Đen Vâu là ai và xuất phát từ đâu?
Đen Vâu, tên đầy đủ Nguyễn Đức Cường, sinh ngày 13/5/1989 tại Hạ Long, Quảng Ninh, hoạt động nghệ thuật từ năm 2009. Anh thuộc thế hệ rapper Việt trưởng thành cùng làn sóng hip hop nội địa lan ra từ các sân chơi underground phía Bắc, thời điểm rap Việt còn là dòng chảy ngầm bên lề nhạc đại chúng. Việc đi lên từ môi trường đó, không qua con đường đào tạo chính quy hay bệ đỡ của một nhãn hàng lớn, là một phần lý do tên tuổi anh gắn với hình ảnh người nghệ sĩ tự lực.
Vì sao chất liệu âm nhạc của Đen Vâu được chú ý?
Đen Vâu được biết đến với những ca khúc mang đậm chất tự sự, gần gũi với đời sống. Trong bối cảnh nhạc Việt chuyển dần sang phát hành số và các sản phẩm nghe nhìn ngắn, việc một rapper kiên trì kể chuyện bằng lời rap dài, nhiều chi tiết đời thường lại tạo được sức hút đại chúng là điều đáng chú ý. Cách viết của anh nghiêng về trải nghiệm cá nhân và quan sát xã hội hơn là khoe kỹ thuật hay khoa trương vật chất, nên người nghe nhớ đến nhân vật trữ tình nhiều hơn là màn trình diễn.
Những sản phẩm nào đánh dấu sự nghiệp?
Trong sự nghiệp, anh cho ra mắt nhiều sản phẩm âm nhạc được khán giả đón nhận. MV "Lãng đãng" (2024) là ca khúc về lòng biết ơn, trân trọng cuộc sống và học cách tận hưởng khoảnh khắc bình yên. Cùng năm, MV "Friendship" là sản phẩm tri ân những người bạn đã giúp anh vượt qua khó khăn suốt 15 năm theo nghề. Anh còn có ca khúc "Việc lớn" viết về những khó khăn khi lần đầu làm cha, gánh vác trách nhiệm gia đình. Ba ví dụ này cho thấy các chủ đề anh quay đi quay lại: sự bình thản trước đời sống, tình bạn dài lâu, và gánh nặng lẫn niềm vui của vai trò trụ cột trong gia đình.
Đen Vâu hợp tác và xuất hiện cùng những ai?
Anh thường xuyên kết hợp biểu diễn cùng các nghệ sĩ nổi tiếng như Hoàng Thùy Linh, Hà Anh Tuấn, và góp mặt trong các chương trình âm nhạc lớn. Cụ thể, anh tham gia concert của Mỹ Tâm (12/2024), concert kỷ niệm 30 năm ca hát của Hà Trần tại TP HCM, và đại nhạc hội "Sống một đời có 'lãi'" của VietinBank (1/2024). Những lần xuất hiện này đặt một rapper underground cạnh các giọng ca pop và nhạc nhẹ kỳ cựu, cho thấy ranh giới giữa các dòng nhạc trên sân khấu đại chúng đã mờ đi đáng kể.
Hoạt động thiện nguyện của Đen Vâu gồm những gì?
Đen Vâu được biết đến với những hoạt động thiện nguyện tích cực. Anh đồng hành trao tặng "Thư viện Hy Vọng" tại Lạng Sơn, giúp gần 400 học sinh dân tộc Tày, Nùng của trường TH&THCS Vân Thủy, xã Chiến Thắng có không gian thư viện mới khang trang thay thế nhà kho cũ, hoàn thành tháng 8/2024. Anh cũng từng tham gia dự án từ thiện "Nuôi Em", dự án hỗ trợ hàng chục nghìn người, tuy nhiên dự án này gây tranh cãi về tính minh bạch tài chính. Đen Vâu đã công khai xin lỗi trên sân khấu concert của Mỹ Tâm về những ồn ào liên quan đến dự án này. Cần phân biệt hai phần: việc trao tặng thư viện là ghi chép cụ thể, còn ồn ào quanh "Nuôi Em" thuộc phần tranh cãi đã được chính anh lên tiếng, không phải suy đoán từ bên ngoài.
Những giải thưởng nào ghi nhận anh?
Năm 2023, Đen Vâu được Trung ương Đoàn trao giải thưởng Tình nguyện quốc gia, một trong 10 cá nhân tiêu biểu. Năm 2024, anh giành giải "Nam ca sĩ của năm" tại giải Cống Hiến. Hai giải này đáng chú ý ở chỗ chúng đến từ hai hệ thống khác nhau: một bên là tổ chức đoàn thể ghi nhận đóng góp xã hội, một bên là giới báo chí văn hóa ghi nhận thành tựu âm nhạc. Một nghệ sĩ nhận cả hai thường được nhìn nhận đồng thời ở khía cạnh tác phẩm và khía cạnh ảnh hưởng cộng đồng.
Anh có ảnh hưởng thế nào tới các rapper trẻ?
Anh là giám khảo hoặc người truyền cảm hứng cho nhiều rapper trẻ, như Wean Lê, người từng chia sẻ học hỏi phong cách viết nhạc giàu trải nghiệm từ Đen Vâu. Vai trò này không nằm ở việc đào tạo kỹ thuật mà ở việc cho thấy một hướng đi: rap có thể sống bằng chất liệu đời thường và vẫn tiếp cận được khán giả rộng. Với một dòng nhạc mà lớp nghệ sĩ đi trước còn ít, việc có người mở đường và được thế hệ sau nhắc tên như vậy là một dạng ghi nhận nghề nghiệp.