Lễ vía Quan Thánh Đế Quân

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai

Còn gọi: Vía Quan Công, Cúng Ông, Vía Ông, Quan Đế, Chùa Ông

Lễ vía ở các miếu Quan Công, chùa Ông, vốn là lễ lệ của bà con người Hoa ở Hội An và Nam Bộ, nay là sinh hoạt chung của cư dân nơi có miếu. Nghi lễ gồm dâng hương, tế, các hội quán dâng lễ, múa lân sư rồng.

Làm lúc nào
Mỗi nơi một ngày: 24 tháng Sáu (Hội An, Chợ Lớn), 13 tháng Năm (Cần Thơ), có nơi 13 tháng Giêng
Cúng ai
Quan Thánh Đế Quân (Quan Công), thờ ở miếu, chùa Ông, hội quán

Văn cúng khánh đản Quan Thánh tháng Năm làng An Thành

  • Huế
  • làng An Thành, Thừa Thiên Huế
  • Tế lễ đình làng

Điền trước khi vào lễ

Lời khấn bên dưới đọc được ngay.

Lựa chọn phong tục của anh chị

Bài này là bản của miền Trung.

Lễ vật và cách cúng

Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Nam Trung Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, Quan Công miếu (chùa Ông), 24 Trần Phú, Hội An, Dân gian

Làm lúc nào
Ngày 24 tháng Sáu âm lịch
Đặt lễ ở đâu
Quan Công miếu; Quan Thánh còn được thờ ở một số hội quán và trong nhà người Hoa ở phố cổ
Ai cúng
Bà con người Hoa và cư dân Hội An; các hội quán dâng lễ (bài báo kể hội quán Phước Lộc Thiên)

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Hương trầmxông ở khu tượng thờ Quan Công

Trình tự

  1. Từ 6 giờ sáng: lễ xông hương trầm tại khu tượng thờ
  2. Lễ dâng hương, thực hành nghi lễ vía; hội quán dâng lễ
  3. Diễu hành xe hoa dâng lễ, múa lân, sư, rồng qua các đường trong phố cổ về Quan Công miếu
  4. Người dân, du khách dâng hương

Đông Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, chùa Quan Đế, Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh), Dân gian

Làm lúc nào
Ngày 24 tháng Sáu âm lịch và rằm tháng Giêng; rằm tháng Giêng là lễ lớn nhất
Đặt lễ ở đâu
Chùa Quan Đế (hội quán Triều Châu) ở Chợ Lớn

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Quýt và bao lì xì đỏnhà chùa chuẩn bị cho người viếng mượn dịp rằm tháng Giêng

Trình tự

  1. Cúng Quan Đế
  2. Dịp Nguyên tiêu có hát Tiều (hát của người Triều Châu), múa lân, cho mượn quýt lấy may

Chỗ các nguồn nói khác nhau

  • Ngày vía: bài báo dẫn lời rằng tập tục mỗi nơi một khác, có nơi làm lễ vào 24 tháng Sáu, có nơi làm vào 13 tháng Giêng; mytour.vn ghi chùa Ông ở Cần Thơ làm lễ vía Ông từ 12 tới 14 tháng Năm, ngày chính là 13.

Tây Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, Hiệp Thiên Cung, Cái Răng (Cần Thơ), chùa Ông Cần Thơ, Dân gian

Làm lúc nào
Từ 12 tới 14 tháng Năm âm lịch, ngày chính là 13
Đặt lễ ở đâu
Hiệp Thiên Cung (chùa Ông Cái Răng) và các chùa Ông của người Hoa ở Cần Thơ
Ai cúng
Bà con người Hoa của hội quán

Trình tự

  1. Lễ vía Ông là lễ lớn nhất trong năm của chùa Ông (mytour.vn)
  2. Theo mia.vn, bài văn tế đọc ở lễ vía Bà Thiên Hậu cũng được hội quán dùng trong lễ hội chùa Ông Cần Thơ

Đông Nam Bộ, Người Người Hoa ở Việt Nam, chùa Quan Đế, Chợ Lớn (TP. Hồ Chí Minh), Dân gian

Làm lúc nào
Mượn lộc vào rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu), trả vào cuối năm
Đặt lễ ở đâu
Chùa Quan Đế (hội quán của người Hoa Triều Châu) ở Chợ Lớn

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Quýt và bao lì xì đỏPhải có. nhà chùa chuẩn bị để người viếng mượn về đầu năm; cuối năm người mượn mang quýt đến trả

Trình tự

  1. Rằm tháng Giêng người viếng mượn quýt và bao lì xì đỏ của chùa đem về
  2. Cuối năm người mượn mang quýt đến trả, coi như tạ ơn thần thánh

Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.

Nguồn

  • Trích tuyển văn tế làng xã Thừa Thiên Huế, Phần thứ ba: Văn tế trong các lễ cúng kỵ hàng năm. Chuyên đề của Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển, số 7 (141), 2017 (vjol.info.vn)
  • Viếng chùa Quan Đế ở Chợ Lớn (Báo Thanh tra, thanhtra.com.vn)
  • Độc đáo lễ vía Quan Thánh Đế Quân ở Hội An (baovanhoa.vn)
  • Về Hội An, dự lễ vía Quan Công (baovanhoa.vn)
  • Hiệp Thiên Cung, ngôi đền của cộng đồng người Hoa tại vùng Tây Đô (mytour.vn)
  • Lễ vía Bà Thiên Hậu và nét văn hóa của người Hoa ở Cần Thơ (mia.vn)
Xem thêm văn cúng khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời và các lễ theo vùng.