Lễ cúng giếng đầu năm
- Nhà cửa, đất đai
- 5 bài văn khấn
- Lễ vật và cách cúng
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai
Còn gọi: Tết Giếng, Cúng tạ giếng, Cúng thần giếng, Lấy nước đầu năm, Cúng giếng đêm giao thừa
Theo tục, đêm giao thừa hay sáng đầu năm người ta bày lễ bên giếng làng, giếng nhà để tạ thần giếng và lấy gáo nước đầu năm. Có nơi gộp vào các lễ Tết Nhà, Tết Vườn, Tết Giếng ngày mùng 3.
- Làm lúc nào
- Đêm giao thừa hoặc sáng mùng 1 Tết; có nơi mùng 3 Tết
- Cúng ai
- Thần Giếng, Thành hoàng làng, Thổ địa, Long mạch và các thần cai quản nguồn nước
Bài cúng Giếng đêm giao thừa số 1
- Dùng chung cả nước
- Dân gian
Điền trước khi vào lễ
Tên và địa chỉ hiện ngay trong lời khấn bên dưới, chỉ lưu trên máy này.
Đang hiện bản dùng chung cả nước.
Điền thêm 3 chỗ khác
Các bài khác của lễ cúng giếng đầu năm
Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.
Lễ vật và cách cúng
Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Làm lúc nào
- Đêm giao thừa sau lễ cúng ngoài trời, hoặc sáng mùng 1 Tết; có nơi cúng vào mùng 3 cùng lễ tạ năm mới (Tết Nhà, Tết Vườn, Tết Giếng)
- Đặt lễ ở đâu
- Bên giếng làng hoặc giếng nhà; giếng khoan thì đặt mâm ở chỗ sạch gần giếng
- Ai cúng
- Mỗi nhà một người đại diện
Lễ vật
| Lễ vật | Số lượng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đèn cầy | 1 cặp | |
| Bình hoa | 1 bình | |
| Chuối chín | 1 nải | docungtamlinh.com.vn: mâm ngũ quả |
| Xôi, chè | ||
| Trầu cau | docungtamlinh.com.vn: 5 lá trầu, 5 quả cau | |
| Rượu | hoatieu.vn ghi "rượu thuốc"; docungtamlinh.com.vn: rượu trắng, trà, nước lọc | |
| Tiền vàng | ||
| Gạo muối |
Trình tự
- Chiều 30 Tết múc nước đổ đầy lu, ghè để dự trữ
- Bày lễ, đọc bài cúng giếng
- Đốt giấy vàng bạc, bỏ ba đồng tiền xuống giếng
- Múc nước đầu năm (tục lấy nước kéo dài chừng nửa giờ từ lúc giao thừa)
- Mang nước về, làm lễ ở nhà
Điều kiêng
- Không đổ rượu, muối, gạo xuống lòng giếng (theo docungtamlinh.com.vn)
- Chưa cúng và hóa vàng xong thì chưa múc gáo nước đầu tiên
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Thứ tự lấy nước và làm lễ: cả hai trang đều có câu "cúng xong, đốt giấy vàng bạc và bỏ ba đồng tiền xuống giếng rồi mới múc nước", nhưng cũng có câu "lấy nước xong, làm lễ ở bàn thờ giếng rồi mới về nhà".
Lời văn giữ nguyên chữ theo bản đã đăng ở nguồn. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.
Nguồn
- Bài cúng Giếng đêm Giao thừa, đầu năm (hoatieu.vn)
- Bài cúng giếng đầu năm (docungtamlinh.com.vn)