Bùi Xuân Phái là ai?
Bùi Xuân Phái sinh ngày 1/9/1920 tại làng Kim Hoàng, xã Vân Canh, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây cũ, nay thuộc Hà Nội. Ông là hoạ sĩ, nổi tiếng với tranh phố cổ Hà Nội. Ông mất ngày 24/6/1988.
Vì sao mảng tranh phố cổ Hà Nội của ông lại được nhớ đến như vậy?
Mảng tranh phố cổ Hà Nội của ông được người xem gọi bằng một cái tên riêng là phố Phái. Điều đáng chú ý nằm ở chỗ tên riêng của người vẽ đã trở thành cách gọi cho chính đề tài mà người ấy vẽ, một hiện tượng không phổ biến trong hội hoạ. Cách gọi ấy cho thấy người xem không chỉ nhớ bức tranh mà còn gắn hẳn nó với một cá nhân cụ thể.
Việc ông tốt nghiệp Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương có ý nghĩa gì?
Ông tốt nghiệp khoa Hội hoạ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, khoá 1941 tới 1945. Đây là cơ sở đào tạo mỹ thuật theo lối hàn lâm phương Tây do người Pháp lập ra ở Đông Dương, nơi đào tạo ra nhiều hoạ sĩ thuộc lớp đầu tiên của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam. Tấm bằng tốt nghiệp ở đó đặt ông vào cùng một thế hệ hoạ sĩ được học hành bài bản, có nghề vẽ và có ý thức về chất liệu, bố cục.
Sau khi tốt nghiệp, ông sống và làm việc ở đâu?
Về Hà Nội năm 1952, ông sống tại nhà số 87 phố Thuốc Bắc cho tới khi mất. Căn nhà ấy nằm ngay trong khu phố cổ, nơi mà sau này trở thành đề tài chính trong tranh ông. Việc ở lâu dài tại một địa chỉ như vậy có nghĩa là những gì ông vẽ phần lớn là cảnh vật quanh chỗ mình ở, nhìn thấy hằng ngày.
Ông có tham gia giảng dạy không?
Trong hai năm 1956 và 1957 ông giảng dạy tại Trường Mỹ thuật Hà Nội. Đây là một khoảng thời gian ngắn trong sự nghiệp, nhưng nó cho thấy bên cạnh việc vẽ, ông cũng có lúc tham gia truyền nghề trong hệ thống trường mỹ thuật của Hà Nội.
Phần nào trong tiểu sử này là ghi chép chắc chắn?
Những mốc như ngày sinh, nơi sinh, khoá học ở Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, thời gian về Hà Nội và địa chỉ nhà ở phố Thuốc Bắc, hai năm giảng dạy, và ngày mất là các dữ kiện được ghi nhận và nhắc lại trong nhiều nguồn. Cách gọi phố Phái thì thuộc về cách người xem đặt tên, tức là một nhận xét về mức độ phổ biến của đề tài trong sáng tác của ông hơn là một dữ kiện tiểu sử.
