Lễ cúng Ông Tà (Đom Lơng Néak Tà) của người Khơ-me
Còn gọi: Lễ hội Ông Tà, Đom Lơng Neak Ta, Lễ cầu an của phum sóc, Cúng Neak Tà
- Lễ của các dân tộc
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Lễ cầu an của phum sóc tại miếu Ông Tà, do sư sãi làm lễ, cầu mưa thuận gió hòa trước vụ gieo cấy; lễ hội Đom Lơng Néak Tà ở Trà Vinh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2024.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Một ngày do từng phum sóc chọn trong tháng Ba, Tư, Năm âm lịch, đầu mùa mưa
- Cúng ai
- Néak Tà (Ông Tà), vị thần bảo hộ phum sóc, thờ bằng các hòn đá trong miếu
- Ai cúng
- Cả phum sóc; nghi lễ do các vị sư sãi thực hiện
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Miền Nam
Tây Nam Bộ, Người Người Khơ-me, Trà Vinh, Dân gian
- Làm lúc nào
- Mỗi phum sóc chọn một ngày trong tháng Ba, Tư, Năm âm lịch, lúc chuyển từ mùa khô sang mùa mưa; nay phần lớn làm hai ngày
- Đặt lễ ở đâu
- Miếu Néak Tà (miếu Ông Tà) của phum sóc
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đồ vật | ||
| Mảnh vải đỏ mới phủ lên các hòn đá tượng trưng cho Néak Tà | Phải có | |
| Món mặn | ||
| Đầu heo, hoặc gà hay vịt luộc | Mặn | Theo bài Tạp chí Quản lý nhà nước |
| Hương, đèn, nến | ||
| Rượu, bánh, trái, hoa, nhang đèn | Chay | |
| Khác | ||
| Vật phẩm chung của cộng đồng và phần riêng của từng gia đình | ||
Nam Bộ (nguồn không nói rõ hơn), Người Người Khơ-me, Dân gian
- Làm lúc nào
- Bài tạp chí ghi ngày 4 và 5 tháng Visák (tháng 5 dương lịch)
- Đặt lễ ở đâu
- Miếu Neak Tà: vài hòn đá to nhỏ dưới tán cây, trên gò đất, hoặc miếu xây trong khuôn viên chùa; có nơi không có miếu, đặt lễ trên gò mà khấn
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Khác | ||
| Lễ vật đơn giản và bài kinh Phật | Bài tạp chí ghi nhà chùa dùng thay cho lệ đâm trâu cúng ông Tà Hóc và bà Dây Chas ngày trước | |
| Món mặn | ||
| Nải chuối, ba vắt xôi; nhà khá thì gà, vịt, đầu heo và một bình rượu trắng | Mặn | Theo bài báo Pháp Luật TP.HCM |
Kiêng kỵ
- Đi ngang miếu ông Tà thì giở nón, lột khăn, nghiêng mình
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Thời điểm: hai bài Báo Văn Hóa ghi tháng Ba, Tư, Năm âm lịch; bài Tạp chí Quản lý nhà nước ghi tháng Chetr và Pih sak theo lịch Khơ-me, khoảng tháng Năm, tháng Sáu dương lịch, và dẫn một khảo sát ở Trà Vinh ghi tháng Tư, tháng Năm dương lịch, trước hoặc sau Chôl Chnăm Thmây, cúng một tới ba ngày
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Phát huy Lễ hội Đom Lơng Néak Tà gắn với phát triển du lịch (baovanhoa.vn)
- Trà Vinh: Bảo tồn Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Đom Lơng Néak Tà gắn với phát triển du lịch (baovanhoa.vn)
- Trà Vinh: Thêm một lễ hội truyền thống của đồng bào Khmer trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia (baoquocte.vn, theo Vietnam+)
- Phát huy giá trị tín ngưỡng thờ Neak Ta của người Khmer Nam Bộ tại tỉnh Trà Vinh, Tạp chí Quản lý nhà nước, 5/9/2024 (quanlynhanuoc.vn)
- Nguyễn Xuân Hậu, Vài nét về sự tiếp biến, ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đối với tôn giáo và lễ tục truyền thống người Khmer ở Nam Bộ, Nghiên cứu Tôn giáo số 4/2014 (vjol.info.vn)
- Ông Tà mà không tà (Báo Pháp Luật TP.HCM, tuoitre.vn/plo)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở