Lễ tôn nhang bản mệnh
Còn gọi: Đội bát nhang, Gửi bát hương bản mệnh vào đền, phủ
- Chùa, đình, đền, phủ
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Nghi lễ của tín ngưỡng thờ Mẫu: tín chủ đội bát nhang, nhờ thủ nhang hay đồng thầy tấu trình, rồi gửi bát nhang bản mệnh ở đền, phủ và trở thành con nhang của nơi ấy. Nhiều hướng dẫn ghi người tôn nhang không vì thế mà thành thanh đồng.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Có hướng dẫn ghi: thường vào mùa xuân và mùa thu, không làm vào tháng Bảy
- Cúng ai
- Các vị thánh Tứ phủ ở đền, phủ nơi gửi bát nhang
- Nơi cúng
- Đền, phủ, điện thờ Tứ phủ; theo một số hướng dẫn không làm ở nơi thờ Tam Bảo, đình, miếu Thành hoàng
- Ai cúng
- Tín chủ; thủ nhang, đồng trưởng của đền hoặc đồng thầy hướng dẫn và tấu thỉnh
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
- Làm lúc nào
- Theo một số hướng dẫn: thường vào mùa xuân (tháng Giêng, Hai, Ba) và mùa thu (tháng Tám, Chín, Mười, trước lập đông); không làm vào tháng Bảy
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Đồ vật | |
| Bát nhang đặt trên tráp hoặc mâm | Phải có. Tín chủ đội khi làm lễ |
| Khăn phủ diện đỏ | Trùm đầu tín chủ |
| Khác | |
| Sớ xin tôn nhang, vàng lá, đôi nến, hoa tươi, quả cau, lá trầu | Đặt cùng bát nhang |
| Vàng mã | |
| Kim ngân vàng mã, hài, giấy sớ | Hóa sau khi yên vị bát nhang |
Nghi thức
- Tín chủ ngồi giữa sập hành lễ, đầu trùm khăn đỏ, đội tráp hoặc mâm có bát nhang
- Thủ nhang hoặc đồng thầy tấu thỉnh, đọc tên tuổi, địa chỉ và điều cầu mong của tín chủ
- Xin đài; được thì yên vị bát nhang ở nơi thờ
- Hóa vàng mã, sớ; sau ba ngày tới đền lễ tạ
- Về sau, bốn tiết trong năm (thượng nguyên, nhập hạ, tán hạ, tất niên) hoặc rằm, mồng một, đệ tử về nơi tôn nhang lễ Thánh
Kiêng kỵ
- Theo một số hướng dẫn: không tôn nhang vào tháng Bảy
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Có hướng dẫn gọi đây là nghi lễ công nhận một người chính thức thành đệ tử của tín ngưỡng; có hướng dẫn viết tôn nhang là trình danh tính, cầu bình an, không biến người làm lễ thành thanh đồng, nhiều người tôn nhang mà không hầu đồng, không mở phủ.
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Nghi lễ trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam, Tứ phủ của Việt Nam (toplist.vn)
- Tập tục thờ cúng trong nghi thức lên đồng (vankhan.vn)
- Đỗ Duy Hưng, Một số kết quả nghiên cứu nổi bật về thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ ở vùng châu thổ Bắc Bộ hiện nay, Nghiên cứu Tôn giáo số 11 năm 2021 (vjol.info.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở