Tiện ích miễn phí
Thước Lỗ Ban
Ba thước Lỗ Ban 52,2cm, 42,9cm và 38,8cm dùng cho ba loại kích thước khác nhau và chia cung khác nhau. Một kích thước rơi vào cung đẹp trên thước này hoàn toàn có thể rơi vào cung xấu trên thước kia, và hai nguồn tiếng Việt còn bất đồng ở cung thứ sáu và thứ tám. Việc cần làm vì thế là tìm khoảng đẹp đồng thời trên cả ba, không phải tra một con số.
Tra kích thước cửa, giường, bàn thờ theo phong thuỷ trên cả ba thước 52,2cm, 42,9cm và 38,8cm, kèm phép tính và dải thước trực quan. Rơi vào cung xấu thì chỉ ra ngay kích thước đẹp gần nhất, và tìm được mọi kích thước đẹp trong một khoảng.
Tìm hiểu thêm
Ba cây thước, và vì sao chọn nhầm thước thì kết quả sai hết
Thước Lỗ Ban không phải một cây mà là ba, mỗi cây một độ dài chu kỳ và một bộ cung riêng. Thước thông thuỷ dài 52,2cm chia 8 cung, dùng cho các khoảng RỖNG, cửa đi, cửa sổ, ô thoáng, giếng trời, và đo lọt lòng, tức khoảng trống thật sự đi qua được, không tính khuôn. Thước dương trạch 42,9cm cũng chia 8 cung, dùng cho khối ĐẶC như giường, tủ, bàn, bậc thang, và đo phủ bì. Thước âm phần 38,8cm chia 10 cung, dùng cho bàn thờ, đồ thờ và mộ phần.
Chọn nhầm thước là sai lầm phổ biến nhất và nó làm hỏng toàn bộ kết quả, vì cùng một con số rơi vào ba cung khác nhau trên ba cây thước. Đó là lý do trang này không bắt bạn chọn loại thước mà hỏi "bạn đang đo gì" rồi tự chọn hộ, đồng thời nói rõ một câu vì sao lại chọn cây đó. Người quen nghề vẫn đổi tay được, còn người chưa biết thì không vấp ngay ở ô nhập đầu tiên.
Phép tính được công bố đầy đủ chứ không giấu. Kích thước quy về milimét, chia cho độ dài một chu kỳ để lấy phần dư, rồi phần dư chia cho độ rộng một cung. Ví dụ cửa 820mm trên thước thông thuỷ: 820 chia 522 dư 298; thước chia 8 cung nên mỗi cung rộng 65,25mm; 298 rơi vào cung Phúc Lộc. Bạn kiểm lại được từng bước bằng máy tính bỏ túi, và đó là điều một bảng tra không cho phép.
Điểm hữu dụng nhất nằm ở chỗ trang không dừng lại ở câu "kích thước của bạn xấu". Nếu số đo rơi vào cung xấu, trang liệt kê những kích thước đẹp GẦN NHẤT kèm độ lệch tính bằng milimét, để bạn biết cần nới thêm hay thu bớt bao nhiêu. Chế độ "tìm kích thước đẹp" làm chiều ngược lại: cho một khoảng từ – đến, trả về mọi số rơi vào cung tốt trong khoảng ấy. Đó thường là cách dùng đúng khi bạn còn đang thiết kế chứ chưa đóng xong đồ.
Một điểm kỹ thuật nhỏ nhưng quyết định kết quả ở sát ranh giới: ranh giới cung quy ước đóng ở đầu dưới và mở ở đầu trên. Số rơi đúng vào mốc chuyển cung sẽ thuộc cung phía trên chứ không phải cung phía dưới. Các bảng tra in trên thước giấy thường không nói rõ quy ước này, nên hai nguồn có thể lệch nhau đúng ở những con số nằm ngay vạch.
Cuối cùng, đây là quy ước đo lường truyền thống trong nghề mộc và xây dựng, không có cơ sở khoa học. Kích thước công trình vẫn phải theo tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn xây dựng và yêu cầu sử dụng thật: một cánh cửa rơi vào cung đẹp nhưng hẹp quá không khiêng lọt tủ thì vẫn là một cánh cửa hỏng.
| Thước | Chu kỳ | Số cung | Dùng cho | Cách đo |
|---|---|---|---|---|
| Thông thuỷ | 52,2cm | 8 cung | Cửa đi, cửa sổ, ô thoáng, giếng trời | Đo lọt lòng, không tính khuôn |
| Dương trạch | 42,9cm | 8 cung | Giường, tủ, bàn, bậc thang | Đo phủ bì của vật |
| Âm phần | 38,8cm | 10 cung | Bàn thờ, đồ thờ, mộ phần | Đo phủ bì của vật |
Câu hỏi thường gặp
Có bao nhiêu loại thước Lỗ Ban và dùng cây nào?
Ba cây. Thông thuỷ 52,2cm cho khoảng rỗng như cửa đi, cửa sổ, ô thoáng, giếng trời. Dương trạch 42,9cm cho khối đặc như giường, tủ, bàn, bậc thang. Âm phần 38,8cm cho bàn thờ, đồ thờ và mộ phần. Trang tự chọn đúng cây theo vật bạn khai và nói rõ vì sao, nên bạn không cần nhớ.
Đo cửa thì đo lọt lòng hay đo cả khuôn?
Đo lọt lòng, tức khoảng trống thật sự đi qua được, không tính khuôn, đó chính là nghĩa của chữ "thông thuỷ". Đây là chỗ sai phổ biến: đo cả khuôn thường dôi ra vài centimét, đủ đẩy kết quả sang một cung khác hẳn. Với khối đặc như giường hay tủ thì ngược lại, đo phủ bì.
Kích thước của tôi rơi vào cung xấu thì làm sao?
Trang liệt kê các kích thước đẹp gần nhất kèm độ lệch tính bằng milimét, cả phía nới ra lẫn phía thu vào, để bạn biết cần chỉnh bao nhiêu. Nếu đang trong giai đoạn thiết kế, chế độ "tìm kích thước đẹp" tiện hơn: nhập khoảng từ – đến và nhận về mọi số rơi vào cung tốt trong khoảng ấy.
Vì sao hai bảng tra cho kết quả khác nhau ở cùng một số?
Thường do hai nguyên nhân. Một là hai bảng dùng hai cây thước khác nhau cho cùng một vật. Hai là quy ước ranh giới cung: trang này đóng ở đầu dưới, mở ở đầu trên, nên số rơi đúng vạch thuộc cung phía trên. Bảng in trên thước giấy hiếm khi nói rõ quy ước này, nên chênh lệch xuất hiện đúng ở các số nằm ngay mốc chuyển cung.
Kích thước cửa đi thông dụng nào rơi vào cung đẹp?
Thay vì học thuộc một danh sách, hãy dùng chế độ "tìm kích thước đẹp" với khoảng rộng bạn định làm, ví dụ 80 đến 90cm cho cửa phòng, rồi chọn trong các số trả về. Cách này luôn đúng với cây thước phù hợp và đơn vị bạn đang dùng, còn danh sách học thuộc thì dễ lẫn giữa các loại thước.
Bàn thờ có đo bằng thước dương trạch được không?
Theo quy ước nghề thì không: bàn thờ, đồ thờ và mộ phần dùng thước âm phần 38,8cm, chia 10 cung chứ không phải 8. Đây là lý do trang hỏi bạn đang đo gì trước khi tính, cùng một con số sẽ cho cung khác hẳn nếu áp nhầm thước.
Thước Lỗ Ban có cơ sở khoa học không?
Không. Đây là quy ước đo lường truyền thống trong nghề mộc và xây dựng, nên xem như tham khảo văn hoá. Kích thước thực tế vẫn phải theo tiêu chuẩn kỹ thuật, quy chuẩn xây dựng và nhu cầu sử dụng; không nên vì một cung đẹp mà làm cửa quá hẹp hay bậc thang quá cao.
Bảng dữ liệu tiện ích này tra vào
Kết quả ở trên tra từ đúng những bảng dưới đây. Bảng bày ra đầy đủ, tải được bằng CSV, phát hành theo giấy phép CC BY 4.0.
- Cung trên ba thước Lỗ Ban · 26 dòng