Lễ giải trùng tang
Còn gọi: Nhốt trùng, Trùng tang liên táng, Gửi vong giải trùng, Hóa giải trùng tang
- Tang ma
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo quan niệm dân gian, người mất vào giờ, ngày bị coi là phạm trùng thì trong nhà có thể có tang nối tiếp, nên gia đình nhờ thầy làm lễ và đưa di ảnh lên chùa gửi vong. Ở miền Bắc, chùa Hàm Long (Bắc Ninh) được truyền là nơi nhiều nhà tìm đến; người trong nhà giữ một lá bùa trong ba năm.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Sau khi nhà có tang mà ngày giờ mất bị tính là phạm trùng
- Cúng ai
- Vong linh người mới mất; các sư, thầy cúng làm lễ
- Nơi cúng
- Chùa Hàm Long, nơi dân gian truyền là chỗ gửi vong, "nhốt trùng"
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Vùng:
Cả nước
- Làm lúc nào
- Khi lo tang, nếu ngày giờ mất bị tính là phạm trùng tang
- Ai cúng
- Gia đình có tang; thầy cúng, nhà chùa
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đồ vật | ||
| Tro hóa vàng xin ở chùa | Rải dưới huyệt trước khi hạ quan | |
| Bộ linh phù | Đặt gối đầu hoặc dán lên ngực người mất | |
| Khác | ||
| Tỏi | Chay | Rải vào huyệt giả |
Miền Bắc
Đồng bằng Bắc Bộ, chùa Hàm Long, Bắc Ninh, Dân gian
- Làm lúc nào
- Sau khi nhà có tang mà người mất bị coi là phạm giờ trùng (theo quan niệm dân gian là các giờ, ngày Dần, Thân, Tỵ, Hợi)
- Ai cúng
- Người nhà đưa di ảnh lên chùa; thầy cúng làm lễ tại nhà trước; các sư trong chùa hướng dẫn
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Đồ vật | |
| Di ảnh người quá cố | Phải có. Gửi lại chùa |
| Lá bùa | Người trong nhà giữ trong ba năm |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Tính trùng tang theo tuổi âm và ngày giờ mất (bấm cung trên bàn tay, nam khởi từ cung Dần, nữ từ cung Thân)
- Gửi vong người mất lên chùa
- Lùi ngày chôn một, hai ngày so với ngày mất để tránh giờ hạ táng bị coi là xấu
- Rải tro hóa vàng dưới huyệt; đặt linh phù; có nơi làm huyệt giả và rải tỏi
- Theo cách của nhà Phật: làm việc thiện, phát chẩn để hồi hướng cho người đã khuất
Đồng bằng Bắc Bộ, chùa Hàm Long, Bắc Ninh, Dân gian
- Nhờ thầy xem ngày giờ mất; nếu bị coi là trùng tang thì thầy cúng làm lễ
- Gia đình đưa di ảnh người quá cố lên chùa gửi vong
- Các sư hướng dẫn những điều kiêng kỵ
- Người trong nhà nhận lá bùa, giữ trong ba năm
Kiêng kỵ
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Trong ngày bị coi là trùng tang kiêng cưới hỏi, sửa nhà, bốc mộ cải táng
- Không để chó, mèo lại gần quan tài
Đồng bằng Bắc Bộ, chùa Hàm Long, Bắc Ninh, Dân gian
- Các điều kiêng do nhà chùa dặn từng nhà
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Chùa Hàm Long thuộc huyện nào: Báo Pháp luật Việt Nam ghi Quế Võ, Bắc Ninh; có hướng dẫn ghi huyện Thuận Thành, Bắc Ninh.
- Trùng tang ứng với ai: thầy được Báo Pháp luật Việt Nam dẫn lời nói theo Thọ mai gia lễ thì trùng chỉ ứng với người cùng huyết thống, không ứng với dâu, rể; các lời kể dân gian trong bài thì tính cả người thân nói chung.
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Trùng tang: khái niệm, cách xác định và phương pháp hóa giải (mytour.vn)
- Hoá giải nỗi khiếp sợ mang tên trùng tang (baophapluat.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở