Nhật Nguyệt

Từ điển thuật ngữ

24 Sơn Hướng là gì?

24 Sơn Hướng là hệ thống 24 phương vị trên la bàn phong thủy, mỗi sơn rộng 15 độ, dùng để xác định hướng nhà, mộ và luận đoán cát hung theo ngũ hành, bát quái.

Cách gọi khác: 二十四山

Sơ đồ hai mươi tư sơn hướng ghép từ mười hai địa chi, tám thiên can và bốn duy

24 Sơn Hướng là gì?

24 Sơn Hướng (二十四山) là cách chia vòng phương vị trên la bàn phong thủy thành 24 phần bằng nhau, mỗi phần rộng 15 độ. Tên gọi "sơn" ở đây không chỉ núi mà mang nghĩa là "phương vị", còn "hướng" là chiều quay của công trình. Hệ thống này giúp người hành nghề xác định chính xác tọa độ của nhà ở, mộ phần, cửa hàng, rồi từ đó luận giải cát hung dựa trên ngũ hành, bát quái, can chi và các trường phái phong thủy khác nhau.

Nguồn gốc và cấu trúc của 24 Sơn Hướng là gì?

24 sơn được hình thành từ sự kết hợp của 8 thiên can (bỏ Mậu và Kỷ), 12 địa chi và 4 quái Càn, Khôn, Cấn, Tốn. Mỗi sơn có một hành, một quẻ và một khoảng độ riêng. Ví dụ, sơn Tý nằm chính Bắc, thuộc hành Thủy, quẻ Khảm, quản lý khoảng 352,5 đến 7,5 độ; sơn Ngọ ở chính Nam, hành Hỏa, quẻ Ly, khoảng 172,5 đến 187,5 độ. Các sơn còn lại như Giáp, Ất, Mão, Thìn, Tỵ, Bính, Đinh, Mùi, Thân, Canh, Tân, Tuất, Hợi, Nhâm, Quý, Sửu, Dần, Càn, Khôn, Cấn, Tốn cũng có vị trí và đặc tính riêng.

Cách dùng 24 Sơn Hướng trong thực tế như thế nào?

Người ta dùng la bàn phong thủy (la kinh) để đo hướng. Sau khi xác định được sơn của tọa và hướng, người luận giải sẽ kết hợp với mệnh chủ, thời vận (bát vận, cửu vận), và các yếu tố như loan đầu, thủy pháp để đưa ra nhận định. Mỗi sơn có thể mang ý nghĩa tốt xấu khác nhau tùy theo sự kết hợp với các sơn khác và thời điểm. Chẳng hạn, sơn Càn thuộc Tây tứ trạch, hành Kim, đại diện cho trời, cha, người đứng đầu; sơn Thân thuộc tam hợp Thân Tý Thìn, hành Thủy, nằm ở cung Khôn.

Phân biệt 24 Sơn Hướng với thuật ngữ dễ nhầm thế nào?

24 Sơn Hướng thường bị nhầm với "bát trạch" (8 hướng) hay "bát quái" (8 quẻ). Thực tế, 24 sơn là hệ thống chi tiết hơn, chia nhỏ mỗi quẻ thành 3 sơn. Nó cũng khác với "tọa hướng" (tọa là vị trí sau lưng, hướng là mặt tiền) và "long mạch" (dòng chảy địa khí). Việc hiểu đúng 24 sơn giúp tránh nhầm lẫn khi đo hướng và luận giải.

*Lưu ý: Đây là tri thức truyền thống mang tính tham khảo, chưa được khoa học kiểm chứng. Người đọc nên cân nhắc trước khi áp dụng vào thực tế.*

Các trường phái hiểu 24 Sơn Hướng khác nhau thế nào?

  • Trường phái Tam Hợp: Nhấn mạnh sự kết hợp của 24 sơn theo tam hợp cục (như Thân Tý Thìn, Dần Ngọ Tuất) để luận đoán cát hung dựa trên mối quan hệ tương sinh tương khắc giữa các sơn và thời vận.
  • Trường phái Bát Trạch: Sử dụng 24 sơn để phân định 8 hướng tốt xấu theo mệnh quái của gia chủ, thường kết hợp với các yếu tố như Đông tứ trạch, Tây tứ trạch để chọn hướng nhà.
  • Trường phái Huyền Không Phi Tinh: Ứng dụng 24 sơn để xác định tọa hướng chính xác, từ đó an sao phi tinh theo vận và thời gian, luận giải sự biến động của khí trường theo từng sơn.

Bài viết liên quan

Bảng 24 sơn hướng

SốSơnThuộc loạiKhoảng độ la bànHướngQuáiNguyên long
1Địa Chi352.5° – 7.5°BắcKhảmThiên
2QuýThiên Can7.5° – 22.5°BắcKhảmNhân
3SửuĐịa Chi22.5° – 37.5°Đông BắcCấnĐịa
4CấnQuái37.5° – 52.5°Đông BắcCấnThiên
5DầnĐịa Chi52.5° – 67.5°Đông BắcCấnNhân
6GiápThiên Can67.5° – 82.5°ĐôngChấnĐịa
7MãoĐịa Chi82.5° – 97.5°ĐôngChấnThiên
8ẤtThiên Can97.5° – 112.5°ĐôngChấnNhân
9ThìnĐịa Chi112.5° – 127.5°Đông NamTốnĐịa
10TốnQuái127.5° – 142.5°Đông NamTốnThiên
11TỵĐịa Chi142.5° – 157.5°Đông NamTốnNhân
12BínhThiên Can157.5° – 172.5°NamLyĐịa
13NgọĐịa Chi172.5° – 187.5°NamLyThiên
14ĐinhThiên Can187.5° – 202.5°NamLyNhân
15MùiĐịa Chi202.5° – 217.5°Tây NamKhônĐịa
16KhônQuái217.5° – 232.5°Tây NamKhônThiên
17ThânĐịa Chi232.5° – 247.5°Tây NamKhônNhân
18CanhThiên Can247.5° – 262.5°TâyĐoàiĐịa
19DậuĐịa Chi262.5° – 277.5°TâyĐoàiThiên
20TânThiên Can277.5° – 292.5°TâyĐoàiNhân
21TuấtĐịa Chi292.5° – 307.5°Tây BắcCànĐịa
22CànQuái307.5° – 322.5°Tây BắcCànThiên
23HợiĐịa Chi322.5° – 337.5°Tây BắcCànNhân
24NhâmThiên Can337.5° – 352.5°BắcKhảmĐịa

24 sơn = 8 Thiên Can + 12 Địa Chi + 4 quái. Mậu và Kỷ không có sơn vì hai can này thuộc Thổ, ứng trung cung mà trung cung không có phương vị. Bốn quái chính (Khảm, Ly, Chấn, Đoài) cũng không có sơn riêng vì vị trí của chúng đã bị Tý, Ngọ, Mão, Dậu chiếm.

Mỗi hướng 45° chứa đúng ba sơn, và sơn giữa luôn mang tên của chính hướng đó, Tý ở chính Bắc, Ngọ ở chính Nam.

Sơn Tý bắc cầu qua mốc 0°, nên khoảng độ của nó đọc là từ 352,5° vòng qua 7,5°.

Bảng không kèm cột âm dương của từng sơn, vì các trường phái Huyền Không gán khác nhau, bạn nên theo đúng trường phái mà thầy hoặc sách của mình dùng.

*Số liệu trong bảng khớp với kết quả các công cụ tra cứu trên Nhật Nguyệt.*

Câu hỏi thường gặp

24 Sơn Hướng có phải là 24 hướng khác nhau không?

Đúng, đó là 24 phương vị trên la bàn, mỗi phương vị rộng 15 độ, được dùng để đo và luận giải hướng nhà, mộ.

Làm sao để xác định sơn hướng của một ngôi nhà?

Cần dùng la bàn phong thủy đo hướng mặt tiền và tọa (sau lưng), sau đó đối chiếu với vòng 24 sơn để tìm ra sơn tương ứng.

24 Sơn Hướng có được khoa học chứng minh không?

Đây là tri thức truyền thống, chưa được khoa học kiểm chứng. Người đọc nên tham khảo và cân nhắc trước khi áp dụng.

Sơn và hướng khác nhau thế nào?

Sơn là phương vị của tọa (phía sau), hướng là phương vị của mặt tiền. Cả hai đều được xác định trên vòng 24 sơn.

Nguồn tham khảo

  • Ole Bruun, An Introduction to Feng Shui, Cambridge University Press (2008)
  • Stephen L. Field, Ancient Chinese Divination, University of Hawai'i Press (2008)

Trích dẫn trang này

Nguồn: Nhật Nguyệt - https://nhatnguyet.org/tu-dien/24-son-huong