Thân thế và sự nghiệp của Lý Thường Kiệt có gì đặc biệt?
Lý Thường Kiệt (1019 - 1105) là một trong những nhà quân sự, chính trị và ngoại giao kiệt xuất nhất trong lịch sử Việt Nam. Ông làm quan trải qua ba triều vua nhà Lý là Lý Thái Tông, Lý Thánh Tông và Lý Nhân Tông. Sự nghiệp của ông gắn liền với những chiến công hiển hách cả ở mặt trận phía Bắc (chống Tống) lẫn phía Nam (bình Chiêm), để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lịch sử dân tộc.
Với tài năng quân sự xuất chúng, Lý Thường Kiệt không chỉ là một vị tướng cầm quân đánh trận mà còn là một nhà chiến lược có tầm nhìn xa trông rộng. Ông là hiện thân của một vị tướng tài ba, một nhà chính trị, nhà ngoại giao sắc sảo, người đã lãnh đạo quân dân Đại Việt phá Tống, bình Chiêm thắng lợi, làm nên những trang sử vẻ vang cho dân tộc.
Chiến thắng trên phòng tuyến sông Như Nguyệt diễn ra như thế nào?
Năm 1077, trước nguy cơ xâm lược của quân Tống, Lý Thường Kiệt đã vạch ra kế hoạch và trực tiếp chỉ huy quân dân Đại Việt chiến đấu trên chiến tuyến sông Như Nguyệt (nay là sông Cầu). Đây là một vị trí phòng thủ chiến lược quan trọng, nơi ông đã bố trí lực lượng để chặn đứng bước tiến của đội quân xâm lược phương Bắc.
Chiến thắng trên sông Như Nguyệt không chỉ là một thắng lợi quân sự đơn thuần mà còn là một kiệt tác về nghệ thuật quân sự, thể hiện tài năng điều binh khiển tướng và sự hiểu biết sâu sắc về địa hình của Lý Thường Kiệt. Lịch sử mãi ghi nhớ công ơn của ông cùng các vị vua triều Lý trong việc bảo vệ vững chắc nền độc lập của Đại Việt. Hình ảnh của ông đã trở thành biểu tượng cho tinh thần bất khuất và trí tuệ của dân tộc Việt Nam trong cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm.
Sau khi ông mất, vua Lý Nhân Tông đã ban cho ông chức danh cao quý: Nhập nội điện đô tri kiểm hiệu Thái úy, tước Việt quốc công, thể hiện sự trân trọng và tôn vinh của triều đình đối với những cống hiến to lớn của ông.
Đền thờ Lý Thường Kiệt ở Bắc Ninh nằm ở đâu?
Để tôn vinh và tri ân công lao đóng góp của Lý Thường Kiệt và Vương triều Nhà Lý, tỉnh Bắc Ninh đã phê duyệt dự án đầu tư xây dựng Khu Đền thờ Lý Thường Kiệt tại xã Tam Giang, huyện Yên Phong. Dự án bao gồm 20 hạng mục với tổng mức đầu tư hơn 254 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa, được khởi công vào ngày 7/2/2017 và thực hiện từ năm 2016 đến 2020.
Ngôi đền nằm ở phía nam, giáp đê sông Như Nguyệt (sông Cầu) lịch sử, nơi lưu giữ dấu tích về những chiến công hiển hách của quân và dân Đại Việt vào thế kỷ 11. Với ý nghĩa lịch sử và các giá trị văn hóa, kiến trúc, đền thờ Thái úy Lý Thường Kiệt đã được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh.
Lễ khánh thành Đền thờ và Tượng đài Thái úy Lý Thường Kiệt được tổ chức vào ngày 1/4/2018, đánh dấu một mốc quan trọng trong việc hoàn thiện Khu du lịch, lịch sử-văn hóa Chiến tuyến Như Nguyệt.
Kiến trúc và các hạng mục tiêu biểu của đền thờ gồm những gì?
Khu đền thờ được thiết kế với kiến trúc đặc trưng của nhà Lý, tạo nên một không gian vừa trang nghiêm vừa hài hòa với cảnh quan sông nước.
- Cầu Kiều và cổng Tam quan: Cầu đá dẫn vào cổng Tam quan của ngôi đền được gọi là cầu Kiều, tạo lối đi uy nghiêm cho du khách khi vào chiêm bái.
- Bức bình phong đá: Trong cổng Tam quan là bức bình phong đá được khắc bài thơ "Nam quốc sơn hà", như một lời tuyên ngôn, khẳng định chủ quyền của dân tộc.
- Tượng đài Lý Thường Kiệt: Tượng đài cao 9m, chất liệu đồng, trọng lượng 16 tấn. Dưới chân tượng có khắc dòng chữ "Thái úy Lý Thường Kiệt (1019 - 1105)".
- Đền thờ chính: Được xây dựng trên diện tích 800m2, kiểu chữ công, gồm 7 gian tiền, 5 gian hậu, là nơi đặt gian thờ Thái úy Lý Thường Kiệt bên trong.
Giá trị lịch sử và văn hóa của di tích là gì?
Khu đền thờ không chỉ là nơi để nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, thắp hương tri ân, tưởng nhớ công lao Thái úy Lý Thường Kiệt mà còn là một công trình văn hóa, lịch sử có ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Nơi đây góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa của dân tộc, đồng thời là một điểm đến hấp dẫn trong hành trình du lịch về nguồn.
Việc xây dựng và hoàn thiện khu đền thờ tại chính nơi diễn ra chiến thắng lịch sử là một hành động đẹp, thể hiện đạo lý "uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam. Nó nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau về những trang sử hào hùng của cha ông, về một vị tướng tài ba đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
