Cúng căn 3, 6, 9, 12 tuổi
Còn gọi: Cúng đốt, Cúng dứt căn
- Vòng đời
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo nhiều hướng dẫn hiện nay, cúng căn là lễ nối tiếp lễ cúng Mụ đầy tháng và thôi nôi, tạ ơn 12 bà Mụ đã che chở trẻ qua từng mốc tuổi. Lần 12 tuổi gọi là dứt căn, là lần cúng Mụ cuối cùng.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Năm bé tròn 3, 6, 9 và 12 tuổi, quanh ngày sinh âm lịch
- Cúng ai
- 12 bà Mụ và Đức Ông; nhà có thờ thì cúng thêm Phật, thần linh, gia tiên
- Ai cúng
- Ông bà hoặc cha mẹ
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
- Làm lúc nào
- Năm bé tròn 3, 6, 9, 12 tuổi; lần 12 tuổi gọi là dứt căn, làm lớn hơn
| Lễ vật | Số lượng | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | |||
| Mâm ngũ quả, bình hoa, nhang, cặp đèn cầy, gạo, muối | Chay | ||
| Trầu cau | |||
| Trầu cau têm cánh phượng | 12 phần nhỏ và 1 phần lớn | Chay | |
| Trà, rượu, nước | |||
| Trà, rượu, nước | 3 ly mỗi loại | Chay | |
| Món mặn | |||
| Gà luộc chéo cánh hoặc heo quay | Mặn | Nhà ăn chay có thể làm mâm chay | |
| Xôi, bánh | |||
| Xôi | 12 phần nhỏ và 1 phần lớn | Chay | |
| Chè | 12 phần nhỏ và 1 phần lớn | Chay | Phải có. Bé trai chè đậu trắng, bé gái chè trôi nước; có hướng dẫn ghi không đổi sang loại chè khác |
| Bánh kem | 1 cái | Tuỳ nhà. Không phải lễ vật cổ truyền | |
| Vàng mã | |||
| Bộ giấy cúng căn: giấy cúng Mụ, hài, áo giấy, sớ, giấy độ thế Nam hoặc Nữ | 1 bộ | ||
| 12 roi ngựa giấy màu (bông chi) | 12 cái | Tùy vùng; cúng xong vắt lên mái nhà (theo một số hướng dẫn) | |
| Đồ vật | |||
| Sách, vở, bút | Tuỳ nhà. Đặt thêm ở lần cúng 6 tuổi, khi bé vào lớp một | ||
Nghi thức
- Bày mâm cúng Mụ hướng ra cửa chính; nhà có thờ Phật, thần linh, gia tiên thì thêm mâm nhỏ ở các ban ấy
- Rót trà, rượu, nước; người lớn thắp ba nén hương, đọc văn khấn
- Mẹ bế bé vái ba vái, bé lớn thì tự vái
- Hương tàn hai phần ba thì hóa giấy tiền, váy áo, hài, roi ngựa
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Tính ngày theo lịch nào: có hướng dẫn ghi phải theo ngày sinh âm lịch, có nơi lùi ngày theo 'gái lùi 2, trai lùi 1'; có hướng dẫn ghi âm hay dương đều được
- Giờ cúng: có hướng dẫn ghi buổi sáng hoặc trưa, tốt nhất 9 tới 11 giờ; có hướng dẫn ghi sáng sớm hoặc lúc mặt trời lặn
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Cúng căn là gì? Lễ vật cúng căn 3, 6, 9, 12 tuổi (docungtamlinh.com.vn)
- Cúng căn 6 tuổi cho bé trai, bé gái (docungviet.vn)
- Văn khấn cúng căn (xoichesaigon.com)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở