Tới nội dung

Lễ cầu an đầu năm

Còn gọi: Cầu bình an đầu năm, Dâng sớ cầu an, Lễ cầu quốc thái dân an

  • Cầu an, giải hạn

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Văn khấn lễ cầu an đầu năm6 bài, giữ nguyên chữ, có chỗ điền tên và địa chỉ.

Theo tục, đầu năm người Việt lên chùa hoặc thỉnh nhà chùa làm lễ cầu cho gia đình một năm yên ổn. Nhà chùa hướng dẫn đây là dịp sám hối, làm việc lành rồi hồi hướng, khác với lễ dâng sao giải hạn của tín ngưỡng dân gian. Lời văn gồm bài khấn ở chùa và các bài sám cầu an tụng trong khóa lễ.

Tóm tắt

Làm ngày nào
Từ Tết Nguyên đán tới rằm tháng Giêng; ở Huế làm rải từ mùng 2 Tết
Cúng ai
Chư Phật, Bồ Tát (Quán Thế Âm, Dược Sư), Tam Bảo
Nơi cúng
Chùa

Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Mâm cúng

Lễ vật thường gặp

Hương, đèn, nến

  • Hương (nhang)

Hoa

  • Hoa tươi
  • Hoa sen
  • Hoa huệ
  • Hoa mẫu đơn
  • Hoa ngâu
  • Hoa cúc

Quả

  • Trái cây (hoa quả)

Xôi, bánh

  • Oản
  • Xôi
  • Chè

Đồ vật

  • Sớ (văn sớ, điệp)
  • Tiền thật (tiền lẻ, phong bao)
Vùng:

Cả nước

Làm lúc nào
Từ Tết Nguyên đán tới rằm tháng Giêng
Đặt lễ ở đâu
Tại chùa: lễ ban Tam Bảo trước, rồi nhà thờ Mẫu, cuối cùng nhà Tổ
Ai cúng
Phật tử và người dân tự lễ; nhà chùa làm lễ cầu an chung
Lễ vậtChay, mặnGhi chú
Xôi, bánh
Hương, hoa tươi, quả chín, oản phẩm, xôi, chèChayLễ chay
Hoa
Hoa sen, hoa huệ, hoa mẫu đơn, hoa ngâu, hoa cúcHoa lễ Phật theo một nguồn
Đồ vật
Sớ cầu anTuỳ nhà. Nếu viết sớ thì đặt trên mâm lễ
Tiền công đứcTuỳ nhà. Đặt vào hòm công đức

Miền Trung

Huế, Huế, Thừa Thiên Huế, Phật giáo

Làm lúc nào
Từ mùng 1, mùng 2 Tết kéo dài tới rằm tháng Giêng; người Huế không dồn vào ngày rằm
Đặt lễ ở đâu
Tại chùa trong thành phố và ở các làng quê (hơn 100 chùa trong tỉnh có lễ cầu an đầu năm, theo Ban Trị sự Phật giáo tỉnh)
Ai cúng
Tăng ni chủ lễ; gia đình đạo hữu, Phật tử dâng sớ cầu an và dự lễ theo ngày đã đăng ký
Lễ vậtGhi chú
Đồ vật
Sớ cầu an của gia đìnhCó chùa chỉ làm lễ cầu quốc thái dân an, không nhận sớ của từng nhà
Hương, đèn, nến
Hương dâng lễ Phật

Miền Nam

TP.HCM, Phật giáo

Làm lúc nào
Rằm tháng Giêng; có người đến chùa từ một ngày trước
Đặt lễ ở đâu
Chùa, như chùa Vĩnh Nghiêm (quận 3 cũ)
Lễ vậtGhi chú
Đồ vật
Sớ cầu an do chùa phátPhật tử đăng ký tên tuổi từ sớm để nhận sớ
Hương, đèn, nến
Hương, đèn, hoa senDâng dưới chân tượng Quán Thế Âm ở sân chùa

Nghi thức

Dùng chung cả nước, Phật giáo

  1. Chuẩn bịSắm lễ chay, ăn mặc nghiêm chỉnh
  2. Vào chùa bằng cửa bên phải, ra bằng cửa bên trái (theo một nguồn)
  3. KhấnDâng lễ, thắp hương, đọc văn khấn ở ban Tam Bảo
  4. Lễ các ban khác
  5. Đặt tiền công đức vào hòm, không đặt lên ban thờ

Huế, Huế, Thừa Thiên Huế, Phật giáo

  1. Chuẩn bịGia đình gửi sớ cầu an và đăng ký ngày dự lễ với nhà chùa
  2. Nhà chùa làm lễ cầu an nhiều buổi trong tháng Giêng, mỗi buổi ngắn gọn
  3. Có chùa tụng kinh Dược Sư, thắp đèn Diên Thọ, mở pháp hội Dược Sư cầu quốc thái dân an
  4. Ai không dự được thì dâng hương lễ Phật, cầu nguyện tại nhà

Miền Nam, TP.HCM, Phật giáo

  1. Chuẩn bịĐăng ký tên tuổi với chùa và nhận sớ cầu an
  2. KhấnNgồi ở chánh điện, cài sớ lên đầu, chắp tay cầu nguyện khi sư thầy đọc tên tuổi cầu an
  3. Thắp hươngThắp nhang, dâng đèn và hoa sen dưới chân tượng Quán Thế Âm ở sân chùa
  4. Có người mang cá ra kênh cạnh chùa phóng sanh

Lưu ý

  • An toàn (lửa, hoá vàng)Hướng dẫn của Phật giáo ghi nay nhiều chùa không cho thắp hương bên trong vì lý do an toàn; người đi lễ thắp chung ở lư hương lớn trước cửa chùa rồi đi từng ban khấn
  • Thay thế khi thiếuLễ dâng ban Tam Bảo đầy đủ nhất gồm năm món hương, nến, hoa, quả, nước; không sắm đủ thì chỉ một đĩa hương hoa quả đặt ở ban Tam Bảo
  • Báo Pháp luật Việt Nam ghi người đi lễ mặc trang phục nghiêm chỉnh, lịch sự, màu sắc hài hòa

Kiêng kỵ

Dùng chung cả nước, Phật giáo

  • Lễ vậtKhông dâng lễ mặn ở Phật điện; lễ mặn chỉ dâng ở ban thờ Thánh, Mẫu, Đức Ông nếu chùa có
  • Lễ vậtKhông đặt vàng mã, tiền âm phủ, tiền thật lên ban thờ Phật, Bồ Tát

Huế, Huế, Thừa Thiên Huế, Phật giáo

  • Lễ vậtKhông đốt vàng mã trong lễ cầu an (theo thông báo của Ban Trị sự Phật giáo tỉnh)

Phong tục

Theo Báo Pháp luật Việt Nam, lễ cầu an là nghi lễ của nhà chùa vào dịp đầu năm, cầu cho tâm được yên ổn, gia đình, người thân bình an; Phật giáo không dạy dâng sao giải hạn, nghi thức ấy có gốc từ Đạo giáo đời Đường ở Trung Quốc, vốn làm ở đền, phủ chứ không ở chùa.

Hỏi đáp

Lễ cầu an là gì?

Lễ cầu an là lễ nhà chùa làm vào dịp đầu năm để cầu cho tâm yên ổn, gia đình và người thân bình an (Báo Pháp luật Việt Nam). Gia đình dâng sớ cầu an ghi tên tuổi, nhà chùa làm lễ; theo Báo Văn hóa, có chùa ở Huế tụng kinh Dược Sư, thắp đèn Diên Thọ.

Lễ cầu an đầu năm làm vào ngày nào?

Lễ cầu an làm từ Tết Nguyên đán tới rằm tháng Giêng. Ở Huế, người dân không dồn vào ngày rằm: chùa Thiên Minh làm lễ cầu an từ mùng 2 Tết kéo dài tới hết rằm tháng Giêng. Ở TP.HCM, chùa Vĩnh Nghiêm hành lễ cầu an vào chiều 14 tháng Giêng và ngày rằm.

Cộng đồng và vùng

Nguồn

  • Lễ cầu an và cầu tài lộc đầu năm mới (baophapluat.vn)
  • Có nên cúng sao giải hạn tập thể? (baophapluat.vn)
  • Người Huế "cầu an" trong thầm lặng (baovanhoa.vn)
  • Đi chùa cầu an ở Huế: không có cảnh ồn ào chen lấn, tập trung đông đúc (baovanhoa.vn)
  • Người Sài Gòn dâng sớ cầu an tại chùa Vĩnh Nghiêm rằm tháng Giêng (thanhnien.vn)
  • Rằm tháng giêng 2026 ở TP.HCM: Đi chùa, thả hoa đăng, cầu an tại đâu? (thanhnien.vn)
  • Rằm tháng Giêng, người dân TP.HCM đi chùa cầu an (plo.vn)

Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.

Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.