Đặng Thái Sơn

Thuở nhỏ và học vấn

Đặng Thái Sơn sinh ngày 2 tháng 7 năm 1958 tại Hà Nội, trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật sâu đậm. Cha ông, Đặng Đình Hưng, là nhà thơ, nhạc sĩ; mẹ ông, Nghệ sĩ Nhân dân Thái Thị Liên, là một nghệ sĩ dương cầm nổi tiếng và là giảng viên piano, một trong những người sáng lập Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Ông bắt đầu học piano từ nhỏ dưới sự dìu dắt trực tiếp của mẹ tại Nhạc viện Hà Nội, giữa hoàn cảnh chiến tranh phải sơ tán khỏi thành phố. Đến giữa thập niên 1970, ông sang Liên Xô theo học tại Nhạc viện Tchaikovsky ở Moskva, dưới sự chỉ dạy của các giáo sư Vladimir Natanson và Dmitry Bashkirov.

Sự nghiệp

Bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp của Đặng Thái Sơn đến vào tháng 10 năm 1980, khi ông giành giải Nhất cuộc thi Piano Quốc tế Chopin lần thứ X tại Warsaw, Ba Lan, trở thành nghệ sĩ châu Á đầu tiên trong lịch sử đoạt giải Nhất của cuộc thi danh giá này. Năm 1984, ở tuổi 26, ông được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, trở thành người trẻ nhất từng nhận danh hiệu này vào thời điểm đó, cùng với Huân chương Lao động hạng Nhất. Sau đó ông giảng dạy tại Nhạc viện Kunitachi (Tokyo, Nhật Bản) trong giai đoạn 1983-1987, trước khi chuyển đến định cư tại Montréal, Canada vào năm 1991 và trở thành giáo sư piano tại Đại học Montréal trong khoảng 20 năm. Ông tiếp tục biểu diễn tại nhiều phòng hòa nhạc danh tiếng trên thế giới như Lincoln Center, Barbican Centre, Nhà hát Opera Sydney, đồng thời từ năm 2005 trở thành giám khảo người Đông Á đầu tiên của cuộc thi Piano Quốc tế Chopin, tiếp tục làm giám khảo trong các kỳ thi 2010, 2015, 2021 và 2025. Nhiều học trò của ông sau này cũng đoạt giải cao tại chính cuộc thi Chopin, trong đó có Bruce Liu (giải Nhất 2021) và Eric Lu.

Đời sống cá nhân

Đặng Thái Sơn sống độc thân và chưa từng lập gia đình. Trong một cuộc phỏng vấn, khi được hỏi vì sao chưa kết hôn, ông từng chia sẻ triết lý sống của mình: "Đời được cái này mất cái kia. Tôi đã được nhiều rồi nên chấp nhận... Khổ mình, khổ người ta", cho thấy ông đã lựa chọn dành trọn cuộc đời cho nghệ thuật âm nhạc. Ông hiện mang hai quốc tịch Việt Nam và Canada (nhập tịch Canada năm 1995), và từ năm 2020 tiếp tục giảng dạy tại Nhạc viện New England (Hoa Kỳ).