Gieo quẻ hỏi việc

Tìm hiểu thêm

Lục Hào nạp giáp là gì, và khác gieo quẻ Kinh Dịch thường ở chỗ nào?

Gieo quẻ Kinh Dịch theo lối kinh văn là gieo ra một quẻ rồi đọc lời hào, lời thoán mà Chu Dịch đã chép sẵn. Lục Hào, còn gọi là nạp giáp, bốc phệ, hay Văn Vương quái, làm thêm một bước: sau khi có sáu hào, người xem GẮN VÀO MỖI HÀO một Can, một Chi, rồi từ đó suy ra ngũ hành của hào, quan hệ sinh khắc giữa các hào với nhau và với ngày gieo. Lời luận vì thế không lấy từ kinh văn mà được suy ra tại chỗ từ bộ quan hệ ấy. Đây là lý do cùng một quẻ Càn gieo hôm nay và gieo tháng sau lại cho lời đáp khác nhau.

Phép này được quy cho Kinh Phòng (京房, 77–37 TCN) đời Hán, người đưa hệ Can Chi và ngũ hành vào Dịch học. Hệ thống được hoàn chỉnh dần qua ba bộ sách: Hoả Châu Lâm đời Tống, Bốc Phệ Chính Tông và Tăng San Bốc Dịch đời Thanh, bộ sau cùng của Dã Hạc lão nhân là bản được các thầy Lục Hào Việt Nam dùng nhiều nhất.

Sáu mươi tư quẻ được xếp vào TÁM CUNG, mỗi cung tám quẻ, ứng với tám quẻ thuần Càn Khảm Cấn Chấn Tốn Ly Khôn Đoài. Thứ tự trong cung không phải quy ước tuỳ tiện mà sinh ra bằng phép lật hào: từ quẻ thuần, lật hào 1 được Nhất thế, lật tiếp hào 2 được Nhị thế, cứ thế tới Ngũ thế; tới quẻ thứ bảy thì lật NGƯỢC hào 4 trở lại, gọi là Du hồn; quẻ thứ tám lật cả quẻ nội về như cũ, gọi là Quy hồn. Công cụ này dựng bảng tám cung bằng đúng phép lật đó chứ không chép tay, rồi đối chiếu lại với bảng đã công bố của Kinh Phòng, năm mươi sáu quẻ tạp khớp ngay từ lần chạy đầu.

Ngũ hành của CUNG đóng vai "ta", và sáu hào được gọi tên theo quan hệ với nó, gọi là Lục Thân. Hành sinh ra ta là Phụ Mẫu, hành ta sinh ra là Tử Tôn, hành ta khắc là Thê Tài, hành khắc ta là Quan Quỷ, hành đồng loại là Huynh Đệ. Đây chính là chỗ Lục Hào trả lời được câu hỏi cụ thể: hỏi tiền bạc thì nhìn Thê Tài, hỏi công danh thi cử thì nhìn Quan Quỷ, hỏi giấy tờ nhà cửa hợp đồng thì nhìn Phụ Mẫu, hỏi con cái hay chuyện yên ổn thì nhìn Tử Tôn. Hào được chọn ra để xem gọi là DỤNG THẦN. Chọn sai dụng thần thì cả bài luận sai theo, nên công cụ này bắt bạn nói rõ đang hỏi việc gì trước khi gieo, thay vì gieo xong mới hỏi.

Hào THẾ là chỗ đứng của người hỏi, hào ỨNG là phía bên kia, đối tác, người kia, hoàn cảnh. Vị trí hào Thế do thứ tự quẻ trong cung quyết định, và hào Ứng luôn cách Thế ba hào. Quan hệ sinh khắc giữa Thế và Ứng cho biết thế cục đang nghiêng về ai; Thế khắc Ứng khác hẳn Ứng khắc Thế, dù hai bên vẫn là hai bên ấy.

TUẦN KHÔNG là một khái niệm riêng, hay bị hiểu nhầm. Sáu mươi tổ hợp Can Chi chia thành sáu tuần, mỗi tuần mười ngày; vì có mười Can mà mười hai Chi, mỗi tuần luôn dư ra hai Chi không có Can nào ghép, hai Chi ấy là tuần không của tuần đó. Hào mang Chi rơi vào tuần không thì coi như chưa tới lúc, chưa thành hình, chứ KHÔNG có nghĩa là hỏng. Nhiều trường hợp hào dụng thần không mà vượng thì gọi là "không mà không không", tới ngày xung cái không ấy là việc động.

PHỤC THẦN là trường hợp quẻ gieo ra không có hào nào mang Lục Thân mình cần. Khi đó dụng thần nấp dưới một hào khác của quẻ gốc trong cung, hào nổi ở trên gọi là phi thần. Việc vẫn xem được, nhưng lời luận phải nói rõ là chuyện đang bị che, cần điều kiện mới lộ ra, chứ không phải im lặng đọc hào nổi rồi coi như xong.

Có hai loại việc công cụ này CỐ Ý KHÔNG nhận hỏi: tìm người mất tích và bệnh tật. Sách Lục Hào cổ đều có chương về hai việc này, nhưng một lời đoán sai ở đây không phải là đoán trượt, nó làm người ta ngừng tìm, hoặc ngừng đi khám. Không phải giới hạn kỹ thuật, mà là lựa chọn.

Kết quả gieo là NGẪU NHIÊN. Ba đồng tiền sáu lần cho 4.096 tổ hợp, và không có cơ sở khoa học nào cho thấy kết quả ấy liên hệ với sự việc bạn hỏi. Giá trị thật của việc gieo quẻ nằm ở chỗ nó buộc bạn phát biểu rõ câu hỏi, rồi đưa ra một góc nhìn khác để bạn tự đối chiếu. Việc hệ trọng cần thông tin thật và người có chuyên môn thật.