Tới nội dung

Lễ cắt tiền duyên

Còn gọi: Cắt duyên âm, Hóa giải duyên âm, Cắt giải tiền duyên

  • Cầu an, giải hạn

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Theo quan niệm của người làm lễ, có người lận đận tình duyên vì còn một mối duyên từ kiếp trước; lễ cắt tiền duyên do thầy đồng hoặc thầy cúng làm, dùng hai hình nhân thế mạng và giấy sớ, thường ghép trong một buổi hầu đồng.

Tóm tắt

Làm ngày nào
Ngày vía, tiệc của một vị thánh hoặc một ngày tốt do thầy chọn
Cúng ai
Các vị thánh trong điện thần Tứ phủ được thỉnh chứng lễ (thường là Quan Lớn Tuần Tranh, Ông Hoàng Mười); người âm được cho là còn vương duyên từ kiếp trước

Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Mâm cúng

Vùng:

Miền Bắc

Hà Nội, Dân gian

Ai cúng
Thầy làm lễ thay mặt người xin cắt tiền duyên

Miền Trung

Tây Nguyên, Lâm Đồng, Thờ Mẫu, Tứ Phủ

Làm lúc nào
Ngày vía, tiệc của một vị thánh hoặc một ngày tốt trong tháng, khi có nhiều người đăng ký; lễ hầu đồng thường bắt đầu khoảng 13 giờ 30 tới 14 giờ
Đặt lễ ở đâu
Bản điện, đền thờ Mẫu
Ai cúng
Thầy đồng (đôi khi là pháp sư, thầy cúng); người cắt tiền duyên dự lễ
Lễ vậtSố lượngChay, mặnGhi chú
Quả
Hoa quả, trầu cauChay
Vàng mã
Giấy tiền vàng
Hình nhân thế mạng bằng vàng mã, viết tên người cần cắt tiền duyên2Phải có. Khách là nam thì hình nhân nữ, khách là nữ thì hình nhân nam
Đồ vật
Giấy sớ (điệp âm, điệp dương)Phải có. Do thầy làm, khách chỉ cung cấp thông tin
Khác
Tơ hồng (sợi vàng của cây tơ hồng) và trầu têm cánh phượngThầy đồng trao cho người chưa có người yêu sau khi cắt duyên

Miền Nam

TP. Hồ Chí Minh, Dân gian

Đặt lễ ở đâu
Bài báo tả một người xem bói làm lễ cho khách ngay tại chỗ, ở khu vực Lăng Ông Bà Chiểu
Ai cúng
Người xem bói làm lễ cho khách
Lễ vậtSố lượngGhi chú
Vàng mã
Cặp ngựa trắng bằng giấy1 cặpTheo bài báo, người làm lễ gợi ý khách mua thêm để cúng vong âm
Vàng mã

Nghi thức

Miền Bắc, Hà Nội, Dân gian

  1. Người xin lễ quỳ lạy theo thầy, có khi suốt cả ngày
  2. Đọc theo lời thầy bài khấn dài chừng một trang giấy
  3. Theo bài nghiên cứu về Lâm Đồng, ở miền Bắc việc cắt tiền duyên trong buổi hầu đồng làm tại giá Quan Lớn Tuần Tranh

Tây Nguyên, Lâm Đồng, Thờ Mẫu, Tứ Phủ

  1. Khách đăng ký trước với thầy đồng; thường thầy chuẩn bị lễ, khách đóng một khoản và tới đúng ngày giờ
  2. Phát tấu: tuyên lý do buổi lễ, thỉnh Phật, Đức Thánh Trần, Thánh Mẫu, các vị Công đồng Tứ phủ; dâng tên tuổi người chủ lễ
  3. Dâng cơm cúng các Thánh, khao thỉnh sơn trang và các Quan; thầy đồng tuyên sớ
  4. Hầu đồng: giá Mẫu hầu tráng mạn, rồi các giá Quan Lớn
  5. Tới giá làm lễ cắt duyên: người cắt tiền duyên đội mâm sớ, rồi đội mâm lễ vật và hai hình nhân; thầy đồng dùng thanh long đao hoặc kéo cắt vào tay hai hình nhân
  6. Xin đài âm dương; chưa được thì cắt tiếp rồi xin đài lại; được rồi thì hóa hình nhân, giấy sớ
  7. Tới giá Ông Hoàng Mười làm lễ se duyên: nối hai sợi chỉ hồng cho đôi đang yêu, hoặc trao tơ hồng và trầu têm cánh phượng cho người chưa có đôi

Miền Nam, TP. Hồ Chí Minh, Dân gian

  1. Xem bói trước, rồi làm lễ cúng cắt duyên âm cho khách; theo lời người làm lễ thì chừng 10 phút

Chỗ các nguồn nói khác nhau

  • Cắt duyên ở giá nào: theo bài nghiên cứu, ở miền Bắc việc này làm tại giá Quan Lớn Tuần Tranh (thường tới giá Quan Đệ Ngũ); từ năm 2004 một số thầy đồng ở Lâm Đồng làm tại giá của vị thánh mà họ cho là hợp căn (ví dụ giá Cô Đôi).

Cộng đồng và vùng

Nguồn

  • Cắt tiền duyên để... lấy vợ (vnexpress.net)
  • Bùi Thị Thoa, Cắt tiền duyên trong nghi lễ lên đồng của người Việt ở Lâm Đồng, Tạp chí Khoa học Xã hội số 9 (229) năm 2017 (vjol.info.vn)
  • Thập diện bói toán (sggp.org.vn)

Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.

Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.