Lễ cầu an đầu năm
Còn gọi: Cầu bình an đầu năm, Dâng sớ cầu an, Lễ cầu quốc thái dân an
- Cầu an, giải hạn
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục, đầu năm người Việt lên chùa hoặc thỉnh nhà chùa làm lễ cầu cho gia đình một năm yên ổn. Nhà chùa hướng dẫn đây là dịp sám hối, làm việc lành rồi hồi hướng, khác với lễ dâng sao giải hạn của tín ngưỡng dân gian. Lời văn gồm bài khấn ở chùa và các bài sám cầu an tụng trong khóa lễ.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Từ Tết Nguyên đán tới rằm tháng Giêng; ở Huế làm rải từ mùng 2 Tết
- Cúng ai
- Chư Phật, Bồ Tát (Quán Thế Âm, Dược Sư), Tam Bảo
- Nơi cúng
- Chùa
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Hương, đèn, nến
- Hương (nhang)
Hoa
- Hoa tươi
- Hoa sen
- Hoa huệ
- Hoa mẫu đơn
- Hoa ngâu
- Hoa cúc
Quả
- Trái cây (hoa quả)
Xôi, bánh
- Oản
- Xôi
- Chè
Đồ vật
- Sớ (văn sớ, điệp)
- Tiền thật (tiền lẻ, phong bao)
Cả nước
- Làm lúc nào
- Từ Tết Nguyên đán tới rằm tháng Giêng
- Đặt lễ ở đâu
- Tại chùa: lễ ban Tam Bảo trước, rồi nhà thờ Mẫu, cuối cùng nhà Tổ
- Ai cúng
- Phật tử và người dân tự lễ; nhà chùa làm lễ cầu an chung
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Xôi, bánh | ||
| Hương, hoa tươi, quả chín, oản phẩm, xôi, chè | Chay | Lễ chay |
| Hoa | ||
| Hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn, hoa ngâu, hoa cúc | Hoa lễ Phật theo một nguồn | |
| Đồ vật | ||
| Sớ cầu an | Tuỳ nhà. Nếu viết sớ thì đặt trên mâm lễ | |
| Tiền công đức | Tuỳ nhà. Đặt vào hòm công đức | |
Miền Trung
Huế, Huế, Thừa Thiên Huế, Phật giáo
- Làm lúc nào
- Từ mùng 1, mùng 2 Tết kéo dài tới rằm tháng Giêng; người Huế không dồn vào ngày rằm
- Đặt lễ ở đâu
- Tại chùa trong thành phố và ở các làng quê (hơn 100 chùa trong tỉnh có lễ cầu an đầu năm, theo Ban Trị sự Phật giáo tỉnh)
- Ai cúng
- Tăng ni chủ lễ; gia đình đạo hữu, Phật tử dâng sớ cầu an và dự lễ theo ngày đã đăng ký
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Đồ vật | |
| Sớ cầu an của gia đình | Có chùa chỉ làm lễ cầu quốc thái dân an, không nhận sớ của từng nhà |
| Hương, đèn, nến | |
| Hương dâng lễ Phật | |
Miền Nam
TP.HCM, Phật giáo
- Làm lúc nào
- Rằm tháng Giêng; có người đến chùa từ một ngày trước
- Đặt lễ ở đâu
- Chùa, như chùa Vĩnh Nghiêm (quận 3 cũ)
| Lễ vật | Ghi chú |
|---|---|
| Đồ vật | |
| Sớ cầu an do chùa phát | Phật tử đăng ký tên tuổi từ sớm để nhận sớ |
| Hương, đèn, nến | |
| Hương, đèn, hoa sen | Dâng dưới chân tượng Quán Thế Âm ở sân chùa |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Phật giáo
- Chuẩn bịSắm lễ chay, ăn mặc nghiêm chỉnh
- Vào chùa bằng cửa bên phải, ra bằng cửa bên trái (theo một nguồn)
- KhấnDâng lễ, thắp hương, đọc văn khấn ở ban Tam Bảo
- Lễ các ban khác
- Đặt tiền công đức vào hòm, không đặt lên ban thờ
Huế, Huế, Thừa Thiên Huế, Phật giáo
- Chuẩn bịGia đình gửi sớ cầu an và đăng ký ngày dự lễ với nhà chùa
- Nhà chùa làm lễ cầu an nhiều buổi trong tháng Giêng, mỗi buổi ngắn gọn
- Có chùa tụng kinh Dược Sư, thắp đèn Diên Thọ, mở pháp hội Dược Sư cầu quốc thái dân an
- Ai không dự được thì dâng hương lễ Phật, cầu nguyện tại nhà
Miền Nam, TP.HCM, Phật giáo
- Chuẩn bịĐăng ký tên tuổi với chùa và nhận sớ cầu an
- KhấnNgồi ở chánh điện, cài sớ lên đầu, chắp tay cầu nguyện khi sư thầy đọc tên tuổi cầu an
- Thắp hươngThắp nhang, dâng đèn và hoa sen dưới chân tượng Quán Thế Âm ở sân chùa
- Có người mang cá ra kênh cạnh chùa phóng sanh
Lưu ý
- An toàn (lửa, hoá vàng)Hướng dẫn của Phật giáo ghi nay nhiều chùa không cho thắp hương bên trong vì lý do an toàn; người đi lễ thắp chung ở lư hương lớn trước cửa chùa rồi đi từng ban khấn
- Thay thế khi thiếuLễ dâng ban Tam Bảo đầy đủ nhất gồm năm món hương, nến, hoa, quả, nước; không sắm đủ thì chỉ một đĩa hương hoa quả đặt ở ban Tam Bảo
- Báo Pháp luật Việt Nam ghi người đi lễ mặc trang phục nghiêm chỉnh, lịch sự, màu sắc hài hòa
Kiêng kỵ
Dùng chung cả nước, Phật giáo
- Lễ vậtKhông dâng lễ mặn ở Phật điện; lễ mặn chỉ dâng ở ban thờ Thánh, Mẫu, Đức Ông nếu chùa có
- Lễ vậtKhông đặt vàng mã, tiền âm phủ, tiền thật lên ban thờ Phật, Bồ Tát
Huế, Huế, Thừa Thiên Huế, Phật giáo
- Lễ vậtKhông đốt vàng mã trong lễ cầu an (theo thông báo của Ban Trị sự Phật giáo tỉnh)
Phong tục
Theo Báo Pháp luật Việt Nam, lễ cầu an là nghi lễ của nhà chùa vào dịp đầu năm, cầu cho tâm được yên ổn, gia đình, người thân bình an; Phật giáo không dạy dâng sao giải hạn, nghi thức ấy có gốc từ Đạo giáo đời Đường ở Trung Quốc, vốn làm ở đền, phủ chứ không ở chùa.
Hỏi đáp
Lễ cầu an là gì?
Lễ cầu an là lễ nhà chùa làm vào dịp đầu năm để cầu cho tâm yên ổn, gia đình và người thân bình an (Báo Pháp luật Việt Nam). Gia đình dâng sớ cầu an ghi tên tuổi, nhà chùa làm lễ; theo Báo Văn hóa, có chùa ở Huế tụng kinh Dược Sư, thắp đèn Diên Thọ.
Lễ cầu an đầu năm làm vào ngày nào?
Lễ cầu an làm từ Tết Nguyên đán tới rằm tháng Giêng. Ở Huế, người dân không dồn vào ngày rằm: chùa Thiên Minh làm lễ cầu an từ mùng 2 Tết kéo dài tới hết rằm tháng Giêng. Ở TP.HCM, chùa Vĩnh Nghiêm hành lễ cầu an vào chiều 14 tháng Giêng và ngày rằm.
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Lễ cầu an và cầu tài lộc đầu năm mới (baophapluat.vn)
- Có nên cúng sao giải hạn tập thể? (baophapluat.vn)
- Người Huế "cầu an" trong thầm lặng (baovanhoa.vn)
- Đi chùa cầu an ở Huế: không có cảnh ồn ào chen lấn, tập trung đông đúc (baovanhoa.vn)
- Người Sài Gòn dâng sớ cầu an tại chùa Vĩnh Nghiêm rằm tháng Giêng (thanhnien.vn)
- Rằm tháng giêng 2026 ở TP.HCM: Đi chùa, thả hoa đăng, cầu an tại đâu? (thanhnien.vn)
- Rằm tháng Giêng, người dân TP.HCM đi chùa cầu an (plo.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở