Phan Mạnh Quỳnh là ai?
Phan Mạnh Quỳnh (sinh năm 1990) là ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Việt Nam, được biết đến qua các ca khúc mang hơi thở cuộc sống bình dị, nhiều bài gắn với hình ảnh làng quê. Anh từng gây chú ý với bản hit "Vợ người ta" và nhiều sáng tác được nghệ sĩ khác thể hiện. Vị trí của anh trong nhạc Việt nằm ở chỗ anh vừa viết nhạc cho người khác hát, vừa tự thể hiện, và phần lớn các bài được biết đến đều do chính anh sáng tác.
Vì sao "Vợ người ta" là dấu mốc quan trọng?
Đây là ca khúc đưa tên tuổi Phan Mạnh Quỳnh từ chỗ được giới trong nghề biết đến thành người được công chúng rộng rãi nhận ra. Ca khúc đạt hơn 100 triệu lượt xem trên YouTube vào năm 2015, một cột mốc hiếm với một bài hát do tác giả trẻ tự viết và gắn với chất liệu quê. Bài hát còn được nhắc đến trong chương trình Táo quân 2016, cho thấy nó vượt khỏi phạm vi một bản nhạc phổ thông để đi vào đời sống sinh hoạt và chuyện trò chung.
Con đường đến với âm nhạc của anh diễn ra thế nào?
Sinh ra tại Diễn Châu, Nghệ An, trong gia đình có năm người con, Phan Mạnh Quỳnh sớm bộc lộ năng khiếu âm nhạc. Hồi nhỏ, anh học nhạc lý ở nhà thờ và bắt đầu sáng tác từ năm lớp chín. Ca khúc đầu tay "Nơi ấy con tìm về" ra đời khi anh 18 tuổi. Sau khi tốt nghiệp cấp ba, anh thi đỗ Đại học Công nghiệp TP HCM nhưng sau đó bỏ dở để theo đuổi đam mê âm nhạc, tự tìm tòi thu âm và đăng tải sản phẩm lên mạng.
Từ năm 2009 đến 2014, Phan Mạnh Quỳnh là tác giả của nhiều ca khúc như "Người yêu cũ" (Khởi My), "Mình từng yêu nhau" (Miu Lê), "Anh thế giới và em" (Hương Tràm). Tuy nhiên, tên tuổi anh chưa thực sự bật lên. Năm 2014, anh có ý định bỏ nghề về quê, nhưng chính khoảng thời gian dự đám cưới ở quê đã truyền cảm hứng để anh viết "Vợ người ta".
Vì sao anh tham gia Sing My Song 2017?
Thành công của "Vợ người ta" cũng khiến anh trăn trở khi bị gắn với dòng nhạc kém sang, và việc tham gia Sing My Song 2017 là một cách để anh khẳng định khả năng sáng tác của mình. Tại đây, anh thể hiện các ca khúc như "Con tim tan vỡ", "Hồi ức", "Có chàng trai viết lên cây" và nhận được đánh giá cao từ hội đồng chuyên môn. Đây là dạng chương trình dành cho người viết nhạc, nên việc anh lọt vào và được hội đồng chuyên môn đánh giá cao có ý nghĩa ở chỗ nó đặt anh vào đúng vai trò tác giả, tách khỏi định kiến gắn với một bài hát đơn lẻ.
Những sáng tác sau đó của anh gồm những gì?
Sau cuộc thi, anh tiếp tục cho ra mắt "Nước ngoài", ca khúc viết về người con xa xứ, lấy cảm hứng từ những người dân quê đi xuất khẩu lao động. Anh cũng đóng góp hai ca khúc "Chuyện buồn" và "Anh chưa từng biết" vào album Tâm 9 của Mỹ Tâm, đồng thời viết nhạc cho phim "Chị trợ lý của anh" và "Người bất tử". Ca khúc "Huyền thoại" được đề cử giải Cống hiến, hạng mục "Bài hát của năm". Việc một tác giả trẻ có bài nằm trong album của một ca sĩ tên tuổi, đồng thời có bài được đề cử ở một giải thưởng do giới báo chí và chuyên môn bình chọn, cho thấy sáng tác của anh được ghi nhận ở cả hai phía: thị trường và giới làm nghề.
Phong cách sáng tác của anh có gì đáng chú ý?
Phan Mạnh Quỳnh thường viết về hai chủ đề lớn là cộng đồng và làng quê. Anh tự nhận mình là trai quê và cho rằng việc lớn lên ở nông thôn giúp anh có những trải nghiệm chân thật để sáng tác. Anh ngưỡng mộ các nhạc sĩ như Trịnh Công Sơn, Trần Tiến, Dương Thụ và học hỏi cách viết giàu hình ảnh, tựa như thước phim. Anh chia sẻ: "Tôi sống chậm rãi, làm tất cả một cách từ từ, không vội vàng".
Đâu là chi tiết chắc chắn và đâu là phần giai thoại?
Phần ghi chép chắc chắn gồm quê quán, hoàn cảnh gia đình, việc học nhạc lý ở nhà thờ, các mốc sáng tác và các ca khúc được liệt kê, cùng các đề cử và đóng góp đã nêu. Chi tiết về việc anh định bỏ nghề rồi chính đám cưới ở quê truyền cảm hứng viết "Vợ người ta" mang tính giai thoại, thường được kể lại như một bước ngoặt trong đời tác giả, và nên được đọc như một câu chuyện được truyền lại hơn là một dữ kiện đã được kiểm chứng độc lập. Cách phân biệt này quan trọng vì với một nhân vật còn đang hoạt động, phần lớn thông tin đến từ chính lời kể của nhân vật và các bài báo viết về họ.