Cúng Tiền chủ, Hậu chủ
Còn gọi: Cúng chủ đất cũ, Tiền chủ Hậu chủ, Cáo yết Tiền chủ
- Thần linh thờ trong nhà
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo quan niệm dân gian, Tiền chủ là những người đã khuất từng làm chủ hay gắn bó với ngôi nhà, mảnh đất trước gia chủ hiện nay, không phải gia tiên của gia đình. Trong nhiều bài khấn giỗ, khấn thần linh, Tiền chủ Hậu chủ được mời ở câu cuối; có nhà làm lễ cáo riêng khi tới ở.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Khi nhập trạch về nhà mới, ngày rằm, mồng Một, tất niên, khi sửa chữa nhà cửa
- Cúng ai
- Tiền chủ, Hậu chủ: hương linh những người từng tạo lập, cư ngụ trên ngôi nhà, mảnh đất; thần linh cai quản được kính cáo trước
- Ai cúng
- Gia chủ
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Dân gian
- Làm lúc nào
- Khi nhập trạch, ngày rằm, mồng Một, tất niên, khi sửa nhà
- Đặt lễ ở đâu
- Trong nhà
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | ||
| Hương, đèn dầu hoặc nến | ||
| Trà, rượu, nước | ||
| Hoa tươi, đĩa trái cây, nước sạch, trà | Chay | |
| Trầu cau | ||
| Trầu cau | Chay | Tuỳ nhà. Nếu nhà có tục dùng |
| Xôi, bánh | ||
| Xôi, chè, bánh hoặc mâm cơm chay | Chay | Tuỳ nhà |
| Món mặn | ||
| Mâm mặn: cơm, xôi, gà luộc hoặc thịt chín, canh | Mặn | Tuỳ nhà. Nhà theo tập quán cúng mặn |
| Vàng mã | ||
| Vàng mã | Có nơi ghi không bắt buộc | |
Dân gian, Cúng ngoài trời
- Làm lúc nào
- Ngày rằm, mồng một, lễ Tết, hoặc khi trong nhà gặp chuyện không may
- Đặt lễ ở đâu
- Cây hương ở ngoài sân: một trụ cao từ khoảng 1 mét, trên xây rộng ra như mặt bàn thờ, có thành phía sau và hai bên
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đồ vật | ||
| Bát hương | Phải có | |
| Hoa | ||
| Lọ hoa | Phải có | |
| Quả | ||
| Mâm ngũ quả | Chay | Ngày rằm, mồng một hay khi nhà có lễ cúng |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Bày lễ chay hoặc mặn tuỳ nếp nhà
- Kính cáo thần linh cai quản trước, rồi mời chư vị Tiền chủ, Hậu chủ
- Khấn nêu dịp làm lễ và việc gia đình tới cư ngụ
Dùng chung cả nước, Dân gian, Cúng ngoài trời
- Giữ cây hương sạch sẽ, chỉnh tề
- Bày hoa quả, thắp hương
- Đọc văn khấn, khấn Bản gia Tiền chủ
Kiêng kỵ
- Không đặt bài vị ghi tên, vì không ai biết tên Tiền chủ; có thể làm hình rồng chầu nguyệt
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Cây hương ngoài sân thờ ai: có hướng dẫn nói là nơi thờ Tiền chủ (chủ đầu tiên của ngôi nhà); có hướng dẫn tách hai thứ, bàn thờ ngoài sân là bàn thờ ông Thiên (ông Trời), còn bàn thờ tiền chủ là một bàn thờ khác có ở một số nhà.
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Văn khấn cây hương ngoài trời (hoatieu.vn)
- 4 bàn thờ phổ biến trong nhà người Việt, nhà bạn có mấy? (vietcetera.com)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở