Cúng khởi công công trình
Còn gọi: Lễ khởi công, Khởi công xây dựng, Động thổ công trình, dự án, Cúng động thổ nhà xưởng
- Nhà cửa, đất đai
Văn hoá và tín ngưỡng Ghi chép phong tục.
Theo tục, trước khi khởi công một công trình làm ăn như nhà xưởng, văn phòng, dự án, chủ công trình bày lễ giữa khu đất để trình các thần cai quản đất và xin cho việc xây dựng được yên ổn; khấn xong thì cuốc mấy nhát đất hoặc đặt viên gạch đầu tiên. Lời khấn và mâm lễ theo cùng khuôn với lễ động thổ nhà ở, chỉ đổi câu trình việc.
Tóm tắt
- Làm ngày nào
- Trước khi khởi công nhà xưởng, nhà máy, văn phòng, dự án, sau khi dọn mặt bằng; chọn ngày giờ theo tuổi người đứng đầu công trình
- Cúng ai
- Hoàng thiên Hậu thổ, quan Đương niên hành khiển, Thái Tuế, Thành hoàng bản cảnh, Thổ địa, Long mạch, các thần cai quản khu đất; hương linh quanh khu đất; đơn vị thi công khấn thêm tổ nghề
Mỗi nhà, mỗi vùng có thể làm khác.
Mâm cúng
Vùng:
Cả nước
- Làm lúc nào
- Trước khi khởi công, sau khi đã dọn mặt bằng; chọn ngày giờ theo tuổi người đứng đầu công trình
- Đặt lễ ở đâu
- Mâm lễ đặt trên bàn ở giữa khu đất, hoặc ở chỗ sẽ khởi công đầu tiên
- Ai cúng
- Chủ công trình hoặc người quản lý công trình; chủ thầu, đơn vị thi công thắp hương sau
| Lễ vật | Số lượng | Chay, mặn | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Món mặn | |||
| Gà trống luộc | 1 con | Mặn | |
| Bộ tam sên: thịt luộc, tôm, trứng | 1 bộ | Mặn | |
| Heo quay | Mặn | Tuỳ chọn, dùng trong lễ lớn | |
| Xôi, bánh | |||
| Xôi hoặc bánh chưng | 1 đĩa | Mặn | Có nơi ghi xôi gấc |
| Bánh kẹo | Chay | ||
| Quả | |||
| Ngũ quả | 1 đĩa | Chay | |
| Hoa | |||
| Hoa tươi | Hoa cúc vàng, hoa đồng tiền; có nơi ghi 9 bông hồng đỏ | ||
| Gạo, muối | |||
| Gạo, muối, nước | mỗi thứ 1 chén | Chay | Có hướng dẫn dặn thêm ba hũ nhỏ muối, gạo, nước để cất lại |
| Trà, rượu, nước | |||
| Rượu trắng, trà | Chay | ||
| Trầu cau | |||
| Trầu cau | Chay | ||
| Hương, đèn, nến | |||
| Nhang, đèn cầy | 2 cây đèn | ||
| Vàng mã | |||
| Vàng mã, bộ quần áo Quan Thần linh màu đỏ | |||
Miền Nam
TP. Hồ Chí Minh, Dân gian
- Đặt lễ ở đâu
- Tại công trình
- Ai cúng
- Chủ công trình; đơn vị thầu làm thêm lễ cúng tổ nghề xây dựng
| Lễ vật | Chay, mặn |
|---|---|
| Quả | |
| Trái cây | Chay |
| Hoa | |
| Hoa cúc | |
| Hương, đèn, nến | |
| Nhang rồng phụng, đèn cầy | |
| Vàng mã | |
| Giấy cúng động thổ | |
| Xôi, bánh | |
| Bánh kẹo, trầu cau | Chay |
| Chè đậu trắng, xôi gấc đậu xanh, cháo trắng | Chay |
| Món mặn | |
| Gà luộc | Mặn |
| Heo quay, bánh hỏi | Mặn |
| Bộ tam sên | Mặn |
| Gạo, muối | |
| Gạo hũ, muối hũ | Chay |
| Trà, rượu, nước | |
| Nước, trà, rượu | Chay |
Nghi thức
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Chọn ngày giờ; người đứng đầu không hợp tuổi thì nhờ người hợp tuổi động thổ thay
- Bày mâm lễ giữa khu đất, thắp đèn, thắp nhang
- Người chủ lễ vái bốn phương tám hướng rồi quay vào mâm lễ đọc văn khấn
- Chủ thầu, đơn vị thi công vào thắp nhang; theo một nguồn thì khấn thêm tổ nghề (Lỗ Ban)
- Rải gạo, muối quanh khu đất; hoá vàng mã
- Người chủ lễ cuốc mấy nhát đất hoặc đặt viên gạch đầu tiên, rồi thợ mới làm
Miền Nam, TP. Hồ Chí Minh, Dân gian
- Chọn ngày giờ, tránh ngày Hắc đạo, Sát chủ, Trùng tang
- Bày mâm mặn hoặc mâm chay theo hướng dẫn của thầy
- Chủ công trình cúng động thổ; đơn vị thầu cúng Tổ Lỗ Ban
- Nhang gần tàn thì đổ nước, rượu, trà ra công trình, hoá vàng mã, rải bánh kẹo, gạo muối trên khu đất
Kiêng kỵ
Dùng chung cả nước, Dân gian
- Tránh ngày Nguyệt kỵ (5, 14, 23), Tam nương, Sát chủ
- Không đổ rượu, nước vào vàng mã đang hoá
- Hoa cúng cắm lại ở công trình, không mang về nhà
Miền Nam, TP. Hồ Chí Minh, Dân gian
- Hoa cúng cắm lại ở công trình, không mang về nhà
Chỗ các nguồn nói khác nhau
- Số nén nhang: có hướng dẫn ghi 5 nén; có hướng dẫn ghi 7 nén nếu chủ lễ là nam, 9 nén nếu là nữ.
- Thứ tự: có hướng dẫn tả khấn xong, hoá vàng, rải muối gạo rồi mới cuốc đất; có hướng dẫn tả cúng xong động thổ ngay ở các vị trí đã định (đào sâu chừng 30 cm), chờ hết hương mới hoá vàng rồi rắc rượu, trà, nước, gạo, muối; có hướng dẫn xếp rải gạo muối, đào nhát đầu, rồi hoá vàng.
- Riêng một hướng dẫn dặn hôm trước ra đình làng hoặc đền, miếu, phủ, chùa làm lễ xin phép, và kê lễ có một miếng thịt rán, 2 bát chè, 5 chiếc bánh bao, vàng mã kèm 2 ngựa đỏ.
Cộng đồng và vùng
Nguồn
- Văn khấn lễ động thổ, bài cúng động thổ làm nhà (hoatieu.vn)
- Cách chuẩn bị mâm cúng động thổ nhà xưởng và công trình xây dựng (andole.vn)
- Lễ vật và bài khấn lễ động thổ khởi công xây nhà, sửa nhà, xây công trình (bodetam.vn)
- Lễ vật, văn khấn cúng khởi công công trình xây dựng (phongthuytamnguyen.com)
- Cúng khởi công động thổ công trình (mamcungnhanh.com)
- Hướng dẫn cúng động thổ xây nhà (shome.vn)
- Cúng động thổ nhà ở, khởi công công trình (quangphuc.com.vn)
Thuộc bộ dữ liệu mở Loại lễ cúng Việt Nam và Nghi thức cúng Việt Nam, giấy phép CC BY 4.0.
Xem các lễ khácGiỗ chạp, Tết, nhà cửa, làm ăn, vòng đời, lễ làng và lễ các dân tộc.Mở