(Gia đình không theo Phật giáo hoặc không có tục niệm Phật có thể bắt đầu trực tiếp từ phần kính lạy.)
(Nhập trạch về nhà mới, ngày rằm, mùng một, tất niên, sửa chữa nhà cửa hoặc sự việc phù hợp.)
Cúng Tiền chủ, Hậu chủ
- Thần linh thờ trong nhà
- 3 bài văn khấn
- Lễ vật và cách cúng
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai
Còn gọi: Cúng chủ đất cũ, Tiền chủ Hậu chủ, Cáo yết Tiền chủ
Theo quan niệm dân gian, Tiền chủ là những người đã khuất từng làm chủ hay gắn bó với ngôi nhà, mảnh đất trước gia chủ hiện nay, không phải gia tiên của gia đình. Trong nhiều bài khấn giỗ, khấn thần linh, Tiền chủ Hậu chủ được mời ở câu cuối; có nhà làm lễ cáo riêng khi tới ở.
- Làm lúc nào
- Khi nhập trạch về nhà mới, ngày rằm, mồng Một, tất niên, khi sửa chữa nhà cửa
- Cúng ai
- Tiền chủ, Hậu chủ: hương linh những người từng tạo lập, cư ngụ trên ngôi nhà, mảnh đất; thần linh cai quản được kính cáo trước
Văn khấn Tiền chủ đầy đủ
- Dùng chung cả nước
- Dân gian
Điền trước khi vào lễ
Tên và địa chỉ hiện ngay trong lời khấn bên dưới, chỉ lưu trên máy này.
Đang hiện bản dùng chung cả nước.
Điền thêm 3 chỗ khác
Các bài khác của cúng Tiền chủ, Hậu chủ
Bản theo miền, theo truyền thống và theo từng phần của lễ.
Lễ vật và cách cúng
Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Làm lúc nào
- Khi nhập trạch, ngày rằm, mồng Một, tất niên, khi sửa nhà
- Đặt lễ ở đâu
- Trong nhà; nguồn không nói ban thờ riêng
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Hương, đèn dầu hoặc nến | |
| Hoa tươi, đĩa trái cây, nước sạch, trà | |
| Trầu cau | Tuỳ nhà. nếu nhà có tục dùng |
| Xôi, chè, bánh hoặc mâm cơm chay | Tuỳ nhà |
| Mâm mặn: cơm, xôi, gà luộc hoặc thịt chín, canh | Tuỳ nhà. nhà theo tập quán cúng mặn |
| Vàng mã | Tuỳ nhà. nguồn ghi không bắt buộc |
Trình tự
- Bày lễ chay hoặc mặn tuỳ nếp nhà
- Kính cáo thần linh cai quản trước, rồi mời chư vị Tiền chủ, Hậu chủ
- Khấn nêu dịp làm lễ và việc gia đình tới cư ngụ
Dùng chung cả nước, Dân gian, Cúng ngoài trời
- Làm lúc nào
- Ngày rằm, mồng một, lễ Tết, hoặc khi trong nhà gặp chuyện không may
- Đặt lễ ở đâu
- Cây hương ở ngoài sân: một trụ cao từ khoảng 1 mét, trên xây rộng ra như mặt bàn thờ, có thành phía sau và hai bên
- Ai cúng
- Gia chủ
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Bát hương | Phải có |
| Lọ hoa | Phải có |
| Mâm ngũ quả | ngày rằm, mồng một hay khi nhà có lễ cúng |
Trình tự
- Giữ cây hương sạch sẽ, chỉnh tề
- Bày hoa quả, thắp hương
- Đọc văn khấn, khấn Bản gia Tiền chủ
Điều kiêng
- Không đặt bài vị ghi tên, vì không ai biết tên Tiền chủ; có thể làm hình rồng chầu nguyệt
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Cây hương ngoài sân thờ ai: hoatieu.vn nói là nơi thờ Tiền chủ (chủ đầu tiên của ngôi nhà); Vietcetera tách hai thứ, bàn thờ ngoài sân là bàn thờ ông Thiên (ông Trời), còn bàn thờ tiền chủ là một bàn thờ khác có ở một số nhà.
Văn sưu tầm. Chỗ in nghiêng có gạch chấm là chỗ anh chị điền.
Nguồn của phần lễ vật và cách cúng
- Văn khấn cây hương ngoài trời (hoatieu.vn)
- 4 bàn thờ phổ biến trong nhà người Việt, nhà bạn có mấy? (vietcetera.com)