Lễ trả nợ Tào quan
Còn gọi: Khoa Điền hoàn thiên khố, Trả nợ tiền kiếp, Khoa Tào quan, Trả nợ mã Tam phủ, Tứ phủ
- Cầu an, giải hạn
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo quan niệm của người làm lễ, mỗi người có một khoản đã vay của kho trời từ tiền kiếp; lễ trả nợ Tào quan (khoa Điền hoàn thiên khố) do thầy cúng lập đàn, dâng tiền Thiên khố và kinh Thọ Sinh. Trong tín ngưỡng thờ Mẫu có lễ gần nghĩa gọi là trả nợ mã Tam phủ, Tứ phủ.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Có hướng dẫn ghi: ngày Thiên xá, các ngày vía mười vị Diêm vương, hoặc ghép trong đại lễ cầu an ở đền, chùa
- Cúng ai
- Chư Phật, Bồ Tát, Ngọc Hoàng, Nam Tào Bắc Đẩu, các vị Phán quan và Tào quan giữ kho theo năm sinh; trong tín ngưỡng thờ Mẫu là Tam phủ, Tứ phủ
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Vùng:
Cả nước
- Làm lúc nào
- Có hướng dẫn ghi: ngày Thiên xá, các ngày vía mười vị Diêm vương và một số ngày vía khác (như mồng 8 tháng Giêng, mồng 1 và 18 tháng Hai, 30 tháng Bảy vía Địa Tạng); hoặc ghép vào đại lễ cầu an, ngày mồng một, ngày rằm ở chùa
- Đặt lễ ở đâu
- Đền, chùa, điện; đàn lập quay hướng Bắc
- Ai cúng
- Thầy cúng chủ lễ; tín chủ dự lễ và đội sớ
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | ||
| Hương, hoa, đèn, nến, xôi, rượu, thịt | Mặn | |
| Vàng mã | ||
| Tiền Thiên Khố (tiền Tào quan) | Phải có. Có hướng dẫn viết thiếu thứ này thì không làm lễ được | |
| Đồ vật | ||
| Kinh Thọ Sinh | Phải có | |
| Các kinh khác: kinh Trường thọ diệt tội, kinh Nhân quả, kinh Kim cang thọ mạng, kinh Phật đảnh tôn thắng | ||
| Lồng chim, chậu cá để phóng sinh | ||
| Mâm sớ văn; mâm cúng thí thực để riêng | ||
| Gạo, muối | ||
| Mâm gạo, tiền mâm, đường, muối | Chay | |
Miền Trung
Tây Nguyên, Lâm Đồng, Thờ Mẫu, Tứ Phủ
- Làm lúc nào
- Ngày vía, tiệc của một vị thánh hay ngày tốt trong tháng, ghép trong một lễ hầu đồng mang tính đại đàn
- Đặt lễ ở đâu
- Bản điện, đền thờ Mẫu
- Ai cúng
- Thầy đồng; người làm lễ là người không có căn đồng
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Vàng mã | ||
| Đồ mã các loại theo cấp bậc các vị thánh trong điện thần Tứ phủ | Phải có. Món đặc trưng của các đại đàn | |
| Đồ vật | ||
| Giấy sớ, tiền vàng | ||
| Xôi, bánh | ||
| Hoa quả, bánh kẹo, trầu cau, chè khô, thuốc lá, xôi, gạo, thịt, trứng | Mặn | Lễ chung của buổi hầu |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Truyền thống khác (ghi ở ghi chú)
- Tiểu đàn: thỉnh Phật, khoa Tào quan, thí thực, phóng sinh, tạ và tiễn đàn
- Đại đàn, chiều hôm trước: thiết đàn, biểu kinh, sám hối, tụng Đại bi, Thập chú, kinh Dược Sư hoặc Thủy Sám
- Đại đàn, sáng hôm sau: kinh đầu tràng, phát tấu, thỉnh Phật, khoa Tào quan, đội sớ, tụng kinh
- Đại đàn, chiều hôm sau: phóng sinh, thí thực, tạ quá, tiễn đàn, thụ lộc
- Sau lễ Điền hoàn thường tụng kinh Dược Sư, Phổ Môn, Thủy Sám
Tây Nguyên, Lâm Đồng, Thờ Mẫu, Tứ Phủ
- Lễ được gọi là trả nợ mã Tam phủ, Tứ phủ; làm trong một buổi hầu đồng cùng các việc khác của con nhang đệ tử
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Trả nợ tào quan là gì (hoatieu.vn)
- Bùi Thị Thoa, Cắt tiền duyên trong nghi lễ lên đồng của người Việt ở Lâm Đồng, Tạp chí Khoa học Xã hội số 9 (229) năm 2017 (vjol.info.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở