Lễ cầu tự
Còn gọi: Cầu con, Xin con, Lễ cầu con
- Vòng đời
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục, vợ chồng mong con đến chùa, đền, phủ hoặc thắp hương trước bàn thờ gia tiên để cầu có con nối dõi. Mỗi nơi thờ có cách xưng và lời khấn riêng; nhiều nơi có lệ trở lại tạ lễ khi sinh con.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Không có ngày cố định; theo tục hay đi vào đầu xuân (chùa Hương: tháng Giêng, tháng Hai) hoặc ngày rằm, mồng một
- Cúng ai
- Phật và Bồ Tát ở chùa; Thánh Mẫu, bà Mụ và thần được thờ ở đền, phủ; gia thần và gia tiên tại nhà
- Ai cúng
- Hai vợ chồng
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Vùng:
Cả nước
- Làm lúc nào
- Không có ngày cố định; có hướng dẫn ghi có thể đi vào ngày rằm hay ngày thường, khấn ở chùa, đền ít nhất ba lần
- Đặt lễ ở đâu
- Bàn thờ gia tiên tại nhà; ban Tam Bảo ở chùa; ban thờ ở đền, phủ
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | ||
| Hương, hoa tươi, quả tươi, nước sạch | Chay | Lễ ở chùa là lễ chay; có hướng dẫn dặn không mang lễ mặn vào nơi thờ Phật |
| Trầu cau | ||
| Trầu cau, bánh hoặc lễ chay | Chay | Khi lễ ở đền, phủ |
| Món mặn | ||
| Lễ mặn | Mặn | Tuỳ nhà. Ở đền, phủ, khi lệ nơi đó có và ban quản lý cho phép |
| Hoa | ||
| Bình hoa, đĩa quả, ba chén nước, hương | Chay | Khi khấn trước bàn thờ gia tiên |
Miền Bắc
chùa Hương (Mỹ Đức, Hà Nội), đền Sinh, đền Hóa (Chí Linh, Hải Dương), đền Lăng Sương (Phú Thọ), Dân gian
- Làm lúc nào
- Chùa Hương: tháng Giêng, tháng Hai. Đền Lăng Sương: nhất là các dịp lễ tết
- Đặt lễ ở đâu
- Chùa Hương: hang đá có thạch nhũ gọi là núi Cô, núi Cậu. Đền Sinh: trước phiến đá gọi là Đức Thánh mẫu Thạch Bàn
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | ||
| Hương, oản, quả | Chay | Đem vào chùa Hương |
| Xôi, bánh | ||
| Quà bánh | Chay | Đem tới chỗ núi Cô, núi Cậu |
Miền Nam
Đông Nam Bộ, chùa Ngọc Hoàng (TP. Hồ Chí Minh), Dân gian
- Đặt lễ ở đâu
- Phòng thờ Kim Hoa Thánh Mẫu và 12 bà Mụ, bên trái chánh điện chùa Ngọc Hoàng
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | ||
| Hương, hoa tươi, mâm ngũ quả, trầu cau têm cánh phượng, nến | Chay | |
| Xôi, bánh | ||
| Xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh, chè trôi nước | Chay | |
| Vàng mã | ||
| Tiền vàng mã | Tuỳ nhà. Theo tục địa phương | |
| Đồ vật | ||
| Một cặp rùa để phóng sinh | Tuỳ nhà. Ghi tên tuổi hai vợ chồng lên mai rùa | |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Khấn tại nhà trước: trình gia thần, gia tiên việc hiếm muộn và xin gia tiên đi cùng lên chùa, đền (có hướng dẫn gọi là phát tâm tại gia)
- Hôm sau lên chùa, đền, phủ dâng lễ, thắp hương, đọc lời khấn cầu tự, xưng tên tuổi hai vợ chồng
- Ở đền, phủ thì xưng đúng danh hiệu vị được thờ tại nơi ấy, hỏi thủ nhang về cách đặt lễ
Miền Bắc, chùa Hương (Mỹ Đức, Hà Nội), đền Sinh, đền Hóa (Chí Linh, Hải Dương), đền Lăng Sương (Phú Thọ), Dân gian
- Ở chùa Hương, theo báo tả tục xưa: lễ Phật, rồi tới hang thạch nhũ, chọn một hòn, xoa tay vào và khấn mời 'Cậu' (cầu con trai) hay 'Cô' (cầu con gái) về ở với vợ chồng mình
- Trên đường về coi như đã có thêm người: ăn thì thêm bát thêm đũa, đi đò trả thêm một suất
- Sinh được con thì mỗi năm đem con về chùa tạ ơn; ở đền Sinh người ta trở lại làm lễ tạ vào ngày sinh của con
Đông Nam Bộ, chùa Ngọc Hoàng (TP. Hồ Chí Minh), Dân gian
- Bày lễ, thắp hương ở ban Ngọc Hoàng, Kim Hoa Thánh Mẫu và 12 bà Mụ
- Đọc lời khấn, xưng họ tên, ngày sinh, địa chỉ và điều mong cầu; báo tả có người trực ở phòng thờ chuyển lời khấn giúp
- Treo vòng chỉ vào tượng: bên phải khi cầu con trai, bên trái khi cầu con gái (theo một số hướng dẫn)
- Xoa bụng tượng bà Mụ, bụng mình, bụng tượng đứa trẻ dưới chân bà Mụ, mỗi nơi ba lần (theo một số hướng dẫn)
- Thả cặp rùa xuống hồ của chùa
- Khi được như nguyện thì trở lại chùa trả lễ
Kiêng kỵ
- Không đặt tiền lên tượng thờ, bát hương, đồ thờ; công đức bỏ đúng nơi quy định
- Không tự ý đốt nhiều vàng mã ở chùa
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Bài văn khấn cầu tự cho gia đình hiếm muộn con cái (tuvisonlong.com)
- Thực hư chuyện hiếm muộn đến chùa cầu được con (baophapluat.vn)
- Cách cầu con ở chùa Ngọc Hoàng TP.HCM (greensm.com)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở