Tới nội dung

Lễ cúng hồn trâu của người Tày, Nùng

Còn gọi: Cho trâu ăn Tết, Tết Khoăn vài, Roọng Khoăn vài, Au khoăn vài, Cúng vía trâu

  • Lễ của các dân tộc

Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.

Văn khấn lễ cúng hồn trâu của người Tày, Nùng2 bài, giữ nguyên chữ, có chỗ điền tên và địa chỉ.

Sau vụ cày cấy, chủ nhà làm lễ tạ công con trâu, gọi hồn vía trâu về, bón cho trâu bánh, cơm, rượu và cho trâu nghỉ.

Tóm tắt

Làm ngày nào
Mùng 6 tháng 6 âm lịch (Cao Bằng, Lạng Sơn); rằm tháng Bảy (Nghĩa Đô, Lào Cai)
Cúng ai
Hồn vía (khoăn) của trâu; Thần Nông, thần giữ gia súc; tổ tiên

Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.

Mâm cúng

Miền Bắc

Tây Bắc, Người Người Tày, Nghĩa Đô, Lào Cai, Dân gian

Làm lúc nào
Sáng rằm tháng Bảy âm lịch
Đặt lễ ở đâu
Trước cửa chuồng trâu, dưới gầm sàn
Ai cúng
Ông chủ nhà cúng; bà chủ và người chăn trâu bón cho trâu
Lễ vậtChay, mặnGhi chú
Món mặn
Mâm lễ: gà luộc, cá nướng, rau luộc, bánh, rượu, trầu cau, kim ngân vàng bạc, hoa quảMặnPhải có
Xôi, bánh
Cho mỗi con trâu: một bó cỏ tươi, một nắm cơm nếp trộn muối riềng, rượu, hai chiếc bánh tết tháng BảyChayPhải có

Đông Bắc, Người Người Tày, Người Nùng, Cao Bằng, Lạng Sơn, Dân gian

Làm lúc nào
Ngày mùng 6 tháng 6 âm lịch (tết Khoăn vài); dâng lễ lên bàn thờ tổ tiên vào giờ Thìn
Đặt lễ ở đâu
Bàn thờ tổ tiên; ngoài sàn hay sân trước nhà; chuồng trâu
Ai cúng
Gia chủ tự làm, không mời thầy cúng
Lễ vậtChay, mặnGhi chú
Món mặn
Thịt vịtMặnPhải có
Xôi, bánh
Bánh sừng trâu (pẻng coóc vài) gói lá dong, nhân đỗ xanh thịt lợn, hình cong như sừng trâuChayPhải có. Một bài ghi nay ít người còn biết gói, thay bằng bánh chưng, bánh coóc mò
Bún, xôi, thịt gàMặn
Vàng mã
Vàng mã, rượu, quả vườn nhàChay
Đồ vật
Cành cây núc nác có mấu như đầu gối trâu, nhà có bao nhiêu trâu thì bấy nhiêu cànhPhải có. Đặt lên mâm lễ thay cho trâu
Giấy đỏ dán cột chuồng và sừng trâuPhải có

Kiêng kỵ

  • Không mắng chửi, đánh đập trâu bò
  • Không sửa chuồng trâu, không sửa cày bừa
  • Nghỉ việc đồng

Cộng đồng và vùng

Nguồn

  • Cho trâu "ăn tết" tháng Bảy (baolaocai.vn)
  • Con trâu trong đời sống văn hóa của người Tày, Nùng Xứ Lạng (baolangson.vn)

Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.

Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.