Lễ vía Quan Thánh Đế Quân
Còn gọi: Vía Quan Công, Cúng Ông, Vía Ông, Quan Đế, Chùa Ông
- Chùa, đình, đền, phủ
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Lễ vía ở các miếu Quan Công, chùa Ông, vốn là lễ lệ của bà con người Hoa ở Hội An và Nam Bộ, nay là sinh hoạt chung của cư dân nơi có miếu. Nghi lễ gồm dâng hương, tế, các hội quán dâng lễ, múa lân sư rồng.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Mỗi nơi một ngày: 24 tháng Sáu (Hội An, Chợ Lớn), 13 tháng Năm (Cần Thơ), có nơi 13 tháng Giêng
- Cúng ai
- Quan Thánh Đế Quân (Quan Công), thờ ở miếu, chùa Ông, hội quán
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Vùng:
Miền Trung
Nam Trung Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, Quan Công miếu (chùa Ông), 24 Trần Phú, Hội An, Dân gian
- Làm lúc nào
- Ngày 24 tháng Sáu âm lịch
- Đặt lễ ở đâu
- Quan Công miếu; Quan Thánh còn được thờ ở một số hội quán và trong nhà người Hoa ở phố cổ
- Ai cúng
- Bà con người Hoa và cư dân Hội An; các hội quán dâng lễ (bài báo kể hội quán Phước Lộc Thiên)
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Hương, đèn, nến | |
| Hương trầm | Xông ở khu tượng thờ Quan Công |
Miền Nam
Đông Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, chùa Quan Đế, Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh), Dân gian
- Làm lúc nào
- Ngày 24 tháng Sáu âm lịch và rằm tháng Giêng; rằm tháng Giêng là lễ lớn nhất
- Đặt lễ ở đâu
- Chùa Quan Đế (hội quán Triều Châu) ở Chợ Lớn
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Quả | ||
| Quýt và bao lì xì đỏ | Chay | Nhà chùa chuẩn bị cho người viếng mượn dịp rằm tháng Giêng |
Tây Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, Hiệp Thiên Cung, Cái Răng (Cần Thơ), chùa Ông Cần Thơ, Dân gian
- Làm lúc nào
- Từ 12 tới 14 tháng Năm âm lịch, ngày chính là 13
- Đặt lễ ở đâu
- Hiệp Thiên Cung (chùa Ông Cái Răng) và các chùa Ông của người Hoa ở Cần Thơ
- Ai cúng
- Bà con người Hoa của hội quán
Đông Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, chùa Quan Đế, Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh), Dân gian
- Làm lúc nào
- Mượn lộc vào rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu), trả vào cuối năm
- Đặt lễ ở đâu
- Chùa Quan Đế (hội quán của người Hoa Triều Châu) ở Chợ Lớn
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Quả | ||
| Quýt và bao lì xì đỏ | Chay | Phải có. Nhà chùa chuẩn bị để người viếng mượn về đầu năm; cuối năm người mượn mang quýt đến trả |
Nghi thức
Nam Trung Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, Quan Công miếu (chùa Ông), 24 Trần Phú, Hội An, Dân gian
- Từ 6 giờ sáng: lễ xông hương trầm tại khu tượng thờ
- Lễ dâng hương, thực hành nghi lễ vía; hội quán dâng lễ
- Diễu hành xe hoa dâng lễ, múa lân, sư, rồng qua các đường trong phố cổ về Quan Công miếu
- Người dân, du khách dâng hương
Đông Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, chùa Quan Đế, Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh), Dân gian
- Cúng Quan Đế
- Dịp Nguyên tiêu có hát Tiều (hát của người Triều Châu), múa lân, cho mượn quýt lấy may
Tây Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, Hiệp Thiên Cung, Cái Răng (Cần Thơ), chùa Ông Cần Thơ, Dân gian
- Lễ vía Ông là lễ lớn nhất trong năm của chùa Ông (theo một số hướng dẫn)
- Có hướng dẫn ghi bài văn tế đọc ở lễ vía Bà Thiên Hậu cũng được hội quán dùng trong lễ hội chùa Ông Cần Thơ
Đông Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, chùa Quan Đế, Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh), Dân gian
- Rằm tháng Giêng người viếng mượn quýt và bao lì xì đỏ của chùa đem về
- Cuối năm người mượn mang quýt đến trả, coi như tạ ơn thần thánh
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Ngày vía: bài báo dẫn lời rằng tập tục mỗi nơi một khác, có nơi làm lễ vào 24 tháng Sáu, có nơi làm vào 13 tháng Giêng; có hướng dẫn ghi chùa Ông ở Cần Thơ làm lễ vía Ông từ 12 tới 14 tháng Năm, ngày chính là 13.
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Độc đáo lễ vía Quan Thánh Đế Quân ở Hội An (baovanhoa.vn)
- Về Hội An, dự lễ vía Quan Công (baovanhoa.vn)
- Viếng chùa Quan Đế ở Chợ Lớn (Báo Thanh tra, thanhtra.com.vn)
- Hiệp Thiên Cung, ngôi đền của cộng đồng người Hoa tại vùng Tây Đô (mytour.vn)
- Lễ vía Bà Thiên Hậu và nét văn hóa của người Hoa ở Cần Thơ (mia.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở