Lễ hạ điền, thượng điền của làng Việt: cúng lúc nào và cầu gì?
Lễ hạ điền làm khi làng bắt đầu cấy, lễ thượng điền khi lúa trổ đòng hoặc cuối vụ, cầu mùa màng. Sách phong tục chép khác nhau về thời điểm và tên gọi.
Tra cứu
Hồ sơ giúp anh chị
Gói của Nhật Nguyệt
Hầu hết tiện ích không cần tài khoản. Hồ sơ để lưu và đọc tiếp.
Chọn ngôn ngữ
Trang này chưa có đủ ba bản ngôn ngữ.
Có sách gộp làm một, có sách tách ra. Song Mai và Quỳnh Trang (2006) viết lễ thượng điền hay lễ thượng tân tức lễ cơm mới vào tháng chín âm lịch. Bùi Xuân Mỹ (2001) lại tách lễ thượng điền (khi lúa trổ đòng) và lễ thượng tân (tháng chín, tức lễ cơm mới). Phan Kế Bính (1915) ghi lễ thượng điền là ngày có gạo mới. Ba cách ghi khác nhau, tùy địa phương và tùy tác giả.
Lấy từ bài “Lễ hạ điền, thượng điền của làng Việt: cúng lúc nào và cầu gì?”
Lễ hạ điền làm khi làng bắt đầu cấy, lễ thượng điền khi lúa trổ đòng hoặc cuối vụ, cầu mùa màng. Sách phong tục chép khác nhau về thời điểm và tên gọi.
Dân tộc Pà Thẻn thuộc ngữ hệ Hmông-Dao, cư trú tại Hà Giang và Tuyên Quang, nổi bật với thờ cúng tổ tiên, lễ cơm mới và nghề dệt thổ cẩm truyền thống.
Lễ mừng cơm mới của người Khơ Mú ở Than Uyên, Lai Châu gồm cúng thổ địa, thỉnh mời tổ tiên, gieo nứa xin âm dương, tranh xôi đỏ và hát mừng cơm mới.
Tết cơm mới của người Cao Lan ở Tuyên Quang là nghi lễ tạ ơn tổ tiên, đất trời sau vụ thu hoạch, gắn với cây nêu và tục đổi gạo mới.
Khám phá phong tục xem chân gà ngày Tết và lễ cúng cơm mới của đồng bào dân tộc thiểu số, một nét đẹp văn hóa tâm linh gắn liền với ước vọng mùa màng bội thu.
Tết Khụ Sự Chà của người Hà Nhì ở Mường Nhé, Điện Biên là dịp tạ ơn tổ tiên, sum họp gia đình với nghi lễ cúng bánh trôi, bói gan lợn và giã bánh dày.
Khám phá ý nghĩa sâu sắc của Tết Hạ Nguyên (Rằm tháng Mười), một trong tứ quý Tết cổ truyền của người Việt, gắn liền với lễ mừng cơm mới và tạ ơn trời đất.
Khám phá lễ mừng lúa mới của người Xơ Đăng ở Tây Nguyên: nghi thức, vật phẩm cúng, ý nghĩa tâm linh và vai trò gắn kết cộng đồng trong đời sống nương rẫy.
Tết cơm mới của người Mường ở xã Hương Cần, Phú Thọ diễn ra ngày 10 tháng Mười âm lịch: ông Lang cúng tại đình Khoang, rồi các nhà mới được gặt lúa.
Tết cơm mới 10 tháng Mười âm lịch của người Tày ở Thái Nguyên gồm lễ cúng tại gia với cơm gạo mới, gà, lợn, bánh dày và lễ cộng đồng ở làng.
Cúng cơm ba ngày Tết mùng Một, mùng Hai, mùng Ba gồm lễ Nguyên đán, Chiêu điện, Tịch điện và lễ Tạ. Bài nêu trình tự cúng và khác biệt tục lệ Bắc, Trung, Nam.
Khám phá lễ hội mừng lúa mới và tục hiến trâu của người M'Nông ở Tây Nguyên, nghi lễ tạ ơn thần linh, cầu mong mùa màng bội thu.
Tết Trùng Thập mùng 10 tháng Mười âm lịch là tết của thầy thuốc, đồng cốt và dịp cơm mới. Bài phân tích nguồn gốc, nơi còn giữ và cách làm lễ.
Dân tộc Si La cư trú ở Mường Tè, Lai Châu, nói tiếng thuộc nhóm Tạng Miến, thờ cúng tổ tiên và có lễ cúng bàn, tết năm mới, tết cơm mới.
Cúng 100 ngày không bắt buộc có bát cơm úp, quả trứng: Phan Kế Bính chép hai lễ vật này ở cỗ giỗ, còn lễ tốt khốc chỉ ghi tế một tiệc.
Lễ tơ hồng tế ông Tơ bà Nguyệt sau khi rước dâu, lễ hợp cẩn là vợ chồng chia nhau chén rượu, miếng trầu trong buồng cưới. Tìm hiểu nghi thức và ý nghĩa.
Khám phá triết lý Sẻn - Sang - Hòa - Hóa trên mâm cỗ Tết Huế, nơi hội tụ tinh hoa cung đình và nét thanh tao của ẩm thực dân gian trong ngày Tết cổ truyền.
Tang lễ miền Bắc truyền thống trải qua nhiều lớp nghi lễ: khâm liệm, nhập quan, phát tang, cúng cơm, tế ngu. Mỗi lớp mang một tầng nghĩa hiếu đạo riêng.
Hướng dẫn thực hành đầy đủ cho người sắp cưới: thứ tự dạm ngõ, ăn hỏi, xem ngày, sính lễ, rước dâu theo ba miền, kèm lịch việc từng tháng và lưu ý an toàn.
Tết Doi là lễ hội mời bà lúa, cô lúa về bản của người Mường xã Thu Cúc, Phú Thọ, gắn với nghi lễ rước lúa từ đền thờ Nàng Cúc.
Cốm làng Vòng, thức quà mùa thu Hà Nội, làm từ lúa nếp non qua rang, giã, sàng lọc công phu, gắn với nghề truyền thống làng Vòng và văn hóa ẩm thực Kinh kỳ.
Lê Lợi lãnh đạo khởi nghĩa Lam Sơn 10 năm đánh đuổi quân Minh, lập vương triều Hậu Lê. Lễ hội Lam Kinh tại Thanh Hóa tưởng nhớ công lao ông và các tướng sĩ.
Lễ hội đền Tép thờ Trung Túc Vương Lê Lai ở xã Kiên Thọ, Thanh Hóa có hai kỳ: 21/8 âm lịch và 8/1 âm lịch, theo lệ vua Lê Lợi đặt giỗ trước một ngày.
Tục cúng giỗ trước một ngày gọi là lễ tiên thường, hôm sau mới là chính kỵ. Tìm hiểu nguồn gốc, cách phân biệt và ý nghĩa của hai lễ này.
Lễ hội đền Công Đồng Bắc Lệ ở xã Tân Thành, Lạng Sơn diễn ra 18 đến 20 tháng 9 âm lịch, gồm lễ tắm ngai, chính tiệc Mẫu và lễ rước thánh vân du.
Hội chùa Cổ Lễ (hội Ông) ở Ninh Bình diễn ra 13 tới 16 tháng Chín âm lịch, chính hội ngày 14. Năm 2026 là 22 tới 25/10 dương lịch, năm 2027 là 12 tới 15/10.
Lễ giỗ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh tưởng niệm người khai phá Nam Bộ năm 1698, được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Tín ngưỡng thờ Chúa Thác Bờ ở Hòa Bình gắn với hai nữ tướng thời Lê Lợi có công vận chuyển lương thảo qua sông Đà, thể hiện sự tri ân của người dân.
Lễ hội Nữ tướng Lê Chân tại Hải Phòng diễn ra ngày mùng 8 tháng 2 âm lịch, tưởng nhớ người khai khẩn An Biên trang, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Lễ nhập trạch về nhà mới gồm chuẩn bị lễ vật như hương hoa, trầu cau, gạo muối và trình tự nghi thức xin phép thổ công, thần linh, tổ tiên.
Nghiên cứu nhân học cho thấy hiện đại hoá không tự động làm người Việt bớt tin thần linh. Đền phủ, lễ hội đông lên sau Đổi Mới vì nhiều nguyên nhân cùng lúc.
Phật giáo Việt Nam gần hai mươi thế kỷ: từ trung tâm Luy Lâu, hoà vào tín ngưỡng bản địa, hưng thịnh thời Lý Trần, đến phong trào chấn hưng đầu thế kỷ 20.
Lễ mát nhà và bùa trấn trạch theo sách phong tục đầu thế kỷ 20: ai làm, làm ở đâu, bùa dán chỗ nào, và lời bình của Phan Kế Bính về thầy phù thủy.
Khám phá Lễ Cấp sắc của người Sán Dìu: nguồn gốc, ý nghĩa, các bước thực hiện và vai trò của 'Vũ điệu hành quang' trong nghi lễ trưởng thành thiêng liêng này.
Lễ cúng xe mới mua gồm hoa tươi, trái cây, món mặn hoặc chay, muối gạo, rượu trà, tiền vàng, bày tại nơi đỗ xe và khấn Thổ Công, thần linh cầu bình an.
Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa ở Lý Sơn gồm tế thần, cầu an, cung nghinh, rước linh vị binh phu, thả thuyền tế và đua thuyền Tứ Linh, gắn với đội Hoàng Sa xưa.
Bữa ăn ngày thường ba miền Bắc Trung Nam khác nhau ở khẩu vị và nguyên liệu: miền Bắc thanh đạm, miền Trung đậm đà cay mặn, miền Nam ngọt và tươi sống.
Cựu đội trưởng và cầu thủ ghi bàn nhiều nhất lịch sử đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hoa Sen
Vua nhà Lê sơ, người ban hành bộ luật Hồng Đức và mở mang bờ cõi
Nhà bác học lớn thời phong kiến Việt Nam, tác giả của nhiều công trình khảo cứu về lịch sử, địa lý, văn học và triết học
Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Trung Nguyên