Lễ cấp sắc của người Dao
Còn gọi: Lễ lên đèn, Đặt tên âm, Lễ trưởng thành, Quá tăng, Độ giới
- Lễ của các dân tộc
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Lễ công nhận người đàn ông Dao đã trưởng thành: thầy cúng lên đèn, cấp âm binh, đặt tên âm cho người thụ lễ. Mỗi nhóm Dao có cách làm riêng (ba, bảy, mười hai đèn; lên đài hạ đài; có các bà hát cấp sắc).
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Tháng 11 âm lịch tới tháng Giêng
- Cúng ai
- Tổ tiên, Bàn Vương, Ngọc Hoàng và các thần trong tín ngưỡng của người Dao
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Miền Bắc
Tây Bắc, Người Người Dao, Tòng Sành (Bát Xát), Nậm Dạng (Văn Bàn), Lào Cai, Dân gian
- Làm lúc nào
- Tháng 11 âm lịch, tháng Chạp, tháng Giêng; lễ ba đèn làm một ngày một đêm, phải sang giờ Tý
- Đặt lễ ở đâu
- Tại nhà người thụ lễ, treo tranh thờ
- Ai cúng
- Thầy cúng lớn (Tầm sai) và hai thầy cúng phụ; người thụ lễ là đàn ông đã kết hôn
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Món mặn | ||
| Lợn, gà, rượu, gạo nếp | Mặn | Phải có. Nhà tự nuôi, tự làm trong một năm |
| Vàng mã | ||
| Các loại tiền giấy tự cắt | Phải có | |
| Đồ vật | ||
| Quần áo mới | Phải có | |
| Tranh thờ (tranh Bàn Vương, tranh Đại Đường) | Phải có | |
Tây Bắc, Người Người Dao, Tam Đường, Lai Châu, Dân gian
- Làm lúc nào
- Trước kia vào mùa xuân, mùa đông, làm cho từng người, kéo dài 5 tới 7 ngày
- Ai cúng
- Ba thầy cúng; người thụ lễ là bé trai
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Mà đài (đài cao) và tấm lưới kết bằng dây rừng | Phải có. Lưới tượng trưng bào thai người mẹ |
Đông Bắc, Người Người Dao, thôn Mào Phìn, xã Phương Tiến, Vị Xuyên, Hà Giang, Dân gian
- Làm lúc nào
- Làm xuyên đêm
- Ai cúng
- Ba thầy cả, ba thầy phụ, mười hai người giúp việc
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Đàn cúng (đài) và chiếc võng | Phải có. Võng tượng trưng bào thai |
Đông Bắc, Người Người Dao, xã Bằng Cả, Quảng Ninh, Dân gian
- Làm lúc nào
- Cuối năm hoặc đầu xuân
- Đặt lễ ở đâu
- Tại nhà, trước bàn thờ tổ tiên
- Ai cúng
- Các thầy cúng; bốn bà hát cấp sắc
Kiêng kỵ
Tây Bắc, Người Người Dao, Tòng Sành (Bát Xát), Nậm Dạng (Văn Bàn), Lào Cai, Dân gian
- Vợ chồng người thụ lễ kiêng chung chăn gối một tháng trước và ba ngày sau lễ
- Không mắng chửi con cháu, không nói tục
Tây Bắc, Người Người Dao, Tam Đường, Lai Châu, Dân gian
- Chín ngày trước lễ không sát sinh, kể cả ngọn cỏ, con kiến
- Ăn chay, mỗi ngày hai lưng bát cơm với canh nhạt
Cộng đồng và vùng
Đọc thêm về lễ cấp sắc của người Dao
Nguồn
- Cấp sắc, nghi lễ bắt buộc với người đàn ông Dao trưởng thành (baovanhoa.vn)
- Đặc sắc lễ cấp sắc của đồng bào Dao đỏ (baolaocai.vn)
- Lễ Cấp sắc của người Dao (nhandan.vn)
- Huyền bí nghi lễ "sinh ra lần thứ hai" của người Dao áo dài ở Hà Giang (baolaocai.vn)
- Quảng Ninh: Độc đáo Lễ cấp sắc của người Dao Thanh Y (baoquocte.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở