Lễ tôn nhang bản mệnh
- Chùa, đình, đền, phủ
- Lễ vật và cách cúng
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Về lễ này: làm lúc nào, cúng ai
Còn gọi: Đội bát nhang, Gửi bát hương bản mệnh vào đền, phủ, Tôn nhang
Nghi lễ của tín ngưỡng thờ Mẫu: tín chủ đội bát nhang, nhờ thủ nhang hay đồng thầy tấu trình, rồi gửi bát nhang bản mệnh ở đền, phủ và trở thành con nhang của nơi ấy. Theo các nguồn, người tôn nhang không vì thế mà thành thanh đồng.
- Làm lúc nào
- Theo nguồn đã xem: thường vào mùa xuân và mùa thu, không làm vào tháng Bảy
- Cúng ai
- Các vị thánh Tứ phủ ở đền, phủ nơi gửi bát nhang
Lễ vật và cách cúng
Theo nếp thường gặp mà các nguồn ghi lại. Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Dùng chung cả nước, Thờ Mẫu, Tứ Phủ
- Làm lúc nào
- Theo toplist.vn: thường vào mùa xuân (tháng Giêng, Hai, Ba) và mùa thu (tháng Tám, Chín, Mười, trước lập đông); không làm vào tháng Bảy
- Đặt lễ ở đâu
- Đền, phủ, điện thờ Tứ phủ; theo toplist.vn không làm ở nơi thờ Tam Bảo, đình, miếu Thành hoàng
- Ai cúng
- Tín chủ; thủ nhang, đồng trưởng của đền hoặc đồng thầy hướng dẫn và tấu thỉnh
Lễ vật
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Bát nhang đặt trên tráp hoặc mâm | Phải có. tín chủ đội khi làm lễ |
| Khăn phủ diện đỏ | trùm đầu tín chủ |
| Sớ xin tôn nhang, vàng lá, đôi nến, hoa tươi, quả cau, lá trầu | đặt cùng bát nhang |
| Kim ngân vàng mã, hài, giấy sớ | hóa sau khi yên vị bát nhang |
Trình tự
- Tín chủ ngồi giữa sập hành lễ, đầu trùm khăn đỏ, đội tráp hoặc mâm có bát nhang
- Thủ nhang hoặc đồng thầy tấu thỉnh, đọc tên tuổi, địa chỉ và điều cầu mong của tín chủ
- Xin đài; được thì yên vị bát nhang ở nơi thờ
- Hóa vàng mã, sớ; sau ba ngày tới đền lễ tạ
- Về sau, bốn tiết trong năm (thượng nguyên, nhập hạ, tán hạ, tất niên) hoặc rằm, mồng một, đệ tử về nơi tôn nhang lễ Thánh
Điều kiêng
- Theo toplist.vn: không tôn nhang vào tháng Bảy
Nguồn
- Nghi lễ trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam, Tứ phủ của Việt Nam (toplist.vn)
- Tập tục thờ cúng trong nghi thức lên đồng (vankhan.vn)
- Đỗ Duy Hưng, Một số kết quả nghiên cứu nổi bật về thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ ở vùng châu thổ Bắc Bộ hiện nay, Nghiên cứu Tôn giáo số 11 năm 2021 (vjol.info.vn)