Tới nội dung

Lễ Katê của người Chăm

Còn gọi: Katê tại tháp, Katê tại làng, Cúng cơm gia đình dịp Katê, Kate, Tết Katê

  • Lễ của các dân tộc

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Lễ lớn trong năm của người Chăm theo đạo Bà la môn: rước y trang, mở cửa tháp, tắm tượng, mặc y phục cho tượng và đại lễ tại tháp, rồi về làng và cúng cơm trong từng nhà.

Tóm tắt

Làm ngày nào
Mùng 1 tháng Bảy lịch Chăm (khoảng cuối tháng Chín, tháng Mười dương lịch)
Cúng ai
Các vị thần và vua được thờ ở đền tháp (Po Klong Garai, Po Rome, Po Inư Nưgar, Pô Sah Inư); ông bà tổ tiên

Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Mâm cúng

Miền Trung

Nam Trung Bộ, Người Người Chăm, Ninh Thuận, Lễ của người Chăm theo Bà la môn (Chăm Ahiêr), Tại đền thờ vị được cúng

Làm lúc nào
Ngày mùng 1 tháng Bảy lịch Chăm; lễ rước y trang làm vào buổi chiều hôm trước
Đặt lễ ở đâu
Các đền tháp: tháp Po Klong Garai, tháp Po Rome, đền Po Inư Nưgar ở làng Hữu Đức
Ai cúng
Chủ lễ là sư cả Po Dhya; thầy Kadhar kéo đàn kanhi hát thánh ca; bà bóng Muk Pajaw; người Ra-glai giữ và trao y trang
Lễ vậtChay, mặnGhi chú
Đồ vật
Y trang của nữ thần Po Inư Nưgar và của các vua Po Klong Garai, Po RomePhải có. Do các tộc họ người Ra-glai cất giữ
Khác
Lễ vật và cơm do từng gia đình mang lên thápChay
Trà, rượu, nước
Nước để tắm tượngPhải có

Nam Trung Bộ, Người Người Chăm, tháp Pô Sah Inư, Phan Thiết, Bình Thuận, Lễ của người Chăm theo Bà la môn (Chăm Ahiêr), Tại đền thờ vị được cúng

Đặt lễ ở đâu
Tháp Pô Sah Inư (Phú Hài, Phan Thiết)
Ai cúng
Các chức sắc tôn giáo người Chăm điều hành
Lễ vậtChay, mặnGhi chú
Đồ vật
Trang phục của nữ thần Pô Sah InưPhải có
Khác
Lễ vật bày trên ThoonlaPhần hội có thi trưng bày, trang trí lễ vật
Xôi, bánh
Bánh gừngChayPhần hội có thi làm bánh gừng

Nghi thức

Nam Trung Bộ, Người Người Chăm, Ninh Thuận, Lễ của người Chăm theo Bà la môn (Chăm Ahiêr), Tại đền thờ vị được cúng

  1. Chiều hôm trước: cúng y trang tại hai nhà tộc họ Ra-glai đang giữ, rồi người Chăm nhận y trang và rước về đền; dẫn đầu đoàn là tốp người Ra-glai thổi kèn bầu, đánh mã la, theo sau là ông cả sư, thầy kéo đàn kanhi, bà bóng
  2. Sáng ngày lễ: tấu trình với thần linh; Po Dhya té nước lên phù điêu thần Shiva trên cửa tháp, người dự hứng nước xoa lên đầu, mặt
  3. Po Dhya khấn xin mở cửa tháp; bà bóng cùng thầy Kadhar làm lễ mở cửa tháp, tắm tượng thần, thay y phục cho tượng
  4. Đại lễ: thầy Kadhar kéo đàn kanhi hát thánh ca kể công trạng các vị thần, các vua; bà bóng khấn cầu bình an; Po Dhya dâng lễ vật, dâng cơm theo lời hát
  5. Xong lễ ở tháp, người dân về làm lễ Katê ở làng rồi cúng cơm trong từng gia đình

Nam Trung Bộ, Người Người Chăm, tháp Pô Sah Inư, Phan Thiết, Bình Thuận, Lễ của người Chăm theo Bà la môn (Chăm Ahiêr), Tại đền thờ vị được cúng

  1. Nghinh rước trang phục nữ thần Pô Sah Inư từ sân lễ lên tháp chính
  2. Mở cửa tháp chính
  3. Tắm bệ thờ Linga, Yoni
  4. Mặc trang phục
  5. Đại lễ cúng mừng Katê tại tháp chính

Cộng đồng và vùng

Nguồn

  • Katê, lễ hội văn hóa lớn của người Chăm (Báo Pháp Luật TP.HCM, tuoitre.vn/plo)
  • Người Chăm Ninh Thuận tưng bừng khai hội Katê (Báo Pháp Luật TP.HCM, tuoitre.vn/plo)
  • Nhộn nhịp Lễ hội Katê 2022 ở Ninh Thuận (nhandan.vn)
  • Độc đáo lễ rước y trang và dấu tích về bộ y phục Thánh Mẫu Ina Nagar (baovanhoa.vn)
  • Độc đáo Lễ hội Katê của đồng bào Chăm theo đạo Bà la môn (Báo Pháp Luật TP.HCM, tuoitre.vn/plo)
  • Đồng bào Chăm ở Bình Thuận nô nức đón Lễ hội Katê 2019 (baovanhoa.vn)
  • Đồng bào Chăm tỉnh Bình Thuận vui tết Katê (sggp.org.vn)

Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.

Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.