Văn tế âm hồn ngày thất thủ kinh đô (ba đoạn trích)

“Lô nhô trẻ dìu già, ông dắt cháu, chân còn đi đầu gục lìa vai. Lao nhỏ con khóc mẹ, vợ kêu chồng, tiếng chưa ngớt xương đã chất đống. Oan uổng quá mấy ông trên võng, thinh linh sét đánh, sống chẳng trọn đời. Tội tình thay lũ trẻ trong nôi, cắt cớ sao sa, chết đờ trắng bụng. Thương mấy cụ khiêng sơn nón đấu, nặng nợ cơm vua áo chúa, được da ngựa bọc thây mới sướng, tức vì sao "tử bất thành danh". Tủi mấy cô áo chít quai trơn, vui niềm tài tử giai nhân, nỡ vũng bùn chôn ngọc cho cam, uổng cái sổ “sinh nhi vô dụng". Trước một trận mưa đen mịt tối, tất thảy người mà tự thảy quỷ, một vùng chôn kẻ cực người sang. Sau ba hồi trống dục loa dồn, biết phận là biết đâu duyên, ba thước lấp anh hay chú vụng". “Ai ngờ vận trời năm Ất Dậu, tiết tháng năm còn dưới tuần trăng. Ghê thay luồng sóng ở Tây phương, quân đội Pháp kéo lên bắn tóe. Trận khói lửa đưa người chín suối, mất xác mất thây. Nào sang hèn rối kiếp ba sinh, hết hồn hết vía" “Nào hồn đông hồn tây, hồn nam hồn bắc, chẳng đâu không gọi hồn về. Hỡi cô phu, cô phụ, cô tử, cô thần, may hãy còn mình, mình cúng. Cúng cha anh chú bác, thím mợ cô dì ta cả thảy, đau đoàn sau cùng đau đoàn trước, tình nhất sinh nhất tử sơ khác gì thân. Này hương hoa vàng giấy, xôi rượu muối trà, chút gọi rằng nếm lấy hơi, xin nếm lấy lòng, nghĩa đồng chủng đồng bào, thác xem như sống. Hỡi tinh linh các đấng, phòng trì cho Tổ quốc trường tồn. Này quốc ngữ đôi hàng, ao ước những chí thành năng động. Thương ôi! Xin hưởng”.