Lễ Tam tòa Thánh Mẫu, ban Mẫu
Còn gọi: Mẫu Liễu Hạnh, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải, Văn khấn ban Mẫu, Văn khấn Mẫu ở chùa, Lễ Thánh Mẫu cầu tự sớ
- Chùa, đình, đền, phủ
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Trong tín ngưỡng thờ Mẫu, người đi lễ dâng lễ chay ở ban Mẫu trong đền, phủ hay điện Mẫu của chùa. Ngoài bài khấn khuôn sách còn có sớ Hán Việt cầu tự dâng Thánh Mẫu.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Ngày rằm, mồng một, lễ Tết, hoặc khi có việc cần cầu
- Cúng ai
- Tam tòa Thánh Mẫu: Mẫu Thượng Thiên (Mẫu Liễu Hạnh), Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải; cùng Ngọc Hoàng và các hàng Tứ phủ
- Nơi cúng
- Ban Mẫu (Tam tòa Thánh Mẫu) trong điện, phủ, đền, hoặc điện Mẫu trong chùa
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
- Làm lúc nào
- Ngày rằm, mồng một, lễ Tết, tuần tiết, hoặc khi có việc cần cầu
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | ||
| Lễ chay: hương, hoa, trà, quả, phẩm oản | Chay | Dâng ban Thánh Mẫu |
| Vàng mã | ||
| Hàng mã: tiền, vàng, nón, hia | Tuỳ nhà. Có hướng dẫn viết có thể sắm thêm khi dâng ban Mẫu | |
| Đồ vật | ||
| Khăn chầu, gương, lược | Tuỳ nhà. Khi hạ lễ để lại trên ban cho thủ nhang sắp đặt | |
Nghi thức
- Đặt lễ, thắp hương, khấn ở ban Mẫu theo thứ tự các ban của đền phủ
- Chờ hết một tuần nhang, có thể thắp thêm một tuần nữa
- Vái ba vái trước mỗi ban, hạ sớ đem hóa, rồi hạ lễ từ ban ngoài vào ban chính
- Ở phủ có khi lễ kèm hầu đồng, hát chầu văn, dâng nhiều tuần nhang
Kiêng kỵ
- Ăn mặc chỉnh tề, lời nói cử chỉ giữ nghiêm trang nơi đền phủ (theo một số hướng dẫn)
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Về lễ mặn và lễ đồ sống: có hướng dẫn viết đền phủ có thể dâng lễ mặn ở ban Công đồng, lễ đồ sống ở ban Ngũ Hổ, cỗ mặn sơn trang (cua, ốc, lươn); hướng dẫn khác (Văn khấn Mẫu ở chùa) viết tuyệt đối không dùng đồ lễ sống, cỗ sơn trang dùng đặc sản chay, muốn có lễ mặn thì mua đồ chay hình tướng.
Cộng đồng và vùng
Đọc thêm về lễ Tam tòa Thánh Mẫu, ban Mẫu
Nguồn
- Văn khấn Mẫu ở chùa (hoatieu.vn)
- Văn khấn tại Đình, Đền, Miếu (vankhan.vn)
- Những nghi lễ chính tại đền, miếu, phủ (vankhan.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở