Lễ Đàm tế, hết tang
Còn gọi: Trừ phục, Mãn tang, Xả tang, Đoạn tang, Đạm tất, Mãn khó, Dư ai, Cúng xả tang
- Tang ma
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục, sau giỗ hết con cháu làm lễ đàm tế rồi bỏ đồ tang, đốt các thứ thuộc phần lễ tang, sửa mộ dài thành mộ tròn và rước linh vị lên bàn thờ chính. Ở Nam Bộ đại tường gọi là giỗ mãn khó, và người ở xa có khi xả tang sớm ngay ngày mở cửa mả.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Sau giỗ hết (đại tường) hai hoặc ba tháng, chọn một ngày tốt
- Cúng ai
- Người đã khuất; tiên linh và các thần thờ trong nhà
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Vùng:
Cả nước
Dân gian
- Làm lúc nào
- Sau giỗ hết (đại tường), chọn một ngày tốt
- Đặt lễ ở đâu
- Bàn thờ tang rồi bàn thờ chính; ngoài mộ
- Ai cúng
- Con trai trưởng hoặc cháu đích tôn cùng cả nhà
| Lễ vật |
|---|
| Khác |
| Lễ mọn dâng trước linh vị |
Phật giáo
- Làm lúc nào
- Các kỳ xả tang: bách nhật, một năm, hai năm, ba năm
- Đặt lễ ở đâu
- Trước bàn linh
- Ai cúng
- Gia trì sư và người thọ tang
| Lễ vật |
|---|
| Trà, rượu, nước |
| Nước cam lồ, kéo |
Miền Nam
Nam Bộ (nguồn không nói rõ hơn), Dân gian
- Làm lúc nào
- Giỗ mãn khó (đại tường); người ở xa có khi xả tang ngay ngày mở cửa mả
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Đắp sửa mộ dài thành mộ tròn
- Tế đàm ở bàn thờ tang
- Cất khăn tang, bỏ đồ tang phục, mặc lại sắc phục thường
- Hủy đốt các thứ thuộc phần lễ tang
- Rước linh vị vào bàn thờ chính, bỏ bàn thờ tang
Dùng chung cả nước, Phật giáo
- Người thọ tang quỳ trước bàn linh
- Gia trì sư rải nước cam lồ (sái tịnh)
- Lấy kéo cắt tượng trưng đồ tang hoặc gỡ khăn tang xuống
Nam Bộ (nguồn không nói rõ hơn), Dân gian
- Nhà có người ở xa làm lễ xả tang trong ngày mở cửa mả để người ấy khỏi phải có mặt ở các tuần 7, 21, 49, 100 ngày
- Thầy vừa tụng kinh vừa lấy lược chải đầu và cắt một nhúm tóc nhỏ của người được xả tang
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Sau giỗ hết bao lâu: Việt Nam phong tục ghi sau đại tường hai tháng; Gia lễ giản yếu ghi ba tháng; có hướng dẫn ghi "sau 2 năm và 3 tháng dư ai".
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Văn khấn trong lễ tang (vankhan.vn)
- Việt Nam phong tục, thiên I chương IX Tang ma (vi.wikisource.org)
- Gia lễ giản yếu, phần Lễ tang (vi.wikisource.org)
- Lễ cúng xả tang là gì? Gợi ý mẫu văn khấn xả tang (voh.com.vn)
- Nghi thức tang lễ theo truyền thống Phật giáo (phatgiao.org.vn)
- Tục mở cửa mả ở Nam Bộ (phatgiao.org.vn)
- Sự hỗn dung văn hóa trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ở Nam bộ (giacngo.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở