Ảnh: Wikimedia Commons (Public Domain/CC0)
TL;DR: Waite viết trong The Pictorial Key to the Tarot (1911) nghĩa bói của The Fool là dại dột, cuồng loạn, hoang phí, say mê và các nghĩa ngược như cẩu thả, thờ ơ, phù phiếm. Theo cách đọc Tarot hiện nay, lá này thường được hiểu là khởi đầu mới, tự do, dấn thân không toan tính; khi ngược là bốc đồng, thiếu chuẩn bị. Gợi ý của Nhật Nguyệt: hãy tách phần hào hứng khỏi phần chuẩn bị trước khi bước vào điều mới.
Lá The Fool nằm ở đâu trong bộ Ẩn chính?
The Fool (Kẻ Khờ) là lá số 0 trong bộ Ẩn chính (Major Arcana). Trong bộ bài Tarot chuẩn 78 lá, Ẩn chính gồm 22 lá, và The Fool đứng trước cả lá số 1 (The Magician) lẫn lá số 21 (The World). Vị trí "số không" này khiến lá bài thường được xem là điểm khởi nguyên của toàn bộ hành trình Ẩn chính.
Bộ tranh Rider-Waite-Smith in năm 1909, tranh do Pamela Colman Smith vẽ, còn phần bói toán do A. E. Waite biên soạn và công bố trong sách The Pictorial Key to the Tarot năm 1911. Nghĩa bói Waite nêu trong sách 1911 thường khác nghĩa phổ biến ngày nay, nên dưới đây tách riêng từng tầng.
Waite mô tả lá The Fool trong The Pictorial Key to the Tarot (1911) thế nào?
Waite viết trong The Pictorial Key to the Tarot (1911): một chàng trai trẻ trong bộ y phục lộng lẫy, bước nhẹ như thể đất và những ràng buộc của nó khó giữ được chàng, dừng lại bên bờ vực giữa những đỉnh cao của thế gian. Chàng ngắm khoảng xanh phía trước, khoảng trời mở rộng hơn là quang cảnh bên dưới. Dáng đi hăm hở vẫn còn hiện rõ dù lúc này chàng đứng yên; con chó của chàng vẫn đang nhảy nhót. Bờ vực mở ra vực sâu không hề đáng sợ, như thể có thiên thần chờ đỡ lấy chàng nếu chàng nhảy xuống. Nét mặt chàng đầy vẻ thông tuệ và một giấc mơ đang chờ. Một tay chàng cầm hoa hồng, tay kia cầm cây gậy quý, từ gậy buông xuống qua vai phải một túi hành lý thêu hoa văn cầu kỳ. Chàng là một vương tử của thế giới bên kia đang du hành qua thế giới này, giữa ánh sáng ban mai, trong làn không khí trong trẻo. Mặt trời chiếu phía sau chàng.
Waite năm 1911 ghi nghĩa bói của The Fool là gì?
Waite viết trong The Pictorial Key to the Tarot (1911), mục nghĩa bói (Divinatory Meanings): Folly, mania, extravagance, intoxication, delirium, frenzy, bewrayment. Nghĩa ngược (Reversed): Negligence, absence, distribution, carelessness, apathy, nullity, vanity. Có thể tạm dịch: sự dại dột, cơn cuồng, sự hoang phí, sự say mê, cơn mê sảng, sự điên loạn, sự bộc lộ lỡ lời; khi ngược là sự cẩu thả, sự vắng mặt, sự phân tán, sự bất cẩn, sự thờ ơ, sự hư vô, sự phù phiếm.
Đây là khối nghĩa Waite liệt kê, gồm cả nghĩa ngược và những nghĩa có vẻ mâu thuẫn với hình ảnh tươi sáng của lá bài. Không nên gán cho Waite những nghĩa hiện đại như "khởi đầu mới" hay "tự do" mà ông không viết.
Theo cách đọc Tarot hiện nay, The Fool có nghĩa gì?
Theo cách đọc Tarot hiện nay, The Fool xuôi thường được hiểu là khởi đầu mới, tự do, dấn thân không toan tính. Khi ngược, lá này thường được hiểu là bốc đồng, thiếu chuẩn bị, rủi ro không đáng. Các từ khoá phổ biến là khởi đầu, tự do, phiêu lưu.
Đây cũng là nghĩa mà tiện ích rút bài của Nhật Nguyệt dùng. Cách đọc hiện nay không phủ nhận khối nghĩa Waite 1911, nhưng nhấn vào mặt tích cực của sự khởi đầu thay vì mặt "dại dột, cuồng loạn" mà Waite liệt kê.
| Tầng đọc | Xuôi | Ngược |
|---|---|---|
| Waite 1911 | Folly, mania, extravagance, intoxication, delirium, frenzy, bewrayment | Negligence, absence, distribution, carelessness, apathy, nullity, vanity |
| Cách đọc hiện nay (tiện ích rút bài của site dùng) | Khởi đầu mới, tự do, dấn thân không toan tính | Bốc động, thiếu chuẩn bị, rủi ro không đáng |
Theo cách hiểu của Nhật Nguyệt, các biểu tượng trên lá The Fool nói gì?
Theo cách hiểu của Nhật Nguyệt, các chi tiết trên lá The Fool trong bộ Rider-Waite-Smith có thể được đọc thành từng lớp, nhưng nên nhớ đây là cách hiểu của site, không phải nguyên văn Waite 1911.
| Biểu tượng | Đặc điểm | Cách hiểu của Nhật Nguyệt |
|---|---|---|
| Số 0 | Không bắt đầu, không kết thúc | Tiềm năng chưa khai phá, không bị ràng buộc bởi chuẩn mực |
| Chàng trai trẻ | Y phục lộng lẫy, dừng bên bờ vực, dáng đi hăm hở còn hiện rõ | Bước nhảy niềm tin, hành động dựa trên trực giác |
| Con chó | Vẫn đang nhảy nhót | Bản năng, sự đồng hành, tiếng nói nhắc nhở |
| Hoa hồng | Cầm trên một tay | Niềm vui, vẻ đẹp, tinh thần tự do |
| Gậy quý | Cầm trên tay kia, túi hành lý thêu vắt qua vai phải | Ý chí, hành trang nhẹ nhõm khi lên đường |
| Bờ vực | Mở ra vực sâu nhưng không đáng sợ | Ranh giới của vùng an toàn, chỗ bắt đầu của điều chưa biết |
| Mặt trời | Chiếu phía sau chàng | Nguồn sáng nâng đỡ phía sau, sự lạc quan của khởi đầu |
Waite không mô tả núi phủ tuyết trong đoạn văn về lá này, nên bảng trên không đưa chi tiết ấy vào. Tương tự, Waite không nói chàng đi chân trần hay bước qua cánh đồng màu mỡ.
Gợi ý của Nhật Nguyệt khi The Fool xuất hiện là gì?
Gợi ý của Nhật Nguyệt: nếu bạn đang cân nhắc một bước đi mới trong công việc, hãy tách phần hào hứng khỏi phần chuẩn bị. Một khởi đầu không cần kế hoạch hoàn hảo, nhưng vẫn nên có vài cột mốc để tự kiểm tra mình đang đi đâu. Với tình cảm, nên nói ra điều mình muốn thay vì đoán ý người kia; với tài chính, nên tránh quyết định lớn chỉ vì cảm giác phiêu lưu nhất thời; với sức khỏe, hãy giữ thói quen ngủ và vận động cơ bản trước khi thử điều mới.
Những gợi ý này là cách Nhật Nguyệt gợi mở để bạn tự soi lại tình huống, không phải lời khẳng định về tương lai hay kết quả chắc chắn.
The Fool trong lịch sử Tarot có gì đáng chú ý?
Bài Tarot xuất hiện ở châu Âu vào cuối thế kỷ 14 qua các hải cảng ở Ý, ban đầu là một trò chơi bài. Những bộ bài cổ còn sót lại, như bộ Visconti-Sforza ở Milan, được vẽ tay vào giữa thế kỷ 15 cho tầng lớp thượng lưu. Phải đến giữa thế kỷ 18, Tarot mới được dùng cho mục đích chiêm đoán ở Ý rồi lan sang Pháp, và các nhà huyền học Pháp thời đó bắt đầu gán cho Tarot những nguồn gốc huyền bí chưa được kiểm chứng.
Năm 1909, bộ Rider-Waite-Smith do Pamela Colman Smith vẽ tranh và A. E. Waite biên soạn ra đời, in đủ 78 lá có minh họa. Năm 1911, Waite công bố The Pictorial Key to the Tarot, trong đó ông ghi nghĩa bói cho từng lá, gồm cả The Fool. Từ đó, The Fool trở thành một trong những hình ảnh được nhận ra nhiều nhất khi nói về Tarot.
Có nên coi The Fool là lời dự báo về tương lai không?
Không nên. Lá bài là một biểu tượng để soi lại tình huống, không phải một bản dự báo chắc chắn. Waite 1911 ghi một khối nghĩa, cách đọc hiện nay ghi một khối nghĩa khác, và cả hai đều là cách diễn giải. Bạn có thể dùng lá bài như tấm gương để đặt câu hỏi cho chính mình, thay vì chờ nó quyết định thay bạn.
Bài tổng quan chủ đề: Tarot là gì và cách đọc 78 lá bài
