Trương Gia Bình là ai?
Trương Gia Bình là một doanh nhân người Việt Nam, được biết đến với vai trò Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần FPT, một trong những doanh nghiệp công nghệ thông tin và viễn thông hàng đầu Việt Nam. Ông sinh ngày 19/5/1956, quê quán tại Điện Phong, Điện Bàn, Quảng Nam. Vị trí này đặt ông vào nhóm những người đặt nền móng cho ngành công nghệ thông tin Việt Nam thời kỳ đầu, khi lĩnh vực này còn rất non trẻ và chưa có nhiều doanh nghiệp tư nhân hoạt động bài bản.
Nền tảng học vấn của ông được hình thành như thế nào?
Ông tốt nghiệp Khoa Toán cơ, Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow (Lomonosov) năm 1979, và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại trường này năm 1982. Đây là một trong những trung tâm đào tạo toán học và khoa học cơ bản có uy tín của thế giới, nơi đào tạo nhiều nhà nghiên cứu cho các nước xã hội chủ nghĩa thời bấy giờ. Năm 1991, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Phó Giáo sư, một học hàm gắn với hoạt động nghiên cứu và giảng dạy, cho thấy con đường sự nghiệp của ông khởi đầu từ học thuật trước khi chuyển sang kinh doanh.
Việc thành lập FPT có gì đáng chú ý?
Ngày 13/09/1988, cùng với 12 nhà khoa học khác, ông Trương Gia Bình đã vượt qua nhiều khó khăn để thành lập Công ty Công nghệ Thực phẩm FPT, tiền thân của Công ty Cổ phần FPT. Tên gọi ban đầu gắn với lĩnh vực thực phẩm, phản ánh giai đoạn mà hoạt động kinh doanh công nghệ còn bị giới hạn và các nhà khoa học phải tìm cách hợp thức hóa hoạt động của mình. Việc một nhóm trí thức xuất thân từ nghiên cứu cùng đứng ra lập doanh nghiệp là điều hiếm thấy ở bối cảnh kinh tế Việt Nam khi đó, và chính sự chuyển hướng này đặt nền móng cho một trong những tập đoàn công nghệ lớn nhất nước sau này.
Dưới sự dẫn dắt của ông, FPT đã trở thành công ty công nghệ thông tin và viễn thông hàng đầu tại Việt Nam, không ngừng nỗ lực để vươn ra tầm quốc tế. Đây là phần ghi chép được nhắc đến rộng rãi, gắn với quá trình mở rộng của doanh nghiệp từ hoạt động trong nước sang các thị trường nước ngoài.
Ông theo đuổi những hoạt động nào ngoài vai trò tại FPT?
Ngoài vai trò tại FPT, ông còn được biết đến với nhiều hoạt động thiện nguyện, trong đó có chương trình xây trường nội trú cho trẻ em mồ côi do Covid-19. Hoạt động này thuộc nhóm những việc được ghi nhận qua truyền thông, gắn với giai đoạn dịch bệnh gây nhiều mất mát về người và gia đình.
Ông cũng tích cực thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực công nghệ. Ông đã có những phát biểu về chiến lược phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam, đề xuất không nên chạy đua tạo mô hình nền tảng AI với thế giới mà nên tập trung sử dụng nền tảng để tạo ra tài sản thực tiễn. Quan điểm này đặt trọng tâm vào ứng dụng thay vì cạnh tranh ở tầng công nghệ nền, một hướng đi phù hợp với nguồn lực của các nước đi sau. Ông cũng công bố giải thưởng một triệu USD cho sản phẩm AI nhằm thu hút người trẻ tham gia xây dựng AI có chủ quyền, cho thấy cách dùng nguồn lực tài chính để định hướng nhân lực trẻ vào một lĩnh vực cụ thể.
Những ghi nhận nào đánh dấu sự nghiệp của ông?
Năm 2025, Chính phủ Nhật Bản đã trao tặng ông huân chương Mặt Trời mọc, ghi nhận những đóng góp trong việc thúc đẩy hợp tác công nghệ và phát triển nguồn nhân lực số giữa hai quốc gia. Đây là một trong những dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp của ông. Huân chương Mặt Trời mọc là một trong những phần thưởng đối ngoại của Nhật Bản dành cho cá nhân có đóng góp vào quan hệ với nước này, nên việc trao tặng thường gắn với hoạt động hợp tác cụ thể chứ không chỉ dừng ở quan hệ cá nhân.