Lễ khai trương
Còn gọi: Khai trương đầu năm, Mở hàng, Cúng mở hàng đầu năm, Khai trương hồng phát
- Làm ăn, buôn bán
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo quan niệm xưa, cửa hàng, nhà xưởng nằm trên đất có Thổ thần cai quản, nên khi mở hàng người chủ bày lễ trình các thần và xin cho việc buôn bán thuận lợi. Đầu năm nhiều nơi chọn ngày mở hàng lại và cũng làm lễ này.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Ngày mở cửa hàng, công ty, xưởng mới; ngày mở hàng lại sau Tết
- Cúng ai
- Quan Đương niên Hành khiển, Thành hoàng bản cảnh, Ngũ phương Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, Táo quân, Thổ địa; tiền chủ, hậu chủ
- Nơi cúng
- Nơi làm ăn, Sân, ngoài trời
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Hương, đèn, nến
- Hương (nhang)
- Nến (đèn cầy)
Hoa
- Hoa tươi
Trà, rượu, nước
- Nước sạch
Quả
- Trái cây (hoa quả)
Xôi, bánh
- Oản
- Bánh kẹo
- Xôi
- Cơm trắng
- Chè
Món mặn
- Gà (không nói cách làm)
- Canh
- Bộ tam sên: thịt heo luộc, trứng, tôm hoặc cua luộc
- Heo sữa quay hoặc gà luộc
Trầu cau
- Trầu cau
Gạo, muối
- Muối
- Gạo
Vàng mã
- Vàng mã
Dân gian
- Làm lúc nào
- Ngày mở cửa hàng, công ty mới; hoặc ngày mở hàng lại sau Tết, chọn ngày giờ trước
- Đặt lễ ở đâu
- Trước cửa hàng, mâm quay ra cửa chính hay đường lớn (theo một số hướng dẫn); kêu cầu cả quan Hành khiển thì lập thêm ban ngoài trời (theo một hướng dẫn khác)
- Ai cúng
- Chủ cửa hàng, giám đốc
| Lễ vật | Số lượng | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Hương, đèn, nến | |||
| Hương, hoa | Phải có | ||
| Đèn cầy | 2 cây | ||
| Quả | |||
| Quả, phẩm oản | Chay | Báo Thế giới và Việt Nam: ít nhất 5 loại quả | |
| Vàng mã | |||
| Vàng mã | |||
| Trầu cau | |||
| Trầu cau | Chay | ||
| Xôi, bánh | |||
| Bánh kẹo | Chay | ||
| Mâm lễ mặn: xôi, gà, cơm, canh | Mặn | Tuỳ nhà. Có hướng dẫn ghi: "có thì làm cỗ mặn, không thì hương hoa, quả phẩm" | |
| Nước, chè, xôi | mỗi thứ 3 chén | Chay | |
| Món mặn | |||
| Bộ tam sên: thịt heo luộc, trứng, tôm hoặc cua luộc | Mặn | Theo báo Thế giới và Việt Nam và một số hướng dẫn | |
| Heo sữa quay hoặc gà luộc | Mặn | ||
| Gạo, muối | |||
| Muối, gạo | mỗi thứ 1 đĩa | Chay | |
Phật giáo
- Làm lúc nào
- Ngày khai trương đầu năm
- Đặt lễ ở đâu
- Hương án đặt giữa mặt tiền công ty hay nhà, hướng ra ngoài
- Ai cúng
- Gia chủ hoặc người đứng đầu công ty
| Lễ vật | Số lượng | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Hoa | |||
| Bình hoa | 1 bình | Đặt bên phải | |
| Quả | |||
| Đĩa trái cây năm màu | 1 đĩa | Chay | Đặt bên trái |
| Hương, đèn, nến | |||
| Nhang, đèn | |||
| Trà, rượu, nước | |||
| Bình trà và ly | 1 bình, 5 ly | Chay | |
| Xôi, bánh | |||
| Chè | 5 chén | Chay | |
| Xôi | 5 đĩa | Chay | |
| Mâm cơm, bánh, mứt | 1 mâm | Chay | |
| Cháo trắng | 1 tô | Chay | |
| Gạo, muối | |||
| Gạo muối | 1 đĩa | Chay | |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Bày lễBày mâm lễ, dâng chén nước
- KhấnThắp ba hoặc năm nén nhang, vái ba vái, đọc văn khấn
- Hoá vàngNhang cháy chừng hai phần ba thì vái tạ, hóa vàng, rắc gạo muối
- Mời người mở hàng làm cuộc mua bán đầu tiên
Dùng chung cả nước, Phật giáo
- KhấnĐốt ba cây nhang, hai tay dâng ngang trán, khấn
- Ba lần rót trà, mỗi lần niệm một danh hiệu và lạy một lạy
- Đọc bài hồi hướng
Kiêng kỵ
- Ngày khai trương tránh quét rác hất ra ngoài, tránh làm đổ vỡ, tránh cãi vã (theo một số hướng dẫn)
Phong tục
Việt Nam phong tục của Phan Kế Bính (1915) chép việc khai trương cửa hàng cửa hiệu cũng như làm nhà, cưới xin đều xem ngày kén giờ; từ ngày mồng Hai Tết trở đi, nhà buôn bán chọn ngày mở cửa hàng.
Có hướng dẫn ghi đầu năm khi khai trương cửa hàng hay mở công xưởng, gia chủ làm lễ trình quan Hành khiển cùng các thần linh, tổ tiên; lễ tùy lòng, có thì cỗ mặn, không thì hương hoa, quả phẩm.
Hỏi đáp
Cúng khai trương cần chuẩn bị những gì?
Có hướng dẫn ghi lễ tùy lòng: có thì làm cỗ mặn, không thì hương hoa, quả phẩm. Báo Thế giới và Việt Nam kể mâm thường có ít nhất 5 loại quả, bộ tam sên (thịt heo luộc, trứng luộc, tôm luộc), muối, gạo, vàng mã và hai cây đèn cầy.
Mâm cúng khai trương đặt quay ra hay quay vào?
Nhiều hướng dẫn tả mâm quay ra: có hướng dẫn ghi bày trước cửa hàng, quay ra cửa chính hay đường lớn; hướng dẫn của Phật giáo ghi đặt hương án giữa mặt tiền công ty hay nhà, hướng ra ngoài. Có hướng dẫn ghi khi khấn cả quan Hành khiển thì lập thêm ban ngoài trời.
Khai trương sau Tết cúng gì, vào lúc nào?
Có hướng dẫn ghi đầu năm khai trương cửa hàng, công xưởng thì làm lễ trình quan Hành khiển cùng thần linh, tổ tiên; lễ tùy lòng, có thì cỗ mặn, không thì hương hoa, quả phẩm. Việt Nam phong tục (1915) chép từ ngày mồng Hai Tết trở đi nhà buôn bán chọn ngày mở cửa hàng.
Cộng đồng và vùng
Đọc thêm về lễ khai trương
- Lễ TếtChọn ngày khai trương, mở hàng đầu năm Đinh Mùi 2027: tục lệ có từ đâu và người ta cân nhắc những gì
- Kiêng kỵ dân gianKiêng kỵ dân gian khi khai trương, kinh doanh: Những điều cần biết
- Xem ngày giờChọn ngày cuối năm: tất niên, dọn bàn thờ, trả nợ và khai trương đầu năm nên xem những gì
- Nghi lễ vòng đờiCách cúng khai trương cửa hàng, công ty đúng phong tục
Nguồn
- Văn khấn lễ khai trương cửa hàng (vankhan.vn)
- Văn khấn lễ khai trương cửa hàng (tuvi.vn)
- Bài cúng khai trương (docungtamlinh.com.vn)
- Văn khấn khai trương (baoquocte.vn)
- Văn khấn lễ động thổ hoặc khánh thành nhà ở, cửa hàng cửa hiệu (vankhan.vn)
- Việt Nam phong tục, Phan Kế Bính (1915), thiên III, mục XXXI: Xem ngày kén giờ (vi.wikisource.org)
- Việt Nam phong tục, mục XII Tứ thời tiết lạp, Phan Kế Bính, 1915 (vi.wikisource.org)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở