Lễ mừng lúa mới của các dân tộc Tây Nguyên

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai

Còn gọi: Tết lúa mới

Theo nguồn đã mở, sau mùa gặt người Ê-đê làm lễ theo từng hộ gia đình; người Gia-rai, Ba-na mời hồn lúa về kho, báo tin với tổ tiên và thần núi; người Mạ có tục hiến sinh trâu để tạ ơn thần linh. Các trang ấy nhắc lễ này trong bài về Tết Hạ nguyên của người Việt, nhưng lễ của đồng bào làm theo mùa gặt của từng buôn. Bộ dữ liệu chưa có lời khấn của lễ này.

Làm lúc nào
Sau mùa gặt; nguồn không ghi ngày cố định
Cúng ai
Hồn lúa, thần núi, thần linh của buôn làng và tổ tiên, theo lời các nguồn

Lễ vật và cách cúng

Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Tây Nguyên, Người Người Ê-đê, Dân gian

Làm lúc nào
Sau mùa gặt; trang nguồn xếp vào dịp Tết Hạ nguyên, cơm mới và không ghi ngày riêng của lễ

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Gà, heonguồn ghi mổ gà, giết heo
Rượu cần
Cơm mới
Bầu nước lã
Ống điếu, bếp đựng than
Nông cụmột cây cuốc, một cây rựa, một cây rìu

Trình tự

  1. Làm lễ theo từng hộ gia đình
  2. Cúng xong cùng người thân ăn mừng

Tây Nguyên, Người Người Gia-rai, Người Ba-na, Dân gian

Làm lúc nào
Sau mùa gặt; trang nguồn xếp vào dịp Tết Hạ nguyên, cơm mới và không ghi ngày riêng của lễ

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Rượu ghèba ghè
Heomột con
Gàhai con

Trình tự

  1. Một ghè rượu và con heo để mời hồn lúa về kho
  2. Một con gà và một ghè rượu để báo tin với tổ tiên
  3. Một ghè rượu và con gà còn lại để báo với thần núi

Tây Nguyên, Người Người Mạ, Dân gian

Làm lúc nào
Sau mùa gặt; trang nguồn xếp vào dịp Tết Hạ nguyên, cơm mới và không ghi ngày riêng của lễ

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Trâuvật hiến sinh

Trình tự

  1. Giết trâu làm vật hiến sinh để tạ ơn và cầu thần linh tiếp tục che chở buôn làng

Nguồn

  • Văn Khấn Tết Hạ Nguyên, Tết Cơm Mới, Tết Trùng Thập (hoatieu.vn)
Xem thêm văn cúng khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời và các lễ theo vùng.