Lễ mừng thọ
Còn gọi: Thượng thọ, Khao thọ, Lễ khao thượng thọ, Chúc thọ, Yến lão, Tiệc mừng lão của làng, Con cháu chúc thọ
- Vòng đời
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục, nhà có ông bà, cha mẹ tới tuổi thọ thì con cháu thắp hương yết cáo tổ tiên rồi lạy mừng, dâng rượu chúc thọ. Các nguồn gọi mốc tuổi không giống nhau: có nơi từ 70 là mừng thọ, từ 80 là thượng thọ.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Thường vào dịp Tết Nguyên đán, khoảng mồng hai Tết; cũng làm vào ngày sinh của người cao tuổi
- Cúng ai
- Tổ tiên, thần linh (kính cáo); người cao tuổi là người được chúc mừng, không phải người được cúng
- Nơi cúng
- Bàn thờ gia tiên hoặc nhà thờ họ; lễ mặn có nhà đem ra đình lễ Thần
- Ai cúng
- Con trưởng hay người đại diện con cháu
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
- Làm lúc nào
- Thường vào dịp Tết Nguyên đán, khoảng mồng hai Tết; cũng có nhà làm vào ngày sinh, ngày Người cao tuổi Việt Nam 6 tháng 6
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | ||
| Hương, hoa, quả | Chay | |
| Vàng mã | ||
| Vàng mã | ||
| Món mặn | ||
| Lễ mặn: gà, xôi; nhà lớn làm lễ tam sinh | Mặn | Đem ra đình lễ Thần, tạ ơn đã phù hộ cha mẹ sống lâu |
| Trà, rượu, nước | ||
| Trà quả, cơm canh dâng gia tiên | Chay | |
| Chén rượu mừng thọ, quả đào | Chay | Con cháu dâng người được mừng thọ |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Con cháu thắp hương, đọc văn yết cáo tổ tiên
- Cha mẹ mặc đẹp, ngồi ghế giữa nhà; con cháu lần lượt lạy mừng, dâng rượu hoặc quả đào
- Mở cỗ mời họ hàng, làng xóm; treo câu đối, đại tự mừng thọ
Dùng chung cả nước, Phật giáo
- Tụng kinh, thỉnh chư Tăng về giảng Pháp cho cả nhà, làm việc phúc thiện nơi Tam Bảo rồi hồi hướng cho ông bà, cha mẹ
- Phóng sinh, bố thí
- Tổ chức gọn nhẹ để các cụ không mệt
- Đưa cha mẹ đến chùa quy y Tam Bảo
Kiêng kỵ
- Không sát sinh làm cỗ mừng thọ
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Mốc tuổi: VOH ghi thượng thọ là từ 80 tuổi; có hướng dẫn ghi 70 và 75 là mừng thọ, 80 và 85 là thượng thọ, từ 90 là thượng thượng thọ, và nói tên gọi xưa (hạ thọ, trung thọ, thượng thọ) không thống nhất giữa các sách
Cộng đồng và vùng
Đọc thêm về lễ mừng thọ
Nguồn
- Văn khấn lễ Thượng thọ chuẩn theo sách cổ truyền (voh.com.vn)
- Lễ mừng thọ: 5 việc cần làm để ông bà sống thọ, thêm phúc (chuabavang.com)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở