Lễ đổ móng, đổ mái, cất nóc
Còn gọi: Thượng lương, Lễ gác đòn dông, Cúng đổ mái, Cúng cất nóc
- Nhà cửa, đất đai
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục, khi nhà xây tới lúc đổ móng, đổ mái hay cất nóc, gia chủ bày lễ tại công trình, cáo với thần linh cai quản đất ấy và xin cho việc xây cất, chủ và thợ được yên ổn. Lễ cất nóc còn gọi là lễ Thượng Lương.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Trước khi đổ móng; ngày đổ mái hay gác đòn dông lên nóc nhà
- Cúng ai
- Thổ thần, quan Đương niên, Thành hoàng bản cảnh, Táo quân, Long mạch và các thần linh nơi công trình; tiền chủ, hậu chủ
- Ai cúng
- Gia chủ; người có tuổi phạm Kim Lâu, Hoang Ốc thì nhờ người khác đứng lễ (theo một số hướng dẫn)
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Dân gian
- Làm lúc nào
- Ngày đổ bê tông mái (nhà xây) hay ngày gác đòn dông lên nóc; gia chủ chọn ngày giờ trước
- Đặt lễ ở đâu
- Tại công trình đang xây
| Lễ vật | Số lượng | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Món mặn | |||
| Gà luộc | 1 con | Mặn | |
| Xôi, bánh | |||
| Xôi hoặc bánh chưng | 1 đĩa | Mặn | |
| Oản đỏ | 5 cái | Chay | |
| Gạo, muối | |||
| Muối | 1 đĩa | Chay | |
| Gạo | 1 chén | Chay | |
| Trà, rượu, nước | |||
| Nước | 1 chén | Chay | |
| Rượu trắng | nửa lít | ||
| Thuốc lá | 1 bao | ||
| Chè khô | 1 lạng | Chay | |
| Vàng mã | |||
| Bộ quần áo quan Thần linh, mũ, hia màu đỏ và kiếm trắng (đồ mã) | 1 bộ | ||
| Đinh vàng hoa (đồ mã) | 1 bộ | ||
| Vàng tiền | 5 lễ | ||
| Trầu cau | |||
| Trầu, cau | 5 lá trầu, 5 quả cau | Chay | |
| Quả | |||
| Quả tròn | 5 quả | Chay | Cùng loại hoặc khác loại |
| Hoa | |||
| Hoa cúc vàng | 9 bông | ||
Phật giáo
- Làm lúc nào
- Trước một ngày hoặc ngay trước khi đổ móng, đổ mái
- Đặt lễ ở đâu
- Trên phần đất của công trình; đổ mái thì làm lễ ở dưới đất, không cần lên mái; hướng bàn lễ tùy gia đình
| Lễ vật | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Món chay | ||
| Vật thực thanh tịnh | Chay | Lời văn có câu riêng cho trường hợp có vật thực do tự giết hay xui người giết: phần ấy không dâng cúng |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Gia chủ tắm gội, ăn mặc chỉnh tề
- Bày lễ, thắp đèn nhang, vái bốn phương tám hướng rồi quay vào mâm lễ
- Đọc văn khấn, nói rõ việc đang làm (cất nóc, đổ mái)
- Hóa vàng, rồi cho thợ làm
Dùng chung cả nước, Phật giáo
- Cắm hương, quỳ, chắp tay, chủ sám bạch
- Thỉnh chư Thiên, chư Thần Linh và các hương linh
- Tác lễ cúng dường vật thực bốn bậc
- Tụng ba chân ngôn và bài kệ
- Hồi hướng
- Hạ lễ
Kiêng kỵ
- Tránh làm lễ vào ngày mưa gió (theo VOH)
- Không nói cười to trong lúc làm lễ
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Gợi ý mâm cúng và văn khấn cất nóc nhà, đổ mái nhà (voh.com.vn)
- Văn khấn lễ động thổ, cất nóc, chuyển nhà, sửa nhà (tuvi.vn)
- Các nghi lễ trong xây dựng (docungtamlinh.com.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở