Lễ giải trùng tang

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai

Còn gọi: Nhốt trùng, Trùng tang liên táng, Gửi vong giải trùng, Hóa giải trùng tang

Theo quan niệm dân gian, người mất vào giờ, ngày bị coi là phạm trùng thì trong nhà có thể có tang nối tiếp, nên gia đình nhờ thầy làm lễ và đưa di ảnh lên chùa gửi vong. Ở miền Bắc, chùa Hàm Long (Bắc Ninh) được truyền là nơi nhiều nhà tìm đến; người trong nhà giữ một lá bùa trong ba năm.

Làm lúc nào
Sau khi nhà có tang mà ngày giờ mất bị tính là phạm trùng
Cúng ai
Vong linh người mới mất; các sư, thầy cúng làm lễ

Lễ vật và cách cúng

Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Đồng bằng Bắc Bộ, chùa Hàm Long, Bắc Ninh, Dân gian

Làm lúc nào
Sau khi nhà có tang mà người mất bị coi là phạm giờ trùng (theo quan niệm dân gian là các giờ, ngày Dần, Thân, Tỵ, Hợi)
Đặt lễ ở đâu
Chùa Hàm Long, nơi dân gian truyền là chỗ gửi vong, "nhốt trùng"
Ai cúng
Người nhà đưa di ảnh lên chùa; thầy cúng làm lễ tại nhà trước; các sư trong chùa hướng dẫn

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Di ảnh người quá cốPhải có. gửi lại chùa
Lá bùangười trong nhà giữ trong ba năm

Trình tự

  1. Nhờ thầy xem ngày giờ mất; nếu bị coi là trùng tang thì thầy cúng làm lễ
  2. Gia đình đưa di ảnh người quá cố lên chùa gửi vong
  3. Các sư hướng dẫn những điều kiêng kỵ
  4. Người trong nhà nhận lá bùa, giữ trong ba năm

Điều kiêng

  • Các điều kiêng do nhà chùa dặn từng nhà, nguồn không kể cụ thể

Chỗ các nguồn nói khác nhau

  • Chùa Hàm Long thuộc huyện nào: Báo Pháp luật Việt Nam ghi Quế Võ, Bắc Ninh; trang mytour ghi huyện Thuận Thành, Bắc Ninh.
  • Trùng tang ứng với ai: thầy được Báo Pháp luật Việt Nam dẫn lời nói theo Thọ mai gia lễ thì trùng chỉ ứng với người cùng huyết thống, không ứng với dâu, rể; các lời kể dân gian trong bài thì tính cả người thân nói chung.

Dùng chung cả nước, Dân gian

Làm lúc nào
Khi lo tang, nếu ngày giờ mất bị tính là phạm trùng tang
Ai cúng
Gia đình có tang; thầy cúng, nhà chùa

Lễ vật

Lễ vậtGhi chú
Tro hóa vàng xin ở chùarải dưới huyệt trước khi hạ quan
Bộ linh phùđặt gối đầu hoặc dán lên ngực người mất
Tỏirải vào huyệt giả

Trình tự

  1. Tính trùng tang theo tuổi âm và ngày giờ mất (bấm cung trên bàn tay, nam khởi từ cung Dần, nữ từ cung Thân)
  2. Gửi vong người mất lên chùa
  3. Lùi ngày chôn một, hai ngày so với ngày mất để tránh giờ hạ táng bị coi là xấu
  4. Rải tro hóa vàng dưới huyệt; đặt linh phù; có nơi làm huyệt giả và rải tỏi
  5. Theo cách của nhà Phật: làm việc thiện, phát chẩn để hồi hướng cho người đã khuất

Điều kiêng

  • Trong ngày bị coi là trùng tang kiêng cưới hỏi, sửa nhà, bốc mộ cải táng
  • Không để chó, mèo lại gần quan tài

Nguồn

  • Hoá giải nỗi khiếp sợ mang tên trùng tang (baophapluat.vn)
  • Trùng tang: khái niệm, cách xác định và phương pháp hóa giải (mytour.vn)
Xem thêm văn cúng khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời và các lễ theo vùng.