Xuân Diệu là ai?
Xuân Diệu tên thật là Ngô Xuân Diệu (1916 - 1985), sinh tại quê ngoại ở Gò Bồi, thôn Tùng Giản, xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định. Quê cha của ông ở làng Trảo Nha, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Ông được biết đến như một nhà thơ lãng mạn trữ tình, một trong những gương mặt nổi bật của nền thi ca hiện đại Việt Nam.
Vì sao ông được xem là gương mặt nổi bật của Thơ mới?
Xuân Diệu được đánh giá là "Nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới", một cách nói nhấn vào việc ông đẩy tinh thần đổi mới của phong trào Thơ mới đi xa hơn nhiều người cùng thời. Phong trào Thơ mới là giai đoạn thi ca Việt Nam chuyển mạnh khỏi lối thơ cũ nhiều ước lệ, mở ra cách diễn đạt cảm xúc cá nhân, và Xuân Diệu là một trong những tên tuổi gắn chặt với bước chuyển ấy. Vị trí của ông trong phong trào không chỉ ở số lượng tác phẩm mà còn ở việc ông tạo được một giọng thơ riêng, khiến người đọc nhận ra ngay.
Vì sao ông được gọi là "Ông hoàng thơ tình"?
Ông được công chúng và giới nghiên cứu văn học gọi là "Ông hoàng thơ tình", một danh xưng gắn với việc thơ ông dành phần lớn dung lượng cho tình yêu và những trạng thái cảm xúc của con người. Theo ghi nhận, ông để lại khoảng 450 bài thơ tình, cùng nhiều truyện ngắn, bút ký, tiểu luận và phê bình văn học. Con số 450 bài thơ tình cho thấy đây không phải một mảng nhỏ trong sự nghiệp mà là trục chính trong sáng tác của ông, bên cạnh công việc viết văn xuôi và nghiên cứu, phê bình.
Ngoài sáng tác, ông còn tham gia những gì?
Bên cạnh sáng tác, ông còn là một nhà hoạt động văn hóa, xã hội tích cực. Ông là một trong những người sáng lập Đoàn Báo chí cách mạng Việt Nam, nay là Hội Nhà báo Việt Nam. Việc một nhà thơ đứng trong số những người sáng lập một tổ chức nghề nghiệp của giới báo chí cho thấy hoạt động của ông không bó hẹp trong trang viết văn chương.
Nhà lưu niệm Xuân Diệu được hình thành và xếp hạng thế nào?
Để tưởng nhớ ông, UBND huyện Tuy Phước đã xây dựng Nhà lưu niệm Xuân Diệu tại nền nhà ông bà ngoại của nhà thơ ở thôn Tùng Giản, đưa vào hoạt động từ năm 1995. Tháng 12 năm 2010, UBND tỉnh Bình Định đã ra quyết định xếp hạng Nhà lưu niệm Xuân Diệu ở Gò Bồi (Tuy Phước) là di tích lịch sử cấp tỉnh. Việc xếp hạng này đưa nơi gắn với tuổi thơ của ông vào danh mục được nhà nước quản lý và bảo vệ như một di tích.
Sau gần 29 năm sử dụng, nhà lưu niệm xuống cấp, nên UBND huyện Tuy Phước đã đầu tư xây dựng nhà lưu niệm mới trên nền nhà cũ. Công trình được thi công từ tháng 4 năm 2024 và khánh thành vào ngày 15 tháng 12 năm 2024, với tổng diện tích lên đến 720 m2, trong đó sân vườn và lối đi nội bộ chiếm 550 m2. Công trình có tổng vốn đầu tư hơn 9,8 tỉ đồng từ ngân sách nhà nước huyện quản lý và các nguồn vốn hợp pháp khác. Dịp này, đại diện huyện Can Lộc (Hà Tĩnh) đã trao tặng hiện vật của nhà thơ Xuân Diệu để trưng bày tại nhà lưu niệm, một chi tiết nối quê cha ở Hà Tĩnh với nơi thờ tự, tưởng niệm ở Bình Định.
Cột mốc chính
- Sinh năm 1916 tại quê ngoại ở Gò Bồi, Tuy Phước, Bình Định.
- Là một trong những người sáng lập Đoàn Báo chí cách mạng Việt Nam, nay là Hội Nhà báo Việt Nam.
- Để lại khoảng 450 bài thơ tình cùng nhiều truyện ngắn, bút ký, tiểu luận, phê bình văn học.
- Được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh đối với Nhà lưu niệm Xuân Diệu tại Bình Định vào tháng 12 năm 2010.