Giới thiệu
Nguyễn Đức Tài là doanh nhân Việt Nam, hiện giữ chức Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Đầu tư Thế giới Di động (MWG), một trong những nhà bán lẻ hàng đầu tại Việt Nam. Ông được biết đến là một trong những người sáng lập và lãnh đạo chuỗi bán lẻ Thế Giới Di Động.
Bối cảnh thời đại đặt nhân vật vào đâu?
Ông thuộc thế hệ doanh nhân Việt Nam trưởng thành sau giai đoạn mở cửa kinh tế, khi thị trường bán lẻ nội địa còn phân tán và phần lớn nằm trong tay các cửa hàng nhỏ lẻ, chợ truyền thống và một vài hệ thống còn non trẻ. Thế Giới Di Động ra đời đúng vào lúc điện thoại di động trở thành mặt hàng tiêu dùng phổ biến, nhu cầu mua sắm tăng nhanh trong khi kênh phân phối chuyên nghiệp còn thiếu. Đây là khoảng trống mà mô hình bán lẻ có hệ thống, niêm yết giá rõ ràng và mở rộng theo chuỗi có thể chiếm lĩnh.
Học vấn và những bước đi trước khi sáng lập có ý nghĩa gì?
Ông Nguyễn Đức Tài tốt nghiệp Đại học Kinh tế TP HCM chuyên ngành Tài chính - Kế toán và có thời gian du học Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh tại Học viện Quản trị Pháp Việt (CFVG). Nền tảng tài chính kế toán và quản trị này giải thích vì sao ông gắn với vai trò điều hành, kiểm soát tăng trưởng và cấu trúc vốn của doanh nghiệp, chứ không chỉ ở khâu bán hàng.
Năm 2001, ông làm Giám đốc chi nhánh tại Công ty Phương Huy Thế kỷ 21. Đến năm 2003, ông chuyển sang làm Trưởng bộ phận phát triển chiến lược tại S-Fone. Hai vị trí này đều nằm trong lĩnh vực viễn thông và phân phối, tức là những ngành có sẵn kinh nghiệm về hệ thống chi nhánh, quản lý điểm bán và quan hệ với nhà cung cấp, những thứ về sau được áp dụng vào bán lẻ.
Việc thành lập Thế Giới Di Động năm 2004 có gì đáng kể?
Tháng 3/2004, ông cùng 4 người bạn thành lập Công ty Cổ phần Thế giới Di động, đảm nhiệm vị trí Giám đốc Kinh doanh và Marketing. Từ năm 2007, ông trở thành Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc điều hành công ty. Điểm đáng kể không nằm ở việc mở một cửa hàng bán điện thoại, mà ở chỗ nhóm sáng lập chọn mô hình công ty cổ phần và xây dựng chuỗi ngay từ đầu, thay vì kinh doanh nhỏ lẻ rồi mở rộng dần. Việc một người vừa nắm ghế chủ tịch vừa trực tiếp điều hành trong nhiều năm cho thấy quyền quyết định chiến lược và vận hành tập trung vào một mối trong giai đoạn tăng trưởng.
Vì sao các con số năm 2018 là cột mốc?
Dưới sự lãnh đạo của ông, Thế Giới Di Động tăng trưởng nhanh chóng. Đến năm 2018, công ty đạt doanh thu 86.516 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 2.880 tỷ đồng. Ý nghĩa của cặp số này nằm ở tương quan giữa quy mô và hiệu quả: mức doanh thu đó đưa doanh nghiệp vào nhóm bán lẻ lớn nhất thị trường, còn phần lợi nhuận cho thấy tăng trưởng không chỉ đến từ việc mở thêm điểm bán mà còn giữ được biên lợi nhuận. Với ngành bán lẻ vốn mỏng lãi, việc vừa mở rộng vừa có lãi là điều không mặc nhiên đạt được.
Hệ thống chuỗi được phát triển như thế nào?
Ông phát triển hệ thống bán lẻ gồm các chuỗi Thế Giới Di Động, Điện Máy Xanh, Bách Hóa Xanh, TopZone. Đây là điểm cho thấy chiến lược không dừng ở một ngành hàng: từ điện thoại và thiết bị di động, hệ thống mở sang điện máy, rồi sang hàng tiêu dùng và thực phẩm, và sau đó là một chuỗi chuyên về sản phẩm của một thương hiệu. Mỗi chuỗi là một lần thử nghiệm mô hình mới trên cùng một nền tảng vận hành và quản trị đã có.
Vì sao việc chuyển giao điều hành năm 2019 đáng chú ý?
Tháng 3/2019, ông rời vị trí điều hành, nhường lại cho ông Đoàn Văn Hiểu Em và giữ chức Chủ tịch HĐQT. Ông cho biết không còn điều hành trực tiếp nhưng vẫn tư vấn cho đội ngũ lãnh đạo. Việc tách vai trò chủ tịch và người điều hành là bước chuyển thường thấy khi một doanh nghiệp do người sáng lập dẫn dắt muốn chuyên môn hóa bộ máy quản lý, đồng thời vẫn giữ người sáng lập ở vị trí định hướng dài hạn.
Phần nào là ghi chép chắc chắn, phần nào là giai thoại?
Các mốc có thể đối chiếu với hồ sơ doanh nghiệp và báo chí như năm thành lập, các vị trí đã đảm nhiệm, các mốc chuyển giao nhân sự và kết quả kinh doanh năm 2018 là phần ghi chép chắc chắn. Các chi tiết mang tính diễn giải về lý do thành công, về phong cách lãnh đạo hay về vai trò cá nhân trong từng quyết định thường thuộc dạng kể lại và đánh giá, không phải dữ kiện kiểm chứng được, nên cần đọc như nhận định chứ không phải sự kiện.
Cột mốc gần đây
- Ông nhiều lần đăng ký mua/bán cổ phiếu MWG trong các giai đoạn thị giá biến động. Đây là thông tin thuộc loại công bố thông tin của người nội bộ, thường được nhà đầu tư theo dõi như một tín hiệu tham khảo, không phải căn cứ để suy đoán về triển vọng công ty.
- Ông thuộc nhóm lãnh đạo cấp cao không nhận lương trong bối cảnh công ty báo lãi kỷ lục. Chi tiết này thường được nhắc trong bối cảnh bàn về cách phân chia lợi ích giữa lãnh đạo và cổ đông.
- Dưới thời ông làm Chủ tịch, MWG phát triển các chuỗi Bách Hóa Xanh, Điện Máy Xanh, TopZone và có kế hoạch niêm yết thêm các chuỗi này. Việc tính đến niêm yết riêng từng chuỗi phản ánh hướng tách bạch hoạt động và thu hút vốn cho từng mảng kinh doanh.