dep/mam-qua-cuoi-450248.html; https://baophapluat.vn/nhung-net-khac-biet-dang-ye… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/an-hoi | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.an-hoi.03 | an-hoi | Lễ ăn hỏi | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Trầu cau: 105 quả cau (voh.com.vn) [nguồn nói phải có] | Bánh phu thê [nguồn nói phải có] | Chè (trà), rượu [nguồn nói phải có] | Nến tơ hồng [nguồn nói phải có… | Nhà trai trình lễ, hai bên thưa chuyện | Cha mẹ cô dâu dâng một phần lễ lên bàn thờ tổ tiên; đôi trẻ thắp hương | https://voh.com.vn/song-dep/mam-qua-cuoi-450248.html; https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/nghi-thuc-cuoi-hoi-o-mien-trung-bao-gom-nhung-gi.html; https://baophapl… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/an-hoi | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Số mâm: voh.com.vn ghi mâm 5 quả hoặc 6 quả, số người bưng ứng với chữ sinh hoặc lão; mytour.vn ghi 5 mâm (trầu cau, trà rượu, bánh, nem chả, ngũ quả) | |||||||||
| nt.an-hoi.04 | an-hoi | Lễ ăn hỏi | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Số mâm quả chẵn: 4, 6, 8, 10; thường là 6 [nguồn nói phải có] | Mâm 6 quả: trầu cau; trà, rượu và nến khắc long phụng; bánh phu thê; xôi gấc; hoa quả; heo quay… | Có nhà bỏ lễ dạm ngõ, làm lễ ăn hỏi và đón dâu trong cùng một ngày | https://voh.com.vn/song-dep/mam-qua-cuoi-450248.html; https://vankhan.vn/trinh-tu-nghi-thuc-trong-le-an-hoi/; https://baophapluat.vn/nhung-net-khac-biet-dang-ye… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/an-hoi | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.ba-co-ong-manh.01 | ba-co-ong-manh | Cúng Bà Cô Tổ, Ông Mãnh | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày sóc vọng, ngày giỗ của Bà Cô, ngày đầu năm, các dịp giỗ Tết như cúng gia tiên | Dưới gầm hương án ban thờ gia tiên, hoặc chung ban thờ tổ tiên nhưng bát hương thấp hơn một bậc | Người đã trưởng thành trong nhà; người ngang hàng với bà cô ông mãnh chỉ khấn không lễ, hàng dưới thì khấn và lễ | Bài vị hoặc di ảnh, bát hương, đôi đèn (đồ thờ đặt sẵn) | Ly nước hoặc rượu trắng, chén nước | Đĩa trầu cau tươi | Hoa tươi, trái cây, bánh, chè [nguồn nói khôn… | Bày lễ gọn ở ban thờ Bà Cô | Thắp hương, khấn mời Bà Cô Tổ, Ông Mãnh cùng gia tiên | Hết tuần hương thì hạ lễ | Ban thờ bày giản dị, không cầu kỳ | Ban thờ Bà Cô đặt thấp hơn ban thờ gia tiên | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-cung-ba-to-co-205421; https://docungtamlinh.com.vn/boc-bat-huong-ve-nha-moi/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ba-co-ong-manh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Vị trí bát hương Bà Cô, Ông Mãnh: hoatieu.vn ghi đặt dưới gầm hương án hoặc thấp hơn bát hương gia tiên một bậc; docungtamlinh.com.vn xếp ba bát hương ngang hàn… | ||||||
| nt.ba-co-ong-manh.02 | ba-co-ong-manh | Cúng Bà Cô Tổ, Ông Mãnh | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Bà tổ cô thờ trong nhà | Lập chỗ thờ bà tổ cô ngay trong nhà | https://phatgiao.org.vn/cach-lap-ban-tho-phat-va-gia-tien-tai-gia-d42539.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ba-co-ong-manh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.ba-co-ong-manh.03 | ba-co-ong-manh | Cúng Bà Cô Tổ, Ông Mãnh | ca-le | nam | suy-tu-nguon | dan-gian | Miếu nhỏ bên ngoài nhà | Lập miếu nhỏ ngoài nhà để thờ bà tổ cô | https://phatgiao.org.vn/cach-lap-ban-tho-phat-va-gia-tien-tai-gia-d42539.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ba-co-ong-manh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.ban-tho-phat-tai-gia.01 | ban-tho-phat-tai-gia | Lễ Phật ở ban thờ Phật tại gia | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Tủ thờ, án thờ nếu có phòng thờ riêng; nhà hẹp dùng ban nhỏ treo tường. Tượng hoặc ảnh Phật ở giữa, cao hơn bát hương | Hương (phatgiao.org.vn khuyên thắp hương nén, thắp ít) | Nước sạch | Hoa, quả | Bát hương: nhà thờ Phật chỉ cần hai bát, một thờ Phật, một thờ gia tiên (phatgiao.org.vn) | Phật thờ trên cao, gia tiên thờ thấp hơn hoặc thờ riêng hai ban | Dọ… | phatgiao.org.vn: đã thờ Phật thì không nên thờ thần nữa | Không đốt vàng mã (phatgiao.org.vn dẫn lời Hoà thượng Tố Liên) | https://phatgiao.org.vn/cach-lap-ban-tho-phat-va-gia-tien-tai-gia-d42539.html; https://chuabavang.com/ban-tho-phat-tai-gia-d923.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ban-tho-phat-tai-gia | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Số bát hương: phatgiao.org.vn ghi nhà thờ Phật chỉ cần hai bát (Phật, gia tiên), đã thờ Phật thì không nên thờ thần; chùa Ba Vàng hướng dẫn hoặc một bát đặt giữ… | ||||||||
| nt.ban-tho-phat-tai-gia.02 | ban-tho-phat-tai-gia | Lễ Phật ở ban thờ Phật tại gia | ca-le | bac | nguon-noi-ro | phat-giao | Ban vong (gia tiên) đặt trước, thấp; ban Phật đặt sau, cao hơn | Bày ban vong (gia tiên) phía trước, thấp; ban Phật phía sau, cao hơn | https://phatgiao.org.vn/cach-lap-ban-tho-phat-va-gia-tien-tai-gia-d42539.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ban-tho-phat-tai-gia | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.ban-tho-phat-tai-gia.03 | ban-tho-phat-tai-gia | Lễ Phật ở ban thờ Phật tại gia | ca-le | trung | nguon-noi-ro | phat-giao | Theo lối "tiền Phật hậu Linh": Phật ở trước, cao hơn; bàn vong ở sau, thấp hơn | Bày ban Phật phía trước, cao hơn; bàn vong (gia tiên) phía sau, thấp hơn | https://phatgiao.org.vn/cach-lap-ban-tho-phat-va-gia-tien-tai-gia-d42539.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ban-tho-phat-tai-gia | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.ban-tho-phat-tai-gia.04 | ban-tho-phat-tai-gia | Lễ Phật ở ban thờ Phật tại gia | ca-le | nam | nguon-noi-ro | phat-giao | Theo lối "tiền Phật hậu Linh": Phật ở trước, cao hơn; bàn vong ở sau, thấp hơn | Bày ban Phật phía trước, cao hơn; bàn vong (gia tiên) phía sau, thấp hơn | https://phatgiao.org.vn/cach-lap-ban-tho-phat-va-gia-tien-tai-gia-d42539.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ban-tho-phat-tai-gia | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.bao-sai-ban-tho.01 | bao-sai-ban-tho | Bao sái bàn thờ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Sau lễ cúng ông Công ông Táo 23 tháng Chạp và trước lễ tất niên; làm ban ngày | Bàn thờ gia tiên, bàn thờ thần linh, bàn thờ Táo quân | Gia chủ, tắm gội sạch, ăn mặc chỉnh tề | Đĩa trái cây | Hương: một nén khi xin phép, ba nén khi xong [nguồn nói phải có] | Nước lau: rượu trắng, nước ấm pha gừng hoặc nước nấu thảo mộc thơm (đinh hương… | Thắp một nén hương, khấn xin phép thần linh, gia tiên | Chuẩn bị bàn sạch trải khăn để đặt đồ thờ | Lau từ trên xuống dưới; bài vị, tượng thần Phật lau trước, c… | Không tự ý xê dịch bát hương, bài vị | Không dùng chung khăn, chổi với việc hằng ngày | Tránh làm buổi trưa (12 tới 13 giờ) và buổi tối | Không dùng nước lạnh l… | https://baohatinh.vn/tv/van-khan-bao-sai-ban-tho-sau-khi-cung-ong-cong-ong-tao-30194.html; https://docungtamlinh.com.vn/don-ban-tho-truoc-hay-sau-khi-cung-ong-t… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/bao-sai-ban-tho | bien-tap: viết lại từ 5 trang nguồn ở cột nguon_url | Tro bát hương: vankhan.vn ghi tục xưa lọc tro cũ rồi đổ lại, xúc từng thìa chứ không đổ ụp; docungtamlinh nói về việc thay tro và rải tro chân nhang xuống sông… | ||||||
| nt.bo-ma.01 | bo-ma | Lễ bỏ mả (Pơ thi) của người Gia-rai, Ba-na | tai-mo | trung | tay-nguyen | Gia Lai | gia-rai | nguon-noi-ro | dan-gian | Một tới ba năm sau khi chôn, tùy gia cảnh (một bài ghi 5 tới 10 năm); lễ thường ba ngày, vào mùa nghỉ khoảng tháng Ba; nghi thức chính làm buổi chiều | Nhà mồ ở nghĩa địa của làng; ngày cuối tại nhà | Già làng làm chủ lễ, người nhà tự cúng; cả làng giúp | Trâu, bò (một bài ghi nhất thiết phải mổ trâu, bò; nhà nghèo thì heo, gà, rượu cần) | Lợn, gà (nhà khá cúng nguyên con, nhà nghèo cũng có thịt, thủ và đuôi lợn)… | Vào rừng lấy gỗ, tre, mây, tranh; đàn ông dựng nhà mồ và tạc tượng tại nghĩa địa, mất cả tuần tới cả tháng | Mang phần của cải chia cho người mất ra nhà mồ | Ba… | Trong thời gian để tang trước lễ, người nhà không mặc áo mới, không dùng đồ tốt, không đi chơi | Sau lễ bỏ mả không còn mang cơm nước, không thăm nom nhà mồ nữa | https://www.vietnamplus.vn/le-bo-ma-cua-nguoi-gia-rai-ton-vinh-gia-tri-gia-dinh-va-cong-dong-post706656.vnp; https://daidoanket.vn/le-bo-ma-cua-dong-bao-gia-rai… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/bo-ma | bien-tap: viết lại từ 6 trang nguồn ở cột nguon_url | Tên các bước: một bài kể dựng nhà mả, tiễn đưa linh hồn về thế giới Atâu, giải phóng cho người sống; một bài kể dựng lại nhà mồ, bỏ mả, giải phóng; già làng Ak… | ||
| nt.bo-ma.02 | bo-ma | Lễ bỏ mả (Pơ thi) của người Gia-rai, Ba-na | tai-mo | trung | tay-nguyen | Đắk Lắk; Chư Păh (Gia Lai) | gia-rai; ba-na | suy-tu-nguon | dan-gian | Tượng gỗ dựng ở bốn góc ngôi mộ [nguồn nói phải có] | Người thân vào rừng tìm cây tạc tượng, làm lễ cúng trước khi chặt | Nhờ nghệ nhân tạc tượng hợp với gia cảnh, cuộc đời người mất | Ngày bỏ mả mang tượng ra dựng… | Sau lễ này người thân không còn ra thăm mộ hay thờ cúng nữa | https://nhandan.vn/ocop/nghe-thuat-tac-tuong-nha-mo-o-tay-nguyen-post948040.html; https://nhandan.vn/giu-gin-van-hoa-truyen-thong-cac-dan-toc-tay-nguyen-post875… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/bo-ma | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.boc-bat-huong-chuyen-ban-tho.01 | boc-bat-huong-chuyen-ban-tho | Bốc bát hương, chuyển bàn thờ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày giờ chọn theo tuổi gia chủ; khi về nhà mới làm lễ nhập trạch trước rồi mới an vị bát hương | Lễ xin dời tại bàn thờ nhà cũ; lễ an vị tại bàn thờ nhà mới | Tại nhà cũ: trái cây, hoa tươi, nước sạch, rượu, trầu cau (mâm lễ đơn giản) | Tại nhà mới: xôi, chè, hương, đèn, trà rượu, vàng mã (sắm tươm tất hơn) | Xôi, gà… | Tại nhà cũ bày lễ, thắp 3 nén hương, khấn xin dời, nói rõ tên, địa chỉ cũ, địa chỉ mới, lý do | Hương tàn khoảng hai phần ba thì hoá vàng, hạ bát hương | Phủ vả… | Không để bát hương lộ thiên khi di chuyển | Sau khi an vị hạn chế xê dịch bát hương | https://docungtamlinh.com.vn/boc-bat-huong-ve-nha-moi/; https://docungtamlinh.com.vn/thu-tuc-chuyen-ban-tho-ve-nha-moi/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-ch… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/boc-bat-huong-chuyen-ban-tho | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Có bốc lại bát hương khi về nhà mới hay không: docungtamlinh.com.vn ghi bát hương cũ còn lành, nhà cũ làm ăn thuận thì giữ, chỉ tỉa chân nhang; bát đã cũ, sứt m… | |||||||
| nt.boc-bat-huong-chuyen-ban-tho.02 | boc-bat-huong-chuyen-ban-tho | Bốc bát hương, chuyển bàn thờ | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Có nhà bốc bát hương vào dịp cuối năm đón năm mới | Thầy hoặc pháp sư được nhờ bốc, chú nguyện | Nhờ thầy bốc bát hương, chú nguyện, thỉnh Phật thánh hay vong linh về an vị nơi bát hương | https://giacngo.vn/co-nen-boc-bat-huong-post28718.html; https://giacngo.vn/quan-diem-phat-giao-ve-boc-bat-huong-de-don-mung-nam-moi-post65644.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/boc-bat-huong-chuyen-ban-tho | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.boc-bat-huong-chuyen-ban-tho.03 | boc-bat-huong-chuyen-ban-tho | Bốc bát hương, chuyển bàn thờ | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Không sắp lễ (khi hạ bát hương để đổi bàn thờ mới hoặc để lau dọn rồi đặt lại) [nguồn nói không bắt buộc] | Hoa quả, bát cơm trắng, nước (lễ đơn giản khi hạ bát… | Cắm hương, chắp tay bạch xin phép hạ bát hương | Bài trí bàn thờ mới hoặc thỉnh bát hương tới nơi mới | Bạch lễ dâng đặt bát hương, cúng thực, hồi hướng, hạ lễ | https://giacngo.vn/co-nen-boc-bat-huong-post28718.html; https://giacngo.vn/quan-diem-phat-giao-ve-boc-bat-huong-de-don-mung-nam-moi-post65644.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/boc-bat-huong-chuyen-ban-tho | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.boi-hoan-dia-mach.01 | boi-hoan-dia-mach | Lễ bồi hoàn địa mạch | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Theo tục xưa, khi việc đào đất, lấp ao, khơi rãnh, xây tường bị coi là đã động tới long mạch; chọn các ngày Thiên Xá, Thiên Nguyên, Địa Nguyên, Cường Nhật, Trùn… | Cạnh một hố đào trên đất của nhà | Gia chủ | Thần Quy (rùa nặn bằng năm loại đất hòa nước ba con sông), thân buộc chỉ năm màu | Hoa quả năm màu ứng với ngũ hành (xanh, vàng, đỏ, trắng, đen hoặc tím) | Lễ m… | Nặn Thần Quy, đào hố, bày lễ cạnh hố | Đọc văn khấn bồi hoàn địa mạch | Chờ tàn ba tuần hương, tưới nước màu đỏ xuống hố | Đặt Thần Quy xuống hố | Lấp hố bằng c… | https://vankhan.vn/van-khan-le-hoi-hoan-dia-mach/; https://tuvi.vn/van-khan-le-xin-boi-hoan-dia-mach-a1165 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/boi-hoan-dia-mach | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.cai-tang.01 | cai-tang | Cải táng, bốc mộ | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Sau ba năm đoạn tang, hoặc một vài năm nữa | Từ đường, mộ cũ và chỗ đất đặt mộ mới | Con cái người mất | Tiểu sành (nhà phú quý dùng quan quách khâm liệm như khi hung táng) [nguồn nói phải có] | Nước vang (nước thơm) để rẩy lên xương | Hôm trước làm lễ cáo từ đường | Hôm cải táng khấn Thổ công chỗ để mả mới; trước và sau khi dời mộ khấn Long mạch, Sơn thần, Thổ thần nơi cũ và nơi mới | Khai mả… | Khi mở mả gặp rắn vàng, dây tơ hồng quấn quan tài, hay huyệt ấm khô, nước đọng như sữa thì cho là mả kết phát, phải lấp lại ngay | https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.10; https://nongnghiepmoitruong.vn/tri-thuc-nong-dan/tai-sao-o-mien-bac-co-tuc-cai-tang-d325… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cai-tang | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.cai-tang.02 | cai-tang | Cải táng, bốc mộ | ca-le | trung | bac-trung-bo | Nghệ Tĩnh; Thanh Chương | nguon-noi-ro | dan-gian | Sau khi chôn hơn 3 năm | Nghĩa địa chung của chi họ | Người nhà trong chi họ | Bốc mả rồi đưa lên khu đất riêng của chi họ trong nghĩa địa | Xếp mộ theo thứ bậc: tổ tiên hàng trên cùng, mộ vợ cạnh mộ chồng (nam tả, nữ hữu), rồi tới các đời… | Người tự tử không được chôn trong nghĩa địa chung của họ | https://nongnghiepmoitruong.vn/tri-thuc-nong-dan/tai-sao-o-mien-bac-co-tuc-cai-tang-d325855.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cai-tang | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cai-tang.03 | cai-tang | Cải táng, bốc mộ | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Theo bài báo, miền Nam không có tập tục cải táng: người mất chôn một lần, không bốc mộ sang tiểu | https://nongnghiepmoitruong.vn/tri-thuc-nong-dan/tai-sao-o-mien-bac-co-tuc-cai-tang-d325855.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cai-tang | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.cai-tang.04 | cai-tang | Cải táng, bốc mộ | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Các lễ trước làm 7 tới 10 ngày trước ngày bốc mộ, ít nhất 3 ngày; giờ đào và hạ huyệt tùy việc nhà sắp xếp | Phần mộ cũ, khu đất mộ mới, và trước bàn thờ tại nhà | Gia đình tự làm; nên lên chùa làm lễ cầu siêu trước | Tại mộ: hương, hoa quả, nước trắng, xôi hoặc bát cơm trắng, bánh kẹo (loại quả và số lượng tùy ý) | Tại nhà: hương, hoa quả, mâm cơm chay, sữa tươi | Cúng tại phần mộ cũ, báo ngày định bốc và thỉnh hương linh về nhà nghe kinh | Cúng tại khu đất đặt mộ mới | Cúng tại nhà | Cúng trước giờ đào mộ | Cúng lúc hạ h… | https://phatgiao.org.vn/boc-mo-cai-tang-va-nhung-dieu-can-lam-truoc-khi-boc-mo-d73501.html; https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cai-tang | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Giờ bốc mộ: tục dân gian bốc ban đêm và che không cho ánh mặt trời lọt vào hài cốt (Việt Nam phong tục; phatgiao.org.vn thuật lại quan niệm ấy); hai trang nhà c… | |||||||
| nt.cap-sac.01 | cap-sac | Lễ cấp sắc của người Dao | ca-le | bac | tay-bac | Tòng Sành (Bát Xát); Nậm Dạng (Văn Bàn); Lào Cai | dao | nguon-noi-ro | dan-gian | Tháng 11 âm lịch, tháng Chạp, tháng Giêng; lễ ba đèn làm một ngày một đêm, phải sang giờ Tý | Tại nhà người thụ lễ, treo tranh thờ | Thầy cúng lớn (Tầm sai) và hai thầy cúng phụ; người thụ lễ là đàn ông đã kết hôn | Lợn, gà, rượu, gạo nếp (nhà tự nuôi, tự làm trong một năm) [nguồn nói phải có] | Các loại tiền giấy tự cắt [nguồn nói phải có] | Quần áo mới [nguồn nói phải có]… | Thầy cúng và người giúp việc tới trước hai, ba ngày; mọi người tắm rửa sạch trước khi vào lễ | Thầy cúng lớn cúng báo, mời tổ tiên và thần linh; hai thầy phụ tr… | Vợ chồng người thụ lễ kiêng chung chăn gối một tháng trước và ba ngày sau lễ | Không mắng chửi con cháu, không nói tục | https://baovanhoa.vn/van-hoa/cap-sac-nghi-le-bat-buoc-voi-nguoi-dan-ong-dao-truong-thanh-73954.html; https://baolaocai.vn/dac-sac-le-cap-sac-cua-dong-bao-dao-do… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cap-sac | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cap-sac.02 | cap-sac | Lễ cấp sắc của người Dao | ca-le | bac | tay-bac | Tam Đường; Lai Châu | dao | nguon-noi-ro | dan-gian | Trước kia vào mùa xuân, mùa đông, làm cho từng người, kéo dài 5 tới 7 ngày | Ba thầy cúng; người thụ lễ là bé trai | Mà đài (đài cao) và tấm lưới kết bằng dây rừng (lưới tượng trưng bào thai người mẹ) [nguồn nói phải có] | Chín ngày kiêng trước lễ | Các thầy làm lễ trước Mà đài | Đặt tên âm, chỉ dùng khi hành lễ trình báo tổ tiên | Người thụ lễ rơi từ Mà đài xuống lưới, là thử thá… | Chín ngày trước lễ không sát sinh, kể cả ngọn cỏ, con kiến | Ăn chay, mỗi ngày hai lưng bát cơm với canh nhạt | https://nhandan.vn/le-cap-sac-cua-nguoi-dao-post749910.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cap-sac | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.cap-sac.03 | cap-sac | Lễ cấp sắc của người Dao | ca-le | bac | dong-bac | thôn Mào Phìn, xã Phương Tiến, Vị Xuyên; Hà Giang | dao | nguon-noi-ro | dan-gian | Làm xuyên đêm | Ba thầy cả, ba thầy phụ, mười hai người giúp việc | Đàn cúng (đài) và chiếc võng (võng tượng trưng bào thai) [nguồn nói phải có] | Lễ Quá tăng, cấp ba đèn, 36 âm binh | Các thầy thay nhau làm các bài lễ viết bằng chữ Nôm | Lên đài, hạ đài (hóa kiếp): người thụ lễ ngồi trên đàn, thầy đẩy xuố… | https://baolaocai.vn/huyen-bi-nghi-le-sinh-ra-lan-thu-hai-cua-nguoi-dao-ao-dai-o-ha-giang-post379704.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cap-sac | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cap-sac.04 | cap-sac | Lễ cấp sắc của người Dao | ca-le | bac | dong-bac | xã Bằng Cả; Quảng Ninh | dao | nguon-noi-ro | dan-gian | Cuối năm hoặc đầu xuân | Tại nhà, trước bàn thờ tổ tiên | Các thầy cúng; bốn bà hát cấp sắc | Báo cho bà con trong thôn, mời thầy giỏi và các bà hát hay | Mười ba tiết lễ, chủ yếu cúng tổ tiên, Ngọc Hoàng, Bàn Vương | Các thầy thay nhau nhảy múa quanh ng… | https://baoquocte.vn/quang-ninh-doc-dao-le-cap-sac-cua-nguoi-dao-thanh-y-306047.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cap-sac | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cat-tien-duyen.01 | cat-tien-duyen | Lễ cắt tiền duyên | ca-le | trung | tay-nguyen | Lâm Đồng | kinh | nguon-noi-ro | tho-mau | Ngày vía, tiệc của một vị thánh hoặc một ngày tốt trong tháng, khi có nhiều người đăng ký; lễ hầu đồng thường bắt đầu khoảng 13 giờ 30 tới 14 giờ | Bản điện, đền thờ Mẫu | Thầy đồng (đôi khi là pháp sư, thầy cúng); người cắt tiền duyên dự lễ | Hoa quả, trầu cau | Giấy tiền vàng | Hình nhân thế mạng bằng vàng mã, viết tên người cần cắt tiền duyên: 2 (khách là nam thì hình nhân nữ, khách là nữ thì hình… | Khách đăng ký trước với thầy đồng; thường thầy chuẩn bị lễ, khách đóng một khoản và tới đúng ngày giờ | Phát tấu: tuyên lý do buổi lễ, thỉnh Phật, Đức Thánh Trầ… | https://vjol.info.vn/khxh/article/download/45755/37057 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cat-tien-duyen | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | Cắt duyên ở giá nào: theo bài nghiên cứu, ở miền Bắc việc này làm tại giá Quan Lớn Tuần Tranh (thường tới giá Quan Đệ Ngũ); từ năm 2004 một số thầy đồng ở Lâm Đ… | |||
| nt.cat-tien-duyen.02 | cat-tien-duyen | Lễ cắt tiền duyên | ca-le | bac | Hà Nội | nguon-noi-ro | dan-gian | Thầy làm lễ thay mặt người xin cắt tiền duyên | Người xin lễ quỳ lạy theo thầy, có khi suốt cả ngày | Đọc theo lời thầy bài khấn dài chừng một trang giấy | Theo bài nghiên cứu về Lâm Đồng, ở miền Bắc việc cắt… | https://vnexpress.net/cat-tien-duyen-de-lay-vo-2264142.html; https://vjol.info.vn/khxh/article/download/45755/37057 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cat-tien-duyen | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.cat-tien-duyen.03 | cat-tien-duyen | Lễ cắt tiền duyên | ca-le | nam | TP. Hồ Chí Minh | nguon-noi-ro | dan-gian | Bài báo tả một người xem bói làm lễ cho khách ngay tại chỗ, ở khu vực Lăng Ông Bà Chiểu | Người xem bói làm lễ cho khách | Cặp ngựa trắng bằng giấy: 1 cặp (theo bài báo, người làm lễ gợi ý khách mua thêm để cúng vong âm) | Vàng mã | Xem bói trước, rồi làm lễ cúng cắt duyên âm cho khách; theo lời người làm lễ thì chừng 10 phút | https://www.sggp.org.vn/thap-dien-boi-toan-post586075.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cat-tien-duyen | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.cau-an-dau-nam.01 | cau-an-dau-nam | Lễ cầu an đầu năm | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Từ Tết Nguyên đán tới rằm tháng Giêng | Tại chùa: lễ ban Tam Bảo trước, rồi nhà thờ Mẫu, cuối cùng nhà Tổ | Phật tử và người dân tự lễ; nhà chùa làm lễ cầu an chung | Hương, hoa tươi, quả chín, oản phẩm, xôi, chè (lễ chay) | Hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn, hoa ngâu, hoa cúc (hoa lễ Phật theo một nguồn) | Sớ cầu an (nếu viết sớ… | Sắm lễ chay, ăn mặc nghiêm chỉnh | Vào chùa bằng cửa bên phải, ra bằng cửa bên trái (theo một nguồn) | Dâng lễ, thắp hương, đọc văn khấn ở ban Tam Bảo | Lễ các… | Không dâng lễ mặn ở Phật điện; lễ mặn chỉ dâng ở ban thờ Thánh, Mẫu, Đức Ông nếu chùa có | Không đặt vàng mã, tiền âm phủ, tiền thật lên ban thờ Phật, Bồ Tát | https://baophapluat.vn/le-cau-an-va-cau-tai-loc-dau-nam-moi-post503937.html; https://baophapluat.vn/co-nen-cung-sao-giai-han-tap-the-post159405.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-an-dau-nam | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.cau-an-dau-nam.02 | cau-an-dau-nam | Lễ cầu an đầu năm | ca-le | trung | hue | Huế; Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | phat-giao | Từ mùng 1, mùng 2 Tết kéo dài tới rằm tháng Giêng; người Huế không dồn vào ngày rằm | Tại chùa trong thành phố và ở các làng quê (hơn 100 chùa trong tỉnh có lễ cầu an đầu năm, theo Ban Trị sự Phật giáo tỉnh) | Tăng ni chủ lễ; gia đình đạo hữu, Phật tử dâng sớ cầu an và dự lễ theo ngày đã đăng ký | Sớ cầu an của gia đình (có chùa chỉ làm lễ cầu quốc thái dân an, không nhận sớ của từng nhà) | Hương dâng lễ Phật | Gia đình gửi sớ cầu an và đăng ký ngày dự lễ với nhà chùa | Nhà chùa làm lễ cầu an nhiều buổi trong tháng Giêng, mỗi buổi ngắn gọn | Có chùa tụng kinh Dược Sư,… | Không đốt vàng mã trong lễ cầu an (theo thông báo của Ban Trị sự Phật giáo tỉnh) | https://baovanhoa.vn/doi-song-van-hoa/nguoi-hue-cau-an-trong-tham-lang-50947.html; https://baovanhoa.vn/doi-song-van-hoa/di-chua-cau-an-o-hue-khong-co-canh-on-a… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-an-dau-nam | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.cau-duyen.01 | cau-duyen | Lễ cầu duyên | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Đầu năm, ngày rằm, mùng một | Tại chùa, đền, phủ có ban thờ Mẫu, hoặc tại nhà | Người cầu duyên tự lễ | Hoa quả theo mùa, nhiều màu (vàng, xanh, đỏ, tím, trắng) | Tiền vàng: 5 lễ | Trầu cau: 1 quả cau, 3 lá trầu | Bánh chưng, bánh dày: mỗi loại 1 chiếc | Bánh xu x… | Sắm lễ, dâng lên ban | Thắp hương, đọc văn khấn; khấn thầm đủ mình nghe | Hương cháy chừng hai phần ba thì hóa tiền vàng | Mang vật cát tường về nhà | Thành đôi… | Ăn mặc kín đáo, không nói tục, không cười đùa trong chùa | Không quay chụp ban thờ | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-cau-duyen-205627; https://plo.vn/dau-nam-di-chua-cau-duyen-nhu-the-nao-post323433.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-duyen | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Lễ vật: một nguồn kê mâm lễ có tiền vàng, bánh chưng, bánh dày, bánh xu xê, sớ; nguồn khác nói ở ban Phật chỉ cần lễ chay đơn giản (hương, hoa, quả, nước), khôn… | ||||||
| nt.cau-duyen.02 | cau-duyen | Lễ cầu duyên | ca-le | bac | Hà Nội; chùa Hà; chùa Duyên Ninh | nguon-noi-ro | tho-mau | Tết, mùng một, ngày rằm | Chùa Hà (Thánh Đức Tự, Hà Nội): điện Mẫu phía sau chính điện; ngoài ra có am Mỵ Châu, chùa Duyên Ninh ở Trường Yên (trong thành Tây Hoa Lư) | Người cầu duyên, cả nam lẫn nữ | Sớ cầu duyên (xin tại chùa Hà) | Dâng hương ở ban thờ Phật | Sang điện Mẫu (thờ Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải) dâng hương, đọc văn khấn cầu duyên, xin sớ | Áo có tay, quần dài, không mặc váy ngắn | Tắt tiếng điện thoại khi vào chùa | https://plo.vn/dau-nam-di-chua-cau-duyen-nhu-the-nao-post323433.html; https://voh.com.vn/thuong-thuc/top-5-ngoi-chua-cau-duyen-linh-thieng-tai-sai-gon-btv143-46… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-duyen | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cau-duyen.03 | cau-duyen | Lễ cầu duyên | ca-le | nam | dong-nam-bo | Sài Gòn; TP.HCM | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày rằm, mùng một, lễ lớn, đầu xuân | Chùa Ngọc Hoàng (Quận 1): gian thờ Kim Hoa Thánh Mẫu và 12 bà mụ, có tượng ông Tơ, bà Nguyệt; bàn thờ Ngũ Hành Nương Nương ở một ngôi miếu; bàn thờ Hoa Phấn phu… | Người cầu duyên | Dừa, trầu cau, hoa cúc hoặc hoa sen (dâng ở bàn thờ Ngũ Hành Nương Nương; nguồn nói dừa là lễ vật may mắn theo tín ngưỡng Nam Bộ) | Hoa quả, bánh trái | Cuộn ch… | Thắp hương trước tượng ông Tơ, bà Nguyệt | Khấn tên mình cùng tên người mình thương | https://voh.com.vn/thuong-thuc/top-5-ngoi-chua-cau-duyen-linh-thieng-tai-sai-gon-btv143-466661.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-duyen | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cau-mua.01 | cau-mua | Lễ cầu mưa, tạ mưa, cầu tạnh | ca-le | bac | tay-bac | Mường Sang; Mộc Châu; Sơn La | thai | nguon-noi-ro | dan-gian | Rằm tháng 2 âm lịch hằng năm | Một địa điểm chọn trước trong bản; mó nước đầu nguồn | Thầy mo (thầy cúng) cùng người già và đại diện nam nữ của bản | Cơm lam, cá xông khói, gà luộc, gạo nếp, trứng gà, măng đắng | Cây vạn vật treo chim, ve đan bằng nan, lồng nan đựng trứng gà, vỏ ốc, vỏ trai và sản vật (bài bá… | Cúng xin thần đất cho làm lễ tại nơi đã chọn | Rước cây vạn vật, đánh chiêng trống, mang ống tre dọc đường liên bản, gọi các nhà cùng đi | Tới mó nước đầu nguồn… | https://nhandan.vn/doc-dao-le-hoi-cau-mua-cua-dong-bao-thai-o-son-la-post779243.html; https://nongnghiepmoitruong.vn/le-hoi-cau-mua-tren-reo-cao-son-la-d743196.… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-mua | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.cau-mua.02 | cau-mua | Lễ cầu mưa, tạ mưa, cầu tạnh | ca-le | trung | tay-nguyen | Phú Thiện; Gia Lai; Plei Ơi; làng Rbai | gia-rai | nguon-noi-ro | dan-gian | Tháng 4, tháng 5 hằng năm; làng Rbai làm đúng ngày 30/4 dương lịch, giữa ngọ; lễ ở chân núi Chư Tao Yang năm 2022 bắt đầu 9 giờ | Nhà thầy cúng (làng Rbai); đỉnh hoặc chân núi Chư Tao Yang, khu di tích Plei Ơi (lễ của Yang Pơtao Apui) | Thầy cúng, phụ tá của Pơtao Apui (Vua Lửa), cùng hội đồng làm lễ là những người được chọn | Ghè rượu: 1 ghè (Plei Ơi), 3 ché (bài Nhân Dân), 7 ghè lấy nước sông Ayun cộng 1 ghè chung (làng Rbai) (số ghè mỗi bài một khác, xem batDong) [nguồn nói phải có… | Trước lễ chính làm ba lễ nhỏ: cúng xua tà ma và dịch gia cầm quanh làng, cúng bến nước ở sông Ayun, cúng làng | Chủ lễ lạy 3 lạy chào thần linh, rót nước vào ch… | Ngày làng cúng cầu mưa dân làng kiêng đi làm, không cầm cuốc, cầm rựa | Người trong hội đồng làm lễ phải là người không phạm điều cấm kỵ của làng | Tô đồng, tô… | https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/gia-lai-dac-sac-le-cung-cau-mua-cua-yang-potao-apui-125960.html; https://baophapluat.vn/doc-dao-le-cau-mua-cua-dan-lang-rb… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-mua | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Số ghè rượu và lễ vật: bài của Báo Văn Hóa (lễ phục dựng ở Plei Ơi năm 2025) ghi 1 ghè rượu, 1 cây nến, 1 tô gạo, 1 đĩa thịt; bài của Nhân Dân (2022) ghi 1 heo… | ||
| nt.cau-mua.03 | cau-mua | Lễ cầu mưa, tạ mưa, cầu tạnh | ca-le | bac | dong-bac | Khuổi Khon; Kim Cúc; Bảo Lạc; Cao Bằng | lo-lo | nguon-noi-ro | dan-gian | Tháng 3 âm lịch, ngày do thầy mo chính chọn, phải là ngày con rồng (ngày Thìn) | Khu rừng thiêng của xóm | Một thầy mo chính, một thầy mo phụ và đội phục vụ lễ; mỗi hộ cử một người | Bò: 1 con | Chó: 1 con | Gà: 1 con | Lợn (một đoạn của bài kê thêm lợn, đoạn khác không kê) | Mâm xôi, 5 cái chén, 5 đôi đũa, bát gạo (xếp trên mâm vuông bằng g… | Các hộ góp lễ theo hương ước; thanh niên quét dọn rừng thiêng | Những người được chọn ăn sáng ở nhà thầy mo chính rồi cả đoàn đi tới rừng thiêng, bò dắt đi trướ… | Không ai được chặt phá cây trong rừng thiêng | Nhà đang có người ở cữ không được vào rừng thiêng | https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/le-cau-mua-cua-dan-toc-lo-lo-93159.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-mua | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cau-mua.04 | cau-mua | Lễ cầu mưa, tạ mưa, cầu tạnh | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | chùa Dâu (Bắc Ninh); Thăng Long | nguon-noi-ro | phat-giao | Khi hạn hoặc mưa dầm; theo thống kê của bài nghiên cứu từ sử cũ, cầu mưa thường vào mùa hè, cầu tạnh thường vào mùa thu, trong khoảng tháng Giêng tới tháng 9 | Chùa Pháp Vân (chùa Dâu); thời Lý rước tượng Pháp Vân về chùa Báo Thiên ở kinh đô | Theo sử cũ là việc của triều đình, có lần vua thân tới làm lễ | Rước tượng Phật Pháp Vân từ chùa Dâu về kinh đô để cầu đảo (cầu mưa, cầu tạnh) | Theo bài nghiên cứu, các lễ hội vùng thờ Tứ Pháp ngày nay còn các hình thức rướ… | https://vjol.info.vn/otn/article/download/118723/98926/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-mua | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.cau-ngu-ca-ong.01 | cau-ngu-ca-ong | Lễ Cầu ngư, cúng cá Ông | ca-le | trung | nam-trung-bo | phường Cửa Đại, Hội An | ngu-dan | nguon-noi-ro | dinh-lang | Ngày 16 và 17 tháng Hai âm lịch; trước đây làm ba ngày (nghinh thần và lễ túc, đại lễ tế thần, hát bội và trò chơi) | Lăng Tiêu Diện (lăng Tứ Chánh Vạn), khối Phước Thịnh, phường Cửa Đại | Ban trần thiết do ngư dân bầu: người cao niên, đức độ, gia đình trọn vẹn, không vướng tang; gồm 2 chánh bái, 1 người xướng, 1 người đọc văn tế, 2 người đánh chi… | Hoa quả (chuối), trầu cau, gạo, muối, rượu, bánh, xôi, thịt heo (lễ chính cúng Ông) | Một con gà và một con vịt (theo người dân, cúng Ông lúc nào cũng có một gà… | Lễ nghinh thần: rước thần Nam Hải bằng đường bộ và đường thủy, cúng vọng ở các điểm, có hát bả trạo trên thuyền | Nghinh thần nhập điện | Lễ cúng âm linh: ba tu… | Người trong ban tế không được đang có tang | https://hoianheritage.danang.gov.vn/uploads/download/ly-lich-le-cau-ngu.pdf | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-ngu-ca-ong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cau-ngu-ca-ong.02 | cau-ngu-ca-ong | Lễ Cầu ngư, cúng cá Ông | ca-le | trung | nam-trung-bo | Bình Định | nguon-noi-ro | dinh-lang | Mỗi vạn một ngày: lăng Nam Hải xã Nhơn Hải ngày 11 tháng Hai âm lịch; lăng Ông Nam Hải thôn Bình Thái (đầm Thị Nại) cầu ngư ngày 16 tháng Hai và giỗ cá Ông mùng… | Lăng Ông Nam Hải của vạn chài | Lễ lục cúng (VnExpress viết phần tế đủ nghi thức lễ lục cúng, không kể từng món) | Lễ cáo giỗ buổi sáng sớm, xin thần Nam Hải báo điềm cho vạn | Ra biển (ra đầm) rước thần Nam Hải về lăng; ở Xương Lý gọi lễ cung nghinh Thủy Lục | Lễ chánh tế (… | https://vnexpress.net/ruoc-ca-ong-2963366.html; https://baovanhoa.vn/van-hoa/dac-sac-le-hoi-cau-ngu-hon-240-nam-tren-dam-thi-nai-216610.html; https://baovanhoa.… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-ngu-ca-ong | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.cau-ngu-ca-ong.03 | cau-ngu-ca-ong | Lễ Cầu ngư, cúng cá Ông | ca-le | trung | bac-trung-bo | Cẩm Nhượng (Hà Tĩnh); Quảng Bình | nguon-noi-ro | dinh-lang | Làng Nhượng Bạn (Cẩm Nhượng, Hà Tĩnh) ngày 8 tháng Tư âm lịch; các làng chài ven biển Quảng Bình vào tháng Giêng, gắn với ra quân đánh bắt vụ cá nam | Phần lễ: lễ rước (có rước trên biển), lễ tế thần biển | Hò chèo cạn, diễn xướng gắn với tục thờ cá Voi (Nhượng Bạn) | Phần hội: trò chơi dân gian của cư dân biể… | https://hatinh.gov.vn/vi/bai-viet/dac-sac-le-hoi-cau-ngu-nhuong-ban; https://baovanhoa.vn/van-hoa/le-hoi-cau-ngu-o-quang-binh-la-di-san-van-hoa-phi-vat-the-quoc… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-ngu-ca-ong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.cau-ngu-ca-ong.04 | cau-ngu-ca-ong | Lễ Cầu ngư, cúng cá Ông | ca-le | nam | dong-nam-bo | Cần Giờ (TP. Hồ Chí Minh) | nguon-noi-ro | dinh-lang | Lễ hội Nghinh Ông các ngày 14, 15, 16 tháng Tám âm lịch hằng năm, có từ năm 1913 | Đoàn ghe của ngư dân theo ghe Nghinh ra biển làm lễ nghinh Ông | Các nghi thức cúng đại lễ cổ truyền | Hát bội, bả trạo, đờn ca tài tử, trò chơi dân gian | https://tuoitre.vn/le-hoi-nghinh-ong-tet-cua-nguoi-xu-bien-can-gio-20251007090740183.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-ngu-ca-ong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.cau-ngu-ca-ong.05 | cau-ngu-ca-ong | Lễ Cầu ngư, cúng cá Ông | ca-le | trung | hue | làng Thanh Phước; Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | Ngày kỵ cá Ông tháng Năm âm lịch (theo tập Nghi văn làng Thanh Phước, 1913) | Tiên chỉ, thứ chỉ, chủ tế cùng cả làng | Vàng bạc (kim ngân), xôi (tư thịnh), rượu trong (thanh chước), các phẩm vật (kể trong lời văn cúng; "cang lạp" trong lời văn tạp chí không chú nghĩa) | Đọc văn cúng cáo Nam Hải Cự Tộc Ngọc Lân tôn thần, mời các thủy thần theo hầu cùng hưởng | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33159/31710 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-ngu-ca-ong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.cau-ngu-ca-ong.06 | cau-ngu-ca-ong | Lễ Cầu ngư, cúng cá Ông | ca-le | trung | nam-trung-bo | Cù Lao Chàm (xã Tân Hiệp), Hội An | ngu-dan | nguon-noi-ro | dinh-lang | Hằng năm trước khi ra khơi đánh bắt vụ cá nam; lễ làm trong hai ngày | Lăng Ông Ngư ở xóm Đình, thôn Bãi Làng; gian giữa nối với hậu tẩm đặt các hòm xương cá Ông | Các cụ cao tuổi, cư dân trên đảo và ngư dân các vùng lân cận | Vàng mã (hóa sau lễ cúng âm linh) | Ngày đầu: bày trí trong lăng; tối cúng lễ túc (còn gọi lễ cáo yết, lễ tiên thường) | Hôm sau: nghinh thần bằng kiệu thần đặt trên một chiếc thuyền lớn có cờ hoa… | https://hoianheritage.danang.gov.vn/uploads/download/lang-ong-ngu.pdf | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-ngu-ca-ong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.cau-sieu-thai-nhi.01 | cau-sieu-thai-nhi | Cầu siêu cho hương linh thai nhi | trong-nha | toan-quoc | phat-giao | Làm lễ tại nhà 7 ngày, ít nhất 3 ngày, trước khóa lễ cầu siêu cho hương linh thai nhi ở chùa | Trước ban thờ Phật, sữa cúng cho thai nhi bày ở ban thờ gia tiên; nhà không có ban thờ Phật thì làm trước ban thờ gia tiên; không có ban thờ thì bày trên một ch… | Cha mẹ, người thân của thai nhi | Hoa quả: tùy ý | Sữa tươi hoặc nước cơm: tùy ý (cúng cho thai nhi) [nguồn nói phải có] | Nguyện hương | Văn khấn: bạch Phật, xưng tên, thỉnh hương linh thai nhi về cùng tu và về dự lễ cầu siêu | Lễ tán Phật, tán Pháp | Tụng kinh, mỗi thời khóa một b… | Trang ghi lễ vật không kiêng kỵ gì | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-sieu-thai-nhi | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | ||||||||
| nt.cau-sieu-thai-nhi.02 | cau-sieu-thai-nhi | Cầu siêu cho hương linh thai nhi | ca-le | bac | Đại Bảo tháp Mandala Tây Thiên, Tam Đảo, Vĩnh Phúc | nguon-noi-ro | phat-giao | Mùa Vu lan, tháng Bảy âm lịch: chư Ni dành trọn một ngày lập đàn cầu siêu thai nhi trước lễ Phả độ gia tiên | Đàn tràng tại Đại Bảo tháp Mandala Tây Thiên | Chư Ni Tây Thiên; cha mẹ, người thân của các thai nhi và trẻ mất sớm, có cả nam giới | Lá phiếu ghi tên thai nhi được cầu siêu (nhiều phiếu ghi chung một tên là Đỏ) | Nến | Người dự lễ ghi tên thai nhi vào phiếu cầu siêu | Cùng chư Ni tụng bài "Sám hối với thai nhi" tại đàn tràng | Nghe giảng pháp, cầu nguyện cho hương linh hài nhi | https://tienphong.vn/cau-sieu-cho-be-do-net-dep-mua-vu-lan-post1053121.tpo; https://baophapluat.vn/le-pha-do-gia-tien-vu-lan-bao-hieu-post255528.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-sieu-thai-nhi | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.cau-sieu.01 | cau-sieu | Cầu siêu | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Trước bàn Phật tại nhà | Phật tử tại gia, có thể không có thầy | Đèn, hương trầm: ba cây hương [nguồn nói phải có] | Niệm hương lễ bái, đọc chân ngôn tịnh pháp giới, tịnh tam nghiệp | Cúng hương: quỳ, cầm ba cây hương ngang trán đọc bài cúng hương | Đọc Kỳ nguyện xin tiếp độ h… | https://tienphong.vn/giao-hoi-phat-giao-huong-dan-nghi-thuc-cau-sieu-tai-nha-post1569253.tpo | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-sieu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.cau-sieu.02 | cau-sieu | Cầu siêu | trong-nha | toan-quoc | phat-giao | Làm tại nhà 3 tới 7 ngày trước khi dự lễ cầu siêu ở chùa; không kiêng ngày giờ | Tại nhà | Gia đình Phật tử | Nguyện hương | Văn khấn: thỉnh các mục hương linh về tu và mời về chùa dự lễ cầu siêu | Lễ tán Phật, tán Pháp, tụng kinh | Cúng thực (nếu có) | Phục nguyện, hồi… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-sieu | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | ||||||||||
| nt.cau-sieu.03 | cau-sieu | Cầu siêu | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Tuần chung thất 49 ngày | Tại nhà hoặc đem vào chùa | Tế tuần chung thất | Có nhà đem vào chùa làm chay, nhờ nhà sư tụng kinh sám hối ba đêm hoặc bảy đêm ngày để cầu cho vong hồn siêu thăng tịnh độ | https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-sieu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.cau-sieu.04 | cau-sieu | Cầu siêu | ca-le | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | phat-giao | Bảy tuần thất sau khi mất (thất thất trai tuần) | Tại nhà hoặc tại chùa | Có nơi cúng ở nhà, có hoặc không mời quý thầy tới tụng kinh cầu siêu | Có nơi đem lễ vật vào chùa làm chay, nhờ nhà sư tụng kinh bạt độ | https://giacngo.vn/su-hon-dung-van-hoa-trong-tin-nguong-tho-cung-to-tien-o-nam-bo-post187.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-sieu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.cau-tai-loc.01 | cau-tai-loc | Lễ cầu tài, cầu lộc | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Đầu năm và khi cần cầu việc làm ăn | Tại cửa hàng, tại nhà; đầu năm thì tại chùa, đền | Người buôn bán, gia chủ | Mâm ngũ quả: 5 loại trái cây | Nước lọc, trà, rượu | Bánh kẹo | Nhang | Bình hoa (cúc vàng, đồng tiền) | Gà luộc (nguồn ghi không bắt buộc) [nguồn nói không bắt… | Bày lễ | Thắp nhang, đọc bài khấn xin lộc | Lễ ở chùa chỉ sắm lễ chay; lễ mặn chỉ dâng ở đền thờ Thánh | https://voh.com.vn/thuong-thuc/bai-khan-xin-loc-buon-ban-517348.html; https://baophapluat.vn/le-cau-an-va-cau-tai-loc-dau-nam-moi-post503937.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-tai-loc | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.cau-tai-loc.02 | cau-tai-loc | Lễ cầu tài, cầu lộc | ca-le | nam | tay-nam-bo | An Giang; núi Sam; Châu Đốc | nguon-noi-ro | tho-mau | Mùa vía Bà Chúa Xứ núi Sam (cuối tháng Tư âm lịch) và khi hành hương | Miếu Bà Chúa Xứ dưới chân núi Sam | Khách hành hương | Nhang đèn, trầu cau, trái cây | Bông, gạo, muối | Heo quay (bày ở khu vực riêng trong miếu) | Ghi tên tuổi và lời khấn cầu an, cầu lộc, cầu tài lên giấy | Cúng cửu huyền thất tổ trước, rồi cúng Bà, sau đó cúng thổ thần, thổ địa (theo lời người hướng dẫn… | https://vnexpress.net/nan-co-cung-mua-via-ba-2005910.html; https://mytour.vn/vi/blog/du-lich/kham-pha-an-giang-trong-mua-le-hoi-via-ba-chua-xu-nui-sam-2025-myto… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-tai-loc | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cau-tu.01 | cau-tu | Lễ cầu tự | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Không có ngày cố định; bài hướng dẫn của tuvisonlong.com ghi có thể đi vào ngày rằm hay ngày thường, khấn ở chùa, đền ít nhất ba lần | Bàn thờ gia tiên tại nhà; ban Tam Bảo ở chùa; ban thờ ở đền, phủ | Hai vợ chồng | Hương, hoa tươi, quả tươi, nước sạch (lễ ở chùa là lễ chay) | Trầu cau, bánh hoặc lễ chay (khi lễ ở đền, phủ) | Lễ mặn (ở đền, phủ, khi lệ nơi đó có và ban quản… | Khấn tại nhà trước: trình gia thần, gia tiên việc hiếm muộn và xin gia tiên đi cùng lên chùa, đền (tuvisonlong.com gọi là phát tâm tại gia) | Hôm sau lên chùa,… | Không đặt tiền lên tượng thờ, bát hương, đồ thờ; công đức bỏ đúng nơi quy định | Không tự ý đốt nhiều vàng mã ở chùa | https://tuvisonlong.com/bai-van-khan-cau-tu-cho-gia-dinh-hiem-muon-con-cai/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-tu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.cau-tu.02 | cau-tu | Lễ cầu tự | ca-le | bac | chùa Hương (Mỹ Đức, Hà Nội); đền Sinh, đền Hóa (Chí Linh, Hải Dương); đền Lăng Sương (Phú Thọ) | nguon-noi-ro | dan-gian | Chùa Hương: tháng Giêng, tháng Hai. Đền Lăng Sương: nhất là các dịp lễ tết | Chùa Hương: hang đá có thạch nhũ gọi là núi Cô, núi Cậu. Đền Sinh: trước phiến đá gọi là Đức Thánh mẫu Thạch Bàn | Hương, oản, quả (đem vào chùa Hương) | Quà bánh (đem tới chỗ núi Cô, núi Cậu) | Ở chùa Hương, theo báo tả tục xưa: lễ Phật, rồi tới hang thạch nhũ, chọn một hòn, xoa tay vào và khấn mời 'Cậu' (cầu con trai) hay 'Cô' (cầu con gái) về ở với v… | https://baophapluat.vn/thuc-hu-chuyen-hiem-muon-den-chua-cau-duoc-con-post351976.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-tu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.cau-tu.03 | cau-tu | Lễ cầu tự | ca-le | nam | dong-nam-bo | chùa Ngọc Hoàng (TP. Hồ Chí Minh) | nguon-noi-ro | dan-gian | Phòng thờ Kim Hoa Thánh Mẫu và 12 bà Mụ, bên trái chánh điện chùa Ngọc Hoàng | Hương, hoa tươi, mâm ngũ quả, trầu cau têm cánh phượng, nến | Xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh, chè trôi nước | Tiền vàng mã (theo tục địa phương) [nguồn nói không bắt… | Bày lễ, thắp hương ở ban Ngọc Hoàng, Kim Hoa Thánh Mẫu và 12 bà Mụ | Đọc lời khấn, xưng họ tên, ngày sinh, địa chỉ và điều mong cầu; báo tả có người trực ở phòn… | https://baophapluat.vn/thuc-hu-chuyen-hiem-muon-den-chua-cau-duoc-con-post351976.html; https://www.greensm.com/vn-vi/news/cach-cau-con-o-chua-ngoc-hoang-tphcm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cau-tu | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.cay-huong-ngoai-troi.01 | cay-huong-ngoai-troi | Cúng ở cây hương, bàn thờ ngoài trời | tien-chu | ngoai-troi | toan-quoc | dan-gian | Ngày rằm, mồng một, lễ Tết, hoặc khi trong nhà gặp chuyện không may | Cây hương ở ngoài sân: một trụ cao từ khoảng 1 mét, trên xây rộng ra như mặt bàn thờ, có thành phía sau và hai bên | Gia chủ | Bát hương [nguồn nói phải có] | Lọ hoa [nguồn nói phải có] | Mâm ngũ quả (ngày rằm, mồng một hay khi nhà có lễ cúng) | Giữ cây hương sạch sẽ, chỉnh tề | Bày hoa quả, thắp hương | Đọc văn khấn, khấn Bản gia Tiền chủ | Không đặt bài vị ghi tên, vì không ai biết tên Tiền chủ; có thể làm hình rồng chầu nguyệt | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-cay-huong-ngoai-troi-205202; https://vietcetera.com/vn/4-ban-tho-pho-bien-trong-nha-nguoi-viet-nha-ban-co-may | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cay-huong-ngoai-troi | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Cây hương ngoài sân thờ ai: hoatieu.vn nói là nơi thờ Tiền chủ (chủ đầu tiên của ngôi nhà); Vietcetera tách hai thứ, bàn thờ ngoài sân là bàn thờ ông Thiên (ông… | |||||
| nt.cay-huong-ngoai-troi.02 | cay-huong-ngoai-troi | Cúng ở cây hương, bàn thờ ngoài trời | ngoai-troi | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày rằm, mồng một, giỗ, Tết; đêm giao thừa cúng ở bàn thờ này | Bàn thờ Thông Thiên (bàn thờ ông Thiên) giữa sân hoặc trước cửa cái; ở nông thôn thường là một cột trước sân, ở thành thị đặt ở ban công tầng cao nhất hay sân t… | Chủ nhà, ăn mặc tươm tất | Lư hương [nguồn nói phải có] | Kỷ nước | Lọ hoa (đôi khi có) [nguồn nói không bắt buộc] | Đêm giao thừa chủ nhà cầm nhang ra bàn thờ Thông Thiên giữa sân, nhìn trời mà khấn xin ban phúc cho gia đình, đất nước | Ngày rằm, mồng một, giỗ, Tết thắp nhang… | https://thanhtra.com.vn/van-hoa-the-thao-BE2162E3A/an-tet-o-mien-que-nam-bo-1CEE9A8C.html; https://vietcetera.com/vn/4-ban-tho-pho-bien-trong-nha-nguoi-viet-nha… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cay-huong-ngoai-troi | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Bàn thờ ngoài sân ở Nam Bộ thờ ai: bài trên Báo Thanh tra viết đây là bàn thờ Thông Thiên dành cho Thiên quan (có dán chữ "Thiên quan tứ phước"), nhiều người kh… | |||||
| nt.cay-huong-ngoai-troi.03 | cay-huong-ngoai-troi | Cúng ở cây hương, bàn thờ ngoài trời | ngoai-troi | trung | tay-nguyen | Đà Lạt, Lâm Đồng | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Hằng ngày, mỗi buổi sáng sớm | Ban thờ Thiên (người Hoa gọi là ban thờ Thiên Quan, tức thờ Trời) gắn bên ngoài vách tường nhà, làm bằng một tấm ván hoặc gạch men, không có mái che | Gia chủ người Hoa | Bát chân nhang [nguồn nói phải có] | Bình hoa: 1 | Ly nước: 1 | Sáng sớm gia chủ thắp hương, khấn lạy trời đất cầu bình yên cho cả nhà | https://vjol.info.vn/tapchiviendantochoc/article/download/127983/104985/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cay-huong-ngoai-troi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.chau-to.01 | chau-to | Lễ Chầu tổ | gia-tien | toan-quoc | dan-gian | Bàn thờ chính thờ tổ tiên; nhà con thứ thì yết cáo tại nhà thờ chi họ | Hậu duệ tôn (con cháu) vâng lệnh bề trên trong nhà | Hương hoa, chuối oản, trầu cau, đèn nến, xôi gà (kể trong lời khấn của vankhan.vn) | Cáo với tổ tiên việc người thân đã mất và đã an táng | https://vankhan.vn/van-khan-trong-le-tang/; https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9; https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-the… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/chau-to | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Làm lúc nào: trang vankhan.vn đặt lễ Chầu tổ sau lễ Hồi linh, khi đã an táng xong; sách Việt Nam phong tục đặt việc chầu tổ miếu vào lễ chuyển cữu trước hôm cất… | ||||||||
| nt.chau-to.02 | chau-to | Lễ Chầu tổ | gia-tien | toan-quoc | phat-giao | Trước ngày di quan khoảng hai hôm (lễ Triệu tổ) | Tự đường (nhà thờ họ) | Linh vị, di ảnh, bát nhang và lễ vật [nguồn nói phải có] | Tang quyến thỉnh linh vị, di ảnh, bát nhang tới tự đường | Đặt linh vị trên bàn nhỏ đối diện án thờ gia tiên | Con cháu cất gậy, mũ mấn rồi làm lễ cáo tổ tiên | https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-d12368.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/chau-to | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.chol-chnam-thmay.01 | chol-chnam-thmay | Tết Chôl Chnăm Thmây của người Khơ-me | ca-le | nam | tay-nam-bo | khmer | nguon-noi-ro | phat-giao-nam-tong | Ba ngày giữa tháng Tư dương lịch (năm nhuận bốn ngày), tính theo lịch Khơ-me; xưa kéo dài 10 tới 15 ngày | Chùa Phật giáo Nam tông; bàn lễ trước nhà | Phật tử cả phum sóc; sư sãi và vị achar hướng dẫn | Nhang đèn, hoa quả mang vào chùa | Mâm ngũ quả đón chư thiên lúc giao thừa (theo VietNamNet) | Thức ăn, đồ uống dâng sư sãi (ngày thứ hai) | Cát sạch để đắp núi… | Ngày thứ nhất (Chôl Sangkran Thmây): chọn giờ tốt, tắm gội, mặc đồ đẹp, mang lễ vật vào chùa làm lễ rước Đại lịch (Maha Sangkran), đi ba vòng quanh chánh điện đ… | https://vietnamnet.vn/nhung-nghi-le-chinh-cua-tet-chol-chnam-thmay-2391081.html; https://baolaocai.vn/tet-chol-chnam-thmay-le-hoi-lon-net-van-hoa-dac-sac-cua-do… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/chol-chnam-thmay | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Số núi cát: Tạp chí Công Thương ghi đắp tám núi nhỏ theo tám hướng và núi thứ chín ở giữa; Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ ghi một núi lớn ở giữa tượng trư… | ||||
| nt.chol-chnam-thmay.02 | chol-chnam-thmay | Tết Chôl Chnăm Thmây của người Khơ-me | tai-chua-den | nam | nam-bo | TPHCM; Vĩnh Long | khmer | nguon-noi-ro | phat-giao-nam-tong | Chiều ngày cuối của Tết (bài tả ngày 16 tháng 4) | Chùa Candaransi (TPHCM); chùa Pisesaram (xã Bình Phú, tỉnh Vĩnh Long) | Vị trụ trì chủ trì; phật tử lần lượt làm theo | Nước thơm pha từ hoa tươi và thảo mộc như sả, lá bưởi [nguồn nói phải có] | Hoa tươi, nước sạch, lễ vật | Ba hồi trống báo hiệu, thỉnh tượng Phật ra nơi làm lễ | Trụ trì vẩy nước thơm lên tượng Phật; phật tử lần lượt rưới nước thơm lên tượng | Tắm sư: dùng nước thơm… | https://www.sggp.org.vn/dong-dao-nguoi-dan-tham-du-nghi-le-tam-phat-trong-tet-chol-chnam-thmay-post848380.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/chol-chnam-thmay | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.chol-chnam-thmay.03 | chol-chnam-thmay | Tết Chôl Chnăm Thmây của người Khơ-me | trong-nha | nam | tay-nam-bo | khmer | nguon-noi-ro | phat-giao-nam-tong | Tại nhà | Gia đình; có nhà thỉnh sư về tụng kinh chúc phúc | Mâm cơm, hương cúng ông bà tổ tiên | Hoa quả cúng chư thiên, đổi theo từng ngày trong ba ngày Tết | Dựng bàn lễ trước nhà, quay về hướng tốt, đón vị thần năm mới | Làm mâm cơm, thắp hương mời tổ tiên về sum họp | Tắm tượng Phật thờ trong nhà; có khi làm lễ tắm… | https://thitruongtaichinhtiente.vn/tet-chol-chnam-thmay-net-dep-van-hoa-dac-sac-cua-dong-bao-khmer-82118.html; https://baolaocai.vn/tet-chol-chnam-thmay-le-hoi-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/chol-chnam-thmay | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.chuc-thuc.01 | chuc-thuc | Lễ Chúc thực, cúng cơm cho người mới mất | 100-ngay | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mỗi ngày hai buổi sớm và chiều, từ sau lễ thành phục tới tuần tốt khốc (100 ngày) | Linh tọa; nhà đại gia rước hồn bạch từ linh sàng ra linh tọa | Con cháu trong nhà | Chậu nước, khăn mặt, cau trầu buổi sáng (phụng như khi người còn sống) | Cơm, canh, vài món theo bữa ăn của nhà | Hương, đèn, nước, trà hoặc rượu | Buổi sáng bưng chậu nước, khăn mặt, cau trầu vào chỗ giường nằm, khóc ba tiếng, rước hồn bạch ra linh tọa rồi dâng cúng | Buổi tối dâng cúng xong rước vào linh… | https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9; https://vankhan.vn/van-khan-trong-le-tang/; https://phatgiao.org.vn/sau-49-ngay-co-can-de… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/chuc-thuc | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Cúng cơm tới bao giờ: sách Việt Nam phong tục và các trang văn khấn nói tới 100 ngày; trang phatgiao.org.vn trả lời theo tinh thần đạo Phật chỉ cần cúng tới hết… | ||||||
| nt.chuc-thuc.02 | chuc-thuc | Lễ Chúc thực, cúng cơm cho người mới mất | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Mỗi ngày ba buổi khi chưa chôn; sau đó tới hết 49 ngày | Bàn thờ linh (bàn vong) | Trà buổi sáng | Cơm buổi trưa và chiều | Sáng cúng trà, trưa và chiều cúng cơm theo nghi đơn giản gọi là tiến linh | Gần ngày đưa đám có lễ triêu điện buổi sáng (bà con đọc ai điếu) và tịch điện buổi t… | https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-d12368.html; https://phatgiao.org.vn/sau-49-ngay-co-can-de-ban-vong-va-cung-com-hang-ngay-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/chuc-thuc | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.chuc-thuc.03 | chuc-thuc | Lễ Chúc thực, cúng cơm cho người mới mất | 100-ngay | ca-le | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Mỗi ngày hai hoặc ba bữa sau khi an táng, tới lễ tốt khốc 100 ngày | Cơm cúng hằng ngày [nguồn nói phải có] | Cỗ bàn trọng hậu hơn vào ngày sóc, vọng (gọi là cúng tuần) | Tang chủ cúng cơm hằng ngày, gọi là lễ hiến thực | Mùng một và rằm dọn cỗ lớn hơn (cúng tuần) | Dứt hiến thực sau 100 ngày, dịp tốt khốc | https://giacngo.vn/su-hon-dung-van-hoa-trong-tin-nguong-tho-cung-to-tien-o-nam-bo-post187.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/chuc-thuc | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.chuc-thuc.04 | chuc-thuc | Lễ Chúc thực, cúng cơm cho người mới mất | ca-le | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | phat-giao | Ngày hai bữa sáng và tối trong thời gian quan tài còn quàn tại nhà (lễ triêu tịch) | Trước quan tài | Thân nhân quỳ trước quan tài; nhà sư làm lễ tụng kinh và đọc bài văn tế Triêu tịch | Cơm cúng mỗi bữa | Dọn cơm cúng | Thân nhân tới quỳ trước quan tài | Sư tụng kinh và đọc Triêu tịch văn | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/4220/4011 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/chuc-thuc | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.com-moi-lang-ban.01 | com-moi-lang-ban | Lễ cúng cơm mới của làng, bản | ca-le | bac | tay-bac | Mộc Châu; Sơn La | thai | nguon-noi-ro | dan-gian | Hằng năm vào mùa lúa chín | Bàn thờ thổ công và bàn thờ tổ tiên trong nhà sàn | Chủ lễ của gia đình; họ hàng và đại diện các nhà trong bản cùng dự | Mâm cúng Thổ địa (kính báo và mời về chứng giám) [nguồn nói phải có] | Mâm cúng tổ tiên: gà trống, thịt lợn, gạo nếp, xôi, rượu cần, trầu cau, tiền vàng, bát cơ… | Bày ba mâm lễ | Chủ lễ khấn mời thần linh, tổ tiên về hưởng lộc, tạ ơn vụ mùa | Lời khấn chúc con cháu mạnh khỏe, đi rừng đi suối bình an, mùa sau lại được mùa… | https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/le-chom-khau-mo-cua-dong-bao-dan-toc-thai-173465.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/com-moi-lang-ban | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.com-moi-lang-ban.02 | com-moi-lang-ban | Lễ cúng cơm mới của làng, bản | ca-le | trung | bac-trung-bo | Nam Xuân; Thiên Phủ; Phú Lệ; Phú Thanh; Thanh Hóa | thai | nguon-noi-ro | dan-gian | Cuối tháng 5 hoặc tháng 10 âm lịch, sau khi thu hoạch; chọn ngày lành; ở Phú Thanh cúng vào chiều tối | Tại nhà, trước bàn thờ | Cả nhà cùng làm; cả bản cùng đi bắt cá, hái nấm chuẩn bị | Lúa mới cắt từ ruộng nhà [nguồn nói phải có] | Thịt gà, thịt lợn, cá, cua suối, ốc dài, trứng, nấm: hai mâm cỗ (bản Bút, xã Nam Xuân) | Cá gói măng chua, rau rừ… | Sáng sớm ra ruộng chọn bông lúa chín cắt mang về | Làm hai mâm cỗ dâng tạ trời đất, thần linh và tổ tiên | Cả bản cùng ăn mừng | Bản Páng (xã Phú Lệ) tuyệt đối không cúng gà, không cúng trâu, theo một chuyện cổ về con gà mẹ | https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/men-com-moi-cua-nguoi-thai-xu-thanh-175889.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/com-moi-lang-ban | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | Cùng là người Thái ở Thanh Hóa: bản Bút (Nam Xuân) có thịt gà trên mâm cơm mới, còn bản Páng (Phú Lệ) kiêng cúng gà và trâu. | ||
| nt.com-moi-lang-ban.03 | com-moi-lang-ban | Lễ cúng cơm mới của làng, bản | ca-le | trung | tay-nguyen | Ea Kiết; Đắk Lắk | thai | nguon-noi-ro | dan-gian | Trung tuần tháng 9 âm lịch, khi lúa nương đã thu về bồ; bài báo cũng viết những ngày cuối tháng 10 | Trong buôn | Thầy cúng trong buôn thay mặt cộng đồng | Bát cơm nấu từ gạo mới [nguồn nói phải có] | Sản vật của mùa màng | Thầy cúng bày mâm cúng lúa mới | Thầy cúng khấn lời cổ bằng tiếng Thái tạ ơn thần linh, tổ tiên | Phần hội: quành loòng (khua chày), cồng chiêng, múa sạp, xòe;… | https://nhandan.vn/le-an-com-moi-cua-nguoi-thai-giua-dai-ngan-post922892.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/com-moi-lang-ban | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.com-moi-lang-ban.04 | com-moi-lang-ban | Lễ cúng cơm mới của làng, bản | ca-le | trung | bac-trung-bo | Như Xuân; Thanh Hóa | tho | nguon-noi-ro | dan-gian | Mỗi năm hai lần, khoảng tháng 5 và tháng 10, sau mỗi vụ gặt; có chọn ngày | Tại nhà từng hộ hoặc làm chung cả cộng đồng | Thầy mo | Gạo mới, đĩa xôi, gà luộc, rượu, nước giếng hoặc nước mưa, cá, trầu cau: hai mâm: một mâm cúng thần linh, một mâm cúng gia tiên (lời người dân trong bài: nghèo… | Trước khi gặt chọn bông lúa đẹp treo cạnh bàn thờ | Thầy mo khấn từng mâm: mâm thần linh tạ trời đất, thần mưa, thần đất; mâm gia tiên nhắc công ông cha khai ph… | Gia tiên phải được ăn cơm mới trước; con cháu ăn trước là phạm thượng | https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/tri-an-to-tien-cau-mua-boi-thu-131512.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/com-moi-lang-ban | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cung-am-linh.01 | cung-am-linh | Tế âm linh (cúng âm hồn) | ca-le | trung | hue | Huế | nguon-noi-ro | dan-gian | 23 tháng 5 âm lịch (ngày kinh đô Huế thất thủ, năm Ất Dậu 1885); tư gia cúng trong khoảng 23 tới 30 tháng 5, từ chiều tới đêm | Bàn cúng đặt trước sân, trước cửa nhà; nhà có người thân chết trong nhà thì mới cúng ở bàn thờ | Mọi gia đình, thôn, phường, tổ chức ở Huế | Hương hoa, trà quả, cau trầu | Xôi, chè | Sắn, khoai | Giấy tiền vàng mã | Bình nước lớn hoặc thùng nước chè (nguồn ghi "phải nhớ có", đặt cạnh bàn cúng) [nguồn… | Bày bàn cúng trước sân hay trước cửa | Đặt bình nước và đốt đống lửa cạnh bàn cúng | Thắp nhang, khấn tưởng niệm những người tử nạn | https://vankhan.vn/le-te-am-hon-ngay-that-thu-kinh-do/; https://doanhnghiephoinhap.vn/nguoi-hue-cung-le-am-hon-co-hoi-phat-huy-van-hoa-ban-dia-142466.html; http… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-am-linh | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cung-am-linh.02 | cung-am-linh | Tế âm linh (cúng âm hồn) | ca-le | trung | hue | Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | 22 và 23 tháng 5 âm lịch; ngày 12 tháng 6 âm lịch có tục chạp mộ tập thể người tử nạn | Miếu Âm Hồn (góc đường Mai Thúc Loan và Lê Thánh Tôn, trong Thành Nội) và đàn Âm Hồn | Tại miếu: bô lão có chủ tế và xướng lễ, phường bát âm cử nhạc, buổi tối các nhà sư đăng đàn chẩn tế; tại đàn Âm Hồn: Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức | Lễ vật tế truyền thống | Bắp luộc, chè, trái cây, cháo thánh, cơm vắt, muối (mâm cúng tại đàn Âm Hồn) | Xôi và tiền kẽm đựng trong khay lớn (hòa thượng chủ lễ v… | Ngày 22: dựng rạp, trang hoàng miếu và bàn cúng ngoài trời | Sáng 23, khoảng 7 giờ: khai kinh, tụng kinh | Trưa 23: cúng ngọ | 14 giờ chiều 23: tế âm hồn theo n… | https://vankhan.vn/le-te-am-hon-ngay-that-thu-kinh-do/; https://baophapluat.vn/trang-nghiem-le-te-dan-am-hon-tuong-niem-ngay-that-thu-kinh-do-nam-1885.html; htt… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-am-linh | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Năm dựng miếu và đàn: một nguồn ghi miếu Âm Hồn dựng từ những năm 1885; nguồn khác ghi đàn Âm Hồn do triều đình lập năm 1894 dưới triều Thành Thái, chín năm sau… | ||||
| nt.cung-am-linh.03 | cung-am-linh | Tế âm linh (cúng âm hồn) | ca-le | trung | tay-nguyen | An Khê; Gia Lai | nguon-noi-ro | dinh-lang | Lồng vào các lễ lớn của đình trong năm: cúng khai sơn (đầu tháng Giêng), quý xuân (rằm tháng 2), rằm tháng 7, quý thu (rằm tháng 8); riêng Thanh Minh tự phường… | Miếu cô hồn đứng riêng hoặc nhà âm linh cạnh điện thần của đình, mang tên "Thanh Minh tự"; còn gọi miếu âm hồn, nhà âm hồn, nhà cô hồn | Dân làng, ban tế của đình | Cúng cô hồn, âm linh cùng lễ tế của đình | Đọc văn tế, văn chúc có xưng danh Tiêu Diện Đại Lực Sĩ (vị được thờ để cai quản các vong linh) | https://doanhnhanplus.vn/ve-noi-ham-cua-chu-tu-%E5%AF%BA-trong-thanh-minh-tu-%E6%B8%85%E6%98%8E%E5%AF%BA-o-an-khe-gia-lai-555418.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-am-linh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.cung-am-linh.04 | cung-am-linh | Tế âm linh (cúng âm hồn) | ca-le | trung | hue | làng Thủ Lễ; Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | Ba năm một lần, ngày 15 tháng Tám âm lịch (tế những người vô tự của các họ trong làng) | Bày ba gian, mỗi gian phía trong đặt một tòa, trải chiếu dài làm chỗ ngồi, trước mỗi tòa một hương án đủ lư, hộp, đèn; trước sân đặt một bàn làm chỗ rửa tay | Ba tế chủ do các tộc trưởng thay phiên làm; một xướng, một đọc chúc, sáu dẫn lễ, đều mặc lễ phục | Đọc văn tế cô hồn vô tự của các họ trong làng | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33159/31710 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-am-linh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.cung-am-linh.05 | cung-am-linh | Tế âm linh (cúng âm hồn) | ca-le | trung | hue | làng Mỹ Lợi; Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | Ngày 12 tháng Hai âm lịch, Hội Mỹ Ích hiệp tế từ sớm tới chiều (hội lập năm 1851); làng còn tế nghĩa trủng khi chạp mộ | Khu đình chợ Mỹ Lợi | Các chi hội của Hội Mỹ Ích: chi hội Tư Văn lo tế tiền hiền, chi hội phụ nữ lo tế tiền hiền phụ nữ | Tế cô hồn | Tế tiền hiền nam giới | Tế tiền hiền phụ nữ | Sau mỗi đợt tế hạ cỗ, mời người nghèo và hành khất cùng hưởng | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33159/31710 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-am-linh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.cung-am-linh.06 | cung-am-linh | Tế âm linh (cúng âm hồn) | tai-mo | trung | hue | Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | Tháng Chạp hằng năm, dịp làng chạp mả (theo lệ lập nghĩa trủng từ năm Tự Đức 17, 1864) | Khu nghĩa trủng (nghĩa địa của mồ không ai cúng lễ) của xã thôn | Dân làng cùng đi tảo mộ | Lợn, xôi, rượu, quả, cơm, cháo, áo, mũ, tiền giấy (lễ vật của lễ tế nghĩa trủng do quan phái người tế mỗi năm một lần, theo lời chuẩn của vua Tự Đức mà tạp chí… | Cả làng ra nghĩa địa dẫy cỏ, tảo mộ | Đặt lễ tế, nhiều nơi có đọc văn tế | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33159/31710 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-am-linh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cung-ben-nuoc.01 | cung-ben-nuoc | Lễ cúng bến nước của người Ê-đê | ca-le | trung | tay-nguyen | buôn Ea Nur (buôn Nur), xã Pơng Drang, Krông Búk; Đắk Lắk | e-de | nguon-noi-ro | dan-gian | Cuối tháng Chạp, sau thu hoạch; ba ngày (năm 2013 bắt đầu ngày 17 tháng 1 dương lịch) | Nhà dài của chủ bến nước, bến nước, cổng buôn | Thầy cúng, già làng, chủ bến nước; cả buôn góp công góp của | Heo đực đen: 1 (ngày thứ nhất) [nguồn nói phải có] | Ché rượu cần buộc thành hàng dọc ở nhà dài: 7 hoặc 9 (bài năm 2020 ghi 7 ché (3 cúng bến nước, 2 cúng chủ n… | Trước lễ: họp buôn, thanh niên dọn bến nước và sửa đường vào bến | Ngày thứ nhất: bày lễ ở nhà chủ bến nước, chiêng tấu bài Gọi Yàng; thầy cúng cầm tô tiết heo… | Ba ngày trước lễ dựng cây nêu báo tin, không lấy nước ở bến | Ngày cấm buôn: không ra vào buôn, không gùi nước, giặt giũ, chẻ củi; ai phạm thì bị phạt theo luật… | https://baodaklak.vn/channel/3522/201301/le-cung-ben-nuoc-cua-nguoi-ede-o-buon-ea-nur-2215647/; https://baodaklak.vn/channel/9803/202002/le-cung-ben-nuoc-cua-ng… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-ben-nuoc | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cung-ben-nuoc.02 | cung-ben-nuoc | Lễ cúng bến nước của người Ê-đê | ca-le | trung | tay-nguyen | buôn Ky (Buôn Ma Thuột); buôn Ea Yông A (Krông Pắc); Đắk Lắk | e-de | nguon-noi-ro | dan-gian | Nhà cộng đồng của buôn và bến nước đầu buôn | Thầy cúng; chủ bến nước (người tìm ra bến, nối đời theo dòng mẹ) chủ trì | Mỗi phần lễ một con gà hoặc một con heo cùng một ché rượu cần (buôn Ky) [nguồn nói phải có] | Cúng tổ tiên: một ché rượu cần, một gà luộc, một đĩa xôi nếp (Ea Y… | Tập trung ở nhà cộng đồng, cột rượu cần, mổ heo gà, treo chiêng | Thầy cúng khấn báo việc, mời tổ tiên của chủ bến nước và các thần về dự | Ra bến nước: đội múa… | https://dantocmiennui.baotintuc.vn/doc-dao-le-cung-ben-nuoc-cua-nguoi-e-de-o-dak-lak-post229712.html; https://baodantoc.vn/dak-lak-phuc-dung-le-cung-ben-nuoc-cu… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-ben-nuoc | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Số phần lễ: bài về buôn Ky kể ba phần (mời tổ tiên, cúng đầu nguồn nước, cúng sức khỏe chủ bến nước); bài về Ea Yông kể năm nghi thức (cúng tổ tiên, cúng bến nư… | ||||
| nt.cung-ben-nuoc.03 | cung-ben-nuoc | Lễ cúng bến nước của người Ê-đê | ca-le | trung | nam-trung-bo | xã Ninh Tây, Ninh Hòa; Khánh Hòa | e-de | nguon-noi-ro | dan-gian | Tháng Giêng hằng năm; nay gói trong một ngày, trước kia ba ngày | Nhà già làng rồi bến nước trong buôn | Thầy cúng, già làng, cả buôn | Heo: 1 [nguồn nói phải có] | Các ché rượu cần [nguồn nói phải có] | Tô tiết heo pha rượu (thầy cúng cầm đi đầu) | Tập trung ở nhà già làng, góp lễ | Rước lễ vật ra bến: thầy cúng đi đầu, già làng và các chàng trai bưng lễ vật theo sau | Thầy cúng đọc lời khấn | Một chàng tr… | Sau lễ ba ngày không ai được xuống nước hay làm gì ảnh hưởng nguồn nước; ai phạm bị phạt nặng | https://thanhnien.vn/le-cung-ben-nuoc-cua-nguoi-e-de-185454382.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-ben-nuoc | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cung-can.01 | cung-can | Cúng căn 3, 6, 9, 12 tuổi | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Năm bé tròn 3, 6, 9, 12 tuổi; lần 12 tuổi gọi là dứt căn, làm lớn hơn | Ông bà hoặc cha mẹ | Mâm ngũ quả, bình hoa, nhang, cặp đèn cầy, gạo, muối | Trầu cau têm cánh phượng: 12 phần nhỏ và 1 phần lớn | Trà, rượu, nước: 3 ly mỗi loại | Gà luộc chéo cánh… | Bày mâm cúng Mụ hướng ra cửa chính; nhà có thờ Phật, thần linh, gia tiên thì thêm mâm nhỏ ở các ban ấy | Rót trà, rượu, nước; người lớn thắp ba nén hương, đọc v… | https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-can/; https://docungviet.vn/blog/mam-le-cung-can-cho-be-6-tuoi-trai-gai.html; https://xoichesaigon.com/van-khan-cung-can | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-can | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Tính ngày theo lịch nào: docungtamlinh.com.vn ghi phải theo ngày sinh âm lịch, có nơi lùi ngày theo 'gái lùi 2, trai lùi 1'; docungviet.vn ghi âm hay dương đều… | ||||||||
| nt.cung-co-hon.01 | cung-co-hon | Cúng cô hồn | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Tháng Bảy âm lịch, từ mùng 2 tới trước 12 giờ trưa ngày rằm; cúng vào chiều muộn hoặc chạng vạng tối | Ngoài sân, trước ngõ; không đặt mâm trong nhà | Gia chủ | Gạo, muối: 1 bát gạo, 1 đĩa muối (rải ra bốn phương tám hướng khi xong lễ) | Vàng mã | Bày mâm ngoài trời | Dâng hương, đọc văn khấn | Hóa vàng mã | Rải gạo, muối ra bốn phương tám hướng | Không đặt mâm cúng cô hồn trong nhà | https://vietcetera.com/vn/le-cung-co-hon-tai-3-mien-buc-hoa-da-sac-ve-van-hoa-tam-linh-cua-nguoi-viet; https://docungtamlinh.com.vn/cung-co-hon-mien-nam-va-mien… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-co-hon | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.cung-co-hon.02 | cung-co-hon | Cúng cô hồn | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngoài sân, trước ngõ | Gia chủ | Cháo hoa (cháo trắng nấu loãng) (nguồn ghi là món không thể thiếu) [nguồn nói phải có] | Bỏng ngô, khoai lang luộc, sắn luộc | Bánh đa, kẹo dồi | Tiền lẻ, nước… | Kiêng cúng đồ mặn cho cô hồn | https://vietcetera.com/vn/le-cung-co-hon-tai-3-mien-buc-hoa-da-sac-ve-van-hoa-tam-linh-cua-nguoi-viet; https://docungtamlinh.com.vn/cung-co-hon-mien-nam-va-mien… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-co-hon | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.cung-co-hon.03 | cung-co-hon | Cúng cô hồn | ca-le | trung | hue | Huế | nguon-noi-ro | dan-gian | Gia chủ; có khi mời người cao niên am hiểu kinh kệ tụng niệm | Xôi, chè, bánh phu thê, bánh ít (bày tỉ mỉ, có khi tạo hình hoa sen) | Vàng mã: tiền giấy, áo quần, giày dép, nón lá bằng giấy cắt dán (nguồn ghi vàng mã là điể… | Bày mâm | Tụng niệm | Rải gạo muối | https://vietcetera.com/vn/le-cung-co-hon-tai-3-mien-buc-hoa-da-sac-ve-van-hoa-tam-linh-cua-nguoi-viet | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-co-hon | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.cung-co-hon.04 | cung-co-hon | Cúng cô hồn | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Gia chủ, chủ cửa hàng | Heo quay nguyên con | Gà luộc | Bánh trái | Mía ghim (mía chặt khúc) (dân gian nói để vong linh làm gậy chống) | Bày mâm, khấn | Cúng xong cho trẻ em và người qua đường vào giật cô hồn (giật lấy đồ cúng) | https://vietcetera.com/vn/le-cung-co-hon-tai-3-mien-buc-hoa-da-sac-ve-van-hoa-tam-linh-cua-nguoi-viet; https://docungtamlinh.com.vn/cung-co-hon-mien-nam-va-mien… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-co-hon | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.cung-gieng.01 | cung-gieng | Lễ cúng giếng đầu năm | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Đêm giao thừa sau lễ cúng ngoài trời, hoặc sáng mùng 1 Tết; có nơi cúng vào mùng 3 cùng lễ tạ năm mới (Tết Nhà, Tết Vườn, Tết Giếng) | Bên giếng làng hoặc giếng nhà; giếng khoan thì đặt mâm ở chỗ sạch gần giếng | Mỗi nhà một người đại diện | Đèn cầy: 1 cặp | Bình hoa: 1 bình | Chuối chín: 1 nải (docungtamlinh.com.vn: mâm ngũ quả) | Xôi, chè | Trầu cau (docungtamlinh.com.vn: 5 lá trầu, 5 quả cau) | R… | Chiều 30 Tết múc nước đổ đầy lu, ghè để dự trữ | Bày lễ, đọc bài cúng giếng | Đốt giấy vàng bạc, bỏ ba đồng tiền xuống giếng | Múc nước đầu năm (tục lấy nước ké… | Không đổ rượu, muối, gạo xuống lòng giếng (theo docungtamlinh.com.vn) | Chưa cúng và hóa vàng xong thì chưa múc gáo nước đầu tiên | https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-gieng-213077; https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-gieng-dau-nam/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-gieng | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Thứ tự lấy nước và làm lễ: cả hai trang đều có câu "cúng xong, đốt giấy vàng bạc và bỏ ba đồng tiền xuống giếng rồi mới múc nước", nhưng cũng có câu "lấy nước x… | ||||||
| nt.cung-hon-trau.01 | cung-hon-trau | Lễ cúng hồn trâu của người Tày, Nùng | ca-le | bac | tay-bac | Nghĩa Đô; Lào Cai | tay | nguon-noi-ro | dan-gian | Sáng rằm tháng Bảy âm lịch | Trước cửa chuồng trâu, dưới gầm sàn | Ông chủ nhà cúng; bà chủ và người chăn trâu bón cho trâu | Mâm lễ: gà luộc, cá nướng, rau luộc, bánh, rượu, trầu cau, kim ngân vàng bạc, hoa quả [nguồn nói phải có] | Cho mỗi con trâu: một bó cỏ tươi, một nắm cơm nếp tr… | Tối 14 dắt trâu về chuồng, tắm cho trâu | Chủ nhà cúng rằm mời tổ tiên trên nhà sàn | Xuống sàn bái lạy, xướng lời cúng thiên thần, thổ địa, thổ công; rồi lời c… | https://baolaocai.vn/cho-trau-an-tet-thang-bay-post372459.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-hon-trau | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.cung-hon-trau.02 | cung-hon-trau | Lễ cúng hồn trâu của người Tày, Nùng | ca-le | bac | dong-bac | Cao Bằng; Lạng Sơn | tay; nung | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày mùng 6 tháng 6 âm lịch (tết Khoăn vài); dâng lễ lên bàn thờ tổ tiên vào giờ Thìn | Bàn thờ tổ tiên; ngoài sàn hay sân trước nhà; chuồng trâu | Gia chủ tự làm, không mời thầy cúng | Thịt vịt [nguồn nói phải có] | Bánh sừng trâu (pẻng coóc vài) gói lá dong, nhân đỗ xanh thịt lợn, hình cong như sừng trâu (một bài ghi nay ít người còn biết gói… | Dọn chuồng trâu, dán giấy đỏ lên cột chuồng và sừng trâu | Giờ Thìn dâng lễ lên bàn thờ tổ tiên, đọc bài khấn | Chuyển mâm lễ ra sàn hay sân cúng Thần Nông, thầ… | Không mắng chửi, đánh đập trâu bò | Không sửa chuồng trâu, không sửa cày bừa | Nghỉ việc đồng | https://baolangson.vn/con-trau-trong-doi-song-van-hoa-cua-nguoi-tay-nung-xu-lang-1340099.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-hon-trau | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cung-mu-day-thang.01 | cung-mu-day-thang | Cúng Mụ đầy cữ, đầy tháng | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Đầy cữ (bé sinh được 3 ngày), đầy tháng, đầy năm; lễ đầy tháng thường làm buổi sáng | Hương án hay bàn đặt trước bàn thờ tổ tiên; có nhà đặt ở phòng khách hay ngoài sân | Bố hoặc mẹ, ông bà của bé | Hài xanh, nén vàng xanh, váy áo xanh: 12 phần nhỏ giống nhau và 1 phần lớn hơn (phần lớn dâng bà Mụ Chúa (vankhan.vn)) | Trầu têm cánh phượng: 12 miếng và 1 miế… | Bày lễ: phần dâng bà Mụ Chúa ở chính giữa phía trên, 12 phần dâng 12 bà Mụ xếp hai hàng; hoatieu.vn tả hai bàn, bàn nhỏ phía trên cúng Đức Ông, bàn lớn phía dướ… | https://vankhan.vn/van-khan-le-cung-mu-day-cu-day-thang-day-nam/; https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-day-thang/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-day-tha… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-mu-day-thang | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Cách tính ngày đầy tháng: docungtamlinh.com.vn nêu ba cách đang dùng là 'gái lùi 2, trai lùi 1', 'nam trồi nữ sụt' (nam thêm 1, nữ bớt 1) và tính đủ tháng theo… | |||||||
| nt.cung-mu-day-thang.02 | cung-mu-day-thang | Cúng Mụ đầy cữ, đầy tháng | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Tính theo âm lịch, nhiều nhà theo lối 'gái lùi hai, trai lùi một'; làm buổi sáng | Xôi, chè, gà luộc, hoa, trái cây, trầu cau, trà, rượu, nước | Chè hoa cau, xôi vò: 12 phần (theo hoatieu.vn: người Bắc cúng chè hoa cau, xôi vò) | Mâm gia tiên:… | Cúng Mụ, khấn như các miền khác | Làm nghi thức khai hoa, gửi lời chúc cho bé | https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-day-thang/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-day-thang-cho-be-trai-be-gai-mau-an-chong-lon-205522 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-mu-day-thang | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.cung-mu-day-thang.03 | cung-mu-day-thang | Cúng Mụ đầy cữ, đầy tháng | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Tính theo câu 'gái sụt 2, trai sụt 1'; có nơi tính 'nam trồi 2, gái sụt 1' | Chè, xôi, cháo: mỗi thứ 12 phần nhỏ và 1 phần lớn dâng bà Chúa (trang ghi bé trai bắt buộc cúng chè đậu trắng) [nguồn nói phải có] | Bánh hỏi, thịt quay: 12 đĩa… | Dùng hai bàn: bàn nhỏ phía trước cúng Đức Ông, bàn lớn phía sau cúng 12 bà Mụ và bà Chúa | Bình hoa đặt phía đông, mâm quả phía tây ('hoa đông quả tây') | Đốt n… | https://docungtamlinh.com.vn/le-cung-day-thang-mien-trung/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-mu-day-thang | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.cung-mu-day-thang.04 | cung-mu-day-thang | Cúng Mụ đầy cữ, đầy tháng | ca-le | trung | hue | Huế | nguon-noi-ro | dan-gian | Chè đậu xanh đánh: 12 chén nhỏ | Xôi đậu xanh cà: 12 đĩa nhỏ | https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-day-thang-cho-be-trai-be-gai-mau-an-chong-lon-205522 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-mu-day-thang | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.cung-mu-day-thang.05 | cung-mu-day-thang | Cúng Mụ đầy cữ, đầy tháng | ca-le | nam | tay-nam-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Buổi sáng | Gian nhà chính | Chủ nhà, thường là ba của bé | Cặp vịt xiêm luộc: 1 cặp (thay cho gà; trang nêu là điểm khác lớn nhất của miền Tây) [nguồn nói phải có] | Heo quay nguyên con (nhà có điều kiện dùng heo nhà nu… | Bày mâm ở gian chính; chủ nhà dâng hương bàn thờ ông bà trước, rồi ra mâm chính khấn các bà Mụ | Đọc bài cúng, trình tên tuổi của bé | Bế bé ra giới thiệu tên v… | Kiêng cúng chuối vì tên gọi gợi chữ 'chúi nhủi' | https://docungtamlinh.com.vn/cung-day-thang-mien-tay/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-day-thang-cho-be-trai-be-gai-mau-an-chong-lon-205522 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-mu-day-thang | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Món chè: docungtamlinh.com.vn ghi miền Tây thường chỉ dùng chè trôi nước; hoatieu.vn ghi người Nam hay cúng chè đậu nước dừa, xôi gấc | ||||
| nt.cung-ong-ta.01 | cung-ong-ta | Lễ cúng Ông Tà (Đom Lơng Néak Tà) của người Khơ-me | ca-le | nam | tay-nam-bo | Trà Vinh | khmer | nguon-noi-ro | dan-gian | Mỗi phum sóc chọn một ngày trong tháng Ba, Tư, Năm âm lịch, lúc chuyển từ mùa khô sang mùa mưa; nay phần lớn làm hai ngày | Miếu Néak Tà (miếu Ông Tà) của phum sóc | Cả phum sóc; nghi lễ do các vị sư sãi thực hiện | Mảnh vải đỏ mới phủ lên các hòn đá tượng trưng cho Néak Tà [nguồn nói phải có] | Đầu heo, hoặc gà hay vịt luộc (theo bài Tạp chí Quản lý nhà nước) | Rượu, bánh,… | Người có trách nhiệm trong phum sóc báo ngày giờ cho các gia đình | Sáng ngày đầu: dọn dẹp, trang trí miếu, dựng rạp; lau rửa các hòn đá và phủ vải đỏ mới | Sư… | https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/phat-huy-le-hoi-dom-long-neak-ta-gan-voi-phat-trien-du-lich-90440.html; https://baovanhoa.vn/van-hoa/tra-vinh-bao-ton-di-s… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-ong-ta | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Thời điểm: hai bài Báo Văn Hóa ghi tháng Ba, Tư, Năm âm lịch; bài Tạp chí Quản lý nhà nước ghi tháng Chetr và Pih sak theo lịch Khơ-me, khoảng tháng Năm, tháng… | |||
| nt.cung-ong-ta.02 | cung-ong-ta | Lễ cúng Ông Tà (Đom Lơng Néak Tà) của người Khơ-me | ca-le | nam | nam-bo | khmer | nguon-noi-ro | dan-gian | Bài tạp chí ghi ngày 4 và 5 tháng Visák (tháng 5 dương lịch) | Miếu Neak Tà: vài hòn đá to nhỏ dưới tán cây, trên gò đất, hoặc miếu xây trong khuôn viên chùa; có nơi không có miếu, đặt lễ trên gò mà khấn | Lễ vật đơn giản và bài kinh Phật (bài tạp chí ghi nhà chùa dùng thay cho lệ đâm trâu cúng ông Tà Hóc và bà Dây Chas ngày trước) | Nải chuối, ba vắt xôi; nhà khá… | Đặt lễ trước các viên đá tại miếu rồi khấn | Đi ngang miếu ông Tà thì giở nón, lột khăn, nghiêng mình | https://vjol.info.vn/rsr/article/download/24321/20771; https://tuoitre.vn/plo/ong-ta-ma-khong-ta-109264498.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-ong-ta | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cung-rung.01 | cung-rung | Lễ cúng thần rừng, thần nước của người Hà Nhì | ca-le | bac | tay-bac | Y Tý, Bát Xát; Lào Cai | ha-nhi | nguon-noi-ro | dan-gian | Tháng Giêng âm lịch (năm 2025 cúng Thần Nước ngày mùng 7; một năm khác làm ngày 14 tháng Giêng); sáng cúng nguồn nước, chiều cúng rừng | Nguồn nước chính của thôn; khu rừng thiêng (rừng cấm) ở chỗ cao nhất thôn | Thầy cúng thay mặt dân làng; mỗi nhà một người tới nguồn nước; buổi chiều chỉ những người đàn ông chủ gia đình vào rừng thiêng | Một đôi gà: 1 đôi (lễ cúng nguồn nước) [nguồn nói phải có] | Kẹp xôi màu vàng có quả trứng gà luộc ở giữa: 1 [nguồn nói phải có] | Ống rượu nếp ủ sống đựng tron… | Trước ngày lễ: làm lễ cấm bản, căng dây báo cấm trên các đường chính vào bản | Sáng: các gia đình cúng tổ tiên rồi ra nguồn nước, cùng dọn sạch nguồn nước | Hai… | Người vào rừng thiêng mặc đồ tối màu, đội mũ, đi chân đất | Rừng thiêng là nơi không được xâm phạm | https://baolaocai.vn/doc-dao-le-ga-ma-do-cua-nguoi-ha-nhi-post12321.html; https://nongnghiepmoitruong.vn/lao-cai-doc-dao-le-cung-than-nuoc-than-rung-cua-nguoi-h… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-rung | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cung-rung.02 | cung-rung | Lễ cúng thần rừng, thần nước của người Hà Nhì | ca-le | bac | tay-bac | Sín Thầu, Chung Chải, Sen Thượng, Leng Su Sìn (Mường Nhé); Điện Biên | ha-nhi | nguon-noi-ro | dan-gian | Tháng Hai âm lịch, chọn ngày con rồng, con ngựa hoặc con hổ | Bảy nơi cúng: đầu bản, cổng bản, thần nước, thần lửa, thần đất, thần rừng, thần gió | Một thầy cúng chính, sáu thầy cúng phụ và một người giúp việc, do dân bản chọn trước | Trứng gà, gạo, rượu, nước chè, nước trắng (mâm nào cũng có) [nguồn nói phải có] | Lá cây ồ mé gói một ít cám, tro bếp, mạt sắt, mạt đồng, chỉ trắng, chỉ đỏ (mâm… | Các thầy cúng làm lễ lần lượt với bảy mâm cúng | Chia đều lễ vật cho các hộ; chủ nhà nấu rồi dâng lên tổ tiên | Ngày thứ ba: đánh đu, ném còn, múa hát | Nghỉ việc nương | Không gây mất đoàn kết | Không ăn thịt thú rừng; không bắt hay mang vào bản con vật sống trong hang, trong lòng đất như dúi, nhím, tê tê | Ngà… | https://thanhtra.com.vn/du-lich-E19590D86/doc-dao-le-ga-ma-thu-cua-nguoi-ha-nhi-70E67177.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-rung | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cung-rung.03 | cung-rung | Lễ cúng thần rừng, thần nước của người Hà Nhì | ca-le | bac | tay-bac | Mường Tè; Lai Châu | ha-nhi | nguon-noi-ro | dan-gian | Ba ngày Tết Gạ Ma Thú; ngày đầu cúng rừng cấm | Rừng cấm; ngày thứ hai cúng ở đầu bản và cuối bản | Thầy cúng và trưởng bản điều hành | Lợn mổ cúng trên rừng cấm (thầy cúng xem gan lợn) [nguồn nói phải có] | Cơm nếp, bánh ngô (ngày thứ ba, làm quà cho khách) | Ngày đầu: cúng rừng cấm | Ngày thứ hai: cả bản cúng bản ở đầu bản và cuối bản | Ngày thứ ba: đồ xôi, làm bánh ngô đãi anh em và khách | Trong ba ngày Tết bản nội bất xuất, ngoại bất nhập | https://baodautu.vn/tet-ga-ma-thu-cua-nguoi-ha-nhi-huyen-muong-te-d18959.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-rung | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cung-sao-hoi.01 | cung-sao-hoi | Cúng sao hội mùng 8 tháng Giêng | dang-sao-giai-han | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mùng 8 tháng Giêng, theo tục là ngày hội các sao; nguồn hướng dẫn cúng buổi tối, 21 đến 23 giờ | Ngoài trời (sân, sân thượng, ban công); không có chỗ ngoài trời thì cúng trong nhà. Nhiều người làm lễ ở chùa | Hương (nhang) | Hoa tươi: 3, 5 hoặc 7 bông (một trang ghi thường dùng hoa cúc vàng) | Ngũ quả | Trầu cau: 5 quả, 5 lá | Rượu, nước | Tiền vàng (một trang ghi 10… | Sắm lễ, bày nến theo sao | Thắp hương, khấn theo bài văn hoặc đọc sớ | Lễ xong hoá tiền vàng, văn khấn và bài vị cùng nhau | https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-khan-cung-sao-mung-8-206241; https://hoatieu.vn/tai-lieu/cach-cung-sao-mung-8-thang-gieng-213129; https://hoatieu.vn/tai-lieu/le… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-sao-hoi | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Ngày cúng: hoatieu.vn ghi lễ giải hạn đầu năm thường làm mùng 8 tháng Giêng; báo Dân trí ghi đa phần bắt đầu từ mùng 8, có nơi cúng từ mùng 4, mùng 6 Tết, và có… | |||||||
| nt.cung-sao-hoi.02 | cung-sao-hoi | Cúng sao hội mùng 8 tháng Giêng | dang-sao-giai-han | ca-le | nam | dong-nam-bo | TPHCM; Hóc Môn | nguon-noi-ro | dan-gian | Tối mùng 8 tháng Giêng | Tại chùa (bài báo tả chùa Đông Linh, Hóc Môn) | Sớ cầu an (người xin giải sao đội sớ) | Đèn cầy | Người xin giải sao (bài báo gọi là nhương chủ) đến chùa tối mùng 8 | Dâng sớ, đội sớ cầu an | https://dantri.com.vn/xa-hoi/mung-8-cung-sao-cau-nam-moi-an-lanh-1297682079.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-sao-hoi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cung-viec-le.01 | cung-viec-le | Cúng việc lề | ca-le | trung | nam-trung-bo | Lý Sơn; Quảng Ngãi; An Hải; An Vĩnh | nguon-noi-ro | dan-gian | Mỗi họ một ngày trong năm; họ Phạm Văn ở An Vĩnh năm 2015 nhập yết từ 17 tới 20 tháng 2 âm lịch; chính tế vào rạng sáng hoặc trưa tùy họ | Từ đường (nhà thờ) của dòng họ, thêm một bàn cúng ngoài sân; cách bài trí mỗi họ một khác | Tộc trưởng làm chủ tế, hai bồi tế là trưởng tử các chi; có người xướng, ban chấp sự, ban nhạc lễ; có họ mời pháp sư | Lễ nhập yết: cháo, bánh khô, gạo, muối, trầu cau, gà, thịt, bình hoa, trà, rượu, vàng mã | Lễ chính tế: heo (lễ kỉnh sinh), thịt gà, cá, trầu, rượu (nhiều họ là… | Lễ nhập yết: tế cáo, cung thỉnh tổ tiên về dự, có đọc văn cúng thỉnh từng vị | Lễ chính tế theo ba tuần sơ hiến, á hiến, chung hiến như lễ ở lân, miếu, đình | N… | https://vjol.info.vn/rsr/article/download/39086/31496 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-viec-le | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cung-viec-le.02 | cung-viec-le | Cúng việc lề | ca-le | nam | dong-nam-bo | Tây Ninh | nguon-noi-ro | dan-gian | Mỗi dòng họ một ngày riêng, gắn với lịch sử khai hoang, lập làng của họ ở Tây Ninh | Nhà thờ chung của dòng họ | Con cháu trong dòng họ | https://storage-edu.vnpt.vn/edu-tnh/1435/2024/GDDP/tai-lieu-giang-day_-gddp-tay-ninh-12.pdf | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-viec-le | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.cung-viec-le.03 | cung-viec-le | Cúng việc lề | gio-to-dong-ho | ca-le | nam | nam-bo | Long An; Tiền Giang; Đồng Tháp Mười | nguon-noi-ro | dan-gian | Mỗi họ một ngày, thường trước và sau Tết: Long An 25 tháng Chạp; Tiền Giang 19 tháng Giêng hoặc 19 tháng Ba; Đồng Tháp Mười cúng vào mùa nước nổi | Ngoài trời: bờ sông hoặc ngoài sân, dọn trên lá chuối, lá sen, về sau trải đệm, chiếu dưới đất; không cúng trong nhà, không bày trên bàn ghế | Người có uy tín trong họ được phân công, gần như trưởng họ, trưởng tộc ở miền Bắc | Cháo ám (cháo cá lóc để nguyên con) (cá đánh vảy bằng dao tre) [nguồn nói phải có] | Cá nướng trui, mắm sống | Rau rừng luộc hoặc để sống (rau choại, cải trời,… | Dọn thức cúng ngoài trời trên lá | Người được phân công cúng khấn tổ tiên khai hoang | Họ có hình nộm thì cúng xong đốt đi | Không cúng trong nhà, không dọn trên bàn ghế | https://plo.vn/gia-pha-ngam-o-nam-bo-post263955.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-viec-le | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.cung-xe.01 | cung-xe | Lễ cúng xe | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày nhận xe mới; người chạy xe làm ăn cúng thêm mùng 1 và rằm hằng tháng, đầu năm và cuối năm (cuối năm thường vào 23 tháng Chạp) | Ngoài sân, trước đầu xe; đầu xe quay ra đường. Chỗ hẹp thì cúng trong nhà | Chủ xe | Bình hoa: 1 bình (hoa cúc vàng, cát tường, đồng tiền) | Đĩa trái cây: 1 đĩa | Món mặn: heo quay, gà luộc; hoặc món chay: 1 đĩa | Giấy tiền vàng bạc: 1 xấp | Gạo… | Dọn chỗ làm lễ, đỗ xe quay đầu ra ngoài, bày mâm trước đầu xe | Châm trà, rót rượu, thắp đèn nhang, đọc văn khấn | Nhang cháy chừng hai phần ba thì hóa vàng | R… | Trước khi bật lửa thắp hương nên xem có mùi xăng không (theo hoatieu.vn) | https://voh.com.vn/thuong-thuc/van-khan-cung-xe-638811.html; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-xe-204823; https://docungtamlinh.com.vn/cung-xe/; https://docu… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-xe | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Số mâm: hoatieu.vn ghi nhiều nơi đặt hai mâm, một hướng vào nhà trình thần linh, tổ tiên, một hướng ra ngoài cho các vong hồn ngoài đường; docungtamlinh.com.vn… | ||||||
| nt.cung-xe.02 | cung-xe | Lễ cúng xe | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Người làm dịch vụ vận tải ở miền Nam cúng xe định kỳ vào mùng 2 và 16 âm lịch hằng tháng (các nơi khác: mùng 1 và rằm) | https://voh.com.vn/thuong-thuc/van-khan-cung-xe-638811.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-xe | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.cung-xom.01 | cung-xom | Lễ cúng xóm | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Cuối tháng Chạp, trước Tết | Chỗ thuận tiện trong xóm, tổ dân phố | Người cao tuổi, có uy tín nhất trong xóm chủ trì | Mâm ngũ quả | Hương hoa, đèn nến | Giấy tiền vàng mã | Trầu cau | Rượu, trà | Bánh chưng (miền Bắc) hoặc bánh tét (miền Nam) | Mâm cỗ mặn hoặc cỗ chay | Cúng đất, tạ ơn Thổ địa, Thành hoàng và các tiền nhân khai đất lập làng | Tưởng nhớ chiến sĩ trận vong và người đã khuất | Người chủ trì đọc văn cúng, lạy cầu c… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-tat-nien-xom-to-dan-pho-chuan-nhat-205799 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-xom | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.cung-xom.02 | cung-xom | Lễ cúng xóm | ca-le | trung | nam-trung-bo | Đà Nẵng; Quảng Nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Hạ tuần tháng Chạp: làng Phước Hưng cúng ngày 23, miếu Nhỏ làng Hòa Mỹ ngày 24, miếu Tam vị làng Hòa Phú ngày 25; tổ dân phố chọn thứ Bảy, Chủ nhật tiện cho mọi… | Ở làng: tại miếu của làng. Ở phố: bàn lễ đặt giữa đường hoặc ngã ba trong khu dân cư | Chủ bái (chánh bái) của xóm, đàn ông mặc áo dài khăn đóng; các nhà góp tiền, góp công | Đầu heo (tổ 7 Khuê Trung) | Xôi, chè | Khoai, môn (sản vật nhà nông) | Hương đèn, hoa quả, trà | Tổ trưởng, trưởng thôn tới từng nhà vận động đóng góp | Phụ nữ nấu mâm cúng và bữa ăn chung | Bày lễ, chủ bái khấn, trong lời khấn gọi tên xứ đất xưa của xóm (n… | https://baophapluat.vn/cung-xom-tat-nien-post128293.html; https://baophapluat.vn/tat-nien-xom-post89151.html; https://daidoanket.vn/lech-lac-cung-xom-cuoi-nam-1… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cung-xom | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.cuoi-ga.01 | cuoi-ga | Lễ cưới: yết cáo gia thần, gia tiên | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Các ngày chạm ngõ, ăn hỏi, cưới; có nhà khấn thêm ngày lại mặt | Bàn thờ gia thần, gia tiên của nhà trai và nhà gái | Cha mẹ hay người đứng đầu mỗi nhà | Mâm lễ mặn xôi, gà (nhà trai cúng ngày chạm ngõ) | Cơi trầu 12 mớ, cau, mứt sen, trà, rượu, thuốc lá, một thếp vàng (lễ chạm ngõ nhà trai mang sang, cha cô dâu… | Mỗi lễ, cả nhà trai và nhà gái đều dâng lễ, thắp hương yết cáo gia thần, gia tiên | Ngày cưới ở nhà gái: khấn gia tiên trước khi cô dâu xuất giá; cô dâu, chú rể… | https://vankhan.vn/van-khan-khi-cuoi-ga/; https://tuvi.vn/van-khan-cuoi-ga-yet-cao-gia-than-gia-tien-a1158 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cuoi-ga | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.cuoi-ga.02 | cuoi-ga | Lễ cưới: yết cáo gia thần, gia tiên | ca-le | bac | Hà Nội | nguon-noi-ro | dan-gian | Giữ nghiêm ít nhất ba lễ: chạm ngõ, lễ hỏi, rước dâu | Ngày cưới: xin dâu, lễ gia tiên nhà gái, đưa dâu, lễ gia tiên nhà trai, tiệc cưới | Sau cưới có lễ lại mặ… | https://baophapluat.vn/nhung-net-khac-biet-dang-yeu-trong-gia-dinh-viet-post221437.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cuoi-ga | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.cuoi-ga.03 | cuoi-ga | Lễ cưới: yết cáo gia thần, gia tiên | ca-le | trung | hue | Huế | nguon-noi-ro | dan-gian | Xem ngày giờ, có khi lên chùa hỏi ý các cao tăng | Mâm trầu cau [nguồn nói phải có] | Rượu, trà [nguồn nói phải có] | Nến tơ hồng [nguồn nói phải có] | Bánh phu thê [nguồn nói phải có] | Hai nhà báo ngày giờ cho nhau bằng một cuộc thăm | Ở nhà gái: lễ xin giờ, nghinh hôn, bái tơ hồng, rước dâu | Ở nhà trai: đón dâu, trình báo gia tiên | https://baophapluat.vn/nhung-net-khac-biet-dang-yeu-trong-gia-dinh-viet-post221437.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cuoi-ga | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.cuoi-ga.04 | cuoi-ga | Lễ cưới: yết cáo gia thần, gia tiên | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Cặp nến (đèn) khắc long phụng: 1 cặp (dùng cho lễ lên đèn) [nguồn nói phải có] | Mâm quả số chẵn | Trầu cau, trà, rượu, bánh trái (miền Tây: có ở cả lễ giáp lời… | Miền Tây mở đầu bằng lễ giáp lời, lễ vật gọn | Có thể làm ăn hỏi và đón dâu trong một ngày | Lễ lên đèn trước bàn thờ gia tiên là lễ buộc phải có trong đám cưới… | https://baophapluat.vn/nhung-net-khac-biet-dang-yeu-trong-gia-dinh-viet-post221437.html; https://voh.com.vn/song-dep/mam-qua-cuoi-450248.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/cuoi-ga | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.dang-sao-giai-han.01 | dang-sao-giai-han | Dâng sao giải hạn | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mỗi sao một ngày âm lịch hằng tháng: La Hầu mồng 8, Thái Bạch 15, Kế Đô 18, Thổ Tú 19, Thủy Diệu 21, Mộc Đức 25, Thái Âm 26, Thái Dương 27, Vân Hán 29; đầu năm… | Tại nhà hoặc tại chùa, đền; một nguồn dặn cúng ngoài trời, nhà không có sân thì bày trên sân thượng hay sát cửa | Gia chủ; có nơi nhờ thầy làm lễ | Hương, hoa, quả, phẩm oản | Tiền vàng | Đồng tiền: 36 đồng | Nến hoặc đèn, xếp theo hình sao: Thái Dương 12, Thái Âm 7, Mộc Đức 20, Vân Hán 15, Thổ Tú 5, Thái B… | Viết bài vị theo danh hiệu của sao, dán lên que cắm vào ly gạo, đặt giữa phía trong cùng của bàn lễ | Xếp nến theo hình sao, quay mặt về hướng của sao: Thái Dươ… | https://vankhan.vn/van-khan-dang-sao-giai-han/; https://vankhan.vn/le-dang-sao-giai-han-dau-nam-vao-ngay-tet-nguyen-tieu/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dang-sao-giai-han | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Số nến của sao Mộc Đức: 20 ngọn, cúng ngày 25 (vankhan.vn); 15 ngọn, cúng ngày 29, bài vị đỏ, hướng Nam (lời dẫn sách trên Báo Pháp luật Việt Nam, trùng với số… | |||||||
| nt.dang-sao-giai-han.02 | dang-sao-giai-han | Dâng sao giải hạn | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Đầu năm, quanh rằm tháng Giêng | Tại chùa, đền, phủ | Nhà chùa hoặc thầy cúng làm lễ chung cho nhiều gia đình đã ghi tên | Gia đình tới chùa, đền ghi tên người có sao cần giải | Thầy làm lễ dâng sao cho nhiều người một lần | https://baovanhoa.vn/van-hoa/tuc-cung-sao-giai-han-khi-con-nguoi-xu-ly-nhung-bat-on-cua-cuoc-song-64440.html; https://baophapluat.vn/le-cau-an-va-cau-tai-loc-da… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dang-sao-giai-han | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Cúng sao có phải việc của nhà chùa không: một nguồn nói việc cúng sao giải hạn ở chùa chỉ phổ biến ở miền Bắc và không có trong giáo lý Phật giáo; nguồn khác nó… | |||||||
| nt.dao-huyet.01 | dao-huyet | Lễ cáo Long thần Thổ địa trước khi đào huyệt | than-linh | toan-quoc | dan-gian | Trước khi đào huyệt; lúc hạ huyệt lại tế thổ thần nơi ấy | Tại khu đất đặt mộ | Tang chủ | Lễ vật kể trong lời khấn (bài khấn để chỗ cho tang chủ tự kể) | Khấn Long thần Thổ địa xin đất cho người mất | Thầy địa lý phân kim, gióng hướng | Đợi giờ hoàng đạo thì hạ huyệt | https://vankhan.vn/van-khan-trong-le-tang/; https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dao-huyet | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.dao-huyet.02 | dao-huyet | Lễ cáo Long thần Thổ địa trước khi đào huyệt | than-linh | toan-quoc | phat-giao | Trước khi hạ huyệt | Tại huyệt | Sái tịnh, trị huyệt bằng nước cam lồ | Tạ thổ thần: khấn thổ thần và hương linh các ngôi mộ chung quanh, báo có hương linh mới về cùng cư trú | https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-d12368.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dao-huyet | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.den-ba-chua-kho-den-tran.01 | den-ba-chua-kho-den-tran | Lễ đền Bà Chúa Kho, đền thờ Đức Thánh Trần, đền Trình chùa Hương | ca-le | bac | đền Bà Chúa Kho | suy-tu-nguon | tho-mau | Những ngày đầu xuân, khách thập phương về lễ | Các ban của đền: Tiền tế, Tứ phủ Công đồng, cung Đệ nhị, cung Đệ nhất (ban Bà Chúa Kho), ban Chúa Sơn trang, ban Cô, ban Cậu | Lễ chay: hương, hoa, quả, trà, oản (dâng ban Thánh Mẫu) | Lễ mặn: thịt lợn, thịt gà, hoặc đồ chay hình gà, giò | Cỗ Sơn trang (hoatieu.vn ghi là đặc sản chay) |… | Đặt lễ theo thứ tự: Tiền tế, Tứ phủ Công đồng, cung Đệ nhị, cung Đệ nhất rồi các ban khác | Khấn ở từng ban | Chờ hết một tuần nhang, vái ba vái trước mỗi ban,… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-den-ba-chua-kho-205414; https://vankhan.vn/nhung-nghi-le-chinh-tai-den-mieu-phu/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/den-ba-chua-kho-den-tran | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.di-chua-ban-tam-bao.01 | di-chua-ban-tam-bao | Đi lễ chùa, lễ Phật ở ban Tam Bảo | duc-ong | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày rằm, mồng một, ngày lễ Tết và khi có việc hệ trọng | Hương án chính điện (Tam Bảo) và các ban trong chùa | Hương, hoa tươi, quả chín, oản phẩm, xôi chè (lễ chay; chính điện chỉ đặt lễ chay, tịnh) [nguồn nói phải có] | Hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn, hoa ngâu (không dù… | Đặt lễ, thắp hương và làm lễ ở ban Đức Ông trước | Đặt lễ lên hương án chính điện, thắp đèn nhang, thỉnh ba hồi chuông rồi lễ chư Phật, Bồ Tát | Thắp hương ở cá… | Không sắm lễ mặn (cỗ tam sinh, thịt, gà, giò, chả) để dâng Phật | Không đặt tiền thật, tiền âm phủ, hàng mã lên ban thờ Phật, Bồ Tát | Rằm tháng Bảy không sắm h… | https://vankhan.vn/van-khan-tai-chua/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-khan-khi-di-chua-203547 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/di-chua-ban-tam-bao | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Về lễ mặn ở ban ngoài chính điện: vankhan.vn viết lễ mặn được chấp nhận nếu chỉ dâng ở ban thờ Thánh, Mẫu, Đức Ông; hoatieu.vn khuyên đi chùa không dùng đồ mặn,… | ||||||
| nt.dieu-tri-thanh-mau.01 | dieu-tri-thanh-mau | Lễ Diêu Trì Thánh Mẫu, Cửu Thiên Huyền Nữ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày vía thường được nêu là 18 tháng Mười âm lịch; thời điểm có thể khác theo tập tục từng nơi | Bàn thờ có tượng hoặc bài vị Diêu Trì Thánh Mẫu tại nhà; đền, miếu có thờ | Gia chủ, ăn mặc chỉnh tề | Hoa tươi (hoa hồng, hoa cúc hoặc hoa sen) | Trái cây tươi | Đèn cầy, nhang | Nước sạch, rượu, nước trà | Đồ ăn cúng: xôi, chè, cơm, quả hạch | Thắp đèn cầy, bày lễ vật lên bàn thờ | Thắp hương, lạy ba lạy | Đọc văn khấn | https://voh.com.vn/thuong-thuc/van-khan-me-dieu-tri-602653.html; https://muaban.net/blog/van-khan-me-dieu-tri-583798/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dieu-tri-thanh-mau | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Ngày lễ: VOH chỉ nêu 18 tháng Mười âm lịch và nói có thể đổi theo nơi; muaban.net kể ba ngày theo ba truyền thống khác nhau là mùng 3 tháng Ba, rằm tháng Tám và… | |||||||
| nt.do-mong-do-mai-cat-noc.01 | do-mong-do-mai-cat-noc | Lễ đổ móng, đổ mái, cất nóc | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày đổ bê tông mái (nhà xây) hay ngày gác đòn dông lên nóc; gia chủ chọn ngày giờ trước | Tại công trình đang xây | Gia chủ; người có tuổi phạm Kim Lâu, Hoang Ốc thì nhờ người khác đứng lễ (theo tuvi.vn) | Gà luộc: 1 con | Xôi hoặc bánh chưng: 1 đĩa | Muối: 1 đĩa | Gạo: 1 chén | Nước: 1 chén | Rượu trắng: nửa lít | Thuốc lá: 1 bao | Chè khô: 1 lạng | Bộ quần áo qu… | Gia chủ tắm gội, ăn mặc chỉnh tề | Bày lễ, thắp đèn nhang, vái bốn phương tám hướng rồi quay vào mâm lễ | Đọc văn khấn, nói rõ việc đang làm (cất nóc, đổ mái) |… | Tránh làm lễ vào ngày mưa gió (theo voh.com.vn) | Không nói cười to trong lúc làm lễ | https://voh.com.vn/thuong-thuc/van-khan-cat-noc-nha-640567.html; https://tuvi.vn/van-khan-le-dong-tho-cat-noc-chuyen-nha-sua-nha-a1159; https://docungtamlinh.co… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/do-mong-do-mai-cat-noc | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.do-mong-do-mai-cat-noc.02 | do-mong-do-mai-cat-noc | Lễ đổ móng, đổ mái, cất nóc | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Trước một ngày hoặc ngay trước khi đổ móng, đổ mái | Trên phần đất của công trình; đổ mái thì làm lễ ở dưới đất, không cần lên mái; hướng bàn lễ tùy gia đình | Vật thực thanh tịnh (lời văn có câu riêng cho trường hợp có vật thực do tự giết hay xui người giết: phần ấy không dâng cúng) | Cắm hương, quỳ, chắp tay, chủ sám bạch | Thỉnh chư Thiên, chư Thần Linh và các hương linh | Tác lễ cúng dường vật thực bốn bậc | Tụng ba chân ngôn và bài kệ | H… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/do-mong-do-mai-cat-noc | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | ||||||||||
| nt.doan-ngo.01 | doan-ngo | Cúng Tết Đoan ngọ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mùng 5 tháng 5 âm lịch, làm vào giờ Ngọ (11 đến 13 giờ) | Bàn thờ gia tiên | Hương, hoa, vàng mã | Nước | Rượu nếp (cơm rượu) | Hoa quả đầu mùa: mận, hồng xiêm, dưa hấu, vải, chuối | Bánh tro (bánh gio) | Bày lễ lên bàn thờ gia tiên | Thắp hương, khấn vào giờ Ngọ | Sáng sớm theo tục ăn rượu nếp, hoa quả để "giết sâu bọ" | Một trang thương mại ghi kiêng để giày dép bừa bãi, kiêng đánh rơi tiền bạc trong ngày này | https://vankhan.vn/van-khan-tet-doan-ngo/; https://tuvi.vn/van-khan-tet-doan-ngo-mung-5-thang-5-a1123; https://docungtamlinh.com.vn/bai-van-khan-cung-tet-doan-n… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/doan-ngo | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.doan-ngo.02 | doan-ngo | Cúng Tết Đoan ngọ | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Cơm rượu nếp cái hoa vàng hoặc rượu nếp cẩm (một trang ghi là thành phần bắt buộc với người xứ Bắc) | Bánh gio (bánh tro) ăn với mật mía | Mận, vải thiều và quả… | https://baoquocte.vn/van-khan-tet-doan-ngo-mung-5-thang-5-am-lich-chuan-day-du-nhat-nam-2023-212366.html; https://baovanhoa.vn/doi-song/tet-doan-ngo-mam-cung-ba… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/doan-ngo | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.doan-ngo.03 | doan-ngo | Cúng Tết Đoan ngọ | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Thịt vịt (theo quan niệm ở đây thịt vịt tính mát; mùng 5 tháng 5 cũng là mùa vịt) | Chè kê ăn với bánh tráng vừng (không có ở mọi tỉnh; một trang ghi là món của… | https://baoquocte.vn/van-khan-tet-doan-ngo-mung-5-thang-5-am-lich-chuan-day-du-nhat-nam-2023-212366.html; https://baovanhoa.vn/doi-song/tet-doan-ngo-mam-cung-ba… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/doan-ngo | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Báo Quốc tế, Báo Văn Hóa và docungtamlinh.com.vn ghi món riêng của miền Trung là thịt vịt, chè kê; bài trên phatgiao.org.vn ghi miền Trung có bánh ú tro, chè kê… | ||||||||||
| nt.doan-ngo.04 | doan-ngo | Cúng Tết Đoan ngọ | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Bánh ú Bá Trạng (bánh ú nước tro) (hình chóp, lớn hơn bánh tro miền Bắc) | Chè trôi nước (chan nước đường và nước cốt dừa) | Cơm rượu vo viên tròn | Trái cây, t… | https://baoquocte.vn/van-khan-tet-doan-ngo-mung-5-thang-5-am-lich-chuan-day-du-nhat-nam-2023-212366.html; https://baovanhoa.vn/doi-song/tet-doan-ngo-mam-cung-ba… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/doan-ngo | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.doi-ten-cho-con.01 | doi-ten-cho-con | Lễ cáo gia tiên khi đổi tên cho con | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Bàn thờ gia tiên | Cha mẹ bé | Đĩa ngũ quả: 1 đĩa | Bình hoa tươi: 1 bình | Trầu cau, rượu, trà, nước lọc | Nhang, đèn hoặc nến | Vàng mã | Bày lễ lên bàn thờ, thắp nến và ba nén hương | Vái ba vái, đọc văn khấn trình tên cũ, tên mới và lý do đổi | Hương tàn hai phần ba thì lễ tạ, hóa vàng, hạ lễ |… | https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-doi-ten-cho-con/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/doi-ten-cho-con | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.don-tre-so-sinh.01 | don-tre-so-sinh | Lễ đón trẻ sơ sinh về nhà | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày đón bé từ nơi sinh về nhà; có nhà xem ngày giờ | Bàn thờ gia tiên | Cha mẹ bé | Hoa tươi, mâm ngũ quả (trang ghi mâm cúng ngày này không bắt buộc, gọn hơn mâm đầy tháng nhiều) [nguồn nói không bắt buộc] | Nhang, đèn hoặc nến [nguồn nói khôn… | Nhờ người mát tay, nhẹ vía bế bé vào nhà lần đầu | Có nhà hơ bồ kết, đốt ít than trước cửa trước khi đưa bé vào | Bày lễ, cha mẹ thắp hương đọc văn khấn trình g… | Theo quan niệm dân gian, tránh đón bé về giữa trưa và buổi tối | Người đang có tang kiêng đến thăm bé trong tháng đầu | Kiêng khen bé quá lời | https://docungtamlinh.com.vn/van-khan-don-tre-so-sinh-ve-nha/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/don-tre-so-sinh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.don-tre-so-sinh.02 | don-tre-so-sinh | Lễ đón trẻ sơ sinh về nhà | cung-mu-day-thang | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Ngày đón bé về nhà và ngày đầy tháng | Vật thực thanh tịnh | Lễ cúng Mụ theo tục: 12 đôi hài, 12 miếng trầu, bánh trái đủ số 12 (phatgiao.org.vn ghi là tập tục dân gian, Phật tử vẫn có thể làm) [nguồ… | Nghi thức có tụng kinh: nguyện hương, văn khấn, lễ tán Phật, tán Pháp, tụng Kinh Ngày Lành Tháng Tốt, cúng thực, phục nguyện, hồi hướng, tam tự quy | Có sắm lễ… | Không sát sinh để làm cỗ | Không bày biện rườm rà | https://phatgiao.org.vn/lam-the-nao-de-tre-moi-sinh-duoc-binh-an-d47072.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/don-tre-so-sinh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.dong-tho.01 | dong-tho | Cúng động thổ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày giờ đã chọn trước khi đào móng | Mâm lễ đặt trên khu đất | Gia chủ; trang miền Nam có thêm lệ "mượn tuổi" (người khác đứng lễ thay) | Gà: 1 con [nguồn nói phải có] | Xôi: 1 đĩa [nguồn nói phải có] | Hương, hoa quả, vàng mã [nguồn nói phải có] | Tam sinh (lệ xưa; nay giản lược) | Thắp nhang vái bốn phương, tám hướng rồi quay vào mâm lễ khấn | Gia chủ cầm cuốc bổ những nhát đầu tiên | Sau đó thợ mới đào | Tránh ngày xấu theo lịch chọn ngày | https://vankhan.vn/van-khan-le-dong-tho/; https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-dong-tho/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dong-tho | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.dong-tho.02 | dong-tho | Cúng động thổ | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Gà trống luộc | Bánh chưng, bánh dày | Bộ tam sên | Trầu cau | Mâm ngũ quả | https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-dong-tho/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dong-tho | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.dong-tho.03 | dong-tho | Cúng động thổ | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Gà luộc | Thịt heo | Xôi | Bánh truyền thống | Trái cây theo mùa | https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-dong-tho/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dong-tho | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.dong-tho.04 | dong-tho | Cúng động thổ | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Heo quay | Bộ tam sên | Bánh tét | Xôi chè | Mâm quả theo mùa | https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-dong-tho/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dong-tho | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.duc-thanh-tran.01 | duc-thanh-tran | Lễ Đức Thánh Trần | le-hoi | bac | dong-bang-bac-bo | đền Kiếp Bạc; núi Mâm Xôi; Chí Linh; Hải Dương | nguon-noi-ro | dinh-lang | Ngày 20 tháng Tám âm lịch (tương truyền là ngày Hưng Đạo Đại vương hóa); lễ hội mùa thu Côn Sơn, Kiếp Bạc từ 15 tới 20 tháng Tám | Sân nhà Bạc đền Kiếp Bạc và miếu Cửu Thiên trên núi Mâm Xôi phía sau đền | Ban tổ chức lễ hội, người dân hai làng Vạn Yên (làng Kiếp) và Dược Sơn (làng Bạc), các nhà sư làm khóa lễ; khách thập phương dâng hương | Cỗ lễ của hai làng: lợn sống, các loại bánh của địa phương (rước cùng kiệu, cờ, lọng, bát bửu, lân, rồng) | Hương, hoa, nghi vật phẩm của đại biểu và khách thập… | Sáng sớm hai làng rước bộ từ hai hướng, một từ đền Nam Tào, một từ đền Bắc Đẩu, cùng vào đền Kiếp Bạc dâng lễ tế Đức Thánh | Đại biểu, người dân, du khách dâng… | https://mekongasean.vn/thanh-kinh-le-gio-duc-thanh-tran-o-hai-duong-33634.html; https://mekongasean.vn/trang-nghiem-le-gio-duc-thanh-tran-tai-khu-di-tich-kiep-b… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/duc-thanh-tran | bien-tap: viết lại từ 5 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.duc-thanh-tran.02 | duc-thanh-tran | Lễ Đức Thánh Trần | ca-le | nam | dong-nam-bo | đền thờ Đức Thánh Trần đường Võ Thị Sáu (TP. Hồ Chí Minh); đền thờ Đức Thánh Trần, 68 Hạ Long (Vũng Tàu) | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày 20 tháng Tám âm lịch; đền ở TP. Hồ Chí Minh còn có lễ sinh ngày 10 tháng Chạp | Đền thờ Đức Thánh Trần của từng nơi | Mâm lễ của người đi lễ: nhang, bông, trái cây, xôi, gà, heo (theo bài về Vũng Tàu) | Dâng hương, hoa, lễ vật và ôn lại sự nghiệp của Hưng Đạo Đại vương | Ở Vũng Tàu: đền còn cúng hậu từ và chúng sinh; lễ vật sau đó chia lộc cho mọi người; có múa… | https://www.greensm.com/vn-vi/news/den-tho-duc-thanh-tran-hung-dao; https://mia.vn/cam-nang-du-lich/ghe-tham-le-gio-duc-thanh-tran-hung-dao-day-an-tuong-cua-vun… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/duc-thanh-tran | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.duc-thanh-tran.03 | duc-thanh-tran | Lễ Đức Thánh Trần | den-mieu-phu | tai-den | toan-quoc | tho-mau | Quanh năm, khi đi lễ đền Trần hoặc đền, phủ có ban Trần Triều | Ban Trần Triều: tượng Đức Thánh Trần ở giữa, phía dưới hoặc hai bên là Vương tử, Vương cô, gia tướng | Người đi lễ | Hương, hoa, nước sạch và lễ vật tùy tâm | Dâng hương, hoa, lễ vật tại ban | Khấn tưởng niệm, cầu gia đình bình an | hạn chế đốt vàng mã ở di tích đông người | https://vankhan.vn/van-khan-le-duc-thanh-tran/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/duc-thanh-tran | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.dung-neu.01 | dung-neu | Lễ dựng nêu cuối năm | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Người Kinh dựng nêu ngày 23 tháng Chạp, sau lễ tiễn ông Táo; hạ nêu mùng 7 tháng Giêng | Trước sân nhà; nơi công cộng của làng, chủ yếu ở chùa làng | Gia đình; nhà chùa | Hương, hoa, rượu, trầu cau, bánh kẹo (mâm lễ khi dựng nêu, theo trang fptshop) | Vật treo trên nêu: lá bùa, cờ hay dải vải ngũ sắc, khánh hoặc chuông gió, túi g… | Chọn cây tre hoặc trúc cao, thẳng | Bày mâm lễ, khấn gia tiên và thần linh xin dựng nêu | Buộc các vật treo lên ngọn rồi dựng nêu trước sân | Mùng 7 tháng Giêng… | https://lsvn.vn/cay-neu-ngay-tet-trong-van-hoa-dan-gian-viet-nam1644115651.html; https://fptshop.com.vn/tin-tuc/danh-gia/cay-neu-ngay-tet-164970 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dung-neu | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.dung-neu.02 | dung-neu | Lễ dựng nêu cuối năm | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | 23 tháng Chạp | Sân nhà và chùa làng ở vùng châu thổ Bắc Bộ | Vôi bột (rắc trên sân thành hình cung tên, có nhà vẽ hình chiếc nỏ, bàn cờ) | Khánh bằng sành và một bó vàng treo trên ngọn nêu (ở chùa còn có ngọn phướn; nêu c… | Chùa làng dựng cây nêu có ngọn phướn, treo khánh sành và bó vàng, rắc vôi bột hình cung tên | Các gia đình dựng nêu ở sân, rắc vôi bột hình cung tên như ở chùa | https://lsvn.vn/cay-neu-ngay-tet-trong-van-hoa-dan-gian-viet-nam1644115651.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dung-neu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.dung-neu.03 | dung-neu | Lễ dựng nêu cuối năm | ca-le | trung | hue | Đại Nội Huế | nguon-noi-ro | cung-dinh | Sáng 23 tháng Chạp ở Thế Tổ Miếu, Triệu Tổ Miếu; từ 28 tháng Chạp tới 30 Tết ở các điểm di tích khác; hạ nêu mùng 7 tháng Giêng | Sân Hiển Lâm Các trước Thế Tổ Miếu, và Triệu Tổ Miếu, trong Đại Nội | Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phục dựng lễ Thướng Tiêu của triều Nguyễn (từ năm 2015) | Cây nêu bằng tre thẳng, dài hơn 15 mét [nguồn nói phải có] | Hương án và mâm lễ phẩm truyền thống (nguồn không kể từng món) | Ấn triện, câu đối, phướn vải đỏ tr… | Rước nêu từ cửa Hiển Nhơn vào Hoàng thành tới cửa Thế Miếu, có lính vệ khiêng, có nhạc lễ cung đình | Bày hương án, lễ phẩm; đội Đại nhạc và các bồi tự làm lễ |… | https://baophapluat.vn/tai-hien-le-thuong-tieu-va-chuoi-hoat-dong-tet-hue-cung-di-san.html; https://baovanhoa.vn/di-san/dung-neu-don-tet-o-khu-di-san-hue-76359.… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dung-neu | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Ngày dựng nêu của triều đình: lễ phục dựng hiện nay làm sáng 23 tháng Chạp (Báo Pháp luật Việt Nam, Báo Văn Hóa); bài của Tạp chí Luật sư Việt Nam dẫn Châu bản… | ||||
| nt.dung-neu.04 | dung-neu | Lễ dựng nêu cuối năm | ca-le | bac | tay-bac | Hòa Bình | muong | nguon-noi-ro | dan-gian | Từ 23 tháng Chạp trở đi, mỗi gia đình chọn ngày giờ lấy cây về dựng | Cây nêu lớn ở cửa chính; những cây nêu nhỏ ở các cửa ra vào, nơi nuôi gia súc, nơi cất dụng cụ lao động | Gia đình người Mường | Cỗ thịt lợn luộc, con lợn có bao nhiêu bộ phận thì trên mâm phải có đủ miếng (mâm lễ tế trời đất) [nguồn nói phải có] | Cơm canh | Mâm cỗ chay | Quả còn nhiều h… | Chọn ngày giờ đi lấy cây | Cúng thần linh thổ công, thổ địa và gia tiên trước | Làm lễ dựng cây nêu, treo các quả còn | Dựng thêm nêu nhỏ ở các cửa và chỗ chuồn… | https://daibieunhandan.vn/tai-hien-le-dung-cay-neu-cua-nguoi-muong-10357532.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dung-neu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.dung-neu.05 | dung-neu | Lễ dựng nêu cuối năm | ca-le | bac | dong-bac | Hà Giang; Tuyên Quang; Cao Bằng; Lạng Sơn; Bắc Cạn; Lào Cai; Yên Bái | tay; nung | nguon-noi-ro | dan-gian | Chiều 30 tháng Chạp | Người Tày, Nùng trồng cây nêu vào chiều 30 tháng Chạp, không phải ngày 23 như người Kinh | https://lsvn.vn/cay-neu-ngay-tet-trong-van-hoa-dan-gian-viet-nam1644115651.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/dung-neu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.gia-tien-thuong-nhat.01 | gia-tien-thuong-nhat | Thắp hương, khấn gia tiên ngày thường | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày sóc, ngày vọng, ngày tuần tiết, hoặc khi trong nhà có việc hiếu hỉ muốn cáo với tổ tiên | Ban thờ gia tiên, thường ở gian giữa nhà | Gia trưởng hoặc người nối việc phụng thờ, quần áo chỉnh tề | Hương, đèn nến | Hoa tươi, trái cây | Nước sạch, trà hoặc rượu [nguồn nói không bắt buộc] | Trầu cau (khi nhà có tục dâng trầu cau) [nguồn nói không bắt buộc] |… | Bày lễ lên ban thờ, thắp đèn nến | Thắp hương cắm vào bát hương, đứng trước ban thờ vái ba vái rồi khấn | Khấn rõ ngày tháng, tên người khấn, nơi ở, lý do làm l… | Cỗ bàn nấu xong đem cúng gia tiên trước, chưa cúng thì không ai đụng tới | https://vankhan.vn/van-khan-tho-cung-gia-tien/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gia-tien-thuong-nhat | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.giai-han-dau-nam-tay-nung.01 | giai-han-dau-nam-tay-nung | Lễ giải hạn đầu năm của người Tày, Nùng | ca-le | bac | dong-bac | Văn Quan; Lạng Sơn | tay; nung | nguon-noi-ro | then | Sau Tết Nguyên đán, thầy xem ngày lành | Giữa nhà, dưới bàn thờ tổ tiên; hoặc tại nhà thầy | Thầy then (mè then) hoặc thầy tào (lạo slay) | Gà: 3 (đồ lễ cơ bản) [nguồn nói phải có] | Bánh kẹo | Thủ lợn: 1 (có thể có thêm) [nguồn nói không bắt buộc] | Ba mâm: mâm thánh, mâm cụ tổ gia tiên, mâm hung t… | Tìm thầy xem ngày, sắm lễ, đón thầy về nhà | Gia chủ dâng hương | Thầy phũng trà (rót một lượt nước chè ở các mâm) | Tâu sớ: báo tổ tiên, mời tổ tiên về nhận lễ… | https://baolangson.vn/doc-dao-le-giai-han-dau-nam-cua-nguoi-tay-nung-1054174.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/giai-han-dau-nam-tay-nung | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.giai-han-dau-nam-tay-nung.02 | giai-han-dau-nam-tay-nung | Lễ giải hạn đầu năm của người Tày, Nùng | ca-le | bac | dong-bac | Quảng Uyên; Cao Bằng | tay; nung | nguon-noi-ro | then | Sau Tết Nguyên đán | Tại nhà gia chủ hoặc nhà thầy | Thầy then, thầy pựt (giàng) hoặc thầy tào | Tìm thầy then, thầy pựt xem ngày, sắm lễ, đón thầy | Nhập môn, thỉnh tướng: báo và mời tổ tiên về nhận lễ | Bốc mệnh | Trừ tà | Hành yên, lập phú: cầu bình an,… | https://dantocmiennui.baotintuc.vn/le-giai-han-dau-nam-cua-nguoi-tay-nung-o-cao-bang-post49042.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/giai-han-dau-nam-tay-nung | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.giai-han-dau-nam-tay-nung.03 | giai-han-dau-nam-tay-nung | Lễ giải hạn đầu năm của người Tày, Nùng | ca-le | bac | tay | nguon-noi-ro | then | Cuối tháng Giêng, đầu tháng Hai âm lịch | Trên nhà sàn của gia chủ | Thầy Then; nàng hương (cô gái chưa chồng giúp lễ), chàng khóa | Mâm giải hạn: hình vẽ con hổ, hình ngũ quỷ, cờ ngũ sắc, gạo, đèn dầu, bát gạo giải hạn, hình nhân [nguồn nói phải có] | Mâm bà mụ: gà luộc, cây hoa, hương, đèn,… | Tẳng pựt: chủ nhà cử người tới tận nhà đón thầy Then, bày mâm đón thầy | Sái tịnh đàn tràng; gia chủ đưa bát gạo cắm ba nén hương; thầy dùng lửa và thần chú, có… | https://baodantoc.vn/nghi-thuc-van-hoa-tin-nguong-le-cau-an-cua-dan-toc-tay-1741946228598.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/giai-han-dau-nam-tay-nung | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.giai-han-tam-tai.01 | giai-han-tam-tai | Cúng giải hạn Tam Tai | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Trong ba năm Tam Tai của tuổi mình (tính theo nhóm tam hợp); theo tục, mỗi năm ứng một vị thần, một ngày cúng cố định trong tháng âm lịch và một hướng lạy; có n… | Ngoài trời: trước sân nhà hoặc trên sân thượng; có người làm ở chùa hoặc mời thầy | Chính người gặp hạn Tam Tai | Bài vị ghi danh vị thần của năm, giấy đỏ chữ đen, dán trên que cắm vào ly gạo (mặt chữ quay về phía người cúng, đặt trong cùng bàn lễ) [nguồn nói phải có] | Bộ… | Tra vị thần, ngày cúng và hướng lạy của năm (ví dụ theo bảng của nguồn: năm Tý thần Địa Vong, ngày 22, hướng Bắc; năm Thìn thần Thiên Kiếp, ngày 13, hướng Đông… | Trong lúc cúng và chờ hương tàn không nói chuyện với ai | Đem gói ra ngã ba bỏ thì đi về không ngoái đầu lại | Người gặp hạn phải tự mình đem gói đi bỏ | Theo t… | https://baoquocte.vn/van-khan-tam-tai-giai-han-day-du-nhat-nam-2023-212471.html; https://hoatieu.vn/tai-lieu/cach-cung-giai-han-tam-tai-206437; https://hoatieu.… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/giai-han-tam-tai | bien-tap: viết lại từ 5 trang nguồn ở cột nguon_url | Ngày cúng: theo bảng mười hai vị thần thì mỗi năm một ngày riêng (ngày 13, 14, rằm, 22 ...); bài cúng bản ngắn trên hoatieu.vn in sẵn "ngày 15"; Báo Thế giới và… | ||||||
| nt.giai-trung-tang.01 | giai-trung-tang | Lễ giải trùng tang | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | chùa Hàm Long, Bắc Ninh | nguon-noi-ro | dan-gian | Sau khi nhà có tang mà người mất bị coi là phạm giờ trùng (theo quan niệm dân gian là các giờ, ngày Dần, Thân, Tỵ, Hợi) | Chùa Hàm Long, nơi dân gian truyền là chỗ gửi vong, "nhốt trùng" | Người nhà đưa di ảnh lên chùa; thầy cúng làm lễ tại nhà trước; các sư trong chùa hướng dẫn | Di ảnh người quá cố (gửi lại chùa) [nguồn nói phải có] | Lá bùa (người trong nhà giữ trong ba năm) | Nhờ thầy xem ngày giờ mất; nếu bị coi là trùng tang thì thầy cúng làm lễ | Gia đình đưa di ảnh người quá cố lên chùa gửi vong | Các sư hướng dẫn những điều kiên… | Các điều kiêng do nhà chùa dặn từng nhà, nguồn không kể cụ thể | https://baophapluat.vn/hoa-giai-noi-khiep-so-mang-ten-trung-tang-post156701.html; https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/trung-tang-khai-niem-cach-xac-dinh-va-phuon… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/giai-trung-tang | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Chùa Hàm Long thuộc huyện nào: Báo Pháp luật Việt Nam ghi Quế Võ, Bắc Ninh; trang mytour ghi huyện Thuận Thành, Bắc Ninh. | Trùng tang ứng với ai: thầy được Báo… | |||
| nt.giai-trung-tang.02 | giai-trung-tang | Lễ giải trùng tang | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Khi lo tang, nếu ngày giờ mất bị tính là phạm trùng tang | Gia đình có tang; thầy cúng, nhà chùa | Tro hóa vàng xin ở chùa (rải dưới huyệt trước khi hạ quan) | Bộ linh phù (đặt gối đầu hoặc dán lên ngực người mất) | Tỏi (rải vào huyệt giả) | Tính trùng tang theo tuổi âm và ngày giờ mất (bấm cung trên bàn tay, nam khởi từ cung Dần, nữ từ cung Thân) | Gửi vong người mất lên chùa | Lùi ngày chôn một, h… | Trong ngày bị coi là trùng tang kiêng cưới hỏi, sửa nhà, bốc mộ cải táng | Không để chó, mèo lại gần quan tài | https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/trung-tang-khai-niem-cach-xac-dinh-va-phuong-phap-hoa-giai-mytour.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/giai-trung-tang | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.giao-thua-ngoai-troi.01 | giao-thua-ngoai-troi | Cúng giao thừa ngoài trời | ngoai-troi | toan-quoc | dan-gian | Đúng lúc giao thừa | Ngoài trời: bàn đặt trước cửa nhà | Người chủ gia đình | Hương, hoa, đèn nến [nguồn nói phải có] | Trầu cau | Quần áo, mũ thần linh (đồ mã) | Thủ lợn luộc | Gà trống luộc | Xôi | Bánh chưng | Rượu | Trước giờ Tý làm lễ tiễn quan đương niên cũ rồi đón quan đương niên mới | Chủ gia đình thắp đèn nến, rót rượu, khấn trước án | Khấn danh vị vị Hành khiển của nă… | https://vankhan.vn/le-cung-giao-thua-le-tru-tich-ngay-30-tet/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/giao-thua-ngoai-troi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.giao-thua-trong-nha.01 | giao-thua-trong-nha | Cúng giao thừa trong nhà | trong-nha | toan-quoc | dan-gian | Lúc giao thừa, sau khi đã dọn nhà, sửa ban thờ từ chiều 30 | Trong nhà: ban thờ gia tiên | Gia chủ | Hương hoa, vàng mã, đèn nến [nguồn nói phải có] | Trầu cau, rượu, bánh kẹo | Mâm cỗ mặn ngày Tết | Chiều 30 quét dọn, sửa ban thờ, bỏ chân nhang cũ chỉ để lại 1 hoặc 3 chân nhang | Một người ra nghĩa địa thắp hương mời tiên tổ về chứng giám ngày Tết (không th… | https://vankhan.vn/le-cung-giao-thua-le-tru-tich-ngay-30-tet/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/giao-thua-trong-nha | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.gio-dau.01 | gio-dau | Cúng giỗ đầu (Tiểu tường) | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Đúng một năm sau ngày mất; hôm trước làm lễ tiên thường | Ban thờ người mất và ban thờ gia tiên; đồ mã đem hoá ngoài mộ | Con cháu còn để tang, mặc tang phục | Mâm lễ mặn | Hương, hoa, quả, phẩm oản | Vàng mã: tiền vàng, quần áo, nhà cửa, xe cộ bằng giấy (tuvi.vn gọi là mã biếu) | Hình nhân giấy (tuvi.vn ghi theo quan… | Hôm trước: khấn Thổ thần, Táo quân, Long mạch, cáo rằng mai là ngày giỗ đầu | Chính ngày: khấn gia tiên và mời hương linh người được giỗ | Tế lễ có khóc như ngà… | https://tuvi.vn/van-khan-tho-than-tao-quan-long-mach-va-cac-vi-than-linh-le-tieu-tuong-truoc-nga-a1228 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-dau | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.gio-het.01 | gio-het | Cúng giỗ hết (Đại tường) | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày mất của người quá cố trong năm thứ hai; hôm trước khấn cáo thần linh | Ban thờ gia tiên | Con cháu; sau lễ này bỏ tang phục | Vàng mã, hương, hoa, phẩm oản | Trái cây theo mùa | Mâm lễ mặn: thịt lợn, tôm, cua, xôi, gà (tuvi.vn ghi giỗ hết làm long trọng) | Hôm trước: khấn Thổ Công, Táo quân, Long mạch, cáo rằng mai là ngày giỗ hết | Chính ngày: khấn gia tiên, mời hương linh người được giỗ | Sau lễ người nhà bỏ tan… | https://tuvi.vn/van-khan-tho-than-tao-quan-long-mach-va-cac-vi-than-linh-truoc-le-dai-tuong-gio--a1230; https://tuvi.vn/van-khan-le-tieu-tuong-va-le-dai-tuong-g… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-het | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.gio-het.02 | gio-het | Cúng giỗ hết (Đại tường) | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | Hà Nội | nguon-noi-ro | dan-gian | Kỳ giỗ đánh dấu tang chế sắp hoặc đã hết; thời điểm không giống nhau ở mọi nhà | Cỗ giỗ: gà luộc, xôi, giò, nem, canh măng, bóng, mọc, nấm (nguồn ghi là các món hay có trong cỗ Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ) | Bát cơm đầy, quả trứng luộc, chút… | Giỗ đầu và giỗ hết có thể tổ chức rộng, mời họ hàng làng xóm | Các kỳ giỗ sau chủ yếu mời anh em, con cháu, người thân gần | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-het | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | ||||||||
| nt.gio-thuong.01 | gio-thuong | Cúng giỗ thường | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Chính ngày giỗ theo âm lịch; hôm trước có lễ tiên thường (cáo giỗ) | Ban thờ gia tiên; lễ tiên thường có thêm việc ra mộ mời | Người đứng giỗ (gia trưởng, con trưởng) | Hương, hoa, quả, phẩm oản [nguồn nói phải có] | Vàng mã | Trầu, rượu | Mâm lễ mặn: xôi, gà, các món cơm canh | Thủ lợn hoặc thủ bò (nguồn ghi dùng để thờ Thổ Cô… | Từ sáng ngày tiên thường lau bàn thờ, bày lễ của gia chủ và của người gửi giỗ | Khấn Thổ thần, Táo quân, Long mạch trước, khấn gia tiên sau, cả hôm tiên thường… | Từ lúc cáo giỗ tới hết hôm sau bàn thờ lúc nào cũng thắp hương | Cỗ nấu xong cúng trước, chưa cúng thì không ai được đụng tới | https://vankhan.vn/van-khan-ngay-gio-thuong/; https://vankhan.vn/van-khan-tho-cung-gia-tien/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-thuong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.gio-thuong.02 | gio-thuong | Cúng giỗ thường | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Chính ngày giỗ | Ban thờ tại nhà | Chủ sám (người chủ lễ trong nhà) | Vật thực chay (bản nhà chùa: không dâng vật thực do tự tay giết hay sai người giết) | Cắm hương, quỳ, chắp tay, người chủ lễ đọc lời bạch | Dâng cúng theo bốn bậc: chư Phật; Bồ Tát, Thánh Hiền Tăng; chư Thiên, Thần Linh; các hương linh | Tụng ba… | Không sát sinh để cúng | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-thuong | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | ||||||||
| nt.gio-tien-thuong.01 | gio-tien-thuong | Cúng tiên thường (cáo giỗ) | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Chiều hôm trước ngày chính giỗ | Ban thờ gia tiên; trước đó ra mộ người được giỗ | Gia chủ đứng giỗ | Hương, hoa, quả [nguồn nói phải có] | Trầu cau, rượu | Vàng mã, phẩm oản | Cơm canh, trà nước | Ra mộ người được giỗ dọn cỏ, sửa sang, thắp hương mời về hưởng giỗ | Về nhà lau dọn ban thờ, bày lễ | Làm lễ yết cáo Thổ thần (Thổ Công, Táo quân, Long mạch) tr… | https://vankhan.vn/van-khan-ngay-gio-thuong/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-tien-thuong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.gio-tien-thuong.02 | gio-tien-thuong | Cúng tiên thường (cáo giỗ) | ca-le | nam | tay-nam-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Đám giỗ làm trong ba ngày: tiên thường, chánh giỗ, hậu thường | Bàn thờ ông bà trong nhà | Bánh ít: có nhà gói vài trăm cái mỗi đám (trước cúng ông bà, sau biếu bà con chòm xóm) | Món mặn, món ngọt, trái cây, hoa tươi | Hơn một tuần trước đám, cả nhà lo bánh trái, mâm cỗ, mời bà con xóm giềng | Hàng xóm sang phụ nấu, theo lối vần công giáp vòng trong xóm | Cúng tiên thường, chá… | Con cháu trong nhà phải tự nhớ ngày giỗ, không đợi mời | https://www.sggp.org.vn/dam-gio-que-nha-805363.html; https://znews.vn/vi-sao-di-an-dam-gio-mien-tay-khach-duoc-goi-phan-mang-ve-post1678719.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-tien-thuong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.gio-to-dong-ho.01 | gio-to-dong-ho | Giỗ tổ dòng họ, tế tổ ở nhà thờ họ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày giỗ tổ của họ; có họ làm hai tới ba ngày, ngày đầu cúng cáo | Từ đường, nhà thờ họ; ngày cáo có cúng ở mộ tổ | Trưởng họ hoặc hội đồng gia tộc; lễ do các nhà trong họ đóng góp | Hoa cúc tươi, mâm ngũ quả, hương | Cau tươi, trầu xanh | Nước lọc, rượu trắng, bánh kẹo, phẩm oản | Mâm cỗ mặn: gà luộc hoặc heo quay, xôi gấc (tuỳ phong tục vù… | Ngày cáo: con cháu về nhà thờ tổ bài trí bàn thờ, treo đèn cờ; cúng mộ tổ; làm mâm cơm tế cáo | Bày mâm cúng lên bàn thờ tổ | Chủ tế (trưởng tộc) tế tổ, đọc lịc… | https://docungtamlinh.com.vn/van-khan-cung-gio-to-dong-ho/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-nha-tho-ho-205519; https://www.sggp.org.vn/gio-to-post463659.ht… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-to-dong-ho | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.gio-to-dong-ho.03 | gio-to-dong-ho | Giỗ tổ dòng họ, tế tổ ở nhà thờ họ | ca-le | trung | bac-trung-bo | Quảng Trạch; Ba Đồn; Quảng Bình | nguon-noi-ro | dan-gian | Trong tháng Chạp, mỗi làng một ngày; làng nào cũng làm hai ngày | Mộ tổ, nhà thờ họ, rồi từng nhà | Đàn ông trong họ; ở thôn Thanh Bình lệ xưa đàn bà không được đụng tay vào việc sắp lễ | Heo mổ theo từng họ (thôn Thanh Bình, xã Quảng Xuân) | Hoa quả | Ngày đầu: chạp mả họ, cúng ông tổ của làng, của dòng tộc; có làng cúng thành hoàng, vị tổ khai canh | Ngày sau: chạp mả trong từng gia đình | Ở Thanh Bình: đàn… | Tết có thể không về nhưng chạp mả thì con cháu ở xa phải thu xếp về | https://www.sggp.org.vn/song-gianh-mua-chap-ma-post507240.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-to-dong-ho | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.gio-to-hung-vuong.01 | gio-to-hung-vuong | Cúng Giỗ Tổ Hùng Vương tại nhà | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mùng 10 tháng Ba âm lịch | Ban thờ trong nhà | Bánh chưng: 18 chiếc (dienmayxanh ghi tượng trưng 18 đời vua Hùng) | Bánh giầy: 18 chiếc | Lễ mặn: gà trống luộc hoặc thịt heo, xôi gấc hoặc xôi vò, nem rán, gi… | Bày mâm lễ lên ban thờ | Thắp hương, đọc văn khấn | Hạ lễ, cả nhà thụ lộc | https://www.dienmayxanh.com/kinh-nghiem-hay/van-khan-gio-to-hung-vuong-tai-nha-den-tho-1592688; https://vankhan.vn/gio-to-hung-vuong-nguon-goc-y-nghia-phong-tuc… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-to-hung-vuong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.gio-to-hung-vuong.02 | gio-to-hung-vuong | Cúng Giỗ Tổ Hùng Vương tại nhà | ca-le | bac | Phú Thọ; Việt Trì; xã Chu Hóa; xã Hy Cương | nguon-noi-ro | dan-gian | Đúng ngày mùng 10 tháng Ba âm lịch, cùng lúc với lễ Giỗ ở điện Kính Thiên | Ban thờ gia đình | Cả nhà, con cháu anh em tụ họp cùng làm mâm cơm | Bánh chưng [nguồn nói phải có] | Bánh giầy [nguồn nói phải có] | Cơm tẻ: 4 bát đặt bốn góc mâm [nguồn nói phải có] | Bát nước chấm: 1 bát đặt giữa mâm tròn | Con cháu tụ họp nấu mâm cơm cúng | Dâng mâm cơm lên ban thờ, tưởng nhớ công đức các Vua Hùng | Người lớn kể cho con cháu về tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương | https://baohatinh.vn/mam-com-gio-to-hung-vuong-net-dep-van-hoa-nguoi-dan-phu-tho-post171183.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gio-to-hung-vuong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.gui-tro-cot-ky-tu.01 | gui-tro-cot-ky-tu | Lễ gửi tro cốt, ký tự hương linh vào chùa | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Sau tang lễ, nhất là sau khi hỏa táng | Nơi thờ linh cốt, hương linh của chùa | Gia đình người mất; nhà chùa nhận thờ | Hũ tro cốt | Linh ảnh (di ảnh) người mất | Gia đình đưa vong, gửi hũ tro cốt và linh ảnh lên chùa; vong được đưa lên chùa gọi là hương linh | Nhà chùa nhận thờ phụng | Người thân tới lễ chùa, thăm viếng… | https://www.sggp.org.vn/bao-hieu-khong-chi-the-hien-voi-nguoi-da-khuat-683588.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gui-tro-cot-ky-tu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.gui-tro-cot-ky-tu.02 | gui-tro-cot-ky-tu | Lễ gửi tro cốt, ký tự hương linh vào chùa | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | Hà Nội | nguon-noi-ro | phat-giao | Sau hỏa táng | Theo truyền thống, người Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ chôn hai lần: hung táng, ba tới năm năm sau cải táng | Những năm gần đây nhiều nhà chọn hỏa táng, người mất… | https://vjol.info.vn/rsr/article/view/86254 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gui-tro-cot-ky-tu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.gui-tro-cot-ky-tu.03 | gui-tro-cot-ky-tu | Lễ gửi tro cốt, ký tự hương linh vào chùa | ca-le | nam | tay-nam-bo | Tân An, Long An; Thủ Thừa, Long An | nguon-noi-ro | phat-giao | Ngay sau khi hỏa táng xong | Chùa, tịnh xá; hũ tro cốt đặt ở nơi trang nghiêm dưới bàn thờ Phật, hoặc thỉnh về nhà | Gia đình Phật tử cùng chư tăng | Hũ đựng tro cốt [nguồn nói phải có] | Chư tăng tụng kinh cầu siêu trước khi đưa đi hỏa táng | Hỏa táng xong thu tro cốt vào hũ | Gia đình làm lễ thỉnh tro cốt về chùa hoặc về nhà, có tụng kinh, cầu… | https://vjol.info.vn/tcdantochocvatongiaohoc/article/download/141907/115971/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/gui-tro-cot-ky-tu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.ha-dien-thuong-dien.01 | ha-dien-thuong-dien | Lễ hạ điền, thượng điền | ca-le | nam | nam-bo | Đồng Tháp; Cần Thơ; An Giang; Bình Dương; Tây Ninh; Bến Tre; Bà Rịa Vũng Tàu; Long An | nguon-noi-ro | dinh-lang | Hạ điền đầu mùa mưa (tháng 4, tháng 5 âm lịch; Đồng Tháp từ tháng 3 tới tháng 5); thượng điền cuối mùa mưa (tháng 11, tháng 12 âm lịch); cầu bông khi lúa ngậm s… | Bàn thờ Thần Nông (nền Xã Tắc) lộ thiên trước sân đình hay bên hông đình, có nơi là miếu riêng; nơi không còn bục thờ thì trải chiếu đặt lễ | Hương chức, ban quý tế của đình; học trò lễ xướng | Heo sống đã mổ, cạo lông, để nguyên con: 1 con (đình Mỹ Luông, đình Chợ Thủ (An Giang); xưa có nơi cúng bò, heo, dê, heo đực màu đen tuyền, nay đã giảm) | Thịt… | Dâng hương, rượu, trà trước bàn thờ Thần Nông theo lời xướng của học trò lễ, lạy 4 lạy (đình An Hòa, Trảng Bàng) | Nơi làm đủ nghi thì có văn tế, nhạc lễ như lễ… | https://doanhnhanplus.vn/tuc-tho-than-nong-o-nam-bo-493044.html; https://baovanhoa.vn/doi-song-van-hoa/doc-dao-le-hoi-ky-yen-dinh-binh-thuy-can-tho-16933.html;… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-dien-thuong-dien | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Tháng của lễ thượng điền: bài khảo cứu trên doanhnhanplus.vn viết thượng điền vào tháng 11, tháng 12 âm lịch, nhưng chính bài ấy và hai bài của Báo Văn Hóa ghi… | ||||
| nt.ha-dien-thuong-dien.02 | ha-dien-thuong-dien | Lễ hạ điền, thượng điền | ca-le | nam | nam-bo | nha-nong | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày hạ điền, thượng điền của xóm ấp; có nơi cúng trước vụ mùa | Rạp dựng trong xóm ấp, lễ bày trên bàn cao; có nơi cúng ngay ở đồng ruộng hay trước nhà | Chủ lễ thay mặt bà con nông dân trong xóm | Heo, gà | Hương hoa, trà quả | Gà, bánh trái, nhang đèn (khi từng nhà cúng trước nhà trước vụ mùa) | Dựng rạp, bày lễ trên bàn cao, không có nhạc lễ | Chủ lễ tạ Thần Nông, Hậu Tắc, các thần Mây, Mưa, Sấm, Sét đã giúp trong năm | Cúng xong cả xóm cùng ăn uống | https://doanhnhanplus.vn/tuc-tho-than-nong-o-nam-bo-493044.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-dien-thuong-dien | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.ha-dien-thuong-dien.03 | ha-dien-thuong-dien | Lễ hạ điền, thượng điền | ca-le | bac | dong-bac | Phong Cốc; Quảng Yên; Quảng Ninh; đảo Hà Nam | nguon-noi-ro | dinh-lang | Tháng 6 âm lịch, trước khi gieo cấy vụ mùa | Đình Cốc (đình Phong Cốc) và ruộng trước cửa đình; sông Cửa Đình | Ông chủ tế của làng | Tế yết, cúng Thần Nông và Thành hoàng tại đình | Chủ tế xuống ruộng trước cửa đình cấy những cây lúa đầu tiên trước dân làng | Sau nghi lễ cấy này các nhà trong… | Chưa làm lễ cấy ở ruộng đình thì các nhà chưa cấy lúa xuống ruộng mình | https://baophapluat.vn/dac-sac-le-hoi-xuong-dong-cua-cu-dan-dao-ha-nam-quang-ninh-post355507.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-dien-thuong-dien | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.ha-dien-thuong-dien.04 | ha-dien-thuong-dien | Lễ hạ điền, thượng điền | ca-le | bac | Phú Thọ; Cẩm Lý (Bắc Ninh) | nguon-noi-ro | dinh-lang | Phú Thọ xưa: tiết hạ điền thường vào tháng 5, tháng 6 âm lịch. Đền Thần Nông ở xã Cẩm Lý: lễ khai canh, hạ điền trong hội ngày 15 và 16 tháng Giêng | Phú Thọ: tại đình. Cẩm Lý: đền Thần Nông trên dãy núi Huyền Đinh | Sản phẩm nông nghiệp của địa phương (Phú Thọ, theo văn bản tục lệ Hán Nôm; tóm tắt bài báo không kê cụ thể) | Phú Thọ: làng cúng tế tiết hạ điền tại đình, phần lớn dân làng tham gia | Cẩm Lý: tế Thần Nông cùng các vị thần, rồi làm nghi thức khai canh, hạ điền bằng việc… | https://vjol.info.vn/otn/article/view/113759; https://baovanhoa.vn/van-hoa/khai-hoi-den-than-nong-gin-giu-tin-nguong-nong-nghiep-truyen-thong-208870.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-dien-thuong-dien | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.ha-dien-thuong-dien.05 | ha-dien-thuong-dien | Lễ hạ điền, thượng điền | ca-le | trung | nam-trung-bo | Trà Quế; Cẩm Hà; Hội An; Quảng Nam | nha-nong | nguon-noi-ro | dinh-lang | Mùng 6 và mùng 7 tháng Giêng (lễ cúng Cầu bông); mùng 7 cũng là ngày hạ nêu; lễ cúng từ 7 giờ tới 10 giờ sáng mùng 7 | Đàn cúng, đình, miếu xóm của làng rau | Các bô lão; chọn Chánh bái, tả hữu phân hiến, đội khánh tiết, người đọc văn, người xướng tế | Mâm xôi màu hồng | Gà trống | Hương đèn, hoa quả, trà rượu, vàng mã | Mâm quả, kiệu hoa của các thôn xóm (rước về miếu xóm dâng thổ thần) | Từ 24 tháng Chạp làng dựng nêu | Mùng 6 tháng Giêng nghinh thần về đàn cúng và cúng lễ túc | Mùng 7 các thôn xóm rước lễ về miếu, dâng lễ và tế Thần Nông, có đọ… | https://baovanhoa.vn/du-lich/le-hoi-cau-bong-o-lang-du-lich-tot-nhat-120210.html; https://baovanhoa.vn/du-lich/lang-rau-tra-que-o-pho-hoi-no-nuc-to-chuc-le-cung… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-dien-thuong-dien | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.ha-nguyen.01 | ha-nguyen | Cúng rằm tháng Mười, Tết Hạ nguyên, lễ cơm mới | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mồng một, mồng mười hoặc rằm tháng Mười tùy nơi | Bàn thờ gia tiên | Xôi, cơm nấu bằng gạo mới | Hương, hoa, đèn nến | Trầu cau, trà quả | Mâm lễ cúng tổ tiên (vankhan.vn ghi mâm lễ mặn, hoatieu.vn ghi mâm lễ chay) | Nấu xôi, cơm gạo mới dâng cúng tổ tiên, thần linh | Khấn gia tiên | Biếu gạo nếp mới, quà đầu mùa cho ông bà, cha mẹ, thầy dạy nghề, thầy thuốc | Lễ dâng ở chùa trong ngày này không sắm lễ mặn (theo một trang) | https://vankhan.vn/van-khan-le-trung-thap-10-10-va-tet-ha-nguyen-le-com-moi-15-10/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-tet-ha-nguyen-tet-com-moi-tet-trung-tha… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-nguyen | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Ngày làm lễ: vankhan.vn ghi Trùng thập (10 tháng 10) và Hạ nguyên (rằm tháng 10) thường gộp một và chỉ có vùng có nơi làm; hoatieu.vn ghi làm vào mồng một, mồng… | |||||||
| nt.ha-nguyen.02 | ha-nguyen | Cúng rằm tháng Mười, Tết Hạ nguyên, lễ cơm mới | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Bánh làm từ gạo nếp: bánh giầy, bánh trôi, bánh nếp | Gà luộc nguyên con, thịt heo luộc, giò lụa, nem rán | Xôi đỗ xanh, xôi vò hoặc xôi gấc | Canh mọc, canh mă… | Làm bánh từ gạo nếp mới rồi đem cúng ông bà tổ tiên và thần linh | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-tet-ha-nguyen-tet-com-moi-tet-trung-thap-204328 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-nguyen | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.ha-nguyen.03 | ha-nguyen | Cúng rằm tháng Mười, Tết Hạ nguyên, lễ cơm mới | ca-le | nam | tay-nam-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Bánh làm từ gạo mới: bánh bao, bánh tét (nguồn ghi có những cuộc thi làm bánh) | Heo quay hoặc gà luộc nguyên con | Xôi gấc, xôi đậu xanh hoặc xôi ngũ sắc | Thị… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-tet-ha-nguyen-tet-com-moi-tet-trung-thap-204328 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-nguyen | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.ha-thuy-tau-thuyen.01 | ha-thuy-tau-thuyen | Cúng hạ thủy tàu thuyền | ca-le | toan-quoc | ngu-dan | nguon-noi-ro | dan-gian | Khi hạ thủy ghe thuyền mới đóng hay mở đầu việc đánh bắt; theo trang nguồn, chủ ghe chọn ngày lành tháng tốt và tránh giờ Mẹo | Chủ ghe, chủ tàu | Hương hoa, lễ vật (lời khấn của trang chỉ nói "hương hoa lễ vật các thứ"; trang không kê mâm lễ của lễ hạ thủy) | Bày lễ, chủ ghe đọc bài cúng thỉnh quan Hành khiển của năm, Thành hoàng bản cảnh, Thổ thần, Long mạch, Táo quân và các thần linh cai quản nơi ấy | Mời thêm các… | Ghe thuyền đóng xong, lúc xuất hành hay khởi công đều tránh giờ Mẹo, theo tục là giờ sinh của Bà Cậu | Kỵ để người lạ sờ vào mắt ghe | Người trên ghe tránh nói… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-ha-thuy-tau-thuyen-206688 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-thuy-tau-thuyen | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.ha-thuy-tau-thuyen.02 | ha-thuy-tau-thuyen | Cúng hạ thủy tàu thuyền | ca-le | trung | cham | nguon-noi-ro | dan-gian | Hai dạng: thuyền cũ ra khơi mùa mới, và thuyền mới lần đầu ra khơi | Thuyền đặt trên cạn, hướng ra biển; thầy cúng đứng ở đầu thuyền | Ông thầy | Gà nướng: 1 con | Xôi: 1 chén | Chè: 1 chén | Trứng gà luộc: 2 quả | Bánh: 5 miếng | Trầu têm: 5 miếng | Lưới, thúng thóc, trên thúng thóc đặt cây nến và nải ch… | Thầy trình về bản thân (Akhan ka drei) | Lễ Mời Thần (Da-a Yang): từ thần Tháp tới 37 vị Thánh, có cả thần của người Việt | Đọc kinh Lễ (Ricauw) cùng thần chú t… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-ha-thuy-tau-thuyen-206688 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-thuy-tau-thuyen | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.ha-thuy-tau-thuyen.03 | ha-thuy-tau-thuyen | Cúng hạ thủy tàu thuyền | ca-le | trung | bac-trung-bo | Xuân Hội; Nghi Xuân; Hà Tĩnh | ngu-dan | nguon-noi-ro | dan-gian | Trước mỗi chuyến ra khơi, thường vào cuối buổi chiều; giờ khởi hành chọn giờ hơn theo câu "đi hơn, về kém" | Bày lễ trước ghe tàu ở bến | Chủ tàu, ăn mặc chỉnh tề | Xôi gà | Gạo, muối | Rượu | Cau trầu | Chủ tàu bày lễ trước ghe tàu | Thắp 3 nén nhang, khấn vị thần canh bến để tạ ơn đã giữ tàu thuyền lúc neo đậu và cầu chuyến đi bình an, được nhiều tôm cá | Ngư dân vùng cửa Hội kiêng khởi hành ngày mùng 1 | https://baohatinh.vn/ngu-dan-ha-tinh-voi-tuc-cung-xuat-ben-cau-loc-bien-post156583.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-thuy-tau-thuyen | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.ha-thuy-tau-thuyen.04 | ha-thuy-tau-thuyen | Cúng hạ thủy tàu thuyền | ca-le | trung | nam-trung-bo | Hải Tân; Phổ Quang; Đức Phổ; Quảng Ngãi | ngu-dan | nguon-noi-ro | dan-gian | Từ sáng 30 Tết tới lúc giao thừa (tục Tết thuyền); cuối tháng 10, đầu tháng 11 âm lịch khi đưa tàu về bến vá lưới, sửa tàu cũng có lễ cúng và đãi bà con, bạn ch… | Bày lễ ở mũi thuyền đang neo tại bến | Chủ tàu cùng người nhà | Gà luộc | Bánh tét, bánh tráng | Trái cây, rượu | Đĩa gạo, muối | Trầu cau, nhang đèn, vàng mã | Chậu hoa vạn thọ | Sửa soạn mâm cỗ ở nhà rồi bê ra bày ở mũi thuyền | Treo cờ Tổ quốc lên trụ trước mũi và trên mui tàu | Chủ tàu khấn vái tạ ơn chiếc thuyền đã cùng mình mưu sinh… | https://nhadautu.vn/tet-thuyen-o-lang-chai-hiep-si-d18858.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-thuy-tau-thuyen | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.ha-thuy-tau-thuyen.05 | ha-thuy-tau-thuyen | Cúng hạ thủy tàu thuyền | ca-le | nam | tay-nam-bo | khmer | nguon-noi-ro | dan-gian | Mỗi năm một lần, trước lễ hội Ok Om Bok; ngày không cố định, trước ngày đua từ một tuần tới hơn một tháng | Tại chùa Khơ-me, nơi có nhà chứa ghe; hạ ghe xuống con sông cạnh chùa | Chủ lễ là các vị sư, achar; vận động viên chèo ghe và bà con Phật tử trong phum sóc cùng dự | Đầu heo luộc | Gà, vịt luộc | Heo quay | Bánh, trái cây, hoa, rượu, nhang đèn (lễ vật khác nhau tùy điều kiện từng chùa) | Trang hoàng ghe, bày lễ vật | Sư, achar khấn nguyện các vị thần bảo hộ ghe Ngo | Vận động viên đứng hai bên ghe nghe các sư tụng kinh chúc phúc | Trong tiếng nh… | https://www.sggp.org.vn/doc-dao-le-ha-thuy-ghe-ngo-cua-dong-bao-khmer-post768716.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ha-thuy-tau-thuyen | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.han-thuc.01 | han-thuc | Cúng Tết Hàn thực | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mùng 3 tháng 3 âm lịch; một trang ghi các giờ Mão, Thìn, Ngọ và nên cúng xong trước 19 giờ | Bàn thờ gia tiên | Hương, hoa, trầu cau | Bánh trôi: 5 hoặc 3 bát (đĩa) | Bánh chay: 5 hoặc 3 bát | Dâng bánh trôi, bánh chay lên bàn thờ | Khấn thần ngoại trước, thần nội sau | Khấn gia tiên | Một trang ghi kiêng cúng bánh trôi, bánh chay nhiều màu | Kiêng chuyển chỗ ở trong ngày này | Kiêng bày hoa quả có gai hoặc vị đắng | Kiêng cúng hoa ly, hoa sứ,… | https://vankhan.vn/van-khan-tet-han-thuc/; https://vankhan.vn/tet-han-thuc-tet-banh-troi-banh-chay-ngay-3-thang-3/; https://fptshop.com.vn/tin-tuc/for-gamers/va… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/han-thuc | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.han-thuc.02 | han-thuc | Cúng Tết Hàn thực | ca-le | bac | Hà Nội; Hải Phòng; Nam Định | nguon-noi-ro | dan-gian | Bánh trôi, bánh chay làm bằng bột nếp (bài báo ghi bánh truyền thống miền Bắc làm bằng bột nếp xay tươi) | Cả nhà làm bánh rồi cúng trên ban thờ ông bà tổ tiên | https://tapchicongthuong.vn/y-nghia-khac-biet-ngay-tet-han-thuc-viet-nam-80280.htm; https://tuoitre.vn/tai-sao-tet-han-thuc-lai-phai-an-banh-troi-banh-chay-2024… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/han-thuc | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.han-thuc.03 | han-thuc | Cúng Tết Hàn thực | ca-le | bac | dong-bac | Lạng Sơn; Cao Bằng | nguon-noi-ro | dan-gian | Bánh coóng phù (giống bánh trôi đồng bằng Bắc Bộ, khi ăn chan thêm nước) | https://tapchicongthuong.vn/y-nghia-khac-biet-ngay-tet-han-thuc-viet-nam-80280.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/han-thuc | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.han-thuc.04 | han-thuc | Cúng Tết Hàn thực | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Trái cây (bài báo ghi người miền Trung cúng đơn giản hơn, thường cúng trái cây) | https://tuoitre.vn/tai-sao-tet-han-thuc-lai-phai-an-banh-troi-banh-chay-2024041108181679.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/han-thuc | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.han-thuc.05 | han-thuc | Cúng Tết Hàn thực | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Chè trôi nước chan nước dừa | https://tapchicongthuong.vn/y-nghia-khac-biet-ngay-tet-han-thuc-viet-nam-80280.htm; https://tuoitre.vn/tai-sao-tet-han-thuc-lai-phai-an-banh-troi-banh-chay-2024… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/han-thuc | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Tạp chí Công Thương ghi người miền Nam cúng đơn giản, chỉ dùng chè trôi nước với nước dừa; Tuổi Trẻ dẫn lời nghệ nhân ẩm thực rằng người miền Nam hầu như không… | ||||||||||
| nt.hau-dong.01 | hau-dong | Nghi lễ hầu đồng | ca-le | toan-quoc | tho-mau | Các dịp lễ tiết trong năm, ngày tiệc của đền, phủ; nhiều nhất vào tháng Ba (giỗ Mẹ) và tháng Tám (giỗ Cha) | Điện, đền, phủ thờ Mẫu và các vị thánh Tam phủ, Tứ phủ | Thanh đồng (ông đồng, bà đồng) đứng giá; hai hoặc bốn người hầu dâng; cung văn hát chầu văn; thủ nhang của đền; con nhang đệ tử dự lễ | Khăn phủ diện màu đỏ (dùng chung cho mọi giá khi thánh giáng và thánh thăng) [nguồn nói phải có] | Khăn áo, mũ, thắt lưng, đạo cụ của từng giá: mỗi giá một bộ (… | Lễ chúng sinh và lễ Thánh trước buổi hầu | Thanh đồng thay lễ phục của giá sắp hầu, dâng hương | Phủ khăn đỏ; khi thánh giáng thì bỏ khăn, thanh đồng làm lễ, mú… | https://vankhan.vn/tap-tuc-tho-cung-trong-nghi-thuc-len-dong/; https://sunparadiseland.com/SunParadiseLandSaPa/tin-tuc/tim-hieu-le-hau-dong-dien-ra-nhu-the-nao-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/hau-dong | bien-tap: viết lại từ 5 trang nguồn ở cột nguon_url | Số giá: nguồn nói có tới 36 giá, nhưng một buổi hầu chỉ hầu một số giá tùy thanh đồng; các nguồn không thống nhất con số của một buổi. | |||||||
| nt.hau-dong.02 | hau-dong | Nghi lễ hầu đồng | ca-le | bac | Bắc Bộ; Phủ Dầy; đền Bảo Hà; phủ Tây Hồ | nguon-noi-ro | tho-mau | Các phủ, đền thờ Mẫu ở Bắc Bộ; báo Nhân Dân kể Phủ Dầy, đền Bảo Hà, phủ Tây Hồ | Theo toplist.vn, lên đồng ở Bắc Bộ mang tính kinh điển, uy nghi, khuôn phép; trình tự chung như dòng toàn quốc | https://toplist.vn/top-list/nghi-le-than-bi-nhat-trong-tin-nguong-tho-mau-tam-tu-phu-cua-viet-nam-52169.htm; https://nhandan.vn/gin-giu-trao-truyen-va-phat-huy-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/hau-dong | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.hau-dong.03 | hau-dong | Nghi lễ hầu đồng | ca-le | trung | hue | Huế; điện Hòn Chén | nguon-noi-ro | tho-mau | Nhất là dịp tháng Ba, lễ rước Mẫu trên sông Hương về điện Hòn Chén | Điện Hòn Chén và trên đường rước Mẫu | Ngoài kiểu lên đồng nghi lễ còn có lên đồng tập thể, gọi là Đồng vui | https://toplist.vn/top-list/nghi-le-than-bi-nhat-trong-tin-nguong-tho-mau-tam-tu-phu-cua-viet-nam-52169.htm; https://vankhan.vn/tap-tuc-tho-cung-trong-nghi-thuc… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/hau-dong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.hau-dong.04 | hau-dong | Nghi lễ hầu đồng | ca-le | nam | Nam Bộ; Sài Gòn | nguon-noi-ro | tho-mau | Theo toplist.vn, lên đồng ở Nam Bộ, nhất là Sài Gòn, cởi mở, vui nhộn, dân dã hơn so với Bắc Bộ | https://toplist.vn/top-list/nghi-le-than-bi-nhat-trong-tin-nguong-tho-mau-tam-tu-phu-cua-viet-nam-52169.htm; https://vankhan.vn/tap-tuc-tho-cung-trong-nghi-thuc… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/hau-dong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.het-tang.01 | het-tang | Lễ Đàm tế, hết tang | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Sau giỗ hết (đại tường), chọn một ngày tốt | Bàn thờ tang rồi bàn thờ chính; ngoài mộ | Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn cùng cả nhà | Lễ mọn dâng trước linh vị | Đắp sửa mộ dài thành mộ tròn | Tế đàm ở bàn thờ tang | Cất khăn tang, bỏ đồ tang phục, mặc lại sắc phục thường | Hủy đốt các thứ thuộc phần lễ tang | Rước linh… | https://vankhan.vn/van-khan-trong-le-tang/; https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9; https://vi.wikisource.org/wiki/Gia_l%E1%BB%85… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/het-tang | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Sau giỗ hết bao lâu: Việt Nam phong tục ghi sau đại tường hai tháng; Gia lễ giản yếu ghi ba tháng; trang vankhan.vn ghi "sau 2 năm và 3 tháng dư ai". | |||||||
| nt.het-tang.02 | het-tang | Lễ Đàm tế, hết tang | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Các kỳ xả tang: bách nhật, một năm, hai năm, ba năm | Trước bàn linh | Gia trì sư và người thọ tang | Nước cam lồ, kéo | Người thọ tang quỳ trước bàn linh | Gia trì sư rải nước cam lồ (sái tịnh) | Lấy kéo cắt tượng trưng đồ tang hoặc gỡ khăn tang xuống | https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-d12368.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/het-tang | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.het-tang.03 | het-tang | Lễ Đàm tế, hết tang | ca-le | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Giỗ mãn khó (đại tường); người ở xa có khi xả tang ngay ngày mở cửa mả | Nhà có người ở xa làm lễ xả tang trong ngày mở cửa mả để người ấy khỏi phải có mặt ở các tuần 7, 21, 49, 100 ngày | Thầy vừa tụng kinh vừa lấy lược chải đầu và… | https://phatgiao.org.vn/tuc-mo-cua-ma-o-nam-bo-d24275.html; https://giacngo.vn/su-hon-dung-van-hoa-trong-tin-nguong-tho-cung-to-tien-o-nam-bo-post187.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/het-tang | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.hoa-vang.01 | hoa-vang | Lễ hóa vàng | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mùng 3 tháng Giêng với phần đông gia đình | Bàn thờ gia tiên; vàng mã hóa ở chỗ thoáng | Hương, hoa, nước, ngũ quả [nguồn nói phải có] | Trầu cau, rượu, đèn nến, bánh kẹo | Mâm cỗ mặn: xôi, gà, bánh chưng hoặc bánh tét, các món Tết (cúng mặn thì có… | Cúng mâm cơm tiễn ông bà | Hóa tiền vàng của gia thần trước, của tổ tiên sau | Vàng mã cho người mới mất trong năm hóa riêng | Hơ hai cây mía trên tàn vàng | Co… | Mấy ngày Tết giữ đèn hương trên bàn thờ không tắt cho tới lễ tạ | https://vankhan.vn/van-khan-le-ta-nam-moi/; https://vankhan.vn/le-tet-nguyen-dan-le-dau-nam-moi/; https://vtcnews.vn/le-hoa-vang-dau-nam-moi-la-gi-ar921523.html… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/hoa-vang | bien-tap: viết lại từ 6 trang nguồn ở cột nguon_url | Ngày làm lễ: mùng 3 (vankhan.vn, VTC News, Báo Hà Tĩnh); mùng 3, có nơi mùng 4 (Báo Pháp luật TP. Hồ Chí Minh); từ mùng 4 trở đi, xưa là mùng 7 (trang Tết Nguyê… | |||||||
| nt.hoa-vang.02 | hoa-vang | Lễ hóa vàng | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Bàn thờ Phật và bàn thờ gia tiên; có thể thêm một mâm cỗ riêng | Bàn thờ Phật: hương hoa, trái cây, đèn nến, thức ăn chay (cơm, xôi, chè, bánh mứt) | Bàn thờ gia tiên: hương hoa, đèn nến, trầu cau, trà, nước, bánh kẹo, trái c… | Bày lễ, thắp nến, thắp hương bàn thờ Phật, bàn thờ gia tiên | Chắp tay khấn nguyện | Hạn chế đốt vàng mã | https://tuoitre.vn/cung-dua-ong-ba-mung-3-tet-7-luu-y-cho-dung-chanh-phap-20260219101140287.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/hoa-vang | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.hoa-vang.03 | hoa-vang | Lễ hóa vàng | ca-le | trung | Hội An | nguon-noi-ro | dan-gian | Khoảng mồng bốn hoặc mồng năm tháng Giêng, gọi là cúng đưa ông bà | Cúng đưa ông bà, coi như hết Tết | https://vnexpress.net/tet-cua-nguoi-hoi-an-1995706.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/hoa-vang | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.hoi-linh.01 | hoi-linh | Lễ Hồi linh | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Sau lễ thành phần, khi rước ảnh hoặc linh vị từ mộ về | Bàn thờ tang tại nhà | Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn | Lễ mọn dâng trước linh vị | Rước ảnh hoặc linh vị (thần chủ) từ mộ về | Đặt lên bàn thờ tang (linh điện) | Đọc văn khấn hồi linh | Sau đó làm lễ chầu tổ ở bàn thờ chính | https://vankhan.vn/van-khan-trong-le-tang/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/hoi-linh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.hoi-linh.02 | hoi-linh | Lễ Hồi linh | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Khi từ mộ về tới nhà hoặc chùa (lễ An linh) | An vị hương linh để hương khói thờ phụng | Thờ ở bàn riêng hai năm, ít nhất là 100 ngày, rồi mới nhập vào bàn thờ chung với tổ tiên | https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-d12368.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/hoi-linh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.kate.01 | kate | Lễ Katê của người Chăm | tai-den | trung | nam-trung-bo | Ninh Thuận | cham | nguon-noi-ro | cham-ba-la-mon | Ngày mùng 1 tháng Bảy lịch Chăm; lễ rước y trang làm vào buổi chiều hôm trước | Các đền tháp: tháp Po Klong Garai, tháp Po Rome, đền Po Inư Nưgar ở làng Hữu Đức | Chủ lễ là sư cả Po Dhya; thầy Kadhar kéo đàn kanhi hát thánh ca; bà bóng Muk Pajaw; người Ra-glai giữ và trao y trang | Y trang của nữ thần Po Inư Nưgar và của các vua Po Klong Garai, Po Rome (do các tộc họ người Ra-glai cất giữ) [nguồn nói phải có] | Lễ vật và cơm do từng gia đì… | Chiều hôm trước: cúng y trang tại hai nhà tộc họ Ra-glai đang giữ, rồi người Chăm nhận y trang và rước về đền; dẫn đầu đoàn là tốp người Ra-glai thổi kèn bầu, đ… | https://tuoitre.vn/plo/kate-le-hoi-van-hoa-lon-cua-nguoi-cham-post457242.html; https://tuoitre.vn/plo/nguoi-cham-ninh-thuan-tung-bung-khai-hoi-kate-109704531.ht… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/kate | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.kate.02 | kate | Lễ Katê của người Chăm | tai-den | trung | nam-trung-bo | tháp Pô Sah Inư, Phan Thiết; Bình Thuận | cham | nguon-noi-ro | cham-ba-la-mon | Tháp Pô Sah Inư (Phú Hài, Phan Thiết) | Các chức sắc tôn giáo người Chăm điều hành | Trang phục của nữ thần Pô Sah Inư [nguồn nói phải có] | Lễ vật bày trên Thoonla (phần hội có thi trưng bày, trang trí lễ vật) | Bánh gừng (phần hội có thi làm b… | Nghinh rước trang phục nữ thần Pô Sah Inư từ sân lễ lên tháp chính | Mở cửa tháp chính | Tắm bệ thờ Linga, Yoni | Mặc trang phục | Đại lễ cúng mừng Katê tại thá… | https://tuoitre.vn/plo/doc-dao-le-hoi-kate-cua-dong-bao-cham-theo-dao-ba-la-mon-109704798.htm; https://baovanhoa.vn/van-hoa/dong-bao-cham-o-binh-thuan-no-nuc-do… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/kate | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.khai-tam-nhap-hoc.01 | khai-tam-nhap-hoc | Lễ khai tâm, nhập học cho trẻ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Thời xưa, trước khi cho con tới theo học thầy | Bàn thờ gia tiên tại nhà, rồi tới nhà thầy | Cha mẹ của đứa trẻ | Mâm lễ cúng gia tiên (nguồn không kể món) | Lễ mọn dâng thầy (mang tính lòng thành) | Cha mẹ sắm một mâm lễ bái lạy tổ tiên, cầu cho con học hành sáng dạ, đỗ đạt | Mang một lễ mọn tới trình thầy | Nhiều nhà gửi con ở luôn nhà thầy để theo học | https://baophapluat.vn/ngay-tet-noi-ve-truyen-thong-ton-su-trong-dao-post85981.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khai-tam-nhap-hoc | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.khai-truong.01 | khai-truong | Lễ khai trương | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày mở cửa hàng, công ty mới; hoặc ngày mở hàng lại sau Tết, chọn ngày giờ trước | Trước cửa hàng, mâm quay ra cửa chính hay đường lớn (theo docungtamlinh.com.vn); kêu cầu cả quan Hành khiển thì lập thêm ban ngoài trời (theo vankhan.vn) | Chủ cửa hàng, giám đốc | Hương, hoa [nguồn nói phải có] | Quả, phẩm oản (báo Thế giới và Việt Nam: ít nhất 5 loại quả) | Vàng mã | Trầu cau | Bánh kẹo | Mâm lễ mặn: xôi, gà, cơm, canh (… | Bày mâm lễ, dâng chén nước | Thắp ba hoặc năm nén nhang, vái ba vái, đọc văn khấn | Nhang cháy chừng hai phần ba thì vái tạ, hóa vàng, rắc gạo muối | Mời người… | Ngày khai trương tránh quét rác hất ra ngoài, tránh làm đổ vỡ, tránh cãi vã (theo docungtamlinh.com.vn) | https://vankhan.vn/van-khan-le-khai-truong-cua-hang/; https://tuvi.vn/van-khan-le-khai-truong-cua-hang-a1164; https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-khai-truong/… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khai-truong | bien-tap: viết lại từ 5 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.khai-truong.02 | khai-truong | Lễ khai trương | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Ngày khai trương đầu năm | Hương án đặt giữa mặt tiền công ty hay nhà, hướng ra ngoài | Gia chủ hoặc người đứng đầu công ty | Bình hoa: 1 bình (đặt bên phải) | Đĩa trái cây năm màu: 1 đĩa (đặt bên trái) | Nhang, đèn | Bình trà và ly: 1 bình, 5 ly | Chè: 5 chén | Xôi: 5 đĩa | Mâm cơm, b… | Đốt ba cây nhang, hai tay dâng ngang trán, khấn | Ba lần rót trà, mỗi lần niệm một danh hiệu và lạy một lạy | Đọc bài hồi hướng | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khai-truong | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | |||||||||
| nt.khai-xuan.01 | khai-xuan | Cúng khai xuân, mở hàng đầu năm | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày mở hàng đầu năm do gia chủ chọn; trang docungtamlinh nêu mùng 6, mùng 9, mùng 10, cúng buổi sáng | Ban Thần Tài, Thổ Địa của cửa hàng, công ty | Chủ cửa hàng, giám đốc công ty | Hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả (theo lời văn khấn; các trang đã tải không kê mâm lễ chi tiết) | Bày lễ | Khấn tại ban Thần Tài hoặc khấn các thần cai quản khu vực | Mở cửa buôn bán | https://docungtamlinh.com.vn/cung-dau-nam-vao-ngay-nao-tot/; https://baoquocte.vn/van-khan-tet-2025-van-khan-mo-hang-khai-truong-dau-nam-2025-300753.html; https… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khai-xuan | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.khai-xuan.02 | khai-xuan | Cúng khai xuân, mở hàng đầu năm | khac | toan-quoc | dan-gian | Mùng 7 tháng Giêng, ngày khai hạ (hạ cây nêu), thường buổi chiều | Bàn đặt dưới cây nêu và bàn thờ trong nhà | Hương, hoa, lễ vật giản dị hoặc một mâm cơm (không có mâm lễ bắt buộc) | Tiền vàng (nếu nhà có tục dùng) | Thắp hương khấn xin phép gia tiên trong nhà trước | Làm lễ ngoài trời dưới cây nêu, tạ ơn những ngày đầu năm | Hạ cây nêu, tháo đồ trang trí | Hóa vàng mã nếu c… | https://vietnamnet.vn/le-ha-neu-mung-7-tet-nguyen-dan-la-gi-co-y-nghia-ra-sao-2487771.html; https://hoatieu.vn/tai-lieu/mung-7-tet-la-ngay-gi-213126; https://va… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khai-xuan | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.khai-xuan.03 | khai-xuan | Cúng khai xuân, mở hàng đầu năm | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Cắm hương, quỳ, chắp tay, chủ sám bạch | Đọc văn khấn; có thể phát tâm công đức | Tụng chân ngôn biến thực, biến thủy, phổ cúng dường | Hồi hướng | Hạ lễ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khai-xuan | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | |||||||||||||
| nt.khao-le-the-linh.01 | khao-le-the-linh | Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa | ca-le | trung | nam-trung-bo | Lý Sơn; Quảng Ngãi; đình làng An Vĩnh; đình làng An Hải | nguon-noi-ro | dinh-lang | Tháng 2, tháng 3 âm lịch hằng năm; lễ ở đình làng An Vĩnh năm 2026 làm ngày 16 tháng 3 âm lịch, các tộc họ làng An Hải làm vào tháng 2 âm lịch | Đình làng An Vĩnh, đình làng An Hải; thuyền lễ rước ra bờ biển để thả | Ban Khánh tiết đình làng cùng các tộc họ trên đảo; các bô lão hành lễ, đọc văn tế | Mô hình thuyền lễ (thả ra biển sau lễ tế; nghệ nhân Võ Hiển Đạt phục dựng khinh thuyền theo hình vẽ lưu trong tư liệu của một tộc họ ở An Hải) | Hình nhân binh… | Lễ cung nghinh, cáo yết nghinh thần | Lễ nhập yết | Rước thần và linh vị binh phu Hoàng Sa | Chánh tế theo nghi lễ cổ truyền, các bô lão đọc văn tế, tế lính | T… | https://baovanhoa.vn/van-hoa/trang-nghiem-le-khao-le-the-linh-hoang-sa-tri-an-hung-binh-giu-bien-dao-224314.html; https://www.sggp.org.vn/dac-sac-le-khao-le-the… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khao-le-the-linh | bien-tap: viết lại từ 9 trang nguồn ở cột nguon_url | Thời điểm: câu ca trên đảo nói "tháng hai, tháng ba khao lề thế lính Hoàng Sa"; bài của Sài Gòn Giải Phóng dẫn Ban Khánh tiết đình An Hải nói các tộc họ làng An… | ||||
| nt.khao-le-the-linh.02 | khao-le-the-linh | Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa | ca-le | trung | nam-trung-bo | Lý Sơn; Quảng Ngãi | nguon-noi-ro | dan-gian | Tháng 2, tháng 3 âm lịch hằng năm; theo bài báo, xưa là trước khi người đăng lính Hoàng Sa lên đường | Nhà thờ các tộc họ có người đi lính Hoàng Sa (Phạm Quang, Phạm Văn, Võ Văn và các họ khác), các Âm linh tự (Nghĩa tự); thuyền lễ thả ra biển | Tộc họ sắm lễ; thầy cúng (bài báo gọi thầy phù thủy, thầy pháp) hành lễ, áo thụng đỏ, mũ tam sơn | Hình nhân bằng bột gạo, đất sét hoặc giấy: mỗi người lính một hình nhân (theo bài báo, hình nhân thế mạng cho người đi lính) [nguồn nói phải có] | Linh vị ghi t… | Tộc họ bày lễ ở nhà thờ họ; thầy cúng nặn hình nhân, đặt cạnh linh vị | Thầy cúng hành lễ trên nền nhạc bát âm hoặc ngũ âm, theo bài báo xưa kéo dài hai ngày; n… | https://baovanhoa.vn/bien-dao-to-quoc/mot-nghi-le-tri-an-tren-dat-dao-84692.html; https://www.sggp.org.vn/dao-ly-son-to-chuc-le-khao-le-the-linh-hoang-sa-post68… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khao-le-the-linh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.khoi-cong-cong-trinh.01 | khoi-cong-cong-trinh | Cúng khởi công công trình | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Trước khi khởi công, sau khi đã dọn mặt bằng; chọn ngày giờ theo tuổi người đứng đầu công trình | Mâm lễ đặt trên bàn ở giữa khu đất, hoặc ở chỗ sẽ khởi công đầu tiên | Chủ công trình hoặc người quản lý công trình; chủ thầu, đơn vị thi công thắp hương sau | Gà trống luộc: 1 con | Bộ tam sên: thịt luộc, tôm, trứng: 1 bộ | Xôi hoặc bánh chưng: 1 đĩa (có nguồn ghi xôi gấc) | Ngũ quả: 1 đĩa | Hoa tươi (hoa cúc vàng, ho… | Chọn ngày giờ; người đứng đầu không hợp tuổi thì nhờ người hợp tuổi động thổ thay | Bày mâm lễ giữa khu đất, thắp đèn, thắp nhang | Người chủ lễ vái bốn phương… | Tránh ngày Nguyệt kỵ (5, 14, 23), Tam nương, Sát chủ | Không đổ rượu, nước vào vàng mã đang hoá | Hoa cúng cắm lại ở công trình, không mang về nhà | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-dong-tho-203645; https://andole.vn/cach-chuan-bi-mam-cung-dong-tho-nha-xuong-va-cong-trinh-xay-dung-n152306.html; https://b… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khoi-cong-cong-trinh | bien-tap: viết lại từ 6 trang nguồn ở cột nguon_url | Số nén nhang: 5 nén (phongthuytamnguyen); 7 nén nếu chủ lễ là nam, 9 nén nếu là nữ (bodetam). | Thứ tự: bodetam và hoatieu tả khấn xong, hoá vàng, rải muối gạo… | ||||||
| nt.khoi-cong-cong-trinh.02 | khoi-cong-cong-trinh | Cúng khởi công công trình | ca-le | nam | TP. Hồ Chí Minh | suy-tu-nguon | dan-gian | Tại công trình | Chủ công trình; đơn vị thầu làm thêm lễ cúng tổ nghề xây dựng | Trái cây | Hoa cúc | Nhang rồng phụng, đèn cầy | Giấy cúng động thổ | Bánh kẹo, trầu cau | Chè đậu trắng, xôi gấc đậu xanh, cháo trắng | Gà luộc | Heo quay, bán… | Chọn ngày giờ, tránh ngày Hắc đạo, Sát chủ, Trùng tang | Bày mâm mặn hoặc mâm chay theo hướng dẫn của thầy | Chủ công trình cúng động thổ; đơn vị thầu cúng Tổ L… | Hoa cúng cắm lại ở công trình, không mang về nhà | https://www.quangphuc.com.vn/cung-dong-tho-nha-o-khoi-cong-cong-trinh | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khoi-cong-cong-trinh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.khong-an-tet-tai-nha.01 | khong-an-tet-tai-nha | Cúng báo vắng nhà dịp Tết | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Trước ngày lên đường một, hai ngày hoặc sáng ngày đi | Bàn thờ tại nơi đang ở; người ở trọ, chung cư làm lễ gọn | Hương, hoa tươi, đèn nến (hương thắp số lẻ) [nguồn nói phải có] | Mâm ngũ quả | Trà, rượu, nước: mỗi thứ ba tới năm chén | Vàng mã | Mâm mặn (gà luộc, xôi, giò… | Tắm rửa, ăn mặc chỉnh tề | Bày lễ, thắp hương, đọc văn khấn báo việc vắng nhà | Hương cháy khoảng hai phần ba thì vái tạ, hóa vàng | https://baohatinh.vn/tv/van-khan-xin-ve-que-an-tet-2026-bai-cung-bao-cao-gia-tien-cau-thuong-lo-binh-an-30666.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khong-an-tet-tai-nha | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.khong-an-tet-tai-nha.02 | khong-an-tet-tai-nha | Cúng báo vắng nhà dịp Tết | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Cắm hương, quỳ, chắp tay, chủ sám bạch | Cáo bạch ngày đi và lý do vắng nhà | Tụng chân ngôn, hồi hướng | Hạ lễ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/khong-an-tet-tai-nha | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | |||||||||||||
| nt.lap-xuan.01 | lap-xuan | Cúng tiết Lập xuân | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày Lập xuân, khoảng 4 hoặc 5 tháng 2 dương lịch; báo ghi khung giờ 7 đến 11 giờ sáng hoặc 15 đến 19 giờ chiều | Hai mâm: mâm cúng quan thần đặt ngoài trời, mâm cúng gia tiên đặt trong nhà | Thủ lợn hoặc gà luộc (mâm cỗ cúng giao thời truyền thống theo bài báo) | Bánh chưng (một báo ghi bánh chưng hoặc bánh tét) | Mứt kẹo | Trầu cau | Hoa, quả | Nướ… | Cúng ngoài trời trước | Sau đó cúng gia tiên trong nhà | Không tranh cãi, bất hòa | Không vay mượn, đòi nợ, trả nợ | Kiêng nói điều xui | https://baophapluat.vn/hom-nay-moi-thuc-su-la-ngay-lap-xuan-khoi-dau-nam-moi-post538874.html; https://vietbao.vn/4-2-la-ngay-lap-xuan-can-luu-y-gi-van-khan-cung… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/lap-xuan | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Mức lễ: báo Pháp luật Việt Nam tả hai mâm, có thủ lợn hoặc gà, bánh chưng; vietbao.vn ghi nhiều gia đình chỉ làm lễ đơn giản với hoa quả, bánh chưng hoặc bánh t… | |||||||
| nt.long-tong.01 | long-tong | Lễ Lồng tồng (xuống đồng) của người Tày, Nùng | ca-le | bac | dong-bac | tay | nguon-noi-ro | dan-gian | Tháng Giêng âm lịch, từ mùng 4 tới 25 tùy nơi | Bãi đất rộng, cánh đồng, triền đồi hay ven suối | Thầy Tào hoặc thầy Mo (pú mo) chủ trì; mỗi nhà một mâm, bản có mâm chung | Mâm cỗ mỗi gia đình: gà luộc, thịt lợn, bánh chưng, bánh khảo, chè lam | Bánh hoa nhiều màu và đôi quả còn vải, trong có hạt giống (đặt trên mỗi mâm) | Mâm lễ c… | Xếp các mâm lễ thành hàng | Pú mo đứng trước mâm của bản khấn tạ ơn trời đất, thần linh; dân bản thắp hương, rót rượu | Cầu mưa: một người phụ lễ đội chậu nước,… | https://www.greensm.com/vn-vi/news/le-hoi-long-tong; https://www.sggp.org.vn/net-dep-cua-mot-le-hoi-162229.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/long-tong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.long-tong.02 | long-tong | Lễ Lồng tồng (xuống đồng) của người Tày, Nùng | ca-le | bac | dong-bac | xã Đại Đồng, Tràng Định; Lạng Sơn | tay; nung | suy-tu-nguon | dan-gian | Ngày 12 tháng Giêng âm lịch | Bên gò đá Chẹt Khum; ban thờ Thần Nông, Thần Tiên, Thần Hoàng Trùng | Thầy cúng và năm thầy tế lễ; 24 thôn bản mang mâm lễ | Gà trống thiến hoặc thủ lợn đặt trên mâm xôi: mỗi mâm một [nguồn nói phải có] | Bánh dày, bánh chưng, khẩu sli, khẩu xà, xôi, oản | Hoa quả, rượu, vàng hương |… | Thầy cúng thắp hương tại các mâm lễ, xin phép các vị thần cho dân làng mở hội | Thầy cúng khấn làm sạch các mâm lễ bằng nước thánh | Năm thầy tế lễ bái, đọc tên… | https://vnexpress.net/le-hoi-long-thong-tai-lang-son-3538314.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/long-tong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.long-tong.03 | long-tong | Lễ Lồng tồng (xuống đồng) của người Tày, Nùng | ca-le | bac | dong-bac | Chiêm Hóa; Lâm Bình; Tuyên Quang | tay | nguon-noi-ro | dan-gian | Mùng 8 tháng Giêng (Chiêm Hóa, năm 2026) | Đền Bách Thần rồi sân vận động (Chiêm Hóa); đền Pú Bảo rồi đàn tế dưới chân cột còn (Lâm Bình) | Chín mâm tồng: 9 (Chiêm Hóa) [nguồn nói phải có] | Mâm xôi ngũ sắc (Lâm Bình) | Quả còn ngũ sắc | Làm lễ tại đền | Rước các mâm lễ từ đền xuống sân hội, đặt ở đàn tế | Cúng tế trời đất và các thần linh | Cày tịch điền | Phát lộc, tung còn | https://baophapluat.vn/le-hoi-long-tong-chiem-hoa.html; https://baophapluat.vn/tuyen-quang-dac-sac-le-hoi-long-tong-di-san-van-hoa-phi-vat-the-quoc-gia.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/long-tong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.long-tong.04 | long-tong | Lễ Lồng tồng (xuống đồng) của người Tày, Nùng | ca-le | bac | tay-bac | xã Yên Thành; Lào Cai | tay; nung | nguon-noi-ro | dan-gian | Mùng 6 tháng Giêng (năm 2026) | Sản vật do bà con trong vùng làm ra | Cúng thần linh và trời đất | Lãnh đạo xã cày tịch điền | Hội thi cấy của phụ nữ các thôn | Ném còn và các trò chơi | https://baolaocai.vn/dac-sac-le-hoi-long-tong-o-yen-thanh-post894252.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/long-tong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.mo-muong.01 | mo-muong | Mo Mường (tang lễ, làm vía) | ca-le | bac | tay-bac | Hòa Bình | muong | nguon-noi-ro | dan-gian | Trong tang lễ; cổ truyền 12 ngày đêm, nay tang lễ làm trong 48 giờ nên lược khoảng một nửa nghi lễ | Tại nhà có tang | Ông Mo, thầy Mo (ông Tlượng), có chiêng Mường | Ba chiếc khánh truyền đời của thầy mo (theo lời một thầy mo) | Thầy mo diễn xướng các cát Mo (roóng Mo), mỗi chương dùng cho một việc trong tang lễ | Mo kể chuyện: Đẻ đất, đẻ trứng điếng, đẻ Tá Cần | Tiễn hồn người chết về… | https://www.vietnamplus.vn/doc-dao-di-san-van-hoa-mo-muong-cua-dong-bao-dan-toc-muong-post645614.vnp; https://nhandan.vn/mo-muong-tren-hanh-trinh-tro-thanh-di-s… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mo-muong | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.mo-muong.02 | mo-muong | Mo Mường (tang lễ, làm vía) | khac | bac | dong-bang-bac-bo | Nho Quan; Ninh Bình | muong | nguon-noi-ro | dan-gian | Tại nhà | Thày mo (hoặc thày trượng) thuộc dòng nổ, có túi khót | Bát gạo trắng cắm ba nén hương làm bát nhang [nguồn nói phải có] | Gà luộc, xôi trắng, một chai rượu [nguồn nói phải có] | Xôi oản đỏ hoặc trắng: 7 tới 12 cái [… | Bày các mâm lễ | Thày mo áo mũ chỉnh tề, thắp hương, khấn | Khấn xong lấy các viên đá trong túi khót (túi phép) ra làm phép | https://vjol.info.vn/tcvanhoanghethuat/article/download/139896/114410/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mo-muong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.mo-muong.03 | mo-muong | Mo Mường (tang lễ, làm vía) | khac | trung | bac-trung-bo | Thạch Thành; Thanh Hóa | muong | nguon-noi-ro | dan-gian | Đầu xuân; làm cho người già yếu mệt hoặc để mừng thọ | Trên sàn nhà | Ông mo; con trai trưởng, con dâu, họ nội ngoại và xóm làng | Ba tới năm mâm cỗ, mỗi mâm có xôi, rượu, nia gạo, cành si và cuốc, nón, quần áo: 3 tới 5 mâm (mâm bên phải ông mo cúng họ nội, mâm bên trái cúng họ ngoại) [nguồ… | Con dâu đi xin gạo; con trai trưởng lấy cành si | Ba cô gái bưng ba mâm cỗ ra; đặt hũ rượu cần phía dưới; ông mo ngồi giữa, họ nội ngoại ngồi hai bên | Ông mo đ… | https://baophapluat.vn/ky-bi-tuc-keo-cay-than-xu-muong-post213458.html; https://baophapluat.vn/dac-sac-tuc-keo-si-ngay-dau-xuan-cua-nguoi-muong-post379583.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mo-muong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.mo-muong.04 | mo-muong | Mo Mường (tang lễ, làm vía) | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | Ba Vì; Thạch Thất; Quốc Oai; Hà Nội | muong | nguon-noi-ro | dan-gian | Trong tang ma, cúng ma, cúng giỗ | Thầy Mo, thầy Clượng | Thầy Mo làm mo trong nghi lễ tang ma | https://nhandan.vn/post-718011.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mo-muong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.mung-1-tet.01 | mung-1-tet | Cúng mùng 1 Tết | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Sáng mồng một tháng Giêng, khoảng 7 tới 11 giờ | Bàn thờ thần linh (Thổ Công) và bàn thờ gia tiên; có nhà đặt thêm mâm trước sân | Gia chủ hoặc trưởng nam | Hương, đèn hoặc nến, trà, rượu trắng, mâm ngũ quả [nguồn nói phải có] | Mâm cỗ: gà luộc, xôi, bánh chưng, giò chả và các món Tết | Bày lễ lên hai bàn thờ | Thắp hương bàn thờ thần linh, khấn thần linh, Thổ Công trước | Thắp hương bàn thờ gia tiên, khấn gia tiên | Hương cháy khoảng hai phần… | Tránh cãi vã, lớn tiếng | Không quét nhà, đổ rác | Tránh làm đổ vỡ | https://baohatinh.vn/tv/van-khan-mong-1-tet-binh-ngo-2026-theo-van-khan-co-truyen-viet-nam-30776.html; https://vankhan.vn/le-tet-nguyen-dan-le-dau-nam-moi/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-1-tet | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.mung-1-tet.02 | mung-1-tet | Cúng mùng 1 Tết | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Bánh chưng, xôi gấc, gà luộc, nem rán, thịt đông, dưa hành, giò chả, canh măng hoặc canh bóng | Mâm ngũ quả theo lối của miền | https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-mung-1/; https://baohatinh.vn/tv/van-khan-mong-1-tet-binh-ngo-2026-theo-van-khan-co-truyen-viet-nam-30776.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-1-tet | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.mung-1-tet.03 | mung-1-tet | Cúng mùng 1 Tết | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Heo quay, gà quay, nem lụi, thịt ngâm mắm, gỏi gà xé phay, thịt nạc rim | Mâm ngũ quả theo lối của miền | https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-mung-1/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-1-tet | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.mung-1-tet.04 | mung-1-tet | Cúng mùng 1 Tết | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Thịt kho hột vịt, canh khổ qua nhồi thịt, lạp xưởng, kiệu chua ngọt, gỏi gà xé phay, bánh tét | Mâm ngũ quả theo lối của miền | https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-mung-1/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-1-tet | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.mung-1-tet.05 | mung-1-tet | Cúng mùng 1 Tết | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Cắm hương, quỳ, chắp tay, chủ sám bạch | Đọc văn khấn; có thể phát tâm công đức | Tụng chân ngôn biến thực, biến thủy, phổ cúng dường | Hồi hướng | Hạ lễ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-1-tet | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | |||||||||||||
| nt.mung-2-mung-3-tet.01 | mung-2-mung-3-tet | Cúng mùng 2, mùng 3 Tết | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mùng 2 và mùng 3 tháng Giêng; mùng 3 nên cúng buổi sáng, trước 12 giờ trưa | Bàn thờ gia tiên, bàn thờ thần linh, ban Thần Tài, ban thờ Táo quân | Hương, hoa tươi, đèn nến (hoa đào ở miền Bắc, hoa mai ở miền Nam) | Mâm ngũ quả, trà, rượu, nước | Bánh chưng hoặc bánh tét, mứt, xôi chè (bánh chưng miền Bắc,… | Khấn thần linh, Thổ công | Khấn gia tiên | Khấn Thần Tài; mùng 3 có nhà khấn thêm ông Táo | https://baohatinh.vn/tv/van-khan-mung-2-tet-binh-ngo-2026-day-du-chuan-nhat-theo-phong-tuc-viet-nam-30777.html; https://baohatinh.vn/tv/van-khan-mung-3-tet-binh… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-2-mung-3-tet | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Thứ tự khấn khi thần và gia tiên chung một bàn thờ: Báo Hà Tĩnh ghi khấn thần trước, gia tiên sau; trang mùng 2 của chính báo này xếp bài khấn gia tiên lên đầu | ||||||||
| nt.mung-2-va-16.01 | mung-2-va-16 | Cúng mùng 2 và 16 hằng tháng | cung-co-hon | co-hon | nam | buon-ban | nguon-noi-ro | dan-gian | Mùng 2 và 16 âm lịch hằng tháng | Ngoài sân, trước cửa nhà, cửa hàng, công ty | Tiểu thương, hộ kinh doanh | Cháo trắng loãng: 12 chén, có nơi 5 tới 7 chén | Gạo, muối: một đĩa | Nước: ba ly | Hương, hai đèn nến | Giấy tiền vàng bạc, quần áo chúng sinh | Trái cây, hoa,… | Bày mâm ngoài sân | Thắp hương, đọc văn khấn | Hóa vàng mã cùng tờ văn khấn | Vãi gạo muối | https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-co-hon/; https://docungtamlinh.com.vn/cung-co-hon-mien-nam-va-mien-bac/; https://didongviet.vn/dchannel/cung-co-hon/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-2-va-16 | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.mung-lua-moi.01 | mung-lua-moi | Lễ mừng lúa mới của các dân tộc Tây Nguyên | ca-le | trung | tay-nguyen | e-de | nguon-noi-ro | dan-gian | Sau mùa gặt; trang nguồn xếp vào dịp Tết Hạ nguyên, cơm mới và không ghi ngày riêng của lễ | Gà, heo (nguồn ghi mổ gà, giết heo) | Rượu cần | Cơm mới | Bầu nước lã | Ống điếu, bếp đựng than | Nông cụ (một cây cuốc, một cây rựa, một cây rìu) | Làm lễ theo từng hộ gia đình | Cúng xong cùng người thân ăn mừng | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-tet-ha-nguyen-tet-com-moi-tet-trung-thap-204328 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-lua-moi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.mung-lua-moi.02 | mung-lua-moi | Lễ mừng lúa mới của các dân tộc Tây Nguyên | ca-le | trung | tay-nguyen | gia-rai; ba-na | nguon-noi-ro | dan-gian | Sau mùa gặt; trang nguồn xếp vào dịp Tết Hạ nguyên, cơm mới và không ghi ngày riêng của lễ | Rượu ghè (ba ghè) | Heo (một con) | Gà (hai con) | Một ghè rượu và con heo để mời hồn lúa về kho | Một con gà và một ghè rượu để báo tin với tổ tiên | Một ghè rượu và con gà còn lại để báo với thần núi | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-tet-ha-nguyen-tet-com-moi-tet-trung-thap-204328 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-lua-moi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.mung-lua-moi.03 | mung-lua-moi | Lễ mừng lúa mới của các dân tộc Tây Nguyên | ca-le | trung | tay-nguyen | ma | nguon-noi-ro | dan-gian | Sau mùa gặt; trang nguồn xếp vào dịp Tết Hạ nguyên, cơm mới và không ghi ngày riêng của lễ | Trâu (vật hiến sinh) | Giết trâu làm vật hiến sinh để tạ ơn và cầu thần linh tiếp tục che chở buôn làng | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-tet-ha-nguyen-tet-com-moi-tet-trung-thap-204328 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-lua-moi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.mung-mot-ngay-ram.01 | mung-mot-ngay-ram | Cúng gia tiên mùng một và ngày rằm | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mùng một (lễ Sóc) và chiều tối ngày rằm (lễ Vọng) | Ban thờ Thổ Công và ban thờ gia tiên | Gia chủ | Hương [nguồn nói phải có] | Hoa: 1 lọ | Trầu, cau | Quả: 1 đĩa | Nước: 1 cốc | Rượu: 1 hũ | Tiền vàng | Lễ mặn: rượu, thịt gà luộc, các món mặn (không bắt buộc;… | Bày lễ, thắp hương | Khấn thần Thổ Công và các vị thần trước | Khấn gia tiên sau | https://vankhan.vn/van-khan-ngay-mong-mot-va-ngay-ram-hang-thang/; https://phatgiao.org.vn/van-khan-ngay-mong-1-tai-gia-cap-nhat-d55580.html; https://vankhan.vn… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-mot-ngay-ram | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.mung-tho.01 | mung-tho | Lễ mừng thọ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Thường vào dịp Tết Nguyên đán, khoảng mồng hai Tết; cũng có nhà làm vào ngày sinh, ngày Người cao tuổi Việt Nam 6 tháng 6 | Bàn thờ gia tiên hoặc nhà thờ họ; lễ mặn có nhà đem ra đình lễ Thần | Con trưởng hay người đại diện con cháu | Hương, hoa, quả | Vàng mã | Lễ mặn: gà, xôi; nhà lớn làm lễ tam sinh (đem ra đình lễ Thần, tạ ơn đã phù hộ cha mẹ sống lâu) | Trà quả, cơm canh dâng gia tiên |… | Con cháu thắp hương, đọc văn yết cáo tổ tiên | Cha mẹ mặc đẹp, ngồi ghế giữa nhà; con cháu lần lượt lạy mừng, dâng rượu hoặc quả đào | Mở cỗ mời họ hàng, làng x… | https://voh.com.vn/thuong-thuc/van-khan-le-thuong-tho-640356.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-tho | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.mung-tho.02 | mung-tho | Lễ mừng thọ | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Tụng kinh, thỉnh chư Tăng về giảng Pháp cho cả nhà, làm việc phúc thiện nơi Tam Bảo rồi hồi hướng cho ông bà, cha mẹ | Phóng sinh, bố thí | Tổ chức gọn nhẹ để c… | Không sát sinh làm cỗ mừng thọ | https://chuabavang.com/mung-tho-d7791.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/mung-tho | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.ngay-thuong-binh-liet-si.01 | ngay-thuong-binh-liet-si | Dâng hương, cúng liệt sĩ ngày 27 tháng 7 | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày 27 tháng 7 dương lịch (Ngày Thương binh, Liệt sĩ) và những ngày trước đó | Tại nhà, trước bàn thờ có thờ liệt sĩ; tại nghĩa trang liệt sĩ, trước phần mộ và đài tưởng niệm | Thân nhân liệt sĩ, đồng đội, các đoàn thể và người dân | Hương (cả ở nhà và ở nghĩa trang) | Hoa (ở nghĩa trang thường là hoa cúc vàng) | Trái cây | Nải chuối vàng, oản trắng (lễ mang tới nghĩa trang) | Bánh ngọt; trà… | Tại nhà: bày lễ, thắp hương, đọc văn khấn mời liệt sĩ trong gia đình cùng gia tiên về chứng giám | Tại nghĩa trang: dâng hoa, thắp hương trước từng phần mộ, kể… | Tới nghĩa trang ăn mặc trang nghiêm, giữ trật tự | https://voh.com.vn/song-dep/van-khan-liet-si-tai-nha-541148.html; https://tienphong.vn/lang-nguoi-truoc-khoanh-khac-tri-an-o-nghia-trang-liet-si-tp-ha-noi-post1… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ngay-thuong-binh-liet-si | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.ngay-thuong-binh-liet-si.02 | ngay-thuong-binh-liet-si | Dâng hương, cúng liệt sĩ ngày 27 tháng 7 | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Dịp 27 tháng 7 hằng năm; năm 2026 Giáo hội Phật giáo Việt Nam đề nghị các chùa, tự viện cả nước cử ba hồi chuông trống Bát nhã lúc 5 giờ sáng 27/7 | Chùa, tự viện; nghĩa trang liệt sĩ, đài tưởng niệm (các bài báo tả lễ ở chùa Tam Chúc, Hà Nam và ở Thành cổ Quảng Trị) | Tăng ni, Phật tử Giáo hội Phật giáo Việt Nam, phối hợp với chính quyền | Hương, hoa | Nến (thắp nến tri ân) | Cử ba hồi chuông trống Bát nhã tưởng niệm | Dâng hoa, dâng hương tưởng niệm tại đài tưởng niệm | Lập trai đàn cầu siêu: thỉnh và cúng tiến anh linh các anh hùng… | https://daibieunhandan.vn/5h-sang-27-7-cac-chua-tu-vien-cu-chuong-tuong-niem-anh-hung-liet-si-10424108.html; https://baolaocai.vn/le-cau-sieu-va-thap-nen-tri-an… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ngay-thuong-binh-liet-si | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.nhap-trach.01 | nhap-trach | Cúng nhập trạch | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày dọn tới nhà mới; chuyển vào buổi sáng, giữa trưa hoặc lúc mặt trời mới lặn | Bàn hay mâm kê tạm trong nhà mới, theo hướng hợp với gia chủ | Gia chủ | Trầu cau, hương, hoa, vàng mã [nguồn nói phải có] | Quả theo mùa, bánh kẹo | Mâm lễ mặn: rượu, thịt, xôi, gà | Chiếu hoặc đệm đang dùng (vật mang vào nhà đầu ti… | Gia chủ tự tay mang bài vị gia thần, tổ tiên tới nhà mới; người nhà theo sau tay cầm tiền của | Thắp nhang vào một bát nhang tạm, khấn thần linh xin nhập trạch… | Tránh chuyển nhà buổi tối | Không mang bếp điện làm bếp khai lửa | Người có thai không nên dọn nhà | Người giúp dọn không cầm tinh con Hổ | Nhập trạch lấy ngày… | https://vankhan.vn/van-khan-le-nhap-trach/; https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-ve-nha-moi/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/nhap-trach | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.nhuong-dich-cau-an.01 | nhuong-dich-cau-an | Lễ cầu an trừ dịch của làng | ca-le | nam | tay-nam-bo | Xóm Chài; Hưng Phú; Cần Thơ | nguon-noi-ro | dinh-lang | Ngày 12 tới 14 tháng Giêng hằng năm; tối 13 cúng lễ, trưa 14 thả bè. Theo bài nghiên cứu, ở Đồng bằng sông Cửu Long lễ này phổ biến từ rằm tháng Giêng tới tháng… | Miễu Bà Xóm Chài; bè thả ở giữa sông Hậu | Ban tế tự, ban quản trị miễu cùng dân xóm làm nghề sông nước | Thuyền (long chu) khung nan tre dán giấy màu, đặt trên bè kết bằng thân chuối (trên thân ghi biển số thuyền, ngày tháng hạ thủy, nơi làm; báo gọi tàu tống ôn, b… | Đặt thuyền trước sân miễu Bà; cúng Bà, cúng Thổ thần và người khuất mặt, làm lễ cầu an, có múa lân | Lân đi trước, trai tráng khiêng bè đưa xuống tàu | Tàu chở… | Theo quan niệm dân gian được bài nghiên cứu thuật lại, thuyền thả mà quanh quẩn không trôi ra hoặc gặp sự cố thì coi là điềm không may, nên thuyền được làm rất… | https://plo.vn/tong-on-net-van-hoa-tam-linh-miet-song-nuoc-can-tho-post324483.html; https://www.sggp.org.vn/ron-rang-le-hoi-tong-phong-vung-song-nuoc-can-tho-po… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/nhuong-dich-cau-an | bien-tap: viết lại từ 5 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.nhuong-dich-cau-an.02 | nhuong-dich-cau-an | Lễ cầu an trừ dịch của làng | ca-le | nam | dong-nam-bo | Chánh Mỹ; Thủ Dầu Một; Bình Dương | nguon-noi-ro | dinh-lang | Tháng 3 âm lịch hằng năm, ngày do thầy xem chọn | Đình thần Chánh Mỹ, lập đàn tràng; thuyền tống ôn đặt ở đàn ngoài | Hai thầy pháp (thầy pháp văn và thầy pháp võ) hành lễ; Ban Nghi lễ của đình và Chánh bái lễ theo lời xướng | Đầu, đuôi, chân và lòng heo luộc (trước năm 1976 lễ vật chính là heo sống nguyên con) [nguồn nói phải có] | Bàn Ngũ phương Ôn bộ: mâm đầu heo và lòng heo luộc,… | Ban Nghi lễ khấn xin Thành hoàng cho mời thầy pháp về làm lễ | Các nghi lần lượt: thỉnh Thành hoàng, thỉnh Tổ, thỉnh Binh, nghinh Thành hoàng, thiết Binh, phát… | Khi chọn ngày tránh các ngày sát chủ và ngày ô uế, theo lời thầy xem ngày | https://dthujs.vn/index.php/dthujs/article/download/407/359/692 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/nhuong-dich-cau-an | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.nhuong-dich-cau-an.03 | nhuong-dich-cau-an | Lễ cầu an trừ dịch của làng | ca-le | trung | nam-trung-bo | Nam Ô; Đà Nẵng; Lý Sơn; Khánh Hòa | ngu-dan | nguon-noi-ro | dinh-lang | Làng Nam Ô: dịp rằm tháng Giêng (lễ Cầu an và Tế âm linh) | Nam Ô: nghĩa trủng, mộ âm linh của làng và dinh | Hội đồng chư phái tộc của làng | Thuyền nhỏ bằng nan có buồm, đặt lễ vật thả ra biển (lễ tống na ở Khánh Hòa, theo bài nghiên cứu) | Hình nhân (ở Âm linh tự, Lý Sơn, theo bài nghiên cứu) | Nam Ô: dẫy mả âm linh và dâng hương ở nghĩa trủng, trần thiết tại dinh, nhương ôn tống ôn, lễ túc, chánh tế âm linh | Khánh Hòa: lễ vật đặt trên thuyền nan thả… | https://baovanhoa.vn/doi-song-van-hoa/da-nang-le-cau-an-va-te-am-linh-lang-nam-o-nam-2024-85816.html; https://dthujs.vn/index.php/dthujs/article/download/330/28… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/nhuong-dich-cau-an | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.nhuong-dich-cau-an.04 | nhuong-dich-cau-an | Lễ cầu an trừ dịch của làng | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dinh-lang | Trang nguồn chỉ viết xưa kia, không ghi ngày tháng | Đình, miếu trong làng | Cháo lá đa | Gạo, muối (rải để thí thực) | Dân làng bày cúng cháo lá đa | Rải gạo muối thí thực để tiễn điềm xấu, cầu điều tốt lành | https://hoatieu.vn/tai-lieu/le-hoi-ky-yen-la-gi-nguon-goc-le-hoi-ky-yen-206176 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/nhuong-dich-cau-an | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.ok-om-bok.01 | ok-om-bok | Lễ cúng trăng Ok Om Bok của người Khơ-me | ca-le | nam | tay-nam-bo | khmer | nguon-noi-ro | dan-gian | Đêm rằm tháng Mười âm lịch, khi trăng lên khỏi ngọn cây | Sân nhà, sân chùa hay chỗ trống nhìn rõ mặt trăng; bàn lễ kê dưới một cái cổng tre trúc kết hoa lá | Cụ ông, người có uy tín hay vị achar làm chủ lễ; trẻ em, thanh thiếu niên và cha mẹ dự | Cốm dẹp (nếp mới rang rồi giã dẹp, trộn nước dừa, đường, dừa nạo) (mọi nguồn đều ghi là lễ vật bắt buộc) [nguồn nói phải có] | Dừa tươi | Mía | Chuối | Khoai mô… | Dựng cổng bằng ba cây trúc, kèm hai cây mía; kê bàn bày lễ vật | Trải chiếu, mọi người ngồi chắp tay quay về hướng mặt trăng | Trăng lên cao thì đốt nhang, nến,… | https://vjol.info.vn/thvn/article/download/112976/94657; https://baocantho.com.vn/tim-hieu-ve-le-hoi-ok-om-bok-cua-dong-bao-khmer-nam-bo-a20955.html; https://ba… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ok-om-bok | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.ok-om-bok.02 | ok-om-bok | Lễ cúng trăng Ok Om Bok của người Khơ-me | ca-le | nam | tay-nam-bo | ấp Ba Se B, xã Song Lộc; Vĩnh Long | khmer | nguon-noi-ro | dan-gian | Đêm rằm tháng Mười âm lịch | Bàn cúng bày trong sân, dưới ánh trăng | Gia chủ mời hai vị trưởng lão có uy tín tới hành lễ | Cốm dẹp làm từ nếp mới [nguồn nói phải có] | Chuối, trái cây, khoai lang, khoai môn, dừa tươi | Hai cây mía còn nguyên ngọn dựng hai bên bàn: 2 (theo lời người… | Đọc kinh cầu phúc | Thả đèn xuống sông | Đút cốm dẹp cho trẻ em, người thân kèm lời cầu nguyện gửi thần mặt trăng | https://nhandan.vn/doc-dao-le-cung-trang-ok-om-bok-cua-dong-bao-khmer-vinh-long-post920782.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ok-om-bok | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.ong-cong-ong-tao.01 | ong-cong-ong-tao | Cúng ông Công ông Táo | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày 23 tháng Chạp | Ban thờ Thổ Công (bát hương ông Công đặt chung ban thờ tổ tiên) hoặc nơi bếp | Gia chủ | Mũ Thổ Công: 1 cỗ 3 chiếc (một mũ đàn bà, hai mũ đàn ông; kèm áo và hia giấy; mỗi năm một màu theo ngũ hành) | Vàng thoi giấy: 100 (đặt dưới mũ) | Cá chép (phón… | Dọn dẹp nhà cửa, ban thờ trước khi làm cỗ | Sửa lễ cúng, khấn | Hóa vàng, mũ, áo, hia của năm trước, thay bài vị và cỗ mũ mới | Phóng sinh cá chép | https://vankhan.vn/van-khan-tho-cong/; https://phatgiao.org.vn/van-khan-cung-ong-cong-ong-tao-nam-2023-chuan-nhat-d71415.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ong-cong-ong-tao | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.ong-cong-ong-tao.02 | ong-cong-ong-tao | Cúng ông Công ông Táo | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Có nhà cúng từ ngày 21, muộn nhất trong buổi sáng (trước trưa) ngày 23 tháng Chạp | Ban thờ | Gia chủ | Cá chép đỏ sống: 3 con (thả trong chậu nước sạch, cúng xong đem thả) [nguồn nói phải có] | Mũ Táo quân: 2 mũ đàn ông có cánh chuồn, 1 mũ đàn bà không cánh chuồn… | Bày lễ, khấn tiễn trước giờ Ngọ | Hóa đồ mã | Thả cá chép | Không cúng sau trưa 23, theo lời nguồn | https://fptshop.com.vn/tin-tuc/danh-gia/cung-ong-tao-o-3-mien-153295; https://docungtamlinh.com.vn/cung-ong-tao-mien-bac/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ong-cong-ong-tao | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.ong-cong-ong-tao.03 | ong-cong-ong-tao | Cúng ông Công ông Táo | ca-le | trung | Huế; Hội An; Quảng Nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Hai nguồn nói khác nhau: đêm 22 rạng sáng 23 tháng Chạp (fptshop); sáng hoặc trưa 23, có nhà cúng từ chiều 22 (docungtamlinh) | Bàn thờ bếp | Gia chủ | Ngựa giấy đủ yên cương (thay cho cá chép; hóa cùng áo mũ) [nguồn nói phải có] | Tượng ba ông Táo bằng đất nung: 3 (Huế và vùng lân cận: tiễn tượng cũ ra am miếu… | Cúng tiễn | Tiễn ba tượng Táo cũ, rước tượng mới | Rút chân nhang, thay cát lư hương, lau dọn bàn thờ | Hóa ngựa giấy, áo mũ | Một số vùng dựng cây nêu sau ngày… | https://fptshop.com.vn/tin-tuc/danh-gia/cung-ong-tao-o-3-mien-153295; https://docungtamlinh.com.vn/cung-ong-tao-mien-trung/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ong-cong-ong-tao | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Hai nguồn nói khác nhau: đêm 22 rạng sáng 23 tháng Chạp (fptshop); sáng hoặc trưa 23, có nhà cúng từ chiều 22 (docungtamlinh) | |||||
| nt.ong-cong-ong-tao.04 | ong-cong-ong-tao | Cúng ông Công ông Táo | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Tối 23 tháng Chạp, khoảng 20 giờ tới 23 giờ, sau bữa tối khi đã thôi nấu nướng | Gần bếp; ở nông thôn Nam Bộ xưa mâm cúng đặt ngay dưới đất cạnh bếp lò | Gia chủ | Bộ "cò bay, ngựa chạy" bằng giấy (thay cho cá chép; hóa ngay sau khi cúng) [nguồn nói phải có] | Đậu phộng, kẹo vừng đen | Chè, xôi chè | Cỗ mặn: gà luộc hoặc h… | Cúng tiễn buổi tối | Hóa bộ cò ngựa | Mùng 7 tháng Giêng (có nơi đêm 30 Tết) làm lễ rước ông Táo về | https://fptshop.com.vn/tin-tuc/danh-gia/cung-ong-tao-o-3-mien-153295; https://docungtamlinh.com.vn/cach-cung-ong-tao-o-mien-nam/; https://docungtamlinh.com.vn/b… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ong-cong-ong-tao | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.phat-giao-hoa-hao.01 | phat-giao-hoa-hao | Cúng lạy hằng ngày của tín đồ Phật giáo Hòa Hảo | ca-le | nam | tay-nam-bo | nguon-noi-ro | phat-giao-hoa-hao | Cúng lạy hằng ngày tại nhà; ăn chay các ngày 14, 15, 29, 30 (tháng thiếu 29 và mồng 1); ba ngày xuân ăn chay và cúng chay ngày 29, 30 và mồng 1 | Trong nhà: bàn thờ Ông Bà, bàn thờ Phật (thờ trần dà, không thờ tượng cốt, tranh ảnh); trước sân: bàn Thông Thiên | Tín đồ là cư sĩ tại gia, tự cúng lạy | Nước lạnh (cúng Phật; tiêu biểu cho sự trong sạch) [nguồn nói phải có] | Bông hoa (cúng Phật; tiêu biểu cho sự tinh khiết) [nguồn nói phải có] | Nhang (có nhang… | Bàn thờ Ông Bà: cầm hương xá ba xá, quỳ chắp tay đưa lên trán nguyện bốn câu, cắm hương, đứng chắp tay vào ngực đọc tiếp, lạy bốn lạy | Bàn thờ Phật: cầm hương… | Cúng Phật ngoài nước lạnh, bông hoa và nhang thì không cúng món gì khác | Không tạo thêm hình tượng; hình tượng bằng giấy thì đốt đi | Mồng 3 Tết ra mắt không s… | https://phatgiaohoahao.org.vn/news/?ID=90&CatID=21; https://cms.btgcp.gov.vn/upload/documents/25_08_2023/-2023-08-25-18-52-04.pdf; https://hoatieu.vn/tai-lieu/b… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/phat-giao-hoa-hao | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.phong-sinh.01 | phong-sinh | Lễ phóng sinh | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Quanh năm, không định ngày; nhiều nhà làm vào rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy, 23 tháng Chạp | Khấn ngay nơi mua, tại nhà, hoặc tại chỗ thả; thả nơi vắng, hợp với loài vật | Người phóng sinh và gia đình | Con vật phóng sinh (cá, chim, ốc, cua...) (để dưới đất, phía trước mặt) [nguồn nói phải có] | Hương [nguồn nói không bắt buộc] | Mua con vật, thả ngay hoặc mang về khấn ở nhà | Để con vật phía trước, chắp tay bạch Phật: xưng tên, kể loài vật, nói việc hồi hướng | Đọc hồi hướng, tam tự quy… | Không phóng sinh rùa tai đỏ | Không đặt mua, không thuê người săn bắt chim trời để phóng sinh (lời Thượng tọa Thích Thanh Phong trên Báo Sài Gòn Giải Phóng) | https://www.sggp.org.vn/phong-sinh-phai-tri-tue-va-dung-voi-chinh-phap-post703781.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/phong-sinh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.ram-thang-bay.01 | ram-thang-bay | Cúng rằm tháng Bảy | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Rằm tháng Bảy; cúng chúng sinh làm được từ mùng 1 tới 15, sau 12 giờ trưa | Trong nhà: ban thờ Phật, thần linh, gia tiên; cúng chúng sinh bày ngoài trời | Gia chủ | Mâm cơm chay hoặc mâm ngũ quả cúng Phật | Mâm cúng thần linh, gia tiên (nhiều nhà cúng mặn) | Tiền vàng: từ 15 lễ | Quần áo chúng sinh: 20 tới 50 bộ | Hoa, quả:… | Cúng Phật | Cúng thần linh | Cúng gia tiên | Cúng thí thực cô hồn (cúng chúng sinh) ngoài trời | Phóng sinh, tùy nhà | Mâm chúng sinh không cúng xôi, gà (theo nguồn) | Không phóng sinh rùa tai đỏ | https://phatgiao.org.vn/bai-cung-ram-thang-7-am-lich-tai-nha-chuan-nhat-d43214.html; https://vankhan.vn/van-khan-tet-trung-nguyen-ngay-15-thang-7/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ram-thang-bay | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.ram-thang-bay.02 | ram-thang-bay | Cúng rằm tháng Bảy | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Dồn vào rằm tháng Bảy, đôi khi mùng 1 tháng Bảy | Trước cửa nhà, ngoài trời | Gia chủ | Cháo loãng (cháo hoa) [nguồn nói phải có] | Phẩm oản | Khoai lang luộc, ngô luộc, vài khúc mía | Cơm vắt, bỏng, bánh kẹo cắt nhỏ | Tiền trần, quần áo chúng sinh… | Bày lễ vào nong, nia, mẹt hay mâm | Khấn | Hương tàn thì hóa vàng mã, vãi gạo muối ra xa | https://docungtamlinh.com.vn/cung-co-hon-mien-nam-va-mien-bac/; https://vankhan.vn/van-khan-tet-trung-nguyen-ngay-15-thang-7/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ram-thang-bay | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.ram-thang-bay.03 | ram-thang-bay | Cúng rằm tháng Bảy | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Trong tháng Bảy: bất kỳ ngày nào từ mùng 2 tới trước rằm; người buôn bán còn cúng mùng 2 và 16 hằng tháng, sau 12 giờ trưa hoặc chiều tối | Ngoài sân, vỉa hè, hành lang trước nhà hay trước cửa hàng; người khấn quay mặt ra đường | Gia chủ, chủ cửa hàng | Heo quay (mâm tháng Bảy) | Cháo trắng nấu loãng: 12 chén hoặc 1 tô lớn | Nước: 3 ly nhỏ | Nhang, nến: 3 cây nhang, 2 cây nến | Muối hột, gạo [nguồn nói phải có]… | Bày mâm ngoài trời | Thắp nhang rồi mới đọc văn khấn | Hương tàn thì hóa vàng mã, rải gạo muối ra tám hướng | Trẻ em và người quanh đó "giật cô hồn" (lấy đồ trê… | Không cúng trong nhà | Không mang đồ đã cúng vào nhà | Không ngoái đầu lại sau khi rải muối gạo | https://docungtamlinh.com.vn/cung-co-hon-mien-nam-va-mien-bac/; https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-co-hon/; https://phatgiao.org.vn/van-khan-van-cung-co-hon-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ram-thang-bay | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.ram-thang-chap.01 | ram-thang-chap | Cúng rằm tháng Chạp | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày 15 tháng Chạp; các trang ghi có thể cúng từ ngày 14 | Bàn thờ thần linh và bàn thờ gia tiên | Người lớn tuổi nhất, trưởng nam hoặc người có uy tín trong nhà | Lễ chay: hương, hoa, quả, trầu cau, nước sạch, nến hoặc đèn dầu | Lễ mặn: gà trống luộc, xôi hoặc bánh chưng, giò chả, nem rán, món xào, canh, rượu | Bày lễ | Khấn thần linh, Thổ công trước | Khấn gia tiên sau | https://voh.com.vn/thuong-thuc/van-khan-ram-thang-chap-512669.html; https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-ram-thang-chap-204756; https://vtcnews.vn/van-khan-cung… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ram-thang-chap | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.ram-thang-gieng.01 | ram-thang-gieng | Cúng rằm tháng Giêng | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày rằm tháng Giêng; lễ cúng gia tiên thường làm vào giờ Ngọ (11 đến 13 giờ) | Bàn thờ Phật (nếu có) và bàn thờ gia tiên; có nhà lập đàn ngoài sân để làm lễ giải hạn | Mâm lễ chay cúng Phật (cùng hương hoa, đèn nến) | Mâm lễ mặn cúng gia tiên (các món như cỗ ngày Tết: thịt luộc, canh măng, nem, giò, xôi gấc) | Hương, hoa, vàng… | Sắm hai lễ: lễ chay cúng Phật và lễ mặn cúng gia tiên | Thắp hương, khấn thần linh và gia tiên | Có thể làm lễ ở chùa hoặc ở nhà; nhiều người đi chùa cầu an tro… | Một nguồn ghi ngày rằm tháng Giêng tránh sát sinh nên có nhà chỉ cúng chay | https://vankhan.vn/van-khan-le-nguyen-tieu/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-ram-thang-gieng-204758; https://docungtamlinh.com.vn/cung-ram-thang-gieng/; ht… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ram-thang-gieng | bien-tap: viết lại từ 5 trang nguồn ở cột nguon_url | Về bánh trôi: hoatieu.vn ghi trong mâm lễ phải có bánh trôi; docungtamlinh.com.vn và plo.vn ghi nhiều nơi, nhiều người thêm bánh trôi nước | Về cỗ mặn hay chay:… | |||||||
| nt.ram-thang-gieng.02 | ram-thang-gieng | Cúng rằm tháng Giêng | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Mâm cỗ mặn cúng gia tiên theo lối "4 bát 6 đĩa" (nguồn gọi là quy tắc đặc trưng của miền Bắc) | Mâm ngũ quả có nải chuối (bài báo ghi chuối là thức quả luôn có… | https://docungtamlinh.com.vn/cung-ram-thang-gieng/; https://tapchicongthuong.vn/nhung-mon-an-khong-the-thieu-trong-mam-co-cung-ram-thang-gieng-60380.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ram-thang-gieng | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.ram-thang-gieng.03 | ram-thang-gieng | Cúng rằm tháng Giêng | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Mâm ngũ quả: mãng cầu Xiêm, dừa, đu đủ, xoài, sung (bài báo ghi ý "cầu sung túc vừa đủ xài") | https://tapchicongthuong.vn/nhung-mon-an-khong-the-thieu-trong-mam-co-cung-ram-thang-gieng-60380.htm; https://plo.vn/le-vat-cung-ram-thang-gieng-post378787.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ram-thang-gieng | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.ram-thang-tu.01 | ram-thang-tu | Cúng rằm tháng Tư, lễ Phật đản | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Rằm tháng Tư âm lịch; tuần lễ Phật đản từ mùng 8 đến 15 tháng Tư | Tại chùa, hoặc trước bàn thờ Phật và bàn thờ gia tiên ở nhà | Hoa tươi | Trà | Trái cây | Nhang thơm | Mâm cỗ cúng (đơn giản hay cầu kỳ tùy điều kiện từng nhà) [nguồn nói không bắt buộc] | Dự lễ ở chùa; nghi thức tắm Phật (rót nước thơm lên tượng Phật sơ sinh) | Ở nhà: dâng hương hoa, khấn trước bàn thờ Phật, rồi khấn gia tiên | https://vtcnews.vn/van-khan-cung-le-phat-dan-2026-ar1020654.html; https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-le-phat-dan-tai-nha-208480 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ram-thang-tu | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.ramuwan.01 | ramuwan | Lễ tảo mộ và cúng gia tiên dịp Ramưwan của người Chăm Bà Ni | tai-mo | trung | nam-trung-bo | Ninh Thuận | cham | nguon-noi-ro | cham-ba-ni | Ba ngày trước tháng Ramưwan (một nguồn ghi ngày 29, 30 tháng 8 và mùng 1 tháng 9 lịch Hồi giáo): ngày đầu tảo mộ ở nghĩa trang xa làng, các ngày sau ở chỗ gần h… | Các Ghur (nghĩa trang) của dòng họ; mộ đắp cát, đánh dấu bằng hai hòn đá | Cả tộc họ mặc trang phục truyền thống; thầy Char (Po Acar) chủ lễ, các vị phụ tế | Trầu cau têm sẵn [nguồn nói phải có] | Thuốc lá | Nước uống | Nước thánh | Bánh (báo Nhân Dân ghi có bánh) | Trầm hương, hộp đồng đựng trầu cau (chức sắc mang t… | Sáng sớm cả tộc họ ra nghĩa trang, bày đồ cúng, ngồi thành vòng quanh mộ theo từng dòng tộc | Thầy Char cầu kinh; các vị phụ tế vẩy nước thánh lên từng viên đá… | https://nhandan.vn/doc-dao-le-hoi-ramuwan-cua-dong-bao-cham-ninh-thuan-post866336.html; https://baophapluat.vn/cam-dong-tuc-tao-mo-ngay-cuoi-nam-va-tet-ramuwan-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ramuwan | bien-tap: viết lại từ 6 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.ramuwan.02 | ramuwan | Lễ tảo mộ và cúng gia tiên dịp Ramưwan của người Chăm Bà Ni | gia-tien | trung | nam-trung-bo | Ninh Thuận | cham | nguon-noi-ro | cham-ba-ni | Sau lễ tảo mộ; bàn thờ tại nhà chỉ lập hai ngày | Tại nhà | Con cháu sum họp; thầy Char tụng kinh | Mâm mặn: 1 [nguồn nói phải có] | Mâm ngọt: 1 [nguồn nói phải có] | Bánh tét, bánh ít (làm trước Tết) | Bày mâm cúng, mời ông bà tổ tiên về chung vui | Thầy Char tụng kinh và cúng cho từng người trong gia đình, mỗi người khoảng 10 phút | Ăn uống, đón khách tới chú… | https://baophapluat.vn/cam-dong-tuc-tao-mo-ngay-cuoi-nam-va-tet-ramuwan-cua-nguoi-cham-bani-post381193.html; https://nhandan.vn/doc-dao-le-hoi-ramuwan-cua-dong-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ramuwan | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.ruoc-linh-vi.01 | ruoc-linh-vi | Lễ rước linh vị vào chính điện, yết cáo tiên tổ | gia-tien | toan-quoc | dan-gian | Ngay sau khi tế đàm (hết tang) ở bàn thờ tang | Bàn thờ chính thờ gia tiên | Tín chủ hoặc hậu duệ tôn | Linh vị mới chép sẵn, phủ giấy hoặc vải đỏ [nguồn nói phải có] | Đàm tế ở bàn thờ tang | Đốt linh vị cũ cùng băng đen phủ quanh khung ảnh và bài văn tế | Rước linh vị, bát hương, chân dung lên bàn thờ chính, đặt ở hàng dưới |… | https://vankhan.vn/van-khan-trong-le-tang/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ruoc-linh-vi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.ruoc-linh-vi.02 | ruoc-linh-vi | Lễ rước linh vị vào chính điện, yết cáo tiên tổ | gia-tien | toan-quoc | phat-giao | Hết 49 ngày | Ban thờ gia tiên | Mâm cơm | Làm mâm cơm, thỉnh hương linh về để con cháu thờ tại ban thờ gia tiên | Thỉnh ảnh và bát hương thờ vong lên ban thờ gia tiên | Nếu ban thờ gia tiên đã có bát hư… | https://phatgiao.org.vn/sau-49-ngay-co-can-de-ban-vong-va-cung-com-hang-ngay-d79446.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ruoc-linh-vi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.ruoc-linh-vi.03 | ruoc-linh-vi | Lễ rước linh vị vào chính điện, yết cáo tiên tổ | gia-tien | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Sau 49 ngày, hoặc dịp tiểu tường, đại tường, tùy từng nhà | Nhập thần chủ của người mất vào bàn thờ chung với thần chủ tổ tiên | Tới đời cháu thứ năm (khoảng trăm năm sau) làm lễ mai thần chủ, đem thần chủ đi chôn | https://giacngo.vn/su-hon-dung-van-hoa-trong-tin-nguong-tho-cung-to-tien-o-nam-bo-post187.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ruoc-linh-vi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.ruoc-ong-tao.01 | ruoc-ong-tao | Rước ông Táo | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày 30 tháng Chạp (tháng thiếu thì 29), các trang nêu giờ Ngọ hoặc khoảng 23 giờ tới 23 giờ 45 đêm giao thừa | Bàn thờ Táo quân hoặc bàn thờ trong nhà | Gạo, muối: mỗi thứ một đĩa | Cá chép (rán hoặc sống): một con | Xôi gấc, chè kho, giò, thịt luộc, canh mọc, đĩa xào (mâm cỗ mặn; có thể thay bằng cỗ chay) | Hoa… | Lau dọn bàn thờ | Bày lễ | Thắp một hoặc ba nén hương, đọc văn khấn | Hương cháy gần hết thì lễ tạ, hóa vàng mã | https://voh.com.vn/thuong-thuc/ruoc-ong-tao-514690.html; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-khan-ruoc-ong-tao-ve-nha-205779; https://docungtamlinh.com.vn/ruoc-ong-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ruoc-ong-tao | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Ngày rước: voh.com.vn và docungtamlinh ghi 30 tháng Chạp; hoatieu.vn ghi thông thường 30 Tết nhưng người miền Trung và miền Nam rước vào mùng 7 tháng Giêng | ||||||||
| nt.ruoc-ong-tao.02 | ruoc-ong-tao | Rước ông Táo | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Mùng 7 tháng Giêng, cùng ngày khai hạ | Theo tục cũ đặt mâm ngoài trời; nay nhiều nhà cúng chung ở bàn thờ tổ tiên | Rượu, hoa quả, gạo, muối, tiền vàng, trầu cau (trang nguồn gọi là lễ vật bắt buộc) [nguồn nói phải có] | Mâm cỗ mặn: thịt lợn luộc, canh mọc hoặc canh măng, rau… | Nếu cúng ngoài trời thì thắp hương xin phép tổ tiên trước | Thắp nến, thắp hương số lẻ, đọc văn khấn | Lạy ba lạy, cắm hương | Hương cháy hai phần ba thì hóa và… | Trang nguồn dặn không cúng thịt vịt, ngan, chó, cá mè, mực, thịt trâu | https://hoatieu.vn/tai-lieu/le-ruoc-ong-tao-ve-nha-206361 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ruoc-ong-tao | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.ruoc-ong-tao.03 | ruoc-ong-tao | Rước ông Táo | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Mùng 7 tháng Giêng, cùng ngày khai hạ | Theo tục cũ đặt mâm ngoài trời; nay nhiều nhà cúng chung ở bàn thờ tổ tiên | Rượu, hoa quả, gạo, muối, tiền vàng, trầu cau (trang nguồn gọi là lễ vật bắt buộc) [nguồn nói phải có] | Mâm cỗ mặn: thịt lợn luộc, canh mọc hoặc canh măng, rau… | Nếu cúng ngoài trời thì thắp hương xin phép tổ tiên trước | Thắp nến, thắp hương số lẻ, đọc văn khấn | Lạy ba lạy, cắm hương | Hương cháy hai phần ba thì hóa và… | Trang nguồn dặn không cúng thịt vịt, ngan, chó, cá mè, mực, thịt trâu | https://hoatieu.vn/tai-lieu/le-ruoc-ong-tao-ve-nha-206361 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ruoc-ong-tao | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.ruoc-sac-phong.01 | ruoc-sac-phong | Lễ rước sắc, mừng sắc phong | ca-le | nam | nam-bo | Châu Đốc (An Giang); Trảng Bàng (Tây Ninh); Sóc Trăng; Bình Thủy (Cần Thơ) | nguon-noi-ro | dinh-lang | Ngày đầu của lễ Kỳ yên. Đình Châu Phú (Châu Đốc): 7 giờ sáng mùng 10 tháng 5 âm lịch; đình Gia Lộc (Trảng Bàng): 6 giờ sáng 14 tháng 3 | Từ nơi cất giữ sắc thần (thường là nhà riêng của một người có uy tín, hay một đền miếu) về chánh điện của đình | Ban tế lễ, hương chức của đình; Chánh lễ thỉnh sắc | Hương, rượu, trà: nơi giữ sắc: một tuần hương, ba tuần rượu; tại đình: một tuần hương, ba tuần rượu, một tuần trà | Long đình hoặc kiệu để đặt sắc [nguồn nói ph… | Đoàn rước gồm chiêng, trống, cờ, lọng, long đình, nhạc lễ, lân tới nơi giữ sắc thần | Dâng một tuần hương, ba tuần rượu, đọc một bài văn tế ngắn hoặc khấn, rồi… | https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/le-ky-yen.html; https://fptshop.com.vn/tin-tuc/danh-gia/kham-pha-le-hoi-ky-yen-188606; https://sss.ctu.edu.vn/en/images/uploa… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ruoc-sac-phong | bien-tap: viết lại từ 5 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.ruoc-sac-phong.02 | ruoc-sac-phong | Lễ rước sắc, mừng sắc phong | ca-le | trung | bac-trung-bo | Phú Gia; Hương Khê; Hà Tĩnh | nguon-noi-ro | dinh-lang | Mùng 7 tháng Giêng hằng năm | Từ nhà cố đạo chủ cũ, qua đền Cộng Đồng Hội Sở, thành Sơn Phòng, đền Trầm Lâm, về nhà cố đạo chủ mới | Ban lễ nghi là các già làng; cố đạo chủ mới làm lễ khai hạ; trai kiệu là thanh niên chưa vợ, 8 người một kiệu | Ba kiệu: kiệu rước ảnh vua Hàm Nghi, kiệu rước sắc Đức Đại Vương, kiệu rước Đức thánh mẫu và Mã Hồng Công chúa | Các báu vật được rước: 40 đạo sắc phong, bảo ki… | Rằm tháng Chạp chọn cố đạo chủ mới bằng bỏ phiếu và xin quẻ sấp ngửa trước bàn thờ vua | Mùng 7 tháng Giêng làm lễ bàn giao báu vật ở nhà cố đạo chủ cũ | Đoàn r… | https://www.sggp.org.vn/hang-ngan-nguoi-dan-trang-trong-ruoc-bau-vat-vua-ban-dau-nam-post676898.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ruoc-sac-phong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.ruoc-sac-phong.03 | ruoc-sac-phong | Lễ rước sắc, mừng sắc phong | ca-le | trung | nam-trung-bo | đảo Phú Quý | nguon-noi-ro | dinh-lang | Mỗi năm một lần khi làng tới phiên nhận sắc; bài báo không ghi ngày | Nhà vuông của làng tới phiên thờ | Chín làng thuộc ba xã trên đảo thay phiên nhau | Chín làng luân phiên, mỗi làng rước sắc phong của thầy Nại về nhà vuông của làng thờ cúng một năm rồi giao cho làng khác | Việc thờ Công chúa Bàn Tranh cũng the… | https://nongnghiepmoitruong.vn/phu-quy--nhung-giai-thoai-truyen-ky-ly-ky-chuyen-thay-nai-d323292.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ruoc-sac-phong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.sam-hoi.01 | sam-hoi | Lễ sám hối | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Hằng ngày (sáng sớm hoặc tối trước khi ngủ); nhà chùa có khóa lễ hồng danh sám hối riêng | Trước bàn thờ Phật tại nhà hoặc tại chùa | Phật tử tự tụng; khóa lễ có vị chủ lễ | Hương, đèn: 3 cây hương (vị chủ lễ cầm hương ngang trán khi đọc bài cúng hương) | Thắp đèn hương, quỳ đọc bài cúng hương, kỳ nguyện | Đảnh lễ, tán lư hương, tụng chú Đại Bi, kệ khai kinh | Tụng hồng danh, mỗi danh hiệu Phật một lễ | Tụng Bát… | https://chuabavang.com/sam-hoi-sau-can-d4373.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/sam-hoi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | Mức đầy đủ của nghi thức: bản hồng danh sám hối là một khóa lễ dài nhiều phần; bài khấn nguyện hằng ngày chỉ gồm lễ lạy, lời sám hối tự ghi lỗi của mình và hồi… | |||||||
| nt.sen-dolta.01 | sen-dolta | Lễ Sen Đôn Ta của người Khơ-me | ca-le | nam | tay-nam-bo | khmer | nguon-noi-ro | phat-giao-nam-tong | Ba ngày cuối tháng Tám, đầu tháng Chín âm lịch (năm 2024 là 29, 30 tháng Tám và mùng 1 tháng Chín); theo lệ xưa mùa lễ dài nửa tháng | Tại nhà (bàn thờ ông bà) và tại chùa Phật giáo Nam tông của phum sóc | Cả gia đình; sư sãi tụng kinh cầu siêu | Mâm cơm, bánh trái, rượu, trà (món người đã khuất lúc sống ưa thích) | Cơm vắt (Bay ben) và cơm vắt hình nhọn như nón lá (Bay bat-bor) (nguồn ghi là không thể t… | Trước lễ: dọn nhà, trang hoàng bàn thờ tổ tiên; chùa cũng được sửa sang | Ngày thứ nhất (cúng đón): cả nhà thắp hương, đèn, khấn mời linh hồn ông bà và người qu… | https://nhandan.vn/dong-bao-khmer-nam-bo-han-hoan-don-le-sen-don-ta-post834495.html; https://dantocmiennui.baotintuc.vn/doc-dao-le-sen-don-ta-cua-dong-bao-khmer… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/sen-dolta | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Tên và số nghi thức của mùa lễ xưa ghi khác nhau: báo Nhân Dân kể bốn nghi thức là đặt cơm vắt (Banh canh banh), cúng ông bà (Banh Sen Đôn-ta), hội linh (Banh p… | ||||
| nt.sen-dolta.02 | sen-dolta | Lễ Sen Đôn Ta của người Khơ-me | tai-chua-den | nam | tay-nam-bo | Sóc Trăng | khmer | nguon-noi-ro | phat-giao-nam-tong | Mùa lễ Kanh-banh, Ph'chum-banh từ ngày 16 tháng Tám tới mùng 1 tháng Chín âm lịch; đi đặt cơm vắt vào lúc trời còn tối, mỗi đêm | Chánh điện chùa Nam tông Khơ-me (bài tả ở chùa Mahatup, thành phố Sóc Trăng) | Phật tử trong phum sóc; chư tăng tụng kinh, cầu siêu | Cơm nếp vắt thành viên tròn [nguồn nói phải có] | Bánh trái, nhang, đèn cầy | Cờ cá sấu cắm giữa mâm (theo lời một phật tử là để trang trí) | Đầu hôm nấu nếp, vắt cơm, bày mâm hay khay lễ | Mang dĩa, khay cơm vắt lên chánh điện làm lễ Bós-bai-banh (đặt cơm vắt), nghe chư tăng tụng kinh, cầu siêu | Ba… | https://baosoctrang.org.vn/van-hoa-the-thao/201909/le-sene-don-ta-cua-dong-bao-khmer-huong-ve-to-tien-24b23e0/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/sen-dolta | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.sua-nha-sua-bep.01 | sua-nha-sua-bep | Lễ cúng sửa nhà, sửa bếp | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Trước khi sửa chữa lớn (phá tường, nâng nền, cơi nới, sửa mái, sửa bếp, dời bàn thờ); sửa nhỏ thì không cần làm lễ (theo docungtamlinh.com.vn) | Gia chủ, hoặc người cho mượn tuổi khi tuổi gia chủ phạm Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai | Bộ tam sinh: gà luộc nguyên con, trứng gà luộc, thịt lợn luộc | Xôi đỗ, xôi gấc hoặc bánh chưng | Mâm ngũ quả (số quả lẻ, chuộng quả màu đỏ, vàng) | Nước: 1 bát… | Bày lễ trên bàn cao | Thắp nhang, vái bốn phương tám hướng, quay vào mâm lễ đọc văn khấn | Chờ hương tàn, hóa vàng, rải muối gạo | Người đứng lễ tự tay tháo dỡ… | Không ăn trước, nếm thử hay bớt đồ cúng | Không mặc cả khi mua lễ | Khi mượn tuổi, gia chủ lánh mặt cho tới khi lễ xong | https://voh.com.vn/thuong-thuc/van-khan-sua-nha-573165.html; https://docungtamlinh.com.vn/cung-sua-nha/; https://vankhan.vn/van-khan-khi-chuyen-nha-hoac-sua-chu… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/sua-nha-sua-bep | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Nơi đặt mâm lễ: voh.com.vn ghi đặt ở vị trí trung tâm ngôi nhà hoặc sân rộng; docungtamlinh.com.vn ghi đặt ngoài trời, tại khu vực sẽ thi công, không đặt trong… | |||||||
| nt.sua-nha-sua-bep.02 | sua-nha-sua-bep | Lễ cúng sửa nhà, sửa bếp | ta-le | toan-quoc | dan-gian | Sau khi sửa xong công trình | Mâm lễ như lễ cúng trước khi sửa nhà | Bày lễ, thắp hương | Đọc văn khấn cảm tạ thần linh, tổ tiên | https://voh.com.vn/thuong-thuc/van-khan-sua-nha-573165.html; https://docungtamlinh.com.vn/cung-sua-nha/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/sua-nha-sua-bep | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.ta-dat.01 | ta-dat | Lễ tạ đất | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Tháng Chạp, sau rằm và trước Tết; nhiều nhà làm chung với lễ tiễn ông Táo 23 tháng Chạp hoặc lễ tất niên. Có nơi còn cúng đất đầu năm (mùng 1, mùng 2 Tết hoặc đ… | Ngoài trời, ở sân hoặc khoảng đất trống trước nhà; nhà không có sân thì cúng trong nhà. phatgiao.org.vn tả cách làm tại ban thờ trong nhà | Gia chủ | Hương, hoa, đèn nến | Xôi (phatgiao.org.vn: xôi trắng) | Gà luộc | Rượu, nước trắng, trà | Trái cây (ngũ quả) | Bánh tét, bánh chưng | Trầu, cau: phatgiao.org.v… | Lau dọn bàn thờ hoặc chỗ đặt lễ, bày lễ | Thắp hương, vái ba vái | Đọc văn khấn (khấn thần linh trước, gia tiên sau nếu khấn hai bài) | Vái ba vái, chờ hương tà… | https://voh.com.vn/thuong-thuc/le-ta-dat-cuoi-nam-574293.html; https://phatgiao.org.vn/van-khan-cung-ta-dat-cuoi-nam-chuan-nhat-d71482.html; https://docungtamli… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-dat | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.ta-dat.02 | ta-dat | Lễ tạ đất | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Xôi | Gà luộc | Bánh chưng | Rượu | Chè, trái cây theo mùa | https://voh.com.vn/thuong-thuc/le-ta-dat-cuoi-nam-574293.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-dat | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.ta-dat.03 | ta-dat | Lễ tạ đất | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Xôi | Bánh tét | Heo quay hoặc gà luộc | Rượu | https://voh.com.vn/thuong-thuc/le-ta-dat-cuoi-nam-574293.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-dat | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.ta-dat.04 | ta-dat | Lễ tạ đất | ca-le | trung | hue | Huế | nguon-noi-ro | dan-gian | Tháng Hai âm lịch, chọn ngày tốt; nhiều nhà cúng thêm lần nữa vào tháng Tám. Có làng quê quanh phá Tam Giang chỉ cúng tháng Tám, sau vụ gặt | Bày ở sân nhà; đủ lệ thì ba bàn Thượng, Trung, Hạ, có nhà giảm còn hai bàn hoặc soạn chung một bàn | Chủ nhà; cha mẹ cúng ở nhà gốc cho cả các con đã ra riêng | Bàn Thượng: xôi, gà trống luộc nguyên con đủ lòng, huyết | Bàn Trung: gà mái nguyên con, cua, trứng, thịt luộc | Bàn Hạ: cơm, xôi chè, khoai sắn, hạt nổ, xâu cá… | Chọn ngày tốt trong tháng | Bày các bàn lễ | Chủ nhà niệm hương khấn thổ thần đất đai, các chủ nhân tiền trú và cô hồn | Cả nhà, họ hàng, chòm xóm cùng ăn cỗ cú… | https://huengaynay.vn/van-hoa-nghe-thuat/thong-tin-van-hoa/thang-hai-cung-dat--22474.html; https://thanhnien.vn/ve-hue-an-com-thang-tam-cung-dat-1851405223.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-dat | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Tháng cúng: huengaynay.vn ghi người Huế cúng đất tháng Hai, nhiều nhà cúng thêm tháng Tám (tháng Hai cầu năm mới thuận lợi, tháng Tám tạ ơn thổ thần); thanhnien… | ||||
| nt.ta-dat.05 | ta-dat | Lễ tạ đất | ca-le | trung | nam-trung-bo | Quảng Nam; Đà Nẵng | nguon-noi-ro | dan-gian | Dịp tất niên cuối năm âm lịch và sau tiết lập xuân; làm ở nhà riêng, nhà thờ tộc họ, xóm, làng, khối phố | Chủ nhà; ở xóm, làng là người chủ bái | Mâm lễ cúng đất | Vật thực cúng vọng tiên nhân bản địa: các loại khoai, đậu, mắm (theo baodanang.vn) | Bày mâm lễ | Đọc văn cúng thỉnh Thành hoàng bổn xứ, Thổ địa, Thái tuế, Hành khiển, các vị thổ thần, rồi mời các vong linh người tiền trú, bà Chủ Ngung Man Nương… | https://baoquangnam.vn/ta-tho-3041539.html; https://baodanang.vn/nghi-ve-le-cung-dat-3040803.html; https://baophapluat.vn/cung-xom-tat-nien-post128293.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-dat | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.ta-dat.06 | ta-dat | Lễ tạ đất | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Bánh tét | Trái cây ngũ quả | Heo quay | Các món ăn của địa phương | https://voh.com.vn/thuong-thuc/le-ta-dat-cuoi-nam-574293.html; https://docungtamlinh.com.vn/bai-van-khan-cung-dat-dai/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-dat | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.ta-le-cuoi-nam.01 | ta-le-cuoi-nam | Lễ tạ cuối năm ở đền, chùa, đình, phủ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Tháng Chạp, trước Tết Nguyên đán | Đền, phủ, đình, miếu, chùa nơi đã đi lễ, xin lộc hồi đầu năm | Người đã đi lễ đầu năm, tự sắm lễ và tự khấn | Lễ chay: hương, hoa, trà, quả, phẩm oản (dâng ban Phật, Bồ Tát; cũng dâng được ban Thánh Mẫu, khi ấy sắm thêm vàng mã) | Lễ mặn đã nấu chín: gà, giò, chả, xôi (… | Lễ trình trước ở ban thần Thổ địa, thủ đền để cáo việc mình tới làm lễ | Sắp lễ ra mâm, khay của nơi thờ; hai tay dâng lễ, đặt từ ban chính ra ban ngoài cùng |… | Ăn mặc lịch sự, gọn gàng khi vào nơi thờ | Không tự ý chụp ảnh, quay phim; giữ lời nói, thái độ đúng mực (theo VOH) | Đồ lễ ở ban Cô, ban Cậu như gương, lược th… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-ta-le-cuoi-nam-o-den-dinh-chua-206130; https://voh.com.vn/thuong-thuc/le-ta-cuoi-nam-cung-tra-le-567577.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-le-cuoi-nam | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Hoatieu.vn viết với chùa thờ Phật thì không có lệ vay trả, đi lễ cuối năm chỉ là cảm tạ; lễ tạ được coi là việc cần làm ở đình, đền, miếu, phủ. VOH gộp chung ch… | ||||||
| nt.ta-le-cuoi-nam.02 | ta-le-cuoi-nam | Lễ tạ cuối năm ở đền, chùa, đình, phủ | ca-le | bac | đền Bảo Hà (Lào Cai); phủ Tây Hồ (Hà Nội); đền Bắc Lệ (Lạng Sơn); đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh); đền Chúa Thác Bờ (Hòa Bình) | nguon-noi-ro | tho-mau | Những ngày tháng Chạp, giáp Tết | Các đền, phủ thờ Mẫu và các vị trong Tứ phủ ở miền Bắc mà người đi lễ đã tới hồi đầu xuân | Về lại đền, phủ đã kêu cầu đầu xuân để dâng hương, lễ tạ | https://vnexpress.net/cuoi-nam-di-chua-le-ta-2938087.html; https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-ta-le-cuoi-nam-o-den-dinh-chua-206130 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-le-cuoi-nam | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.ta-le-cuoi-nam.03 | ta-le-cuoi-nam | Lễ tạ cuối năm ở đền, chùa, đình, phủ | via-quan-thanh | ca-le | nam | dong-nam-bo | chùa Quan Đế, Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh) | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Mượn lộc vào rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu), trả vào cuối năm | Chùa Quan Đế (hội quán của người Hoa Triều Châu) ở Chợ Lớn | Quýt và bao lì xì đỏ (nhà chùa chuẩn bị để người viếng mượn về đầu năm; cuối năm người mượn mang quýt đến trả) [nguồn nói phải có] | Rằm tháng Giêng người viếng mượn quýt và bao lì xì đỏ của chùa đem về | Cuối năm người mượn mang quýt đến trả, coi như tạ ơn thần thánh | https://thanhtra.com.vn/van-hoa-the-thao-BE2162E3A/vieng-chua-quan-de-o-cho-lon-86A0BFEE.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-le-cuoi-nam | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.ta-mo-cuoi-nam.01 | ta-mo-cuoi-nam | Tạ mộ cuối năm | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Từ 20 tới 30 tháng Chạp, phần lớn sau ngày 23; không cần chọn giờ | Tại mộ phần; sau đó một mâm ở bàn thờ gia tiên tại nhà | Gia chủ cùng con cháu | Hương, đèn hoặc nến [nguồn nói phải có] | Trầu cau: 3 lá trầu, 3 quả cau [nguồn nói phải có] | Trà, rượu, nước trong [nguồn nói phải có] | Tiền vàng mã [nguồn n… | Thắp hương ở nơi thờ chung của nghĩa trang (Thổ Địa, Địa Tạng) xin phép | Nhổ cỏ, quét dọn, sửa sang mộ | Bày lễ, thắp hương, khấn thần linh rồi khấn mời hương… | https://baohatinh.vn/tv/van-khan-le-ta-mo-cuoi-nam-le-chap-2026-bai-cung-thinh-moi-ong-ba-ve-don-tet-binh-ngo-30231.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-mo-cuoi-nam | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.ta-mo-cuoi-nam.02 | ta-mo-cuoi-nam | Tạ mộ cuối năm | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Cuối năm | Mộ mới: đặt lễ phía trước hoặc trên mộ; mộ đã xây: đặt ở phần dành để sắp lễ | Gia chủ | Hương, nến, nước trắng hoặc nước chè [nguồn nói phải có] | Hoa, quả, bánh kẹo (tùy tâm) | Xôi hoặc một bát cơm trắng | Nguyện hương | Lễ tán Phật | Đọc văn khấn, dâng cúng bốn bậc | Tụng chân ngôn | Hồi hướng | Không sát sinh | Không đốt tiền vàng, mã, giấy sớ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-mo-cuoi-nam | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | ||||||||
| nt.ta-mo-than-linh-ngoai-mo.01 | ta-mo-than-linh-ngoai-mo | Khấn thần linh và vong linh ngoài mộ | than-linh | toan-quoc | dan-gian | Mỗi khi ra mộ: tảo mộ Thanh minh, tạ mộ cuối năm, ngày giỗ, khi sửa mộ, bốc mộ | Ngoài nghĩa trang, trước khi khấn tại mộ người thân | Tín chủ cùng gia quyến | Xôi trắng và gà trống thiến luộc nguyên con: 1 mâm | Trầu cau: 3 quả cau, 3 lá trầu | Rượu trắng, chè, thuốc lá | Hoa hồng đỏ, mâm trái cây: 10 bông hoa, 1 mâm… | Khấn thần linh, thổ địa cai quản nơi mộ trước | Rồi mới khấn vong linh tại mộ người thân | Đợi hết hai phần ba tuần hương thì lễ tạ, hóa vàng, xin lộc | Về nhà… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-khan-than-linh-ngoai-mo-206893; https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-vong-linh-ngoai-troi-212898; https://vankhan.vn/van-khan-tr… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ta-mo-than-linh-ngoai-mo | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.tam-toa-thanh-mau.01 | tam-toa-thanh-mau | Lễ Tam tòa Thánh Mẫu, ban Mẫu | ca-le | toan-quoc | tho-mau | Ngày rằm, mồng một, lễ Tết, tuần tiết, hoặc khi có việc cần cầu | Ban Mẫu (Tam tòa Thánh Mẫu) trong điện, phủ, đền, hoặc điện Mẫu trong chùa | Lễ chay: hương, hoa, trà, quả, phẩm oản (dâng ban Thánh Mẫu) | Hàng mã: tiền, vàng, nón, hia (vankhan.vn viết có thể sắm thêm khi dâng ban Mẫu) [nguồn nói không… | Đặt lễ, thắp hương, khấn ở ban Mẫu theo thứ tự các ban của đền phủ | Chờ hết một tuần nhang, có thể thắp thêm một tuần nữa | Vái ba vái trước mỗi ban, hạ sớ đem… | Ăn mặc chỉnh tề, lời nói cử chỉ giữ nghiêm trang nơi đền phủ (hoatieu.vn) | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-mau-o-chua-141656; https://vankhan.vn/van-khan-tai-dinh-den-mieu/; https://vankhan.vn/nhung-nghi-le-chinh-tai-den-mieu-phu/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tam-toa-thanh-mau | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Về lễ mặn và lễ đồ sống: vankhan.vn viết đền phủ có thể dâng lễ mặn ở ban Công đồng, lễ đồ sống ở ban Ngũ Hổ, cỗ mặn sơn trang (cua, ốc, lươn); trang Văn khấn M… | |||||||
| nt.tan-gia.01 | tan-gia | Lễ tân gia | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Sau lễ nhập trạch, khi đã dọn về nhà mới | Bàn thờ trong nhà mới | Gia chủ | Hương, hoa | Vàng mã | Trầu, rượu | Mâm cỗ mặn (cúng Táo quân, Thổ thần, gia tiên) | Dâng lễ, khấn yết cáo Táo quân, Thổ thần | Khấn cáo gia tiên | Mời họ hàng, bạn bè, hàng xóm dự bữa mừng nhà mới; khách mang đại tự, câu đối, trầu cau, quà mừng… | https://vankhan.vn/van-khan-le-tan-gia/; https://tuvi.vn/van-khan-tao-quan-tho-than-le-tan-gia-an-mung-nha-moi-a1162; https://tuvi.vn/van-khan-gia-tien-le-tan-g… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tan-gia | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.tang-le-chung.01 | tang-le-chung | Tang lễ (các lễ chung, báo tang, nhập quan) | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Từ lúc người thân tắt hơi tới lễ trừ phục sau giỗ hết | Tại nhà (linh sàng, linh tọa), trên đường đưa tang và tại huyệt | Con trai trưởng làm chủ tang; cha mất trước thì cháu đích tôn đứng thay | Gạo và ba đồng tiền để ngậm hàm (nhà giàu dùng ba miếng vàng sống, chín hạt châu) | Vải liệm (đại liệm, tiểu liệm) [nguồn nói phải có] | Hồn bạch bằng lụa (đặt… | Lúc mới mất: lau mình bằng nước trầm hương, thay áo, ngậm hàm, hú vía | Khâm liệm, nhập quan | Thành phục (phát tang), lập linh sàng, linh tọa | Cúng cơm sớm ch… | Khi linh cữu còn trong nhà, khách và con cháu chỉ lạy hai lạy; hạ huyệt rồi mới lạy bốn lạy | Chữ cuối của lòng minh tinh không rơi vào chữ quỉ, chữ khốc | https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9; https://vi.wikisource.org/wiki/Gia_l%E1%BB%85_gi%E1%BA%A3n_y%E1%BA%BFu/L%E1%BB%85_tang; h… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tang-le-chung | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Sách Việt Nam phong tục (1915) tả tục có phường bát âm, kèn trống, cỗ bàn đãi khách, đồ mã; sách Gia lễ giản yếu (1932) khuyên bỏ kèn trống, phường tuồng, mâm b… | ||||||
| nt.tang-le-chung.02 | tang-le-chung | Tang lễ (các lễ chung, báo tang, nhập quan) | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Từ lúc mất tới khi an linh; ít nhất 4 giờ, tốt hơn là 24 giờ sau khi tắt thở mới nhập liệm | Vị gia trì sư (chủ sám) cùng tang quyến | Chén nước trong và cây đèn sáp đặt ở góc quan tài lúc trị quan | Áo Quan Âm (mền Quang Minh) cho thi hài | Bàn thờ linh: linh ảnh, bài vị, bát nhang [nguồn nói… | Trị quan, nhập liệm | Phục hồn: lập bàn thờ linh, thỉnh vong linh an vị | Khai kinh, tiến linh | Phát tang | Triêu điện, tịch điện; hằng ngày sáng cúng trà, trư… | https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-d12368.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tang-le-chung | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.tang-le-chung.03 | tang-le-chung | Tang lễ (các lễ chung, báo tang, nhập quan) | ca-le | trung | hue | Huế | nguon-noi-ro | dan-gian | Theo ngày giờ được coi; quy định của thành phố từ tháng 7 năm 2026: không quá 72 giờ từ khi mất tới khi đưa tang | Phần nhiều tổ chức tại nhà | Tang quyến, có đội âm công lo việc đưa đám | Trị quan | Khâm liệm | Thành phục | Coi ngày giờ khâm liệm, hạ huyệt ("coi ngày đưa ông, mệ đi") | Đưa tang | Quy định mới của thành phố: không rải tiền thật, vàng mã, tiền âm phủ trên đường đưa tang; không mở âm thanh quá lớn | https://nhandan.vn/huong-toi-van-minh-trong-le-tang-o-hue-post977337.html; https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-d12368.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tang-le-chung | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.tang-le-chung.04 | tang-le-chung | Tang lễ (các lễ chung, báo tang, nhập quan) | ca-le | nam | nam-bo | Thành phố Hồ Chí Minh; Đồng Nai; Sóc Trăng; Trà Vinh; Bạc Liêu; An Giang | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Tại nhà; ở đô thị có thể quàn tại nhà tang lễ hay cơ sở tôn giáo | Con cháu; trước đây việc báo tang có hội quán, bang hội giúp | Thọ y (y phục may sẵn dùng khi qua đời) (số lớp áo, màu sắc khác nhau giữa người Phúc Kiến, Triều Châu, Quảng Đông) | Bàn vong: di ảnh, lư hương, đèn, hoa, lễ v… | Con cháu quây quần bên người sắp mất | Vệ sinh thân thể, thay y phục (mộc dục) | Đặt thi hài, dựng bàn vong | Khâm liệm, nhập quan | Báo tang; cáo phó có khi vi… | Đặt thi hài tránh che khuất bàn thờ tổ tiên | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tang-le-chung | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | |||||
| nt.tang-le-chung.05 | tang-le-chung | Tang lễ (các lễ chung, báo tang, nhập quan) | ca-le | nam | nam-bo | Gia Định; Sài Gòn | nguon-noi-ro | dan-gian | Từ sau an táng tới giỗ mãn khó (đại tường) | Sơ ngu ngay khi an táng trở về, hôm sau tái ngu | Ngày thứ ba làm lễ mở cửa mả rồi mới làm tam ngu | Hằng ngày cúng cơm hai hoặc ba bữa (lễ hiến thực); ngày sóc… | https://giacngo.vn/su-hon-dung-van-hoa-trong-tin-nguong-tho-cung-to-tien-o-nam-bo-post187.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tang-le-chung | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.tang-le-chung.06 | tang-le-chung | Tang lễ (các lễ chung, báo tang, nhập quan) | ca-le | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Từ lúc người thân hấp hối tới lễ an sàng sau khi chôn; giờ khâm liệm và ngày chôn do nhà sư coi | Quan tài đặt giữa nhà (người chết vì tai nạn thì đặt bên chái); trước đầu quan tài là bàn cúng điện có di ảnh, bình hoa và đĩa trái cây đặt theo lối đông bình t… | Nhà sư chủ lễ tụng kinh và đọc văn tế; con cháu chịu tang; ban đạo tì khiêng quan tài, thường do hội hồi hương giúp không lấy công; dàn nhạc lễ | Nải chuối xanh dằn trên bụng người mất trước khi liệm | Vàng miếng bỏ vào miệng người mất trước khi nhập quan: 2 phân | Vải liệm: đại liệm một mảnh dọc năm mảnh… | Tụng kinh cầu an lúc hấp hối; khi tắt thở thì báo tin, lên chùa nhờ sư coi giờ liệm và ngày chôn | Lễ nhập quan (khâm liệm) | Lễ phát tang (thành phục), sư đọc… | Lúc hạ huyệt người tuổi kỵ tránh đi chỗ khác | Chữ cuối trên lá triệu đếm theo bốn tiếng quỷ, khốc, linh, thính: nam phải rơi vào linh, nữ vào thính, không để r… | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/4220/4011 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tang-le-chung | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.tat-nien.01 | tat-nien | Cúng tất niên | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Trưa hoặc chiều 30 tháng Chạp (tháng thiếu thì 29); nhà làm tiệc lớn có thể cúng từ 28, 29 | Mâm cỗ đặt ở bàn con dưới bàn thờ gia tiên; hoa, ngũ quả, vàng mã trên bàn thờ; có nhà bày thêm mâm nhỏ ngoài sân hoặc hiên | Gia chủ, thường là người lớn tuổi nhất | Hương, đèn nến, hoa tươi, mâm ngũ quả [nguồn nói phải có] | Trầu cau, rượu, trà, nước, gạo muối, vàng mã | Mâm cỗ mặn theo món Tết của từng miền | Mâm ngoài trờ… | Dọn bàn thờ, nhà cửa từ trước | Bày mâm cỗ và lễ vật | Thắp hương, đọc văn khấn | Hương cháy khoảng hai phần ba thì lễ tạ, hóa vàng | Cả nhà ăn bữa cơm tất niên… | https://baohatinh.vn/tv/van-khan-gia-tien-ngay-30-tet-binh-ngo-2026-30345.html; https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/tat-nien-la-gi-nghia-cau-menu-an-tat-nien-the… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tat-nien | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Miền Bắc có cúng tất niên hay không: Báo Pháp luật Việt Nam dẫn lời ông Lộc rằng miền Bắc thường không cúng tất niên, đêm giao thừa mới cúng và đón ông bà luôn,… | |||||||
| nt.tat-nien.02 | tat-nien | Cúng tất niên | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Gà luộc, bánh chưng, giò chả, nem rán, xôi gấc | Canh măng hoặc canh bóng, chân giò hầm măng, miến, mọc | https://baohatinh.vn/tv/van-khan-gia-tien-ngay-30-tet-binh-ngo-2026-30345.html; https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/tat-nien-la-gi-nghia-cau-menu-an-tat-nien-the… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tat-nien | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.tat-nien.03 | tat-nien | Cúng tất niên | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Bánh tét (chuộng hơn bánh chưng) | Gà xé bóp rau răm thay cho gà luộc nguyên con | Giò lụa Huế, chả bò, thịt heo ngâm nước mắm, ram cuốn | Miến xào, canh măng k… | https://docungtamlinh.com.vn/mam-cung-tat-nien-mien-trung/; https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/tat-nien-la-gi-nghia-cau-menu-an-tat-nien-theo-ba-mien.html; http… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tat-nien | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.tat-nien.04 | tat-nien | Cúng tất niên | ca-le | trung | Hội An | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày 30 tháng Chạp, gọi là lễ cúng rước ông bà | Bàn thờ gia tiên; con cháu ở riêng về nhà cha mẹ hay nhà từ đường dự lễ | Ly nước trong, thường là nước mưa (để ông bà súc miệng) | Giấy vàng bạc: nhiều thếp (để ông bà tiêu Tết) | Đồ giấy: khăn xếp, áo dài đen, quần trắng, guốc mộc,… | Cúng rước ông bà ngày 30 | Lúc giao thừa cúng ngoài sân hoặc hiên, lễ chỉ có hoa quả bánh mứt, không rượu thịt | Cúng xong vãi gạo, muối ra bốn phương | https://vnexpress.net/tet-cua-nguoi-hoi-an-1995706.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tat-nien | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.tat-nien.05 | tat-nien | Cúng tất niên | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Sáng 30 tháng Chạp, khoảng 9, 10 giờ, trưa ăn (theo Báo Pháp luật Việt Nam); Báo Thanh tra gọi ngày này là lễ rước ông bà | Bàn thờ ông bà; nhiều nhà bày thêm một mâm ngoài sân | Cơm trắng (cúng ông bà xong con cháu mới ăn) [nguồn nói phải có] | Thịt kho tàu (thịt kho hột vịt), canh khổ qua nhồi thịt | Bánh tét, bánh phồng, mứt, củ kiệu,… | Cúng mâm cơm thỉnh ông bà về với con cháu | Mâm ngoài sân cúng người không ai thờ cúng, chiến sĩ, đồng bào tử vong | Buổi chiều quét nhà lần cuối | https://baophapluat.vn/cung-tat-nien-moi-ong-ba-ve-an-tet-ngay-giao-thua-can-chuan-bi-nhung-gi-post298550.html; https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/tat-nien-la-g… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tat-nien | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.tat-nien.06 | tat-nien | Cúng tất niên | gia-tien | toan-quoc | dan-gian | Chiều 30 tháng Chạp (29 nếu tháng thiếu), trước lễ cúng giao thừa | Bàn thờ gia tiên: hoa tươi, mâm ngũ quả, ít vàng mã (có thể cả bánh chưng, xôi, chè) trên bàn thờ chính; mâm cỗ đặt ở bàn con phía dưới | Người đàn ông lớn tuổi nhất trong nhà thắp hương, đọc văn khấn, rồi các thành viên khác làm lễ vái | Mâm cỗ xếp theo số bát đĩa: bốn bát bốn đĩa; cỗ lớn sáu bát sáu đĩa hoặc tám bát tám đĩa (bài báo nói là lối những năm trước đây, kể bát măng, bóng, mực, nấm th… | Ngày 30 chuẩn bị hai mâm: một mâm cúng tất niên rồi ăn tối, một mâm cho lễ giao thừa | Bày lễ, thắp hương, đọc văn khấn mời thần linh, gia tiên về ăn Tết | Cả n… | Không cắm cành vàng lá ngọc bằng hàng mã lên bàn thờ | https://baohatinh.vn/mam-com-cung-tat-nien-post281925.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tat-nien | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | Cách đặt gà cúng: bài báo cho rằng để đầu gà quay vào phía bát hương là đúng, và ghi nhiều người lại để gà quay đầu ra ngoài cho đẹp mắt | ||||||
| nt.te-lang-xa-hue.01 | te-lang-xa-hue | Tế lễ của làng xã Thừa Thiên Huế | ca-le | trung | hue | Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | Tại đình: Xuân tự (Kỳ an) mùa xuân, Thu thường (Thu báo) tháng Bảy âm lịch, Đông chí; tại miếu Thành Hoàng, miếu Khai canh: lễ húy nhật (kỵ). Chính tế vào sáng… | Đình làng; miếu Thành Hoàng, miếu Khai canh | Hội đồng bô lão phân công: tướng lễ (viết và đọc chúc văn), chánh bái, hai phó bái (bồi tế), dẫn lễ, thông tán (xướng), chấp sự, nhạc sinh. Xưa chỉ nam giới dự… | Hương, đèn, trầm, trà, bông ba, quả phẩm | Con sinh: dê, lợn hoặc bò; lễ lớn dùng tam sinh (không dùng trâu; không cần nguyên con, lấy đầu, đuôi, nọng, mông, cò… | Nghinh thần (sáng hôm trước): rước thần vị từ các miếu lẻ về đình, người chủ lễ đọc chúc văn | Túc yết (xế chiều hôm trước): đại diện làng đọc văn khấn chư thần… | Rượu dâng chỉ rót lưng chén, không rót đầy | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33132/31708; https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33133/31709; https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/do… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/te-lang-xa-hue | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.te-lang-xa-hue.02 | te-lang-xa-hue | Tế lễ của làng xã Thừa Thiên Huế | ca-le | trung | hue | làng Vinh Hòa; Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | Đêm trừ tịch (giao thừa), cùng lúc dựng cây nêu; mồng 7 tháng Giêng làng làm một lễ nhỏ hạ nêu | Đình làng | Chỉ quan viên, chức sắc của làng | Đọc Tống cựu văn tạ ơn và tiễn các vị thần coi năm cũ (Hành khiển, Hành binh, Phán quan cùng bộ thuộc) | Đọc Nghinh tân văn đón các vị thần coi năm mới | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33133/31709 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/te-lang-xa-hue | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.te-lang-xa-hue.03 | te-lang-xa-hue | Tế lễ của làng xã Thừa Thiên Huế | ca-le | trung | hue | làng Thủ Lễ; Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | Tế Xã thần ngày Mậu tháng Hai; tế Na (xua quỷ dịch) mồng 3 tháng Ba; Xuân tế và Thu tế có cùng một bài văn cung nghinh | Tế Xã thần bày bốn tòa cao thấp khác nhau ở giữa và hai tòa hai bên (Ngũ Thổ, Ngũ Cốc), chung một hương án; tế Na làm trên đường đi, bày một hàng bốn tòa | Tế Xã thần: ba viên dự tế, hai viên giữ chuông trống, hai xướng, một đọc chúc, hai dẫn, hai rót rượu, đều mặc lễ phục | Hương án đủ lư, hộp, đèn | Rượu | Tế Na: roi lau cho trành đồng cầm, một hình bạch hổ vẽ | Tế Xã thần: hợp tế Thần Nông, Hậu Tắc, Câu Long, Thành Hoàng, Ngũ Thổ, Ngũ Cốc, các đời Điền Tuấn trong một lễ cho giản tiện, đọc chúc văn | Tế Na: chọn chừng m… | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33159/31710; https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33133/31709 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/te-lang-xa-hue | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.te-lang-xa-hue.04 | te-lang-xa-hue | Tế lễ của làng xã Thừa Thiên Huế | ca-le | trung | hue | làng Bác Vọng Đông; Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | Hai lần mỗi năm: ngày 11 và 12 tháng Giêng (lễ Minh niên) và ngày 18 tháng Năm âm lịch (lễ húy nhật, giỗ Bà Tơ) | Miếu Bà Tơ bên sông Bồ | Dân làng Bác Vọng Đông | Lễ Minh niên: bò, lợn, vịt: mỗi thứ một con | Lễ húy nhật: bò, lợn, xôi, rượu | Tế tại miếu, đọc văn tế chữ Hán | Ngày giỗ có đua ghe trên sông Bồ đoạn trước miếu | Làng cũng làm lễ cầu ngư tại miếu | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33159/31710 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/te-lang-xa-hue | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.te-lang-xa-hue.05 | te-lang-xa-hue | Tế lễ của làng xã Thừa Thiên Huế | ca-le | trung | hue | làng Mỹ Lợi; Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | Tế hữu công (các vị khai canh, khai khẩn, hậu khẩn) ngày rằm tháng Giêng; lễ Thanh minh tế chung hai mộ vô chủ họ Bùi và các tiền quan tiền chức; Đông chí tế cá… | Đình làng (vốn là miếu khai canh) | Đọc văn tế chữ Hán cáo các vị khai canh (tám vị), hậu khai khẩn (mười lăm vị), hậu khẩn (chín vị) và thủy tổ các họ | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33159/31710 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/te-lang-xa-hue | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.te-ngu.01 | te-ngu | Lễ Tế ngu (ba ngày), mở cửa mả | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Trong ba ngày sau khi an táng: sơ ngu, tái ngu, tam ngu | Bàn thờ tang tại nhà; chiều ra viếng mộ | Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn | Lưng cơm chén nước, ba tuần rượu (theo lời văn tế) | Cơi trầu đem ra mộ mỗi buổi chiều (viếng mộ) | An táng xong trở về nhà thì tế, gọi là ngu tế (ngu nghĩa là yên) | Ba ngày ba lần: sơ ngu, tái ngu, tam ngu | Mỗi chiều con cái đem cơi trầu ra mả khóc, gọi là… | https://vankhan.vn/van-khan-trong-le-tang/; https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9; https://vi.wikisource.org/wiki/Gia_l%E1%BB%85… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/te-ngu | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Tính ngày: trang vankhan.vn viết lễ làm ba ngày sau khi mất hoặc ba ngày sau khi chôn cất xong; Việt Nam phong tục tả ba lần tế trong ba ngày liền sau an táng;… | |||||||
| nt.te-ngu.02 | te-ngu | Lễ Tế ngu (ba ngày), mở cửa mả | tai-mo | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày thứ ba sau khi chôn (lễ mở cửa mả, còn gọi khai mộ, tam chiêu); xong mới làm lễ tam ngu | Tại mộ: một mâm cúng vong dưới chân mộ, một mâm cúng đất đai gần đó | Tang quyến, thường mời thầy cúng tụng kinh | Thang nhỏ bằng tre, trúc hoặc bẹ chuối: 7 nấc cho người mất là nam, 9 nấc cho nữ [nguồn nói phải có] | Gà con dắt bằng dây: 1 con (người mất còn trẻ, chưa lập g… | Cắm ba ống trúc dưới chân mộ, dựa thang vào; cắm năm thẻ bài vị ở bốn góc và giữa mộ | Bày hai mâm cúng: cúng vong trước mộ, cúng thần ở chỗ sạch gần đó | Thắp… | https://phatgiao.org.vn/tuc-mo-cua-ma-o-nam-bo-d24275.html; https://datamnguyen.vn/mo-cua-ma-la-gi/; https://tanglemartino.com/le-mo-cua-ma-la-gi-le-mo-cua-ma-d… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/te-ngu | bien-tap: viết lại từ 6 trang nguồn ở cột nguon_url | Nhà chùa có lễ này không: bài Tục mở cửa mả ở Nam Bộ trên phatgiao.org.vn viết theo đạo Phật không có lễ mở cửa mả, chỉ có lễ an vị mộ (ba ngày sau ra thăm, đắp… | |||||
| nt.te-ngu.03 | te-ngu | Lễ Tế ngu (ba ngày), mở cửa mả | ca-le | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | dan-gian | Sau khi chôn cất trở về nhà (lễ an sàng, tức sơ ngu, còn gọi quải chân dung); ngày thứ hai tái ngu, ngày thứ ba tam ngu | Bàn thờ vong, treo hai tấm màn vải thưa phủ tới đất trước bàn thờ | Tang chủ; nhà sư làm lễ và đọc Sơ ngu văn | Ảnh người mất treo lên bàn thờ | Cơm cúng vong | Rước vong về nhà, đặt khay lên bàn thờ vong | Treo ảnh, treo màn trước bàn thờ | Sư làm lễ, đọc Sơ ngu văn | Tang chủ dọn tiệc an sàng đãi người đưa tang | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/4220/4011 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/te-ngu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.te-ngu.04 | te-ngu | Lễ Tế ngu (ba ngày), mở cửa mả | tai-mo | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | phat-giao | Ngày thứ ba sau khi chôn (lễ khai mộ, tức mở cửa mả) | Trước đầu ngôi mộ mới | Nhà sư chủ tế đọc bằng âm Hán Việt, đi đầu; thân nhân cầm cây mía lau có cột gà con đi theo | Năm thứ đậu (có nơi dùng cả mè) [nguồn nói phải có] | Cây thang bằng bẹ chuối hay cây sậy (nam 7 nấc, nữ 9 nấc) [nguồn nói phải có] | Ba ống đựng gạo, muối và n… | Bày lễ trước đầu mộ, tang chủ đốt nhang lạy ba lạy rồi quỳ | Sư thỉnh Thổ địa, thần giữ mộ năm phương và các sứ giả tiếp dẫn vong | Sư rải năm thứ đậu, đọc chú… | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/4220/4011 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/te-ngu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | Bài viết kể hai cách giải thích tục này (thang để vong ra khỏi huyệt, mía lau chín đốt ứng chín chữ cù lao, gà con ví con côi; hoặc theo sự tích Quách Phác) và… | |||||
| nt.than-tai-tho-dia.01 | than-tai-tho-dia | Cúng Thần Tài, Thổ Địa thường ngày | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mỗi sáng trước khi làm việc, buôn bán; mồng Một (lễ Sóc) và chiều tối ngày Rằm (lễ Vọng) | Khám thờ đặt thấp, sát mặt đất, ở một góc nhà gần cửa ra vào | Hằng ngày: hương, chén nước sạch (có thể thêm hoa, trái cây, bánh kẹo) | Sóc vọng, lễ chay: hương, hoa, trầu cau, quả, tiền vàng | Sóc vọng, lễ mặn: rượu, gà lu… | Tượng Thần Tài đặt bên trái, tượng Thổ Địa bên phải, bài vị sát vách chính giữa, bát hương trước bài vị | Lọ hoa bên phải, đĩa quả bên trái (từ ngoài nhìn vào)… | Không xê dịch bát hương khi lau dọn | Không dùng hoa quả giả, hoa héo | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-than-tai-tho-dia-hang-thang-203363; https://docungtamlinh.com.vn/cach-sap-xep-ban-tho-than-tai-tho-dia/; https://cafef.vn/t… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/than-tai-tho-dia | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.thanh-hoang-lang.01 | thanh-hoang-lang | Lễ Thành hoàng làng tại đình, miếu | den-mieu-phu | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày lễ, Tết, tuần tiết, sóc, vọng và ngày hội làng; có nơi mở hội vào mùa xuân, mùa thu hay ngày sinh, ngày hóa của thần | Các ban trong đình, đền, miếu, phủ | Lễ chay: hương, hoa, trà, quả, phẩm oản (dâng ban Phật, Bồ Tát (nếu có) và ban Thánh Mẫu) | Lễ mặn: gà, lợn, giò, chả nấu chín (đặt ở ban Công đồng (Ngũ vị quan… | Lễ trình: lễ thần Thổ địa, thủ đền trước để xin phép vào lễ | Sửa lại lễ vật, bày ra mâm khay, dâng bằng hai tay lên các ban từ ban chính trở ra | Đặt xong lễ ở… | https://vankhan.vn/van-khan-tai-dinh-den-mieu/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-thanh-hoang-lang-206128; https://vankhan.vn/nhung-nghi-le-chinh-tai-den-mie… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-hoang-lang | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Về thứ tự lễ: hoatieu.vn và vankhan.vn (trang nghi lễ) viết có nơi lễ trình ban Thổ địa, thủ đền trước rồi mới vào ban chính; trang nghi lễ của vankhan.vn viết… | |||||||
| nt.thanh-hoang-lang.02 | thanh-hoang-lang | Lễ Thành hoàng làng tại đình, miếu | ca-le | nam | nam-bo | nguon-noi-ro | dinh-lang | Lễ Kỳ yên (cầu an), lễ tế Thành hoàng lớn nhất trong năm của đình Nam Bộ, thường kéo dài ba ngày | Đình thần của làng | Ban tế: chủ tế (chánh tế), bồi tế, đông xướng, tây xướng, nội tán, chấp sự, người đánh chiêng trống; có nhạc lễ, đào thài | Heo (lễ Thỉnh sanh) (xưa dùng heo sống dâng trước bàn Hội đồng ngoại; nay nhiều nơi dùng heo đã mổ sẵn) | Tam sinh: bò, dê, heo (phẩm vật của diên tế theo hoati… | Lễ rước Tổ hát bội (nơi có hát bội) | Lễ Thỉnh sắc: rước sắc thần về đình, có tuần hương, tuần rượu, đọc văn tế | Nghinh thần, tụng kinh cầu an (một số đình) |… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-cung-van-te-le-ky-yen-206802; https://fptshop.com.vn/tin-tuc/danh-gia/kham-pha-le-hoi-ky-yen-188606; https://www.sggp.org.vn/ruo… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-hoang-lang | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Về thời điểm: hoatieu.vn viết Kỳ yên chỉ diễn ra vào mùa xuân, nhiều nơi làm rằm tháng Hai hoặc rằm tháng Ba (Sài Gòn Giải Phóng cũng viết rằm tháng Hai hoặc th… | |||||
| nt.thanh-minh.01 | thanh-minh | Cúng tiết Thanh minh, tảo mộ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Trong tiết Thanh minh, bắt đầu khoảng 4 hoặc 5 tháng 4 dương lịch, kéo dài chừng 15 ngày | Ngoài nghĩa trang: lễ đặt ở chỗ thờ chung (miếu thần linh), rồi thắp hương từng mộ. Ở nhà: bàn thờ gia tiên | Hương, đèn | Trầu cau | Tiền vàng | Rượu, thịt (chân giò, gà luộc hoặc một khoanh giò nạc) | Hoa quả | Xôi, chè, gà luộc (theo một trang thương mại) | Phát cỏ, đắp thêm đất, sửa sang phần mộ | Đặt lễ ở chỗ thờ chung, thắp đèn nhang, vái ba vái rồi khấn thần linh nơi nghĩa trang | Trong lúc đợi tuần nhang, thắp… | https://vankhan.vn/van-khan-tet-thanh-minh/; https://vankhan.vn/tiet-thanh-minh-van-khan-tiet-thanh-minh/; https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-thanh-minh/; ht… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-minh | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.thanh-minh.02 | thanh-minh | Cúng tiết Thanh minh, tảo mộ | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Ngoài mộ, và tại nơi cúng lễ, tu tập trong nhà; nhà chùa dặn không bày lễ dưới nền nhà, dưới đất | Hương, hoa, quả (ngoài mộ; loại quả và số lượng tùy ý) | Nước trắng (ngoài mộ) | Xôi hoặc bát cơm trắng, bánh kẹo (ngoài mộ) | Lễ cúng Phật: hương, hoa, trà, qu… | Chọn đọc văn khấn (không tụng kinh) hoặc làm nghi thức có tụng kinh | Cúng tại mộ và cúng tại nhà là hai bài riêng | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-minh | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | |||||||||||
| nt.thanh-minh.03 | thanh-minh | Cúng tiết Thanh minh, tảo mộ | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Xôi gấc | Thịt vịt | https://thanhnien.vn/tiet-thanh-minh-vi-sao-nguoi-viet-chi-tao-mo-khong-du-xuan-nhu-trung-quoc-185260402142355099.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-minh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.thanh-minh.04 | thanh-minh | Cúng tiết Thanh minh, tảo mộ | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Nhiều nơi tảo mộ trước Tết (lệ 25 tháng Chạp); dịp Thanh minh quét dọn, tu sửa mộ phần nếu cần | Tảo mộ chính vào dịp giáp Tết | Tiết Thanh minh là lúc thuận tiện để quét dọn, sửa lại mộ | https://thanhnien.vn/tiet-thanh-minh-vi-sao-nguoi-viet-chi-tao-mo-khong-du-xuan-nhu-trung-quoc-185260402142355099.htm; https://www.sggp.org.vn/tao-mo-ngay-giap-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-minh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.thanh-minh.05 | thanh-minh | Cúng tiết Thanh minh, tảo mộ | ca-le | nam | nam-bo | Cần Thơ; Sóc Trăng; Bạc Liêu; Sài Gòn | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Tiết Thanh minh; nhiều nhà đi tảo mộ trước một hai tuần cho đỡ đông. Đại diện một hội quán nói đây là dịp tảo mộ duy nhất trong năm của người Hoa | Tại mộ hoặc nghĩa từ (nơi chôn cất chung của cộng đồng), và bàn cúng đặt giữa nhà | Tam sên (heo, trứng, tôm) hoặc bộ tam sinh (heo, gà, khô mực) (báo Cần Thơ ghi heo thì không thể thiếu) | Heo quay, vịt quay, gà | Bánh bò, bánh bao, bánh pía,… | Sau tháng Giêng lo đắp mộ, sơn lại bia | Hôm trước chuẩn bị lễ vật; sáng sớm mang lễ ra mộ | Dán giấy ngũ sắc lên mộ, bày lễ | Người lớn tuổi tế trước, con cháu… | https://thanhnien.vn/tiet-thanh-minh-vi-sao-nguoi-viet-chi-tao-mo-khong-du-xuan-nhu-trung-quoc-185260402142355099.htm; https://baocantho.com.vn/tet-thanh-minh-m… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-minh | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.thanh-phan.01 | thanh-phan | Lễ Thành phần | tai-mo | toan-quoc | dan-gian | Khi đắp xong mộ | Trước mộ mới | Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn | Rượu ba chén, một tuần hương (theo hai câu cuối của bài khấn) | Hoa, nước, di ảnh hoặc bài vị | Lấp đất, đắp mộ | Bày lễ trước mộ, dâng hương, đọc văn khấn | Nghỉ một lát rồi đọc hai câu xin rước linh về (theo vankhan.vn) | Ở nhà quê các vãi cầm hương tụng… | Từ lúc hạ huyệt xong mới lạy bốn lạy | https://vankhan.vn/van-khan-trong-le-tang/; https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-phan | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.thanh-phan.02 | thanh-phan | Lễ Thành phần | tai-mo | toan-quoc | phat-giao | Sau khi an táng xong | Tại mộ | Nhiễu mộ: đi quanh mộ, bái biệt hương linh | Tạ chư Tăng và khách đưa đám | https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-d12368.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-phan | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.thanh-phuc.01 | thanh-phuc | Lễ Thành phục | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Sau khi nhập quan vài ba hôm, khi đồ tang đã sắm đủ (theo Việt Nam phong tục); nay thường ngay sau khâm liệm, trước khi đón khách viếng | Trước bàn thờ tang, quanh linh cữu | Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn; con cháu xếp hàng theo thứ tự | Hương án, bàn độc, đồ cúng | Tang phục của con: khăn sô, mũ chuối, áo sô, dây lưng bằng chạc (Gia lễ giản yếu ghi: mũ sô, áo gai, dây lưng chuối) [nguồn nói phả… | Bày linh sàng, linh tọa, đặt hồn bạch | Con cháu mặc tang phục, xõa tóc, xếp hàng mà khóc | Tế hoặc khấn thành phục | https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9; https://vi.wikisource.org/wiki/Gia_l%E1%BB%85_gi%E1%BA%A3n_y%E1%BA%BFu/L%E1%BB%85_tang; h… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-phuc | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.thanh-phuc.02 | thanh-phuc | Lễ Thành phục | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Sau khai kinh, tiến linh | Vị gia trì sư và tang quyến | Tang phục [nguồn nói phải có] | Gia trì sư chú nguyện vào tang phục | Xướng "Ngũ phục chi nhơn các thọ kỳ phục" rồi trao tang phục cho tang gia mặc | Từ đó mới chính thức báo tang, nhận viếng | https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-d12368.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thanh-phuc | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.then.01 | then | Nghi lễ Then của người Tày, Nùng, Thái | ca-le | bac | tay; nung; thai | nguon-noi-ro | then | Theo việc của gia chủ: cầu an giải hạn đầu năm, nàng hang dịp Trung thu, cúng mụ đầy tháng, thôi tang, cầu mùa, cầu tự, cấp sắc | Tại nhà tín chủ, ngoài trời, hoặc trước bàn thờ Then ở nhà thầy Then | Thầy Then (ông Then, bà Then), có khi thêm tốp nữ múa | Mâm cúng bày theo mục đích của lễ [nguồn nói phải có] | Đàn tính, chùm xóc nhạc, quạt (đồ nghề của thầy Then) [nguồn nói phải có] | Kiếm, thẻ âm dương, chuông | Thầy Then mặc lễ phục, bày mâm cúng, khấn trước bàn thờ Then | Cất tiếng hát, gảy đàn tính: đoàn quân Then lên đường từ Mường Đất lên Mường Trời | Qua nhiều cun… | https://www.sggp.org.vn/then-la-di-san-van-hoa-phi-vat-the-thu-13-cua-viet-nam-duoc-unesco-vinh-danh-post540678.html; https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/trie… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/then | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.then.02 | then | Nghi lễ Then của người Tày, Nùng, Thái | ca-le | bac | dong-bac | Lạng Sơn | tay | nguon-noi-ro | then | Đại lễ lẩu Then thăng sắc làm ba ngày, chừng ba năm một lần tùy thầy | Nhà thầy Then | Thầy Then cùng đồng môn trong dòng Then; thầy Tào cấp sắc | Hoa quả, bánh kẹo và các lễ vật do gia đình cùng người phụ lễ sắm | Mũ Then mới, quẻ âm dương, kiếm, quạt, chuông, áo, đàn tính (thầy Tào cấp cho thầy Then tron… | Báo lễ, đón các vị tổ nghề Then về chứng đàn lễ | Kiểm lễ: đếm các lễ vật dâng cúng | Phát tàng (dọn đường) cho đoàn quan binh lên các cung cửa | Khai lẩu, ban… | Thầy Then và đồng môn ăn chay 7 hoặc 21 ngày trước đại lễ | https://baolangson.vn/doc-dao-dai-le-lau-then-thang-sac-cua-nguoi-tay-xu-lang-1542481.html; https://dantocmiennui.baotintuc.vn/tai-hien-nghi-le-lau-then-cua-don… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/then | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.then.03 | then | Nghi lễ Then của người Tày, Nùng, Thái | ca-le | bac | tay-bac | Văn Bàn; Lào Cai | tay | nguon-noi-ro | then | Ba ngày hai đêm | Trên nhà sàn, quanh cỗ hoa | Thầy Then (hát với đàn tính), thầy mất (hát theo khèn và pí lào), các thầy phụ | Cỗ hoa bằng tre nứa, treo rau bò khai, hình cắt giấy chim cá, trứng nhuộm hồng, măng, củ đao, củ mài, cây chuối, bí xanh [nguồn nói phải có] | Bốn mâm cỗ mặn: h… | Ngày đầu gia chủ sắm sửa | Đêm thứ nhất (tỏn tang): hát phát đường lên Mường trời | Hát múa Then quanh cỗ hoa | Đêm thứ hai: dâng cỗ mặn, hát Then qua 12 cửa qu… | https://baothainguyen.vn/que-huong-dat-nuoc/202008/doc-dao-nghi-le-then-pang-cua-nguoi-tay-36704A7/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/then | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.then.04 | then | Nghi lễ Then của người Tày, Nùng, Thái | ca-le | bac | tay-bac | bản Khổng Lào, Phong Thổ; Lai Châu | thai | nguon-noi-ro | then | Ngày mùng 10 tháng Ba âm lịch (năm 2025) | Nhà Then | Thầy Then; các lụ liệng, lụ hương (con nuôi được Then cầu hồn, chữa bệnh) dâng lễ tạ ơn | Cúng Then khai hội và thiêng hóa | Dâng hương, tẩy trần giải trừ vận hạn | Dâng hương ước nguyện, thỉnh Then, chúc phúc cầu may | Cúng Then cầu phúc và tạ ơn | https://baovanhoa.vn/van-hoa/le-hoi-then-kin-pang-net-van-hoa-dac-sac-cua-nguoi-thai-o-lai-chau-39998.html; https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/then-kin-pang-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/then | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.thi-cu-cong-danh.01 | thi-cu-cong-danh | Lễ cầu thi cử, công danh | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Trước ngày thi hoặc sáng ngày thi | Bàn thờ gia tiên | Thí sinh hoặc cha mẹ, ông bà khấn thay | Hương, hoa, trà, quả, quả cau lá trầu (hoatieu.vn: có thì sắm, không có cũng không sao) [nguồn nói không bắt buộc] | Lễ mặn hoặc lễ ngọt (tùy nhà) [nguồn nói kh… | Thắp hương bàn thờ gia tiên trước, khấn xong mới thắp ở các ban khác | Đọc văn khấn, nêu tên tuổi thí sinh, kỳ thi, nơi thi | Vái ba vái rồi cắm hương | https://voh.com.vn/thuong-thuc/bai-van-khan-di-thi-534539.html; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-khan-thi-cu-do-dat-202908 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thi-cu-cong-danh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.thi-cu-cong-danh.02 | thi-cu-cong-danh | Lễ cầu thi cử, công danh | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | Văn Miếu - Quốc Tử Giám; đền Ngọc Sơn; Hà Nội | nguon-noi-ro | dan-gian | Trước và trong mùa thi; đầu năm có tục xin chữ | Ban thờ Đức Khổng Tử và Tư nghiệp Chu Văn An ở Văn Miếu; đền Ngọc Sơn | Học sinh, sinh viên và phụ huynh | Bánh đậu xanh, trầu cau, tiền vàng (theo hoatieu.vn) | Một cái bút, một quyển vở, một bóng đèn điện gói giấy đỏ (theo hoatieu.vn: lễ xong mang bút, vở đi thi, b… | Dâng hương, đọc văn khấn trước ban thờ | Xem bia Tiến sĩ, xin chữ | Lễ tạ, hóa vàng; mang bút, vở về dùng | https://vietnamnet.vn/van-khan-cau-thi-cu-do-dat-tai-van-mieu-quoc-tu-giam-2408115.html; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-khan-thi-cu-do-dat-202908; https://baop… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thi-cu-cong-danh | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Nên lễ ở đâu: hoatieu.vn ghi đền Ngọc Sơn hợp với sĩ tử trước kỳ thi, còn Văn Miếu hợp với người đã đỗ đến lễ; vietnamnet.vn và báo Pháp luật Việt Nam tả học si… | ||||
| nt.thi-thuc.01 | thi-thuc | Cúng thí thực (Mông Sơn thí thực) | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Nhà chùa làm hằng ngày (Tiểu Mông Sơn) và trong các trai đàn chẩn tế, lễ cầu siêu; gia chủ có thể thỉnh làm tại nhà | Tại chùa hoặc tại nhà gia chủ | Nhà sư chủ lễ; khóa giản lược gia chủ tự làm được | Hoa, quả, nhang, đèn | Thức ăn, thức uống, bánh kẹo | Nước và cháo loãng: 1 cốc nước, 1 bát cháo loãng (mức tối thiểu của khóa Tiểu Mông Sơn) [nguồn nói phải có… | Niệm hương, lễ Tổ, thỉnh Phật | Thỉnh Tam bảo tiếp dẫn chân linh | Quy y linh | Phát tấu trình Ngũ phương sứ giả | Tụng kinh, trì chú | Chủ lễ thượng đàn khai c… | https://vjol.info.vn/rsr/article/download/86216/73357 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thi-thuc | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.thi-thuc.02 | thi-thuc | Cúng thí thực (Mông Sơn thí thực) | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | Hà Nội; chùa Tảo Sách | nguon-noi-ro | phat-giao | Lập đàn và cúng ngay ở ban Tam bảo | 1 tới 3 sư thầy, có thêm các thầy cúng trong ban nhạc lễ xướng lễ; một khóa lễ 2 tới 4 giờ | Đồ ăn cúng thí | Vàng mã, tiền tào quan, ngựa giấy, đồ dùng bằng giấy to như thật, hình nhân người hầu (nguồn ghi nhiều hơn hẳn chùa ở TP. Hồ Chí Minh) | Thỉnh Phật | Thỉnh vong, tắm vong, quy vong | Phát tấu trình Ngũ phương sứ giả | Tụng kinh, trì chú | Thượng đàn cúng; trong lúc cúng các sư múa lục cúng (hương… | https://vjol.info.vn/rsr/article/download/86216/73357 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thi-thuc | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.thi-thuc.03 | thi-thuc | Cúng thí thực (Mông Sơn thí thực) | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | chùa Côn Sơn; Hải Dương; Hải Phòng | nguon-noi-ro | phat-giao | Tối 23 tháng Giêng âm lịch (năm 2026), nghi lễ cuối của lễ hội mùa Xuân Côn Sơn, Kiếp Bạc | Sân chùa Côn Sơn, trước cửa tiền đường: đàn chính và đàn bàn tiến | Chư tăng Ban Trị sự Phật giáo thành phố chủ trì | Cháo gạo, cơm chay | Mía, bánh đa, hoa quả, bỏng ngô | Hoa đăng, hương nến, hoa nghi | Thiết trí đàn Mông Sơn, đặt tượng Phật tọa trên đàn | Cúng Phật, cúng Thánh | Dâng sớ cầu an | Bày các mâm lễ chay dọc từ đàn chính tới đàn bàn tiến để ban phát… | https://tapchitoaan.vn/linh-thieng-le-mong-son-thi-thuc-tai-con-son15138.html; https://mekongasean.vn/le-mong-son-thi-thuc-o-chua-con-son-52615.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thi-thuc | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.thi-thuc.04 | thi-thuc | Cúng thí thực (Mông Sơn thí thực) | ca-le | nam | dong-nam-bo | Thành phố Hồ Chí Minh; chùa Linh Tiên | nguon-noi-ro | phat-giao | Ngoài ban Tam bảo còn lập ban thờ Tiêu Diện Đại Sỹ (bày vật cúng chúng sinh), năm ban Phật ngũ phương và cầu Nại Hà | 5 tới 7 sư, không có thầy cúng; một khóa lễ 4 tới 6 giờ | Hương, đèn, nước, hoa, quả ở năm ban Phật ngũ phương | Vật cúng chúng sinh ở ban Tiêu Diện Đại Sỹ | Thỉnh Phật | Quy y linh | Tụng kinh, trì chú | Chủ lễ đi thỉnh Phật ở năm ban ngũ phương, trình lễ mở địa ngục | Thỉnh Tiêu Diện Đại Sỹ, triệu thỉnh cô hồn | Ba… | https://vjol.info.vn/rsr/article/download/86216/73357 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thi-thuc | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.thiet-linh.01 | thiet-linh | Lễ Thiết linh | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Sau khi lập xong bàn thờ tang, đặt linh vị; trong tang lễ xưa làm cùng lúc thành phục | Linh sàng (chỗ nằm tượng trưng) và linh tọa (bàn thờ tang) trong nhà | Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn | Linh sàng: giường nhỏ, chiếu, gối, chăn màn, một bộ quần áo của người mất | Linh tọa: bài vị, hồn bạch, di ảnh, đèn, hương, lễ phẩm | Bày linh sàng, linh tọa, đặt hồn bạch hoặc linh vị | Dâng hương và đọc văn khấn trước linh vị | https://vankhan.vn/van-khan-trong-le-tang/; https://vi.wikisource.org/wiki/Vi%E1%BB%87t_Nam_phong_t%E1%BB%A5c/I.9 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thiet-linh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.thiet-linh.02 | thiet-linh | Lễ Thiết linh | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Sau khi nhập liệm (lễ Phục hồn) | Bàn thờ linh | Linh ảnh, bài vị, bát nhang [nguồn nói phải có] | Bát cơm hai chén úp một, cắm đôi đũa, một quả trứng luộc (theo cổ tục) | Lập bàn thờ linh | Thỉnh vong linh an vị | Lập bàn Phật, khai kinh, tiến linh | https://phatgiao.org.vn/nghi-thuc-tang-le-theo-truyen-thong-phat-giao-d12368.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thiet-linh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.tho-cong.01 | tho-cong | Cúng Thổ Công, thần linh trong nhà | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày giỗ Tết, sóc vọng; mỗi khi cúng gia tiên thì cúng Thổ Công trước | Bàn thờ Thổ Công, có bài vị chung ba vị thần và cỗ mũ Thổ Công | Lễ chay ngày sóc vọng: giấy vàng bạc, trầu, nước, hoa quả | Lễ mặn: gà luộc, thịt heo, xôi, rượu trắng (có nhà cúng mặn; dienmayxanh ghi dùng cho lễ tạ, lễ Tết)… | Bày lễ, thắp hương, khấn Thổ Công trước rồi mới khấn gia tiên | Ngày 23 tháng Chạp hoá bài vị và mũ cũ, thay cỗ mũ mới thờ tới năm sau | Lễ vật cúng Thổ Công bày riêng, không dùng đồ héo, đồ thừa | https://vankhan.vn/van-khan-tho-cong/; https://www.dienmayxanh.com/kinh-nghiem-hay/bai-van-khan-cung-tho-cong-1592765 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tho-cong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.tho-cong.02 | tho-cong | Cúng Thổ Công, thần linh trong nhà | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Bát hương thần linh đặt ngay trên bàn thờ gia tiên, được hiểu là nơi thờ Thổ Công, Thổ Địa, Táo quân | Đặt bát hương thần linh trên bàn thờ gia tiên, không lập ban riêng cho Thổ Công | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tho-cong | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | |||||||||||
| nt.thoi-noi.01 | thoi-noi | Cúng thôi nôi, đầy năm | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Khi bé tròn 12 tháng, tính theo âm lịch; docungtamlinh.com.vn ghi theo lối 'gái lùi 2, trai lùi 1' | Cha mẹ bé | Lễ cúng Mụ như lễ đầy tháng: xôi, chè mỗi thứ 12 phần nhỏ và 1 phần lớn (bé trai chè đậu trắng, bé gái chè trôi nước) | Gà luộc, heo sữa quay, bánh hỏi | Trái c… | Cúng Mụ và đọc văn khấn như lễ đầy tháng | Làm cỗ khấn trình trước ban thờ gia tiên | Khấn đất đai, thổ công; cùng lời ấy đọc trước mâm Thành hoàng bổn cảnh, Cử… | https://vankhan.vn/van-khan-le-cung-mu-day-cu-day-thang-day-nam/; https://docungtamlinh.com.vn/bai-cung-thoi-noi/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-cung-thoi-noi… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thoi-noi | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.thoi-noi.02 | thoi-noi | Cúng thôi nôi, đầy năm | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Gà luộc: 1 con | Đĩa quả năm loại: 1 đĩa | Chè đậu trắng và xôi: 12 bát chè, 12 đĩa xôi (cúng 12 bà Mụ) | Cháo: 1 tô và 3 chén (cúng 3 Đức Thầy) | Trầu têm, lá… | Cúng ông bà tổ tiên, 12 bà Mụ và Đức Ông | Cúng Thần Tài, Thổ Địa; bàn thờ thiên và bàn thờ Phật dâng hoa, trái cây, xôi, chè | Cho bé bốc đồ: sách vở, bút, ống… | https://docungtamlinh.com.vn/le-cung-thoi-noi-mien-bac/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thoi-noi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.thoi-noi.03 | thoi-noi | Cúng thôi nôi, đầy năm | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Tính theo âm lịch | Đĩa ngũ quả: 1 đĩa | Gà trống luộc: 1 con | Chè: 12 chén nhỏ và 1 chén lớn (bé gái chè trôi nước, bé trai chè đậu trắng) | Xôi: 12 dĩa nhỏ và 1 dĩa lớn | Cháo t… | Cúng Mụ, đọc bài khấn thôi nôi | Bố hoặc mẹ cầm tay bé vái ba vái; sau ba tuần hương thì tạ lễ, hóa vàng mã, vẩy rượu lúc hóa | Khấn đất đai diên địa, thổ công;… | https://docungtamlinh.com.vn/cach-cung-thoi-noi-mien-trung/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thoi-noi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.thoi-noi.04 | thoi-noi | Cúng thôi nôi, đầy năm | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Theo âm lịch, 'gái lùi 2, trai lùi 1'; cúng khoảng 8 tới 9 giờ sáng hoặc chiều tối | Ông bà hoặc cha của bé | Gà luộc chéo cánh hoặc vịt luộc: 1 con | Heo quay: 1 con (tùy điều kiện) [nguồn nói không bắt buộc] | Xôi gấc hoặc xôi đậu xanh: 12 đĩa nhỏ và 1 đĩa lớn | Chè:… | Bày ba mâm: mâm 12 bà Mụ và 3 Đức Ông ở giữa nhà, mâm Thần Tài, Thổ Địa, Ông Táo, mâm gia tiên | Chủ lễ thắp ba nén nhang, đọc văn khấn | Hương gần tàn thì bày… | Trong ngày giữ nhà cửa vui vẻ, tránh to tiếng | https://docungtamlinh.com.vn/cach-cung-thoi-noi-mien-nam/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/thoi-noi | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.tien-chu.01 | tien-chu | Cúng Tiền chủ, Hậu chủ | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Khi nhập trạch, ngày rằm, mồng Một, tất niên, khi sửa nhà | Trong nhà; nguồn không nói ban thờ riêng | Hương, đèn dầu hoặc nến | Hoa tươi, đĩa trái cây, nước sạch, trà | Trầu cau (nếu nhà có tục dùng) [nguồn nói không bắt buộc] | Xôi, chè, bánh hoặc mâm cơm chay… | Bày lễ chay hoặc mặn tuỳ nếp nhà | Kính cáo thần linh cai quản trước, rồi mời chư vị Tiền chủ, Hậu chủ | Khấn nêu dịp làm lễ và việc gia đình tới cư ngụ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tien-chu | bien-tap: viết lại từ nguồn sưu tầm, không nêu nguồn | ||||||||||
| nt.to-nghe.01 | to-nghe | Lễ cúng tổ nghề | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Ngày kỵ của tổ nghề (mỗi nghề một ngày); ngoài ra cúng cùng gia tiên vào ngày sóc, vọng, lễ, Tết và khi gặp việc khó trong nghề | Miếu, đền, đình của phường nghề, làng nghề; bàn thờ Thánh sư tại nhà, tại xưởng | Cả phường nghề cúng chung ở miếu; chủ xưởng, chủ nhà cúng riêng | Nhang, hoa, đèn nến | Ngũ quả | Trầu cau, rượu | Bánh kẹo | Mâm lễ mặn: gà, heo quay | Mâm lễ chay: xôi, chè, cháo | Giỗ tổ sân khấu: xôi, gà, đĩa trái cây, bìn… | Dọn bàn thờ tổ, bày lễ | Thắp hương, đọc văn khấn, nêu tên nghề của mình | Hương cháy chừng hai phần ba thì hóa vàng | Cả xưởng, cả phường cùng thụ lộc | https://vankhan.vn/van-khan-thanh-su/; https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-cung-to-nghe-203665; https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-to-nghe-san-khau-210913; h… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/to-nghe | bien-tap: viết lại từ 5 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.to-nghe.02 | to-nghe | Lễ cúng tổ nghề | ca-le | trung | hue | Huế | tho-thu-cong | nguon-noi-ro | dinh-lang | Mùng 7 tháng Hai âm lịch (giỗ đệ nhất tổ sư Cao Đình Độ); từ đường kim hoàn còn lễ ngày 27 tháng Hai (giỗ đệ nhị tổ sư Cao Đình Hương) và mùng 6 tháng Giêng (lễ… | Từ đường kim hoàn ở Huế | Vị chánh tế cùng các thợ kim hoàn cao niên mặc lễ phục | Hương đèn, trà, rượu | Lễ vật như một đám giỗ của Huế (báo không kể từng món) | Ba hồi trống chiêng | Nhạc lễ tấu, chánh tế kiểm lễ vật, rửa tay, tới trước hương án | Thắp đèn hương, rót trà rượu | Chánh tế dâng hương cáo lễ và quỳ lạy | https://thanhnien.vn/tram-nam-dat-to-kim-hoan-le-gio-to-nghe-nang-cap-thanh-le-hoi-185260610173052896.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/to-nghe | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.to-nghe.03 | to-nghe | Lễ cúng tổ nghề | ca-le | trung | nam-trung-bo | Kim Bồng; Cẩm Kim; Hội An | tho-thu-cong | nguon-noi-ro | dinh-lang | Mùng 6 tháng Giêng | Dân làng mộc Kim Bồng | Phần lễ: cúng tổ nghề mộc, cũng là giỗ tổ chung của các nghề trong làng | Phần hội của làng nghề | Xưa, cúng tổ xong thì thợ tỏa đi làm ăn xa cả năm | https://www.sggp.org.vn/soi-dong-gio-to-nghe-moc-kim-bong-post508424.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/to-nghe | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.to-nghe.04 | to-nghe | Lễ cúng tổ nghề | ca-le | trung | nam-trung-bo | làng Thanh Châu (Cẩm Thanh); Cù Lao Chàm (Tân Hiệp); Hội An | khai-thac-yen | nguon-noi-ro | dinh-lang | Ngày 9 và 10 tháng Ba âm lịch; lệ cúng mồng 10 tháng Ba có từ khi dựng hai miếu năm Tự Đức nguyên niên (1848). Ở miếu Bãi Hương trước đây ngày cúng theo lúc bắt… | Hai nơi: miếu Ông Tiến ở thôn Thanh Đông, xã Cẩm Thanh và miếu Tổ nghề yến ở thôn Bãi Hương, xã Tân Hiệp (Cù Lao Chàm) | Các vị cao niên trong làng, đại diện các tộc họ làm nghề yến; có chánh tế, tả hữu phân hiến, xướng tế, cổ nhạc; nay do Đội Khai thác yến của thành phố đứng tổ c… | Ngày 9: dọn dẹp, trang hoàng, bày lễ vật lên các bàn thờ, khám thờ | Tối 9: lễ túc cáo trước với chư tổ, thần thánh; chỉ dâng hương, đánh chiêng trống, không xư… | https://hoianheritage.net/uploads/download/ly-lich-le-gio-to-nghe-yen.pdf | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/to-nghe | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.ton-nhang-ban-menh.01 | ton-nhang-ban-menh | Lễ tôn nhang bản mệnh | ca-le | toan-quoc | tho-mau | Theo toplist.vn: thường vào mùa xuân (tháng Giêng, Hai, Ba) và mùa thu (tháng Tám, Chín, Mười, trước lập đông); không làm vào tháng Bảy | Đền, phủ, điện thờ Tứ phủ; theo toplist.vn không làm ở nơi thờ Tam Bảo, đình, miếu Thành hoàng | Tín chủ; thủ nhang, đồng trưởng của đền hoặc đồng thầy hướng dẫn và tấu thỉnh | Bát nhang đặt trên tráp hoặc mâm (tín chủ đội khi làm lễ) [nguồn nói phải có] | Khăn phủ diện đỏ (trùm đầu tín chủ) | Sớ xin tôn nhang, vàng lá, đôi nến, hoa tư… | Tín chủ ngồi giữa sập hành lễ, đầu trùm khăn đỏ, đội tráp hoặc mâm có bát nhang | Thủ nhang hoặc đồng thầy tấu thỉnh, đọc tên tuổi, địa chỉ và điều cầu mong của… | Theo toplist.vn: không tôn nhang vào tháng Bảy | https://toplist.vn/top-list/nghi-le-than-bi-nhat-trong-tin-nguong-tho-mau-tam-tu-phu-cua-viet-nam-52169.htm; https://vankhan.vn/tap-tuc-tho-cung-trong-nghi-thuc… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/ton-nhang-ban-menh | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.tra-no-tao-quan.01 | tra-no-tao-quan | Lễ trả nợ Tào quan | ca-le | toan-quoc | khac | Theo trang: ngày Thiên xá, các ngày vía mười vị Diêm vương và một số ngày vía khác (như mồng 8 tháng Giêng, mồng 1 và 18 tháng Hai, 30 tháng Bảy vía Địa Tạng);… | Đền, chùa, điện; đàn lập quay hướng Bắc | Thầy cúng chủ lễ; tín chủ dự lễ và đội sớ | Hương, hoa, đèn, nến, xôi, rượu, thịt | Tiền Thiên Khố (tiền Tào quan) (trang viết thiếu thứ này thì không làm lễ được) [nguồn nói phải có] | Kinh Thọ Sinh [ngu… | Tiểu đàn: thỉnh Phật, khoa Tào quan, thí thực, phóng sinh, tạ và tiễn đàn | Đại đàn, chiều hôm trước: thiết đàn, biểu kinh, sám hối, tụng Đại bi, Thập chú, kinh… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/tra-no-tao-quan-la-gi-205340 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tra-no-tao-quan | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.tra-no-tao-quan.02 | tra-no-tao-quan | Lễ trả nợ Tào quan | ca-le | trung | tay-nguyen | Lâm Đồng | kinh | nguon-noi-ro | tho-mau | Ngày vía, tiệc của một vị thánh hay ngày tốt trong tháng, ghép trong một lễ hầu đồng mang tính đại đàn | Bản điện, đền thờ Mẫu | Thầy đồng; người làm lễ là người không có căn đồng | Đồ mã các loại theo cấp bậc các vị thánh trong điện thần Tứ phủ (món đặc trưng của các đại đàn) [nguồn nói phải có] | Giấy sớ, tiền vàng | Hoa quả, bánh kẹo, tr… | Lễ được gọi là trả nợ mã Tam phủ, Tứ phủ; làm trong một buổi hầu đồng cùng các việc khác của con nhang đệ tử | https://vjol.info.vn/khxh/article/download/45755/37057 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tra-no-tao-quan | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.trinh-dong-mo-phu.01 | trinh-dong-mo-phu | Lễ trình đồng mở phủ | ca-le | toan-quoc | tho-mau | Bản đền, phủ, điện nơi đồng thầy và tân đồng thống nhất làm lễ | Tân đồng (người được trình); đồng thầy chủ trì; thủ nhang của nơi thờ; cung văn; người hầu dâng; có đàn còn có pháp sư lo sớ điệp, khoa cúng | Khăn phủ diện, áo công đồng, khăn tấu hương của tân đồng: mỗi thứ một (toplist.vn: khăn áo công đồng không được mượn và không cho mượn) [nguồn nói phải có] | Kh… | Tân đồng và đồng thầy thống nhất ngày, nơi làm lễ, quy mô, vật phẩm | Dâng hương, cáo yết, trình sớ: thưa việc làm lễ, trình tên tuổi người được mở phủ; có nơi… | https://toplist.vn/top-list/nghi-le-than-bi-nhat-trong-tin-nguong-tho-mau-tam-tu-phu-cua-viet-nam-52169.htm | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/trinh-dong-mo-phu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.trung-cuu-trung-thap.01 | trung-cuu-trung-thap | Tết Trùng cửu và Tết Trùng thập | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Trùng cửu: mùng 9 tháng 9 âm lịch. Trùng thập: mùng 10 tháng 10 âm lịch, thường làm gộp với lễ cơm mới | Bàn thờ gia tiên | Hương, hoa cúc, rượu, bánh, hoa quả (mâm cúng Trùng cửu đơn giản theo một trang thương mại) | Cơm gạo mới, gạo nếp, đỗ xanh, chim ngói (Trùng thập: làm cơm, đem… | Trùng cửu: dâng lễ tổ tiên, cầu sức khỏe và tuổi thọ cho người cao tuổi; có nơi mừng thọ vào ngày này | Trùng thập: cúng cơm mới, đi tết các thầy dạy nghề, thầy… | https://fptshop.com.vn/tin-tuc/dien-may/tet-trung-cuu-la-gi-189707; https://vankhan.vn/van-khan-le-trung-thap-10-10-va-tet-ha-nguyen-le-com-moi-15-10/; https://… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/trung-cuu-trung-thap | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.trung-thu.01 | trung-thu | Cúng rằm tháng Tám, Tết Trung thu | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Rằm tháng Tám; cúng gia tiên ban ngày, bày cỗ trông trăng buổi tối. Các nguồn gợi ý giờ khác nhau | Bàn thờ gia tiên; mâm cỗ trông trăng bày trên bàn trong nhà hoặc ngoài sân, không cần đặt lên ban thờ | Bánh nướng, bánh dẻo (nguồn ghi bao giờ cũng phải có) [nguồn nói phải có] | Cốm, chuối, na, hồng, bưởi | Hương, hoa, đèn, nến | Xôi, chè (nhà chu đáo nấu thêm)… | Ban ngày làm cỗ cúng gia tiên, Thổ công | Chập tối bày cỗ bánh trái trông trăng | Hương cháy chừng một phần ba đến một nửa thì hoá vàng mã (nếu có) | Cả nhà phá… | https://vankhan.vn/van-khan-tet-trung-thu/; https://vankhan.vn/tet-trung-thu-ngay-15-thang-8-su-tich-sam-le-van-khan/; https://daidoanket.vn/cung-ram-thang-8-nh… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/trung-thu | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Giờ cúng: Báo Đại Đoàn Kết ghi theo kinh nghiệm dân gian cúng sáng sớm tốt hơn trưa hay chiều; Báo Văn Hóa gợi ý giờ Thìn, Tỵ, Mùi và cho phép cúng sớm từ 13, 1… | ||||||||
| nt.trung-thu.02 | trung-thu | Cúng rằm tháng Tám, Tết Trung thu | ca-le | bac | Hà Nội | nguon-noi-ro | dan-gian | Mâm ngũ quả: chuối, bưởi, đào, hồng, quýt (nải chuối đặt dưới cùng, bưởi ở giữa; có nhà thay bưởi bằng phật thủ) | Hộp bánh Trung thu đặt lên bàn thờ tổ tiên (c… | Biếu bánh các bậc trưởng thượng trong họ trước | Đặt hộp bánh lên bàn thờ tổ tiên | Đêm rằm cả nhà phá cỗ dưới trăng | https://vietnamnet.vn/cach-bay-mam-ngu-qua-tet-trung-thu-2025-dep-de-lam-2447599.html; https://vnexpress.net/trung-thu-o-3-mien-bac-trung-nam-3269465.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/trung-thu | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.trung-thu.03 | trung-thu | Cúng rằm tháng Tám, Tết Trung thu | ca-le | trung | Hội An; Huế | nguon-noi-ro | dan-gian | Mâm ngũ quả bày đơn giản: đu đủ, xoài, mãng cầu, sung, chuối | Mâm cỗ đón trăng (bài báo tả ở Huế) | https://vietnamnet.vn/cach-bay-mam-ngu-qua-tet-trung-thu-2025-dep-de-lam-2447599.html; https://vnexpress.net/trung-thu-o-3-mien-bac-trung-nam-3269465.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/trung-thu | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||||
| nt.trung-thu.04 | trung-thu | Cúng rằm tháng Tám, Tết Trung thu | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Mâm ngũ quả không dùng chuối làm quả chính; đặt dưa hấu, bưởi da xanh ở giữa (có nhà dùng ba quả dừa làm chân đế) | https://vietnamnet.vn/cach-bay-mam-ngu-qua-tet-trung-thu-2025-dep-de-lam-2447599.html; https://vnexpress.net/trung-thu-o-3-mien-bac-trung-nam-3269465.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/trung-thu | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||||
| nt.tu-phu-cong-dong.01 | tu-phu-cong-dong | Lễ ban Công đồng Tứ phủ | ca-le | toan-quoc | tho-mau | Ban Công đồng ở chính điện hoặc cung đệ nhất của đền, phủ | Lễ chay: hương, hoa, trà, quả, phẩm oản | Lễ mặn: gà, lợn, giò, chả nấu chín (đặt ở bàn thờ Ngũ vị quan lớn tức ban Công đồng) | Lễ đồ sống: trứng, gạo, muối, t… | Dâng lễ, thắp hương, khấn ở ban Công đồng trước rồi tới các ban khác | Chờ hết một tuần nhang, có thể thắp thêm tuần nữa, vái ba vái trước mỗi ban | Hạ sớ đem h… | Khi khấn không khấn chung chung, nói rõ việc mình xin (VOH) | Lễ vật không cần nhiều, cốt ở lòng thành (VOH) | https://voh.com.vn/thuong-thuc/huong-dan-cach-sam-le-va-van-khan-ban-cong-dong-573680.html; https://voh.com.vn/thuong-thuc/van-khan-tu-phu-574219.html; https://… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/tu-phu-cong-dong | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | Về số vị ở ban Sơn trang ứng với con số 15: vankhan.vn viết 1 vị chúa, 1 vị hầu cận, 12 vị cô sơn trang (cộng lại là 14); VOH và hoatieu.vn viết 1 vị chúa, 2 vị… | ||||||||
| nt.van-thanh-vo-thanh.01 | van-thanh-vo-thanh | Tế Văn Thánh, Võ Thánh của làng | ca-le | trung | hue | Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | dinh-lang | Tế Văn Thánh (Khổng Tử) hằng năm vào mùa xuân và mùa thu, ngày Đinh (Xuân đinh, Thu đinh); bài Võ Thánh làng Dương Nỗ tế vào mùa thu (Mậu tế); khánh đản Quan Th… | Văn Miếu của làng (dân gian gọi Văn Chỉ, Thánh Miếu), miếu Võ Thánh, miếu Quan Thánh | Tế chủ cùng viên chức, kỳ lão và dân trong thôn (theo lời văn tế làng Dương Nỗ) | Thái lao hoặc thiếu lao (lời văn tế Văn Thánh làng Dương Nỗ ghi "Thái lao (hoặc thiếu lao tùy nghi)") | Xôi (tư thịnh), rượu trong (thanh chước), các phẩm vật (… | Theo nghi thức tế của làng: khai lễ, ba tuần hiến (sơ hiến, á hiến, chung hiến), đọc chúc văn ở tuần sơ hiến, lễ tất (xem dòng nghi thức te-lang-xa-hue) | Văn t… | https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33159/31710; https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/download/33132/31708 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/van-thanh-vo-thanh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.via-ba-chua-xu.01 | via-ba-chua-xu | Lễ vía Bà Chúa Xứ núi Sam | le-hoi | nam | tay-nam-bo | miếu Bà Chúa Xứ núi Sam; Châu Đốc; An Giang | nguon-noi-ro | dinh-lang | Từ 22 tới 27 tháng Tư âm lịch | Miếu Bà Chúa Xứ dưới chân núi Sam, bệ đá trên đỉnh núi Sam, và lăng Thoại Ngọc Hầu | Ban quản trị lăng miếu núi Sam và các bô lão trong làng; ông chánh bái chủ lễ | Nước thơm, áo mão mới để tắm và thay cho tượng Bà (áo cũ được cắt nhỏ phát cho khách dự hội) [nguồn nói phải có] | Heo trắng đã cạo lông, mổ sạch, chưa nấu: một… | Lễ phục hiện rước tượng Bà từ đỉnh núi Sam xuống miếu, lễ khai hội (trước đêm tắm Bà) | Lễ tắm Bà lúc nửa đêm: lau tượng bằng nước thơm, thay áo mão; xong thì m… | https://baovanhoa.vn/van-hoa/di-san-song-dong-ket-noi-cong-dong-119822.html; https://journal.hcmue.edu.vn/index.php/hcmuejos/article/viewFile/2585/2555; https:/… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ba-chua-xu | bien-tap: viết lại từ 5 trang nguồn ở cột nguon_url | Giờ tắm Bà: bài tạp chí của Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh ghi nửa đêm 23 rạng 24 tháng Tư; mytour.vn ghi 0 giờ ngày 23. Ngày mở hội: báo Văn Hóa và Tuổi Trẻ gh… | ||||
| nt.via-ba-chua-xu.02 | via-ba-chua-xu | Lễ vía Bà Chúa Xứ núi Sam | tai-den | nam | tay-nam-bo | miếu Bà Chúa Xứ núi Sam; Châu Đốc; An Giang | nguon-noi-ro | dan-gian | Quanh năm; đông nhất từ tháng Giêng tới tháng Tư âm lịch | Chánh điện miếu Bà | Khách hành hương | Heo quay (phần lớn khách hành hương mua heo quay để cúng) [nguồn nói không bắt buộc] | Hoa tươi, đĩa hoa quả, trầu cau, muối, gạo (mâm lễ đơn giản) [nguồn nói k… | Sắm lễ tùy tâm, dâng lễ và viếng Bà ở chánh điện | https://mia.vn/cam-nang-du-lich/kinh-nghiem-vieng-ba-chua-xu-nui-sam-cho-hoi-dam-me-du-lich-tam-linh-8548 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ba-chua-xu | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.via-ba-ngu-hanh.01 | via-ba-ngu-hanh | Lễ vía Bà Ngũ Hành | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Rằm tháng Giêng, mồng một, ngày rằm hằng tháng, đầu năm, cuối năm hoặc khi nhà có việc | Miếu Ngũ Hành, đền Mẫu, chùa có thờ, hoặc ban thờ trong nhà | Hoa tươi (cúc, sen, đồng tiền) | Nhang và đèn hoặc nến: 5 cây (số năm ứng với ngũ hành) | Trầu cau | Xôi gấc hoặc xôi đậu xanh | Trái cây | Rượu, trà, nước | Oả… | Lau dọn nơi thờ, bày lễ | Thắp nhang, đọc văn khấn | Hạ lễ, chia lộc cho người thân | Không dùng lễ vật ôi, dập | Ăn mặc gọn gàng, kín đáo | https://voh.com.vn/thuong-thuc/goi-y-cach-sam-le-va-van-khan-5-me-ngu-hanh-chi-tiet-624120.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ba-ngu-hanh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.via-ba-ngu-hanh.02 | via-ba-ngu-hanh | Lễ vía Bà Ngũ Hành | ca-le | nam | tay-nam-bo | miếu Bà Ngũ Hành Long Thượng; Cần Giuộc; Long An | nguon-noi-ro | dinh-lang | Từ 18 tới 21 tháng Giêng âm lịch | Miếu Bà Ngũ Hành Long Thượng | Ban hội hương của miếu; người dân trong vùng và khách thập phương cúng viếng | Lễ cầu an | Tấu nhạc, múa bóng rỗi, múa lân | Dâng hương, địa nàng | Lễ cúng bế đàng | https://baophapluat.vn/ve-long-an-du-le-hoi-via-ba-ngu-hanh-long-thuong-post466274.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ba-ngu-hanh | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.via-ba-ngu-hanh.03 | via-ba-ngu-hanh | Lễ vía Bà Ngũ Hành | ca-le | nam | dong-nam-bo | miếu Bà Ngũ Hành, đình Thắng Tam (Vũng Tàu); miếu Bà Ngũ Hành, Côn Đảo | ngu-dan | nguon-noi-ro | dinh-lang | Ngày 16, 17, 18 tháng Mười âm lịch | Miếu Bà Ngũ Hành trong khu đình Thắng Tam; lễ Nghinh Bà xuất phát từ miếu Hòn Bà ở Bãi Sau | 6 giờ sáng ngày 16: lễ Nghinh Bà, rước kiệu từ miếu Hòn Bà về miếu chính | Cúng giỗ tiền hiền, hậu hiền | Buổi trưa: chính lễ cúng Ngũ Hành | Ở Côn Đảo, cùng ba… | https://sunparadiseland.com/SunParadiseLandVungTau/tin-tuc/le-hoi-mieu-ba-ngu-hanh-cung-dau-an-van-hoa-tam-linh-vung-tau-15599; https://mia.vn/cam-nang-du-lich/… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ba-ngu-hanh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||
| nt.via-ba-ngu-hanh.04 | via-ba-ngu-hanh | Lễ vía Bà Ngũ Hành | ca-le | trung | nam-trung-bo | miếu Ngũ Hành Tu Lễ (Hội An); lăng Bà Cẩm An (Hội An) | nguon-noi-ro | dinh-lang | Miếu Ngũ Hành Tu Lễ: mỗi năm một lần vào 14 tháng Hai âm lịch. Lăng Bà Cẩm An: 18 tháng Giêng | Trong miếu và ngoài sân miếu | Nhân dân địa phương; ở Tu Lễ do các vị cao niên của tộc Trần Thanh lo việc cúng tế | Mâm chay: một mâm (cúng Bà, đặt trong miếu (Tu Lễ)) [nguồn nói phải có] | Mâm mặn: một mâm (đặt ở ngoài miếu (Tu Lễ)) [nguồn nói phải có] | Hương, hoa quả, bánh… | Kỳ tế mỗi năm một lần theo phong tục cổ truyền | Ở lăng Bà Cẩm An: lễ cúng cầu an ngày 18 tháng Giêng, cùng lễ tế có đua ghe, kéo co | https://hoianheritage.net/uploads/download/mieu-ngu-hanh-tu-le.pdf; https://hoianheritage.danang.gov.vn/uploads/download/le-xuanlang-ba-cam-an.pdf | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ba-ngu-hanh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.via-ba-thien-hau.01 | via-ba-thien-hau | Lễ vía Bà Thiên Hậu | le-hoi | trung | nam-trung-bo | hội quán Phước Kiến (Hội An); hội quán Trung Hoa (Hội An) | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày 22 và 23 tháng Ba âm lịch; lễ tế chính từ 9 tới 10 giờ ngày 23 | Điện Thiên Hậu trong hội quán | Ban trị sự hội quán; bang trưởng làm chủ tế | Nước sạch, khăn sạch, áo choàng và đồ trang sức cho tượng (lễ mộc dục chiều 22) [nguồn nói phải có] | Heo quay (gọi là Kim trư) (cuối buổi tế cắm một con dao lê… | Chiều 22: dọn dẹp, trang trí hội quán; lễ mộc dục lau tượng, thay áo choàng, đeo trang sức; sau đó cúng chay | Ngày 23: mọi người xếp hàng trước điện; ba hồi ch… | https://hoianheritage.net/uploads/download/ly-lich-le-via-thien-hau-thanh-mau.pdf | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ba-thien-hau | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.via-ba-thien-hau.02 | via-ba-thien-hau | Lễ vía Bà Thiên Hậu | le-hoi | nam | tay-nam-bo | các hội quán, chùa của người Hoa ở Cần Thơ | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày 23 tháng Ba âm lịch; chuẩn bị từ khoảng 18 tháng Ba; giờ tế là 9 giờ sáng | Chánh điện hội quán | Ban trị sự hội quán; một người đại diện làm chủ lễ | Nước sôi để nguội có lá bưởi (tắm tượng Bà; hai cô gái tắm sau màn che, rồi thay áo mới) [nguồn nói phải có] | Heo quay nguyên con, lưng cắm một con dao (đặt ch… | Khoảng 18 tháng Ba: sửa sang hội quán, tắm tượng, thay áo | Sáng 23: người tới lễ từ khoảng 6 giờ | 9 giờ: chuông báo giờ, mọi người xếp hàng trước chánh điện;… | https://mia.vn/cam-nang-du-lich/le-via-ba-thien-hau-va-net-van-hoa-cua-nguoi-hoa-o-can-tho-4803; https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/thanh-dia-hiep-thien-cung-qu… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ba-thien-hau | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.via-ba-thien-hau.03 | via-ba-thien-hau | Lễ vía Bà Thiên Hậu | ca-le | nam | dong-nam-bo | chùa Bà Thiên Hậu (Thủ Dầu Một, Bình Dương); chùa Bà Tuệ Thành (Quận 5, TP. Hồ Chí Minh); các miếu Thiên Hậu ở Nam Bộ | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Hai ngày lễ chính trong năm: rước kiệu Bà vào rằm tháng Giêng và vía Bà ngày 23 tháng Ba âm lịch; lễ mộc dục trước ngày vía một ngày | Miếu, chùa Bà Thiên Hậu | Bánh, trái, hoa, hương, cau, thịt (bài nghiên cứu ghi vật cúng ngày vía không có quy định, tùy lòng và điều kiện người cúng) [nguồn nói không bắt buộc] | Nhang… | Trước ngày vía một ngày: lễ mộc dục tắm tượng, thay xiêm y | Ngày vía thường có hát Triều, hát Quảng | Ở chùa Bà Bình Dương, lễ lớn nhất là dịp rằm tháng Giêng:… | https://vjol.info.vn/rsr/article/download/86194/73337; https://baophapluat.vn/linh-thieng-le-ruoc-thanh-mau-chua-ba-binh-duong-post361563.html; https://mytour.v… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ba-thien-hau | bien-tap: viết lại từ 3 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.via-ngoc-hoang.01 | via-ngoc-hoang | Cúng vía Ngọc Hoàng mùng 9 tháng Giêng | ca-le | toan-quoc | hoa | suy-tu-nguon | dan-gian | Mùng 9 tháng Giêng âm lịch (ngày vía Ngọc Hoàng, còn gọi ngày Thánh Đản, vía Trời); theo các trang, lễ làm vào giờ Tý, từ 23 giờ đêm mùng 8 tới 1 giờ sáng mùng… | Các trang không nói rõ nơi bày lễ | Hương (nhang) (thứ nhất trong lục lễ: hương, đăng, hoa, trà, quả, phẩm) [nguồn nói phải có] | Đèn cầy hoặc nến cốc [nguồn nói phải có] | Hoa tươi: 1 bình (có tr… | Sắm đủ lục lễ cùng mía, đường thỏi và vàng mã từ trước | Bày lễ, thắp hương vào giờ Tý | Đọc văn khấn cúng Ngọc Hoàng | Hóa vàng mã | Phẩm vật dâng Ngọc Hoàng phải là đồ khô, đồ chay | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-ngoc-hoang-thuong-de-204738; https://hoatieu.vn/tai-lieu/cach-cung-via-troi-mung-9-206427; https://hoatieu.vn/tai-lieu/bai-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ngoc-hoang | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Số lượng lễ vật: mytour viết mọi lễ vật tính theo số lẻ 3, 5, 7, 9; hoatieu chỉ nói số loại phẩm là số lẻ 5, 7, 9 và trà rót 9 chén. | |||||
| nt.via-ngoc-hoang.02 | via-ngoc-hoang | Cúng vía Ngọc Hoàng mùng 9 tháng Giêng | ca-le | nam | dong-nam-bo | Lò Chén, Chánh Nghĩa, Thủ Dầu Một, Bình Dương; Lái Thiêu | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Mùng 9 tháng Giêng âm lịch; theo bài báo, người Hoa ở Lò Chén coi trọng và chuẩn bị chu đáo như cúng giao thừa | Các gia đình người Hoa | Mâm cúng khoảng 12 tới 13 món | Trái cây, đồ khô | Gà | Mì vàng | Trứng vịt nhuộm màu | Bánh đỏ (bánh nếp in khuôn, hấp) (loại bánh được đặt làm nhiều nhất) | B… | Đặt bánh cúng từ trước mùng 9 | Bày mâm cúng vía Ngọc Hoàng tại nhà | Sau lễ đem bánh biếu khách tới chơi để lấy lộc | https://baolaocai.vn/doc-dao-cac-mon-banh-ngay-via-ngoc-hoang-cua-nguoi-hoa-tai-binh-duong-post397054.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-ngoc-hoang | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.via-quan-am.01 | via-quan-am | Cúng vía Quan Thế Âm Bồ Tát (19 tháng Hai, 19 tháng Sáu, 19 tháng Chín) | ca-le | toan-quoc | phat-giao | Ba ngày vía trong năm theo âm lịch: 19 tháng Hai (đản sinh), 19 tháng Sáu (thành đạo), 19 tháng Chín (xuất gia); có trang nói ngày 19 hằng tháng đều có thể cúng | Bàn thờ Phật Bà Quan Âm tại nhà; theo trang, bàn thờ đặt tọa Tây hướng Đông, không đặt ngang hàng hay thấp hơn bàn thờ gia tiên | Gia chủ, Phật tử tại gia; ngày vía còn lên chùa tụng kinh, ăn chay, phóng sinh | Hương | Hoa tươi (hoa hồng, hoa cúc vàng) | Quả tươi (cam, bưởi, lê, quýt) | Bánh kẹo, phẩm oản | Đĩa xôi chay | Nước thờ | Bày lễ chay lên bàn thờ Quan Âm | Thắp hương, đọc văn khấn | Hết một tuần nhang thì thắp thêm một tuần nữa, vái ba vái | Hạ sớ đem hóa | Trong ngày vía tụng mườ… | Chỉ cúng đồ chay, không cúng đồ mặn | Không bày nhiều vàng mã, tiền bạc trên bàn thờ Quan Âm | Không để đồ cúng hỏng trên bàn thờ; lộc cúng chia cho người nhà,… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-ngay-via-me-quan-am-206750; https://hoatieu.vn/tai-lieu/ngay-via-quan-am-la-ngay-nao-206747 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-quan-am | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.via-quan-am.02 | via-quan-am | Cúng vía Quan Thế Âm Bồ Tát (19 tháng Hai, 19 tháng Sáu, 19 tháng Chín) | ca-le | bac | dong-bang-bac-bo | Chùa Hương, Hà Nội; chùa Bổ Đà, Bắc Giang | nguon-noi-ro | phat-giao | Chùa Hương: từ chiều 18 tới sáng 19 tháng Hai âm lịch (lễ khánh đản), nằm trong mùa hội ba tháng xuân; chùa Bổ Đà: hội từ 16 tới 18 tháng Hai | Chùa Hương: sân chùa Thiên Trù và trong động Hương Tích; chùa Bổ Đà: từ Đền Hạ lên Đền Trung, Đền Thượng, chùa Quán Âm, chùa Tứ Ân | Tăng ni, Phật tử, dân làng và khách hành hương | Lễ chay: hoa, quả, oản, xôi, chuối, bỏng (bày trên mâm dọc các bậc thềm chùa Thiên Trù trong đàn Mông Sơn thí thực) | Nến, đèn hoa đăng hình hoa sen (nến xếp hì… | Chùa Hương, chiều 18: tụng Kinh Phổ Môn ở chùa Thiên Trù; có năm lập đàn Mông Sơn thí thực ở sân chùa | Tối 18: lễ kỷ niệm khánh đản ở sân chùa Thiên Trù; khoản… | https://vjol.info.vn/index.php/rsr/article/download/23753/20296 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-quan-am | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.via-quan-am.03 | via-quan-am | Cúng vía Quan Thế Âm Bồ Tát (19 tháng Hai, 19 tháng Sáu, 19 tháng Chín) | ca-le | bac | tay-bac | Fansipan, Lào Cai | nguon-noi-ro | phat-giao | 18 và 19 tháng Chín âm lịch (vía Quán Thế Âm xuất gia) | Bảo An Thiền Tự dưới chân núi và các chùa trên đỉnh Fansipan | Tăng ni, Phật tử Lào Cai, do Giáo hội Phật giáo Lào Cai chủ trì | Hoa đăng (xếp thành hình hoa sen trước sân thiền tự) | Hoa tươi, vòng tay gỗ cúng dường | Chiều tối 18: tọa thiền, tụng kinh cầu nguyện rồi dâng hoa đăng ở Bảo An Thiền Tự | Ngày 19: đại lễ trên đỉnh núi, tăng ni Phật tử đi nhiễu quanh Đại tượng Phật… | https://tapchitoaan.vn/kham-pha-dem-hoa-dang-huyen-ao-trong-le-via-quan-the-am-xuat-gia-tai-fansipan9587.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-quan-am | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.via-quan-am.04 | via-quan-am | Cúng vía Quan Thế Âm Bồ Tát (19 tháng Hai, 19 tháng Sáu, 19 tháng Chín) | ca-le | trung | Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng; Thừa Thiên Huế | nguon-noi-ro | phat-giao | Đà Nẵng: lễ vía ngày 19 tháng Hai âm lịch, là nghi lễ chính của Lễ hội Quán Thế Âm Ngũ Hành Sơn (17 tới 20 tháng Hai); theo bài nghiên cứu, Thừa Thiên Huế tổ ch… | Chùa Quán Thế Âm, Ngũ Hành Sơn | Tăng ni, Phật tử, người dân và du khách | Lễ vía tại chùa Quán Thế Âm với các nghi lễ Phật giáo | Thả bóng bay cầu nguyện quốc thái dân an | Rước tôn tượng Đức Quán Thế Âm, đi cùng lễ hóa trang Bồ Tát Q… | https://www.sggp.org.vn/hang-ngan-nguoi-tham-du-le-via-duc-bo-tat-quan-the-am-post786454.html; https://vjol.info.vn/index.php/rsr/article/download/23753/20296 | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-quan-am | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||
| nt.via-quan-am.05 | via-quan-am | Cúng vía Quan Thế Âm Bồ Tát (19 tháng Hai, 19 tháng Sáu, 19 tháng Chín) | ca-le | nam | tay-nam-bo | Quán Âm Phật Đài, Nhà Mát, Bạc Liêu | nguon-noi-ro | phat-giao | Các ngày vía 19/2, 19/6, 19/9 âm lịch; lễ hội Quán Âm Nam Hải ngày 22, 23, 24 tháng Ba âm lịch; đầu năm người các tỉnh về viếng đông | Trước tượng Phật Bà Nam Hải (Mẹ Nam Hải) nhìn ra biển | Phật tử, người dân Bạc Liêu và khách các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, TP. Hồ Chí Minh | Nhang, đèn, trái cây (bài báo chỉ nhắc khi tả cảnh bày đồ cúng trước tượng) | Bày đồ cúng, thắp nhang khấn vái trước tượng Phật Bà | Nhiều người chạm tay vào đài sen dưới chân tượng để cầu may mắn, sức khỏe | Đọc văn khấn Mẹ Nam Hải (hai… | https://hoatieu.vn/tai-lieu/van-khan-ngay-via-me-quan-am-206750; https://daidoanket.vn/bac-lieu-mung-4-tet-bien-nguoi-do-ve-quan-am-phat-dai-xin-loc-dau-nam-102… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-quan-am | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.via-quan-thanh.01 | via-quan-thanh | Lễ vía Quan Thánh Đế Quân | ca-le | trung | nam-trung-bo | Quan Công miếu (chùa Ông), 24 Trần Phú, Hội An | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày 24 tháng Sáu âm lịch | Quan Công miếu; Quan Thánh còn được thờ ở một số hội quán và trong nhà người Hoa ở phố cổ | Bà con người Hoa và cư dân Hội An; các hội quán dâng lễ (bài báo kể hội quán Phước Lộc Thiên) | Hương trầm (xông ở khu tượng thờ Quan Công) | Từ 6 giờ sáng: lễ xông hương trầm tại khu tượng thờ | Lễ dâng hương, thực hành nghi lễ vía; hội quán dâng lễ | Diễu hành xe hoa dâng lễ, múa lân, sư, rồng qua c… | https://baovanhoa.vn/van-hoa/le-via-quan-thanh-de-quan-net-dep-van-hoa-tam-linh-o-hoi-an-153471.html; https://baovanhoa.vn/van-hoa/ve-hoi-an-du-le-via-quan-cong… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-quan-thanh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.via-quan-thanh.02 | via-quan-thanh | Lễ vía Quan Thánh Đế Quân | ca-le | nam | dong-nam-bo | chùa Quan Đế, Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh) | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Ngày 24 tháng Sáu âm lịch và rằm tháng Giêng; rằm tháng Giêng là lễ lớn nhất | Chùa Quan Đế (hội quán Triều Châu) ở Chợ Lớn | Quýt và bao lì xì đỏ (nhà chùa chuẩn bị cho người viếng mượn dịp rằm tháng Giêng) | Cúng Quan Đế | Dịp Nguyên tiêu có hát Tiều (hát của người Triều Châu), múa lân, cho mượn quýt lấy may | https://thanhtra.com.vn/van-hoa-the-thao-BE2162E3A/vieng-chua-quan-de-o-cho-lon-86A0BFEE.html; https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/thanh-dia-hiep-thien-cung-quan… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-quan-thanh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | Ngày vía: bài báo dẫn lời rằng tập tục mỗi nơi một khác, có nơi làm lễ vào 24 tháng Sáu, có nơi làm vào 13 tháng Giêng; mytour.vn ghi chùa Ông ở Cần Thơ làm lễ… | ||||
| nt.via-quan-thanh.03 | via-quan-thanh | Lễ vía Quan Thánh Đế Quân | ca-le | nam | tay-nam-bo | Hiệp Thiên Cung, Cái Răng (Cần Thơ); chùa Ông Cần Thơ | hoa | nguon-noi-ro | dan-gian | Từ 12 tới 14 tháng Năm âm lịch, ngày chính là 13 | Hiệp Thiên Cung (chùa Ông Cái Răng) và các chùa Ông của người Hoa ở Cần Thơ | Bà con người Hoa của hội quán | Lễ vía Ông là lễ lớn nhất trong năm của chùa Ông (mytour.vn) | Theo mia.vn, bài văn tế đọc ở lễ vía Bà Thiên Hậu cũng được hội quán dùng trong lễ hội chùa Ông C… | https://mytour.vn/vi/blog/bai-viet/thanh-dia-hiep-thien-cung-quan-thanh-de-mieu-ngoi-den-cua-cong-dong-nguoi-hoa-o-vung-tay-do.html; https://mia.vn/cam-nang-du-… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-quan-thanh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.via-than-tai.01 | via-than-tai | Cúng Thần Tài mùng 10 tháng Giêng | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Mùng 10 tháng Giêng | Bàn thờ Thần Tài, Thổ Địa (khám nhỏ đặt ở góc nhà) | Gia chủ, chủ cửa hàng | Bộ tam sên | Trái cây, hoa tươi | Xôi, chè | Gà luộc hoặc heo quay | Vàng mã, nhang, đèn, rượu | Lau tượng và bàn thờ bằng nước ngâm hoa bưởi hoặc pha chút rượu trắng | Bày lễ, thắp hương, đọc văn khấn | Nhang cháy được hai phần ba thì tạ lễ, hóa giấy tiền,… | https://docungtamlinh.com.vn/cach-cung-than-tai-mung-10/; https://vankhan.vn/van-khan-cung-than-tai/ | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/via-than-tai | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||||||
| nt.xen-ban-xen-muong.01 | xen-ban-xen-muong | Lễ Xên bản, Xên mường của người Thái | ca-le | bac | tay-bac | Sơn La | thai | nguon-noi-ro | dan-gian | Cuối tháng Giêng, đầu tháng Hai âm lịch, lúc hoa ban nở; sáng sớm | Thầy mo (ông mo) chủ lễ | Thủ lợn, gà, vịt [nguồn nói phải có] | Rượu nếp nương, rượu cần [nguồn nói phải có] | Cơm lam, gạo nếp [nguồn nói phải có] | Hương, giấy bản, nước trắng, muối ớ… | Ông mo gọi mời thần sông, thần núi, thổ địa, thần giữ ruộng nương và linh hồn người có công dựng bản mường về nhận lễ | Ông mo khấn cầu bản yên, người khỏe, ngô… | https://dantocmiennui.baotintuc.vn/dac-sac-le-xen-ban-cua-dong-bao-dan-toc-thai-post347186.html; https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/xen-ban-xen-muong-phong-t… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/xen-ban-xen-muong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||
| nt.xen-ban-xen-muong.02 | xen-ban-xen-muong | Lễ Xên bản, Xên mường của người Thái | ca-le | bac | tay-bac | Mường Thanh; Điện Biên | thai | nguon-noi-ro | dan-gian | Tháng Hai, tháng Ba âm lịch | Đông xên (rừng cúng); lễ Xên Mường có bốn chiềng, bảy Đông xên | Ông Mo đứng lễ | Hai trâu đen, một trâu trắng, chọn con khỏe: 3 (mổ xong xếp lại thịt xương thành hình con trâu) [nguồn nói phải có] | Rượu cần [nguồn nói phải có] | Nước thơm v… | Phần lễ năm bước; lễ chính tại Đông xên gồm năm phần | Vảy nước thơm, vãi hạt giống theo tục lệ, ông Mo cầu mùa màng | Mổ trâu hiến tế thần linh | Tiệc rượu hưở… | https://nhandan.vn/le-xen-muong-cua-nguoi-thai-den-post207530.html; https://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/emagazine-le-cung-ban-cua-nguoi-thai-tinh-dien-bien-la… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/xen-ban-xen-muong | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.xen-ban-xen-muong.03 | xen-ban-xen-muong | Lễ Xên bản, Xên mường của người Thái | ca-le | bac | tay-bac | Nghĩa Lộ, Mường Lò | thai | nguon-noi-ro | dan-gian | Mùa xuân | Khu rừng thiêng của bản, của mường (Đông cắm, rừng cấm) | Các thầy mo | Mâm cỗ của các nhóm gia đình, các bản mang tới [nguồn nói phải có] | Một trâu trắng, một trâu đen cả mường chung mua, mổ để nguyên con: 2 (lễ Xên mường, Xên đôn… | Thầy mo làm lễ cúng ma bản, ma mường, ma rừng tại rừng cấm | https://baolaocai.vn/tuc-tho-cung-ngay-xuan-cua-nguoi-thai-muong-lo-post411110.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/xen-ban-xen-muong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | Số trâu hiến tế: bài về Mường Lò ghi một trâu trắng, một trâu đen; bài về Mường Thanh (Điện Biên) ghi hai trâu đen, một trâu trắng | |||
| nt.xen-ban-xen-muong.04 | xen-ban-xen-muong | Lễ Xên bản, Xên mường của người Thái | ca-le | trung | bac-trung-bo | Nghệ An | thai | nguon-noi-ro | dan-gian | Đầu vụ gieo trỉa nương rẫy | Lán thờ chung của bản, bên gốc cây cổ thụ đầu bản | Cụ cao niên có uy tín trong bản (mó sơ) | Gà, lợn, xôi (vật nuôi phải là con trống, con đực) [nguồn nói phải có] | Rượu cần [nguồn nói phải có] | Trâu hoặc bò đực cả bản góp chung: 1 (năm chẵn, khi có đ… | Cả bản về lán thờ cùng làm mâm cỗ | Xin và gọi tất cả các vị thần về | Mời ăn, mời uống rượu cần | Gieo quẻ bằng hai que tre ba lần; cả ba lần một sấp một ngửa… | https://baonghean.vn/doc-dao-tuc-cung-than-ban-than-muong-cua-nguoi-thai-10143098.html | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/xen-ban-xen-muong | bien-tap: viết lại từ 1 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.xuat-hanh.01 | xuat-hanh | Xuất hành đầu năm | ca-le | toan-quoc | dan-gian | Lần ra khỏi nhà đầu tiên của năm mới, tính từ lúc giao thừa: có người đi ngay sau giao thừa, có người sáng mùng Một, có người chọn mùng Hai, mùng Ba theo ngày g… | Không bày mâm cúng riêng; ai đi xa thì kính báo thần linh, gia tiên ngay trong lễ giao thừa ở nhà | Từng người hoặc cả gia đình | Không có lễ vật riêng cho việc xuất hành (các nguồn chỉ tả việc chọn ngày, giờ, hướng rồi đi lễ chùa, đền; lễ dâng ở chùa, đền thuộc loại lễ khác) | Xem lịch chọn ngày và giờ hoàng đạo trong mấy ngày đầu năm | Chọn hướng theo điều mong cầu: theo tục, hướng Hỷ thần để cầu niềm vui, may mắn; hướng Tài thần để… | Tránh hướng Hạc thần (có nguồn viết Hắc thần), theo tục là hướng xấu | Tránh mặc toàn màu đen, trắng; tránh nói lời xui, cáu gắt, tranh cãi khi ra đường đầu năm… | https://baophapluat.vn/chon-ngay-tot-va-huong-xuat-hanh-dau-nam-post159288.html; https://baophapluat.vn/doc-dao-phong-tuc-don-xuan-cua-nguoi-xua-post190828.html… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/xuat-hanh | bien-tap: viết lại từ 7 trang nguồn ở cột nguon_url | Hướng Tài thần của ngày can Đinh: bài của Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ viết các tư liệu Hán cổ ghi chính Tây còn các thông tin của Việt Nam ghi chính Đô… | ||||||
| nt.xuat-hanh.02 | xuat-hanh | Xuất hành đầu năm | ca-le | bac | nguon-noi-ro | dan-gian | Từ sau giao thừa và mấy ngày đầu năm | Chuối xanh, bưởi, trầu cau, tiền vàng (lễ mang theo khi tới chùa, đền) | Xuất hành tới chùa, đền, phủ; hành lễ nghiêm trang, thường kết hợp du xuân, trẩy hội | Hái lộc: sau khi lễ bẻ một cành đa, đề, si nhỏ mang về cắm ở bàn thờ | Xi… | https://vnexpress.net/net-dep-cua-cac-phong-tuc-dau-nam-2264984.html; https://baophapluat.vn/doc-dao-phong-tuc-don-xuan-cua-nguoi-xua-post190828.html; https://t… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/xuat-hanh | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | |||||||||
| nt.xuat-hanh.03 | xuat-hanh | Xuất hành đầu năm | ca-le | trung | nguon-noi-ro | dan-gian | Sáng mùng Một và mấy ngày đầu năm | Hương, hoa, bánh trái, bánh tét, bánh in (lễ mang theo khi tới chùa) | Xuất hành tới chùa dâng hương cầu bình an, kết hợp du xuân (chùa Hương Tích ở Hà Tĩnh, đền Huyền Trân ở Huế, chùa Linh Ứng ở Đà Nẵng, phố cổ Hội An) | Ở Quảng N… | https://vnexpress.net/net-dep-cua-cac-phong-tuc-dau-nam-2264984.html; https://thitruongtaichinhtiente.vn/net-dep-van-hoa-di-le-chua-dau-nam-cua-nguoi-viet-65460… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/xuat-hanh | bien-tap: viết lại từ 4 trang nguồn ở cột nguon_url | Bài của VnExpress viết miền Trung không có tục hái lộc đầu năm nên cây cối ở đền chùa còn nguyên lá; bài của Sài Gòn Giải Phóng tả người dân Quảng Ngãi mùng Một… | ||||||||
| nt.xuat-hanh.04 | xuat-hanh | Xuất hành đầu năm | ca-le | trung | bac-trung-bo | Cẩm Xuyên; Cửa Nhượng; Cửa Sót; Hà Tĩnh | ngu-dan | nguon-noi-ro | dan-gian | Từ mùng 2 Tết, vào ngày và giờ chủ thuyền chọn; ngư dân Cửa Nhượng chỉ kiêng khởi hành ngày mùng 1 | Trên thuyền và ở bến | Chủ thuyền cùng bạn thuyền | Hương, vàng mã | Gạo, muối (cúng xong rải xuống nước và khắp sàn thuyền) | Cau trầu | Cỗ xôi gà, bánh chưng | Sản vật đánh bắt từ biển: tôm, cá, mực | Chọn ngày đẹp đầu năm làm lễ cúng thuyền, cúng bến (lễ mở biển, còn gọi xông biển) | Cúng xong rải muối, gạo, hương vàng xuống nước và khắp sàn thuyền | Chọn gi… | Giờ khởi hành phải là giờ hơn, theo câu "đi hơn, về kém" | Ngư dân Cửa Nhượng kiêng khởi hành ngày mùng 1 | https://baohatinh.vn/ngu-dan-cam-xuyen-lam-le-mo-bien-xuat-hanh-lay-may-dau-nam-post243572.html; https://hatinh.gov.vn/vi/bai-viet/ngu-dan-ha-tinh-xong-bien-nga… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/xuat-hanh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | |||
| nt.xuat-hanh.05 | xuat-hanh | Xuất hành đầu năm | ca-le | trung | nam-trung-bo | Bình Hải, Bình Sơn, Quảng Ngãi; Phan Rí Cửa, Lâm Đồng | ngu-dan | nguon-noi-ro | dan-gian | Quảng Ngãi: sáng mùng 1; Phan Rí Cửa: mồng 2 hoặc ngày được coi là tốt, lúc thủy triều lên | Quảng Ngãi: chùa làng rồi dinh thờ Bà ở sát biển; Phan Rí Cửa: trên ghe ở bến | Ngư dân, chủ ghe | Bông, bánh trái, dừa, gạo muối (lễ cúng xuất hành trên ghe ở Phan Rí Cửa) | Xã Bình Hải (Quảng Ngãi): ngư dân gác phiên biển, sáng mùng 1 tới chùa Phước Thiện hái lộc, rồi đi bộ tới Dinh Bà Chúa Ngọc cầu cho chuyến biển xuất hành đầu nă… | https://www.sggp.org.vn/mung-1-hai-loc-dau-nam-voi-ngu-dan-quang-ngai-post508181.html; https://baolamdong.vn/ngu-dan-lam-dong-xuat-hanh-lay-loc-dau-nam-425215.h… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/xuat-hanh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url | ||||
| nt.xuat-hanh.06 | xuat-hanh | Xuất hành đầu năm | ca-le | nam | nguon-noi-ro | dan-gian | Mấy ngày đầu năm, tới rằm tháng Giêng | Trái cây: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài (đọc trại thành "cầu vừa đủ xài") | Món mặn | Xuất hành tới chùa, miếu cầu bình an và cầu tài lộc, làm ăn | Xin lộc, rút xăm, xin nước ở các chùa lớn; nhiều chùa phát lộc, có múa lân, múa rồng | Nơi thường… | https://thitruongtaichinhtiente.vn/net-dep-van-hoa-di-le-chua-dau-nam-cua-nguoi-viet-65460.html; https://baovanhoa.vn/van-hoa/dau-xuan-di-le-cau-loc-cau-tai-205… | chua-soat | https://nhatnguyet.org/van-cung/xuat-hanh | bien-tap: viết lại từ 2 trang nguồn ở cột nguon_url |
各列的含义
id(string)- 行的稳定标识符, 各版本间不变
ma_le(string)- 主要礼类代码，即 loai-le-cung-viet-nam 数据集的 id
ten_le(string)- 该礼的越南文名称
ma_le_khac(string)- 共用此行的其他礼类代码，以分号分隔
phan_le(string)- 该行所述为礼的哪一部分，通常为整场礼
mien(string)- 地区代码：toan-quoc、bac（北部）、trung（中部）、nam（南部）。toan-quoc 表示来源未指明地区，并非已核实全国通用
tieu_vung(string)- 地区内的次区域代码；来源未说明时留空
dia_danh(string)- 省、市、村名，照来源原样记录，包括 2025 年合并前的省名；以分号分隔
cong_dong(string)- 民族社群代码，仅在来源说明时记录；多个代码以分号分隔
nhom_nghe(string)- 行业群体代码（渔民、商贩等），仅当该礼属于某一行业时填写，否则留空
muc_chung_vung(string)- 地区标注的依据：nguon-noi-ro（来源明言）或 suy-tu-nguon（据读音、编撰地、礼俗推断）；未标地区时留空
truyen_thong(string)- 传统代码：民间、佛教、家礼、母道信仰、村亭等
thoi_diem_lam(string)- 据来源所述的行礼时间
noi_dat(string)- 供品摆放之处
nguoi_cung(string)- 主祭之人
le_vat(string)- 供品，各项以竖线分隔：名称，冒号后为数量，括号内为备注；来源说明必备或非必备时以方括号标注
trinh_tu(string)- 依次各步骤，以竖线分隔
kieng_ky(string)- 来源所述的禁忌，以竖线分隔
nguon_url(string)- 该行各来源网页网址，以分号分隔；不含不注明来源的采集文本之来源网页，故部分行留空
trang_thai_soat(string)- chua-soat：尚未人工与来源网页核对；da-soat：已核对
trang(string)- 该礼在 nhatnguyet.org 上的页面网址
nguon(string)- 该行的来源类别，一个或多个部分，以分号分隔，每部分为 tinh-toan（引擎推算）、quy-uoc-truyen-thong、quy-uoc-he-hien-dai（传统或现代体系的约定）、van-ban（冒号后为著作）或 bien-tap（附说明）；固定说明亦见元数据 nguon_chi_tiet，两个最大的数据集只在那里给出；各列属于哪一部分，见元数据中每列的 loai_bang_chung
ghi_chu(string)- 各流派在该行的分歧之处；没有则留空
发布版本
- 数据发布编号
2026.10.13-73217aac· manifest.json- 数据集版本
- 1.0.0
- 生成时间
- 2026-10-13 15:14 UTC
- 行数
- 381 行，23 列
- 列结构哈希
4ac83394c057be6a…各列名称与类型的 sha256
下载本发布版本
- nghi-thuc-cung-viet-nam.csv · 453 KB · sha256
1044ffe82e0ba045… - nghi-thuc-cung-viet-nam.json · 617.1 KB · sha256
f3740ff0f82cc00a… - nghi-thuc-cung-viet-nam.meta.json · 40.3 KB · sha256
a66a160d134a5d09…
页首“Excel 版 CSV”按钮提供的文件带 BOM，哈希值与此处的 CSV 不同。
变更
版本 1.0.0（2026-10-13），类型为数据：首次发布：381 行祭礼仪轨，按礼类、地区与传统编排。
全部数据集的变更日志（GitHub 上的 CHANGELOG）
方法
本数据集不经过任何历法模型。
本次发布的计算引擎版本：2.0.0。
验证
本数据集涉及的证据类型及各自可检验的程度：
- D. 文化编辑：由 Nhật Nguyệt 从本站文章、节庆库或问题集中选取、概括或记录。
出处
内容由 Nhật Nguyệt 选编；各行来源见 nguon 列。
- D. 文化编辑：
ma_le、ten_le、ma_le_khac、phan_le、mien、tieu_vung、dia_danh、cong_dong、nhom_nghe、muc_chung_vung、truyen_thong、thoi_diem_lam、noi_dat、nguoi_cung、le_vat、trinh_tu、kieng_ky、nguon_url、trang_thai_soat、trang
沿用以下数据集的内容：loai-le-cung-viet-nam。
引用本数据集
Nhật Nguyệt（2026）。越南祭礼仪轨（版本 1.0.0，数据发布编号 2026.10.13-73217aac）[数据集]。CC BY 4.0。DOI 10.5281/zenodo.23009396。https://nhatnguyet.org/zh/bang/nghi-thuc-cung-viet-nam
概念 DOI 始终指向最新版本。Zenodo 在每次发布之后为其分配版本 DOI，下一次发布会把它记入清单。
授权与限制
依据 CC BY 4.0：可商用、可自由改编，只需注明出处。
来源：Nhật Nguyệt (nhatnguyet.org)，CC BY 4.0
本数据集记录的是文化与历法约定，而非科学论断。它适用于文化研究、自然语言处理和历法应用，不用于预测事件、评价他人，或作出影响任何人的决定。
所据典籍：Bộ sưu tầm văn cúng và lễ nghi cúng Việt Nam của Nhật Nguyệt.
其他速查表
- 十天干
- 十二生肖相合相克关系
- 十二地支
- 十二建除
- 22张塔罗大阿尔卡纳
- 二十四节气
- The 56 Minor Arcana cards
- 六十花甲表
- 易经六十四卦
- 九曜照命（Cửu Diệu）
- Zodiac sign boundaries year by year, 1950 to 2050
- Retrieval evaluation set for Vietnamese folk belief and calendar
- Letter to number tables, Pythagorean and Chaldean
- 命卦与八宅方位
- Where the schools disagree
- Auspicious hours across the sixty-day stem-branch cycle
- The sixty stem-branch pairs crossed: sounds, harmony, clash and element relation
- Vietnamese festivals mapped to solar dates, 2026 to 2030
- Festivals and folk beliefs of the 54 ethnic groups of Vietnam
- 越南节日、节庆与假日
- Vietnamese lunisolar calendar, 1900 to 2100
- Types of Vietnamese offering rites
- Start moments of the 24 solar terms, 1900 to 2100
- Folk inauspicious days mapped onto solar dates, 2026 to 2035
- Daily hexagram by the Gua Qi method, 1900 to 2100
- Tam Tai, Kim Lau and Hoang Oc by birth year and year in question
- Order of the sixty Gua Qi hexagrams
- 鲁班尺上的格
- Vietnamese offering prayers (văn cúng)