Cúng 49 ngày
Còn gọi: Chung thất, Tuần chung, Lễ Chung thất, Thất thất, Cúng thất tuần, Văn khấn 49 ngày
- Tang ma
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục tang lễ chịu ảnh hưởng Phật giáo, tới ngày thứ 49 sau khi mất gia đình làm lễ Chung thất cho người đã khuất, do con trai trưởng hay cháu đích tôn đứng lễ. Bài khấn phổ biến dùng chung với lễ trăm ngày (Tốt khốc).
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Ngày thứ 49 kể từ ngày mất
- Cúng ai
- Người mới mất; gia tiên và các thần thờ trong nhà cùng chứng giám
- Nơi cúng
- Chùa
- Ai cúng
- Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Khác
- Mâm lễ (lễ vật không nêu món)
- Làm lúc nào
- Ngày thứ 49 sau khi mất (lễ Chung thất)
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Khác | |
| Lễ vật kể trong lời khấn | Bài khấn để chỗ cho gia chủ tự kể |
Nghi thức
- KhấnCon trai trưởng hoặc cháu đích tôn đứng khấn
- KhấnMời người mất cùng tiên linh về hưởng
- KhấnKính cáo các thần thờ trong nhà
Lưu ý
- An toàn (lửa, hoá vàng)Báo Giác Ngộ ghi nhiều nhà thắp hương vòng cháy liên tục trên bàn thờ người mới mất; bài báo lưu ý rút bớt chân hương cho gọn để tránh hỏa hoạn, nhà nhỏ dùng hương ngắn, cháy nhanh
- Theo Báo Giác Ngộ, sau lễ chung thất hầu như các gia đình thôi cúng cơm hằng ngày, chỉ còn thắp hương; có nhà hóa bàn thờ linh, đưa di ảnh lên bàn thờ gia tiên, có nhà để tới 100 ngày, tiểu tường hay đại tường
Kiêng kỵ
Chưa có nguồn nói về điều kiêng của lễ này.
Phong tục
Phan Kế Bính (1915) ghi: bốn mươi chín ngày gọi là tuần chung thất; tuần này có tế, có nhà đem vào chùa làm chay, nhờ nhà sư tụng kinh sám hối ba đêm hoặc bảy đêm ngày để vong hồn được siêu thăng tịnh độ.
Theo quan điểm Phật giáo Bắc truyền mà Báo Giác Ngộ dẫn từ kinh Địa Tạng, thần thức người chết trải qua thân trung ấm tối đa 49 ngày rồi thọ sanh; vì vậy trong 49 ngày thân nhân dâng cơm nước hằng ngày, các tuần thất cúng trang trọng hơn. Tuần thất thứ bảy, theo hướng dẫn của Phật giáo, nhiều nhà cúng trai tăng, phóng sanh, bố thí rồi hồi hướng công đức cho người mất.
Hỏi đáp
Cúng 49 ngày gọi là gì?
Lễ 49 ngày gọi là lễ Chung thất, tức tuần thất thứ bảy, kết thúc bảy tuần mỗi tuần bảy ngày. Phan Kế Bính (1915) ghi: bốn mươi chín ngày gọi là tuần chung thất.
Cúng 49 ngày có cần đúng ngày không?
Theo tục, lễ Chung thất làm vào ngày thứ 49 kể từ ngày mất. Báo Giác Ngộ, theo quan điểm nhà Phật, cho rằng việc cầu siêu, làm phước hồi hướng không nhất thiết đợi tới ngày 49 mà làm càng sớm càng tốt; bài báo cũng ghi có nơi theo phong tục ở quê không làm lễ 49 ngày mà làm lễ 100 ngày.
Cúng 49 ngày đọc kinh gì?
Phan Kế Bính (1915) ghi có nhà đem vào chùa làm chay, nhờ nhà sư tụng kinh sám hối ba đêm hoặc bảy đêm ngày. Báo Giác Ngộ viết việc tụng kinh không nhất thiết là kinh Dược Sư, Địa Tạng hay Di Đà; cùng với lễ sám, cúng dường, bố thí, phóng sanh, rồi hồi hướng cho người mất.
Cúng cơm cho người mới mất tới 49 ngày hay 100 ngày?
Có hai cách theo hai nguồn. Phan Kế Bính (1915) ghi tới tuần 100 ngày (tốt khốc) tế lễ một tiệc rồi thôi cúng hai buổi. Báo Giác Ngộ ghi nhiều nhà dâng cơm nước hằng ngày ít nhất trong vòng 49 ngày, và sau lễ chung thất hầu như các gia đình thôi cúng cơm hằng ngày, chỉ còn thắp hương.
Cúng 49 ngày có mời khách không?
Theo tục, có. Phan Kế Bính (1915) ghi từ khi khâm liệm tới khi mãn tang, tuần tiết nào cũng mời họ mạc, làng nước, khách khứa; có hướng dẫn tả lễ Chung thất là dịp con cháu, họ hàng sum họp tưởng nhớ người đã khuất.
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Văn khấn 49 ngày, 100 ngày cho người đã mất (tuvi.vn)
- Văn khấn trong lễ tang (vankhan.vn)
- Việt Nam phong tục, thiên I chương IX Tang ma (vi.wikisource.org)
- Cúng cơm và thắp hương làm sao cho đúng? (giacngo.vn)
- Cúng cơm cho hương linh sau ngày chung thất? (giacngo.vn)
- Vì sao tuần thất thứ 7 (49 ngày) người thân thường cúng trai tăng, phóng sanh? (phatgiao.org.vn)
- Không cúng chung thất liệu người chết có siêu thoát? (giacngo.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở