Ảnh: Wikimedia Commons (Public Domain/CC0)
TL;DR: Waite viết trong The Pictorial Key to the Tarot (1911) rằng lá Death nói về sự chuyển tiếp tự nhiên của con người sang giai đoạn kế tiếp, với các nghĩa bói như kết thúc, sự hư hoại, mất ân nhân, thất bại dự định hôn nhân, và nghĩa ngược như trì trệ, hy vọng bị phá hủy. Theo cách đọc Tarot hiện nay, lá này được hiểu là kết thúc để mở ra khởi đầu mới, còn khi ngược là sợ thay đổi và bám víu quá khứ. Gợi ý của Nhật Nguyệt: hãy xem điều gì đã hết vòng và có thể buông bỏ.
Lá bài Death (Tử Thần) có thực sự báo trước cái chết?
Không. Trong bộ Ẩn Chính (Major Arcana), lá số XIII thường bị hiểu lầm là điềm báo cái chết thể xác. Cả nghĩa bói của A. E. Waite lẫn cách đọc Tarot hiện nay đều xoay quanh sự kết thúc của một giai đoạn và sự chuyển hoá, chứ không phải cái chết theo nghĩa đen. Tuy vậy, không nên khẳng định lá bài dự báo được tương lai; đây là cách đọc biểu tượng, không phải lời tiên tri.
Từ thời Phục Hưng, khi Tarot xuất hiện ở Ý vào giữa thế kỷ 15 (như bộ Visconti-Sforza do công tước Milan đặt làm), các lá bài phản ánh thế giới quan và những câu chuyện ngụ ngôn quen thuộc của người đương thời. Lá Death khi đó thường được hiểu là thông điệp về sự kết thúc tất yếu của đời người và vòng quay của thời gian.
Bộ tranh Rider-Waite-Smith và lá Death được mô tả thế nào?
Bộ tranh Rider-Waite-Smith in năm 1909, tranh do Pamela Colman Smith vẽ, ý tưởng và phần chú giải do A. E. Waite biên soạn. Nghĩa bói của Waite được ông nêu trong sách The Pictorial Key to the Tarot (1911), và thường khác với nghĩa phổ biến ngày nay.
Lời gốc: Waite viết gì về lá Death?
Waite viết: tấm màn hay mặt nạ của sự sống được duy trì trong thay đổi, chuyển hoá và sự đi qua từ thấp lên cao, và điều này được thể hiện thích hợp hơn trong bộ Tarot đã được chỉnh sửa bằng một trong những khải tượng Khải Huyền thay vì bằng ý niệm thô sơ về bộ xương đang gặt hái. Phía sau nó là toàn bộ thế giới của sự đi lên trong tinh thần. Người kỵ sĩ bí ẩn di chuyển chậm rãi, mang một lá cờ đen có thêu Hoa Hồng Huyền Bí, biểu thị sự sống. Giữa hai cây cột nơi chân trời, mặt trời của sự bất tử chiếu sáng. Người kỵ sĩ không cầm vũ khí nào thấy được, nhưng vua, đứa trẻ và thiếu nữ ngã trước mặt ông, trong khi một giáo sĩ với hai tay đan vào nhau chờ đợi sự kết thúc của mình. Waite cũng ghi rằng gợi ý về cái chết mà ông đã nêu ở lá trước cần được hiểu theo nghĩa huyền bí, còn ở lá này thì không như vậy; sự chuyển tiếp tự nhiên của con người sang giai đoạn kế tiếp là điều được nói tới.
Nghĩa bói Waite liệt kê cho lá Death: End, mortality, destruction, corruption; cũng có, với một người nam, sự mất đi một ân nhân; với một người nữ, nhiều nghịch cảnh; với một thiếu nữ, sự thất bại của dự định hôn nhân. Nghĩa ngược: Inertia, sleep, lethargy, petrifaction, somnambulism; hope destroyed.
Theo cách đọc Tarot hiện nay, lá Death nghĩa là gì?
Theo cách đọc Tarot hiện nay, lá Death khi xuôi thường được hiểu là kết thúc để mở ra khởi đầu mới. Khi ngược, lá này thường được hiểu là sợ thay đổi, bám víu quá khứ. Các từ khoá phổ biến là kết thúc, chuyển hoá, khởi đầu mới.
Theo cách hiểu của Nhật Nguyệt
Theo cách hiểu của Nhật Nguyệt, lá Death không phải bản án mà là dấu hiệu cho thấy một chu kỳ đã đi hết vòng của nó. Điều đang kết thúc có thể đã hoàn thành vai trò, và phần việc còn lại là nhìn thẳng vào điều đó thay vì kéo dài thêm.
Các biểu tượng trên lá Death nên đọc thế nào?
Phần dưới đây bám theo mô tả của Waite trong The Pictorial Key to the Tarot (1911).
Người kỵ sĩ và con ngựa
Waite không mô tả con ngựa theo màu sắc trong đoạn văn dẫn ở trên; ông chỉ gọi nhân vật là "người kỵ sĩ bí ẩn" di chuyển chậm rãi. Trọng tâm mô tả của ông là bộ xương đang gặt hái, tức hình ảnh thô sơ mà bộ Tarot đã được chỉnh sửa thay thế bằng một khải tượng Khải Huyền.
Lá cờ đen và Hoa Hồng Huyền Bí
Waite ghi rõ: người kỵ sĩ mang một lá cờ đen có thêu Hoa Hồng Huyền Bí, và hoa hồng ấy biểu thị sự sống. Đây là chi tiết quan trọng vì nó đặt sự sống ngay trong biểu tượng của sự kết thúc.
Mặt trời giữa hai cây cột
Waite viết: giữa hai cây cột nơi chân trời, mặt trời của sự bất tử chiếu sáng. Ông không mô tả đó là mặt trời đang mọc hay đang lặn, chỉ nói đó là mặt trời của sự bất tử.
Các nhân vật xung quanh
Waite liệt kê: vua, đứa trẻ và thiếu nữ ngã trước mặt người kỵ sĩ, còn một giáo sĩ với hai tay đan vào nhau chờ đợi sự kết thúc của mình. Ông không gán cho từng nhân vật một tầng lớp xã hội cụ thể theo cách diễn giải phổ biến sau này.
Người kỵ sĩ có vũ khí không?
Waite ghi rõ: người kỵ sĩ không cầm vũ khí nào thấy được. Đây là chi tiết cho thấy sự kết thúc trong lá bài không đến bằng bạo lực.
Ý nghĩa chiêm tinh và con số của lá Death là gì?
Lá Death thường được gắn với cung Bọ Cạp (Scorpio) trong chiêm tinh học phương Tây, cung của sự chết đi và tái sinh, chiều sâu cảm xúc và sự bí ẩn. Bọ Cạp cũng thường được nói là chịu ảnh hưởng của sao Diêm Vương (Pluto), hành tinh của sự chuyển hoá và quyền lực ngầm. Đây là cách gắn phổ biến trong giới đọc Tarot, không phải điều Waite nêu trong sách 1911.
Số XIII của lá bài nối tiếp số 12 (The Hanged Man) và mở đường cho số 14 (Temperance). Trong mạch Ẩn Chính, con số 13 thường được xem là cầu nối giữa trạng thái cũ và trạng thái mới.
Death trong trải bài: kết thúc để tái sinh
Khi lá Death xuất hiện trong một trải bài, theo cách đọc hiện nay, lá này thường được hiểu là dấu hiệu của một sự kết thúc quan trọng: của một giai đoạn, một mối quan hệ, một công việc, hoặc một cách suy nghĩ. Đây có thể là thời điểm để buông bỏ những gì không còn phù hợp, nhường chỗ cho điều mới. Cách đọc này không khẳng định lá bài dự báo được tương lai.
Death trong tình yêu và các mối quan hệ
Theo cách đọc hiện nay, Death thường xuất hiện khi một mối quan hệ đang ở ngã ba đường: hoặc chuyển hoá lên một tầng sâu hơn, hoặc kết thúc hoàn toàn. Gợi ý của Nhật Nguyệt: hãy trung thực với bản thân về những gì thực sự còn giá trị trong mối quan hệ này.
Death trong sự nghiệp và tài chính
Theo cách đọc hiện nay, lá này có thể gắn với việc kết thúc một công việc, thay đổi nghề nghiệp, hoặc chấm dứt một mô hình kinh doanh cũ. Gợi ý của Nhật Nguyệt: nếu một hướng đi đã cạn, việc dọn đường cho hướng mới có thể hữu ích hơn là cố kéo dài. Đây không phải lời khuyên đầu tư hay dự báo tài chính.
Death trong phát triển tâm linh
Theo cách đọc hiện nay, Death thường được liên hệ với sự tan biến của những ảo tưởng về bản thân và sự thức tỉnh trước bản chất thật của thực tại. Gợi ý của Nhật Nguyệt: đây có thể là lúc nhìn lại những gì mình đang bám víu và xem chúng còn phục vụ mình hay không.
Bảng tra cứu nhanh: Tử Thần xuôi và ngược
| Khía cạnh | Nội dung |
|---|---|
| Bộ bài | Ẩn Chính |
| Số thứ tự | 13 |
| Từ khoá chính | kết thúc, chuyển hoá, khởi đầu mới |
| Ý nghĩa khi xuôi (upright) | Kết thúc để mở ra khởi đầu mới. |
| Ý nghĩa khi ngược (reversed) | Sợ thay đổi, bám víu quá khứ. |
Bảng trên dùng nghĩa hiện đại, cũng là nghĩa tiện ích rút bài của site dùng. Nghĩa bói Waite nêu trong The Pictorial Key to the Tarot (1911) khác với bảng này và đã được ghi ở mục Lời gốc phía trên.
Bài tổng quan chủ đề: Tarot Cơ Bản: 78 Lá Bài Và Ý Nghĩa Nhóm Major/Minor Arcana
