Cúng rằm tháng Chạp
Còn gọi: Rằm tháng 12 âm lịch, Rằm cuối năm
- Tết Nguyên đán
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Rằm tháng Chạp là ngày rằm cuối cùng của năm âm lịch. Theo tục, gia đình sửa lễ khấn thần linh trước, gia tiên sau, bằng khuôn bài khấn ngày rằm hằng tháng.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Ngày 15 tháng Chạp, có thể cúng từ ngày 14
- Năm nay (2026)
- Năm sau (2027)
- Cúng ai
- Thần linh, Thổ công và gia tiên
- Nơi cúng
- Bàn thờ Thổ Công, Bàn thờ gia tiên
- Ai cúng
- Người lớn tuổi nhất, trưởng nam hoặc người có uy tín trong nhà
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Hương, đèn, nến
- Lễ chay: hương, hoa, quả, trầu cau, nước sạch, nến hoặc đèn dầu
Món mặn
- Lễ mặn: gà trống luộc, xôi hoặc bánh chưng, giò chả, nem rán, món xào, canh, rượu
- Làm lúc nào
- Ngày 15 tháng Chạp; có hướng dẫn ghi có thể cúng từ ngày 14
| Lễ vật | Chay, mặn |
|---|---|
| Hương, đèn, nến | |
| Lễ chay: hương, hoa, quả, trầu cau, nước sạch, nến hoặc đèn dầu | Chay |
| Món mặn | |
| Lễ mặn: gà trống luộc, xôi hoặc bánh chưng, giò chả, nem rán, món xào, canh, rượu | Mặn |
Nghi thức
- Bày lễBày lễ
- KhấnKhấn thần linh, Thổ công trước
- KhấnKhấn gia tiên sau
Kiêng kỵ
- Thời gianKhông cúng quá sớm hay quá muộn: không cúng vào ngày khác ngoài ngày 14 và 15; không làm lễ quá khuya
- Việc làmTheo VOH, trong ngày rằm và cả tháng Chạp dân gian kiêng cãi vã, nhặt tiền rơi, vay mượn, làm đổ vỡ đồ đạc
Phong tục
Rằm tháng Chạp là ngày 15 tháng 12 âm lịch, ngày rằm cuối cùng của năm. Theo VOH, ngày này được coi là lễ cúng tổng kết một năm, tạ ơn thần linh và tưởng nhớ tổ tiên, nên thường làm chu đáo hơn ngày rằm thường; có hướng dẫn xếp nó vào ba lễ lớn cuối năm cùng lễ tiễn Táo quân và lễ tất niên.
Hỏi đáp
Rằm tháng Chạp là ngày mấy?
Rằm tháng Chạp là ngày 15 tháng 12 âm lịch, ngày rằm cuối cùng của năm; năm Bính Ngọ, ngày này rơi vào 22/1/2027.
Cúng rằm tháng Chạp vào ngày nào, lúc nào?
Theo VOH, người Việt thường cúng đúng ngày 15 tháng Chạp; bận thì cúng ngày 14, không cúng quá sớm hay quá muộn; lễ làm ban ngày hoặc chiều tối, trước khi trời tối, không làm quá khuya.
Rằm tháng Chạp cúng gì?
Theo VOH, mâm cúng có thể là cỗ chay, cỗ mặn hay cả hai. Có hướng dẫn kể lễ chay gồm hương, hoa, quả, trầu cau, nước sạch, nến hoặc đèn dầu; lễ mặn có gà luộc, bánh chưng hoặc xôi, giò hoặc chả và vài món mặn khác.
Cúng rằm tháng Chạp khấn ai trước?
Theo VTC News, có hai bài khấn theo sách "Văn khấn cổ truyền Việt Nam": khấn thần linh và Thổ công trước, rồi mới khấn gia tiên.
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Văn khấn rằm tháng Chạp, mâm cúng và những điều kiêng kỵ (voh.com.vn)
- Văn khấn Rằm tháng Chạp (hoatieu.vn)
- Văn khấn cúng rằm tháng Chạp (vtcnews.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở